Wat is commissioning van installaties?

Commissioning is een Engelse term die in de procestechniek wordt gebruikt voor controle van installaties voordat deze in gebruik worden genomen. In feite is commissioning een speciale vorm van controle die ook wel verband houd met het inbedrijf stellen van installaties. De laatst controle die wordt uitgevoerd voor de ingebruikname van installaties wordt vaak pre-commissioning genoemd. De werknemers die deze laatste controle uitvoeren worden om die reden pre-commissioning engineers genoemd. Deze werknemers moeten er voor zorgen dat de veiligheid, kwaliteit en functionaliteit van installaties wordt gewaarborgd en geoptimaliseerd.

Doelstelling van commissioning

Commissioning is een verzameling van activiteiten waarmee een bevoegd persoon controleert over een machine of installatie over de gewenste kwaliteitseisen en functionaliteiten voldoet. Deze controle is echter niet vrijblijvend. Een opdrachtgever, nutsbedrijf, wetgever, overheid of een externe kwaliteitsinstantie stelt van te voren eisen en richtlijnen op waaraan de installatie of machine moet voldoen. Deze richtlijnen zijn over het algemeen geënt op internationale normen, keurmerken en (machine)richtlijnen. De doelstelling van alle controles die worden uitgevoerd voor de commissioning is dat het systeem veilig en goed in gebruik genomen kan worden.

Het belang van commissioning
Commissioning is van belang omdat tijdens de ontwikkeling, bouw en installatie van een systeem fouten en gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Deze fouten kunnen er voor zorgen dat er tijdens de ingebruikname van de installatie of op een later tijdstip problemen of calamiteiten kunnen ontstaan. Dat moet uiteraard voorkomen worden. Daarom wordt commissioning en pre-commissioning met name in de chemische sector waaronder de olie- en gasindustrie toegepast als definitief controlemiddel om problemen in de toekomst de voorkomen en de veiligheid en deugdelijkheid van een installatie te waarborgen.

Pre-commissioning engineer en commissioning engineer
De commissioning en de pre-commissioning worden door speciale techneuten uitgevoerd. Daarvoor zijn functies ontwikkeld zoals pre-commissioning engineer en commissioning engineer. Deze engineers zijn technisch uitstekend onderlegd en zijn bovendien ook bevoegd om installaties te keuren. Daarvoor krijgen ze overigens ook uitdrukkelijk toestemming doormiddel van een specifieke werkvergunning. Een pre-commissioning engineer en een commissioning engineer heeft naast technische opleidingen vaak ook verschillende veiligheidstrainingen en kwaliteitsgerichte opleidingen en cursussen gevolgd om zijn of haar werk zo goed mogelijk uit te kunnen voeren. Dat moet ook wel want de installatie of het systeem wordt na de controle van deze engineer in gebruik genomen.

Wat is zuivelindustrie?

Zuivelindustrie is het op industriële wijze verwerken van melk tot zuivelproducten. Het produceren van zuivelproducten gebeurd in zogenaamde zuivelfabrieken. In deze fabrieken wordt met behulp van machines, installaties en bijbehorende automatisering van koemelk of andere soorten melk een zuivelproduct gemaakt. De zuivelindustrie behoort tot de voedingsmiddelenindustrie maar is wel specifiek gericht op zuivelproducten. De eerste kleine zuivelfabrieken ontstonden aan het einde van de negentiende eeuw. Omdat zuivelproducten voedingsmiddelen zijn moeten de producenten van zuivel aan strenge eisen voldoen. Het overgrote deel van de bedrijven die zuivelproducten bereiden moeten erkend worden op grond van EG-Verordening (Nr.)853/2004. Over zuivel en de zuivelindustrie kan men veel schrijven. De sector is omvangrijk en goed bekend in de industrie. Hieronder staan een aantal alinea’s over de geschiedenis van de zuivelindustrie en de zuivelindustrie als werkgever.

Ontstaan van zuivelfabrieken
In de zuivelindustrie wordt melk verwerkt tot producten. De melk die hiervoor gebruikt wordt komt van boerderijen. In het verleden produceerden de boeren zelf eenvoudige zuivelproducten zoals boter en melk die gedronken kon worden. Op een gegeven moment gingen boeren samenwerken. Er werden kleine melkfabrieken opgericht. Dit gebeurde aan het einde van de negentiende eeuw en het begin van de twintigste eeuw. Al spoedig ontstonden zuivelcoöperaties. In deze samenwerkingsverbanden werden door meerdere boeren in een zuivelfabriek zuivelproducten vervaardigd. In Nederland ontstond in de provincie Friesland in 1879 de eerste zuivelfabriek. Dit was de Zuivelfabriek Freia. Al spoedig ontstonden er in Nederland veel meer zuivelfabrieken.

Transport van melk naar zuivelfabrieken
Melk werd doormiddel van karren aangeleverd bij de zuivelfabrieken. Ook werd er zelfs melk aangevoerd met speciale melkboten. Toen er meer auto’s op de weg verschenen werd melk doormiddel van vrachtwagens getransporteerd. Niet alleen in het transporteren van melk ontstond een technologische ontwikkeling ook de productie van zuivel veranderde. Zo werden zuivelproducten eerst doormiddel van handmatige bewerkingen vervaardigd. Door de mechanisering en de industriële revolutie werd melk op industriële schaal geproduceerd en ontstond er een melkindustrie en zuivelindustrie.

Zuivelindustrie ontwikkelt zich
Tegenwoordig is er in een grote zuivelfabriek helemaal niets meer te zien van het handwerk wat men vroeger in de kleine zuivelfabrieken verrichte. Grote machines verwerken de melk van binnenkomst tot aan de verpakking. Er zijn nieuwe technologieën ingevoerd waardoor men melk langer houdbaar kan maken zoals het pasteuriseren. Hierdoor werd melk doormiddel van de High-Temperature Short Time (HTST) methode of de Ultra-high temperature (UHT) methode langer houdbaar gemaakt. Daarvoor zijn echter wel machines nodig die melk korte tijd verhitten.

De machines in de zuivelindustrie worden steeds professioneler. Er zijn complete procesinstallaties die vrijwel volledig geautomatiseerd zijn. Doormiddel van PLC’s en SCADA kan men machines in de procestechniek met elkaar laten commuceren zodat men sneller kan produceren en bovendien minder productiefouten krijgt. Het lean management of lean manufacturing deed ook haar intrede in de zuivelindustrie. Daardoor wordt niet alleen kwalitatief hoogwaardige zuivel gemaakt, de diversiteit van zuivelproducten neemt ook toe. Bovendien zorgt lean manufacturing er voor  dat de klant centraal blijft staan en dat afval en verspilling wordt tegengegaan in de zuivelindustrie. Daardoor kunnen zuivelfabrieken maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Zuivelindustrie als werkgever
In de zuivelindustrie werken veel werknemers. De functies zijn erg divers. Zo werken er in deze industrie productiekrachten, operators en machineoperators. Ook werken er procestechnologen en softwareprogrammeurs. Ervaren machinebouwers, zuivellassers en constructeurs bouwen mee aan de procesinstallatie voor zuivelfabrieken. Onderhoudsmonteurs en storingsmonteurs zorgen er voor dat de procesinstallaties goed blijven functioneren en dat storingen tijdig worden verholpen.

Transporteurs hebben ook baat bij zuivelfabrieken omdat zij zuivel van en naar de zuivelfabrieken transporteren. Ook veel uitzendbureaus leveren technisch personeel en productiepersoneel aan de zuivelindustrie. Doordat er soms sprake is van piekproductie worden namelijk regelmatig uitzendkrachten ingezet. Voor sommige productiefuncties worden echter structureel uitzendkrachten aan het werk gehouden. De zuivelindustrie heeft daardoor ook een invloed op de werkgelegenheid bij uitzendbureaus.

Wat is parametrering?

Parametrering is het afstellen, programmeren en inregelen van apparaten in de meet- en regeltechniek zodat deze apparaten de informatie die ze binnen krijgen doormiddel van sensoren en voelers op de juiste manier kunnen meten en daar de juiste waarde aan koppelen. Parametrering is belangrijk in de meet- en regeltechniek omdat in deze tak van de techniek de juiste grootheden moeten worden gemeten zodat aan de hand van deze metingen bepaalde acties worden ondernomen in de regeltechniek.

Procestechniek
Parametrering wordt onder ander gedaan in de procestechniek. Hierbij kan men denken aan verschillende processen die in de industrie plaatsvinden waarbij bijvoorbeeld de druk of flow moet worden gemeten van gassen en vloeistoffen. Ook temperaturen kunnen worden gemeten en trillingen. De meetinstrumenten moeten metingen verrichten op basis van bepaalde parameters die in de procestechniek ook wel procesparameters worden genoemd. Aan deze parameters wordt een constante waarde toegekend.

Meetinstrumenten die als parameters in een proces worden ingezet kunnen bijvoorbeeld grootheden meten zoals massa, stroom, spanning, afstand, tijd en temperatuur. Deze grootheden worden in eenheden uitgedrukt zoals kilogram, Ampère, en Volt. Als een bepaalde hoeveelheid spanning of een bepaalde temperatuur wordt gemeten wordt dit vergeleken met de constante waarde van de parameter en kan in het systeem een schakeling plaatsvinden. Deze schakeling kan echter niet gedaan worden als de mens dit niet heeft geprogrammeerd. Dat heeft alles te maken met parametrering. Doormiddel van parametrering worden voorwaarden of referenties geprogrammeerd waarbinnen een systeem ‘beslissingen’ kan nemen. Daarvoor gebruikt men PLC’s.

Paramtrering en PLC
Parameters kunnen echter naast gemeten grootheden ook gekoppeld zijn aan andere meetbare aspecten in het proces. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk dat een schakelaar als een parameter kan worden beschouwd of een noodknop. Als bijvoorbeeld de noodknop wordt ingedrukt moeten er logische schakelingen plaatsvinden. Deze logische schakelingen zijn programmeerbaar. Daarom spreekt men ook wel van programmable logic controller of van programmable logic control (PLC). Men heeft het daarbij dus over een programmeerbare logische schakeling.

PLC’s programmeren
Het programmeren van de PLC wordt gedaan door een ervaren PLC-programmeur. Dit gebeurd met behulp van een interface waarmee een mens kan communiceren met een computersysteem. De interface kan aanwezig zijn op de machine zelf maar kan ook extern worden aangesloten doormiddel van een laptop. Het programmeren van de PLC en het toekennen van de juiste waarde aan de parameters van een proces vormt de technische kern van procesautomatisering. Een goed geautomatiseerd proces vormt vervolgens weer een belangrijk onderdeel van lean manufacturing en het daarbij behorend lean management.

 

Wat is de wet van Bernoulli?

De wet van Bernoulli is een natuurkundige wet die wordt gebruikt voor het in kaart brengen van de stroming van gassen en vloeistoffen. De wet is vernoemd naar Daniel Bernoulli, deze Zwitserse natuurkundige en wiskundige is oorspronkelijk in de Nederlandse stad Groningen geboren op 8 februari 1700. Hij beschreef de wet van Bernoulli om daarmee te illustreren dat een toename van de snelheid van een vloeistof direct verband houdt met een verlaging van de druk in deze vloeistof. De wet van Bernoulli wordt geplaatst onder de wetten van de aerodynamica  en hydrodynamica.

Daniel Bernoulli besteedde veel aandacht aan het bestuderen van hydrodynamica. Zijn belangrijkste werk was dan ook Hydrodynamique, dit kan men omschrijven als Vloeistofmechanica. Dit werk werd door Bernoulli in 1738 gepubliceerd. De omschrijving die Bernoulli geeft over het gedrag van vloeistoffen is gebaseerd op de Wet van het behoud van energie. Dit is een belangrijke wet waarmee verschillende natuurkundige principes kunnen worden verklaard.

Toepassing wet van Bernoulli
De wet van Bernoulli is overigens niet alleen een wet die in de theorie wordt gehanteerd. In de praktijk vindt deze wet ook zijn toepassing. Zo wordt het principe van de wet van Bernoulli gehanteerd bij verschillende meetinstrumenten in bijvoorbeeld leidingen van procesinstallaties. Hierbij kan men bijvoorbeeld denken aan een meetflens.

Wat is een meetflens?

Een meetflens is kan een onderdeel zijn van een leidingnetwerk. Een flens wordt over het algemeen gebruikt om twee leidingdelen aan elkaar te bevestigen. Een flensverbinding kan men aanbrengen door middel van bouten en moeren. Vaak wordt in een flensverbinding gebruik gemaakt van een pakkingmateriaal om de flensverbinding goed af te dichten. Er bestaan verschillende soorten flensen. Een meetflens is een specifieke variant van een flens. Deze flens bevat een meetsysteem waarmee men debiet kan meten. Debiet is een natuurkundige grootheid waarmee men de hoeveelheid van een vloeistof of gas per tijdseenheid kan uitdrukken. Met een meetflens kan men dus inzicht krijgen in de hoeveelheid vloeistof of gas dat per tijdseenheid door de leiding stroomt (of verplaatst wordt).

Hoe werkt een meetflens?
Men hanteert bij een meetflens het principe van Bernouilli. Dit principe is gebaseerd op een verband tussen de snelheid en de druk van een vloeistof. Een meetflens lijkt grotendeels op een gewone flens maar bevat twee kleine buisjes die zijn afgesloten met een meetinstrument. Meestal zijn de uiteinden van deze buisjes gemarkeerd met een rode en blauwe kleur. De vloeistof in de leiding zal door een gat in de afsluitplaat gaan stromen. Daarbij zal er sprake zijn van een verschil in de stroomsnelheid. Als de snelheid waarmee de vloeistof door de leiding wordt getransporteerd gaat stijgen zal de druk van de vloeistof afnemen. Dan wordt er ook minder druk gemeten. Andersom is natuurlijk ook het geval. Als men het verschil in druk voor en achter de afsluitplaat gaat bepalen krijgt men een beeld van het debiet. Op die manier meet men dus de hoeveelheid vloeistof die door een leiding kan stromen. Een meetflens hoort daarom bij de meettechniek in een procesinstallatie. 

International Society of Automation

International Society of Automation is een Amerikaanse organisatie die vroeger ook wel bekend was onder de naam The Instrumentation, Systems, and Automation Society. De International Society of Automation wordt afgekort met het acroniem ISA.  Oorspronkelijk is de ISA opgericht op 28 april 1945 in Pittsburgh in de Amerikaanse staat Pennsylvania. Deze oprichting kwam tot stand toen 18 organisaties die actief waren op het gebied van instrumentatie tot de conclusie kwam dat er behoefte is aan een landelijk platform voor standaardisatie en instrumentatie in Amerika. De oorspronkelijke naam van dit platform was Instrument Society of America.

Wie zijn aangesloten bij de ISA?
De ISA is een non-profit organisatie waarbij verschillende partijen zijn aangesloten die actief zijn op het gebied van automatisering. Bij de organisatie zijn onder andere aangesloten:

  • Docenten
  • Engineers
  • Tekenaars
  • Software-engineers
  • Techneuten
  • Studenten
  • Managers

Al deze mensen hebben één ding met elkaar gemeen, de zijn allemaal actief in de industriële automatisering en instrumentatie. De ISA is internationaal actief en daardoor zijn de aangesloten personen en organisaties ook afkomstig van verschillende landen.

Wat doet de ISA?
De ISA is nog steeds een Amerikaanse organisatie alleen is deze organisatie nu internationaal actief. Daarom staan de letters ISA nu ook voor International Society of Automation in plaats van de verouderde benaming Instrument Society of America. Het is belangrijk dat men internationaal bepaalde regels en normen hanteert voor de automatisering. Bedrijven werken meer internationaal samen dan men deed medio vorige eeuw. Daardoor is het belangrijk dat men elkaars taal goed begrijpt. Ook de technische taal moet onderling duidelijk zijn zodat opdrachtgevers datgene krijgen wat ze verlangen en producenten weten wat ze moeten maken.

Ook voor het uitvoeren van reparaties en internationale servicewerkzaamheden is het belangrijk dat er eenduidigheid is over hoe installaties in de procesindustrie worden aangelegd en worden gevisualiseerd op tekeningen en technische schema’s. De ISA levert een belangrijke bijdrage aan de standaardisering van instrumentatie, het ontwerp van instrumentatie en andere technische toepassingen. Verder heeft de ISA een belangrijke informerende functie als er nieuwe technologieën zijn bedacht. De ISA is ook de drijvende kracht achter de implementatie van nieuwe technische systemen op het gebied van instrumentatie en automatisering in de procesomgeving. De informatie van ISA is belangrijk voor het opstellen van een P&ID (piping and instrumentation diagram) voor grote industriële installaties.

Training door ISA
Naast de hiervoor genoemde werkzaamheden en activiteiten houdt de ISA zich ook bezig met trainingen op het gebied van industriële automatisering. Op dit gebied is ISA een erkende training instelling. De trainingen van ISA kunnen op afstand worden gevolgd via internet maar kunnen ook bij bedrijven worden gehouden. In de olie en gasindustrie heeft ISA zelfs afspraken gemaakt met bedrijven om intern trainingen en opleidingen te geven.

Wat is een PFD of Process Flow Diagram?

In de procesindustrie en procestechniek worden verschillende schema’s gebruikt om de processen te visualiseren. Op die manier wordt duidelijk welke processen plaatsvinden in bijvoorbeeld chemische fabrieken. Voordat men een chemische fabrieken zal gaan bouwen moet men eerst precies weten op welke manier de grondstoffen binnenkomen en welke bewerkingen worden uitgevoerd om tot een eindproduct te komen. De grondstoffen en halffabricaten leggen een bepaalde ‘route’ af in een fabriek. Deze ‘route’ of ‘flow’ is in belangrijke mate bepalend voor de vormgeving van de fabriek en de manier waarop de fabriek wordt ingericht. De ‘flow’ van de processen in een fabriek wordt in kaar gebracht met een PFD oftewel een Process Flow Diagram.

PFD
De PFD is een eenvoudige schematische weergave van een proces in een fabriek. In een PFD kan men ook zien welke deelstappen moeten worden doorlopen tijdens dit proces. Daarom hoort het opstellen van een PFD tot een van de eerste stappen die men onderneemt in de ontwerpfase van een chemische fabriek. De stappen die de hoofdstroom en hoofdproducten tijdens het proces ondergaan worden in een PFD inzichtelijk gemaakt evenals de apparaten en machines die in de fabriek aanwezig (zullen) zijn om de bewerkingen uit te voeren. Naast deze belangrijke informatie wordt in een PFD ook aangegeven wat de capaciteiten en flows zijn. Dit zijn belangrijke gegevens voor het ontwerp van de processen in een chemische fabriek. Het PFD is een belangrijk document dat als basis dient om de specificaties voor alle onderdelen van het proces op te stellen.

P&ID
Het Process Flow Diagram dient onder andere als basis voor het opstellen van een piping and instrumentation diagram. Dit wordt aangeduid met P&ID en wordt ook wel een process and instrumentation diagram genoemd. Dit document geeft gedetailleerde informatie over de componenten en instrumenten waaruit een proces is opgebouwd. Het P&ID is een schematische, technische tekening waarop de leidingen en alle componenten en instrumenten van een procesinstallatie zijn weergegeven. Tussen de instrumenten en componenten zijn lijnen getrokken. De ononderbroken lijnen zijn de leidingen die tussen de onderdelen van de procesinstallatie lopen.

Daarnaast zijn er ook stippellijnen weergegeven. Deze onderbroken lijn geeft de regelkringen weer. Een P&ID bevat symbolen die vaak in een legenda of een verklarend overzicht worden toegelicht. Voor het opstellen van een P&ID worden normen gehanteerd. Deze kan men halen uit de ISO of uit de Instrumentation, Systems, and Automation Society (ISA) Standaard S 5.1. Door de normen ontstaat uniformiteit in het opstellen van een P&ID. Er bestaan echter wel verschillen tussen de P&ID’s van verschillende bedrijfstakken. Daarom is het altijd belangrijk om de uitleg van de symbolen te lezen zodat de P&ID goed begrepen kan worden.

Lean manufacturing
Lean management en lean manufacturing  zijn begrippen die al jaren worden gebruikt in de procesindustrie. Productieprocessen moeten namelijk snel en efficiënt worden uitgevoerd. Daarbij ligt tegenwoordig ook de nadruk op schoon produceren met weinig afval en weinig CO2 emissie. Al deze aspecten zijn vervlochten met het lean denken. Bij het opstellen van een PFD spelen in de praktijk meer aspecten een rol dan alleen de kernaspecten met betrekking tot de productie.

Milieuaspecten spelen een rol maar ook veiligheidsaspecten en aspecten met betrekking tot de gezondheid van de werknemers en de omwonenden rondom de fabriek. Het ontwerpen van processen en fabrieken is daardoor een uitdaging waarbij veel verschillende partijen en experts met elkaar zullen moeten samenwerken. Niet alleen door trainingen op het gebied van lean manufacturing maar ook door andere trainingen en overlegvormen houdt men de kennis op niveau om procesinstallaties ook in de toekomst veilig, schoon, milieuvriendelijk en doeltreffend te ontwerpen, te beheren en te moderniseren.

Is Nederland nog interessant voor de industriële sector?

De industrie in Nederland heeft het niet makkelijk. Veel grondstoffen voir de industrie moeten uit het buitenland worden gekocht en getransporteerd.  Dat kost geld bovendien is de bouwgrond in Nederland kostbaar, ook voor de industrie. Er moeten kosten worden bespaard om de industrie rendabel de houden voor Nederlandse fabrikanten.

Industriële automatisering

Automatisering is een belangrijk onderwerp voor de industrie.  Door processen te automatiseren kan men sneller produceren en wordt de kans of fouten verkleint, althans dat is de gedachte. Door verschillende verbeterprocessen tracht men de productie in de procesindustrie te optimaliseren.  Denk hierbij aan de Lean processen die ook wrl Lean management en Lean manufacturing worden genoem. Door kosten te besparen en productieprocessen ‘lean’ oftewel ‘slank’ te maken kan men binnen redelijk korte tijd kosten besparen. Daarna zal men nog meer moeten bezuinigen als men ten opzichte van de concurrentie te duur produceert. Industriële automatisering kan een ondersteunende rol spelen in dit geheel omdat doormiddel van deze automatisering processen worden aangestuurd, gecontroleerd en gevisualiseerd.

De belangrijkste vraag is niet zozeer of men moet investeren in industriële automatisering,  veel belangrijker is de vraag of Nederland wel een geschikt massaproductieland is. De grond is in Nederland verhoudingsgewijs duur ten opzichte van dunbevolkte landen. Daarnaast ligt het loon van Nederlandse werknemers veel hoger dan de salarissen van werknemers in lage loonlanden. Is Nederland eigenlijk wel een geschikt land voor de massaproductie en maakindustrie?

Focus op ontwikkeling en innovatie

Doormiddel van efficiënt produceren kan Nederland nog redelijk concurreren met andere landen in de wereld. Dit kan Nederland niet heel lang volhouden omdat andere landen op dit gebied bezig zijn met een inhaalslag. Nederland kan zich daarom beter richten op onderzoek en ontwikkeling.  Het bedenken van innovatieve oplossingen. Er is altijd behoefte aan verbetering van machines en processen.   Voor het ontwikkelen en ontwerpen heeft men in de praktijk minder bedrijfsoppervlakte nodig dan het produceren van massaproductie.

Bovendien is kennis het belangrijkste element van de kenniseconomie en niet de productie. Nederland kan beter zelf innovatieve oplossingen bedenken voor een effectieve productie terwijl andere landen deze tegen betaling implementeren. Daarnaast kunnen fabrieken voor massaproductie beter in het buitenland worden gebouwd.

Niets meer produceren in Nederland? 

Uit bovenstaande zou je kunnen concluderen dat er niets meer in Nederland geproduceerd moet worden. Dit is echter onverstandig. De alinea’s hiervoor benadrukken dat Nederland niet geschikt is voor massaproductie.  Maatwerkproductie en productie van prototypes en kleine series vallen hier buiten. Kleinere specialistische producenten kunnen zeer snel overschakelen als de wensen van de klant en de markt veranderen. Deze dynamische bedrijven die productieprocessen uitvoeren hebben een goede kans om te kunnen blijven voortbestaan in de wereldwijde concurrentie als ze maar tijdig inspelen op de voortdurend veranderende behoefte van de potentiële klanten. Innovatie staat ook bij deze kleinere productiebedrijven centraal.

Is Nederland nog interessant voor de industrie?

Dan komen we bij de vraag og Nederland nog interessant is voor fe industrie.  Deze vraag kan met een volmondig “ja” worden beantwoord.  Alleen is Nederland niet interessant als massaproductieland maar als toonaangevende speler in de innovatie met betrekking tot de industrie.  Nederland moet zijn positie als kennisland nog steviger neerzetten in de markt. Het land moet een denktank worden voor andere landen die goedkoop kunnen produceren.  Dit vereist dat Nederland meer moet investeren in het opleiden van technici en studenten zodat hun kennisniveau wordt verhoogd. Opleidingen moeten een stevige samenwerking aangaan met het bedrijfsleven zodat studenten relevante kennis opdoen en nuttige opdrachten voor het bedrijfsleven kunnen uitvoeren. Tijdens stages kunnen studenten trachten om bij stagebedrijven te experimenteren met nieuwe innovaties. Daarvoor moet de ruimte geboden worden.

Tot slot

Door personeel en studenten alleen maar producten te laten namaken aan de hand van voorbeelden wordt er nooit iets nieuws bedacht. Nederland moet op zoek gaan naar nieuwe oplossingen,  systemen en machines. Het bestaande wordt wel gekopieerd door opkomende economieën.  Daar moet Nederland xich niet tussen gaan begeven. We moeten voorop lopen. Dan weet iedereen in deze wereld ons kleine land op de kaart te vinden en neemt de handel, waarmee wij ‘groot’ zijn geworden, toe.

Wat is een skid en wat is skidbouw?

Een skid is een installatie voor de procestechniek/ procesindustrie. Hierbij is de installatie op een frame gemonteerd. Een skid is voor veel bedrijven in de procesindustrie een ideale oplossing omdat een complete installatie op een frame sneller kan worden geïnstalleerd dan alle losse componenten op de locatie zelf assembleren. Hierdoor heeft een productieproces minder lang onderbroken te worden. dit scheelt tijd en zorgt er voor dat het productieniveau zo goed mogelijk kan worden gehandhaafd.

Wat is een skid?
Een skid is een onderdeel van de procestechniek. Op het frame van de skid kunnen echter verschillende componenten worden gemonteerd. Dit kunnen bijvoorbeeld warmtewisselaars, pompen, tanks en onderdelen van leidingen zijn. Daarnaast is het ook mogelijk om op een frame een totale installatie te monteren met daarbij de meet- en regeltechniek. Hierdoor kan een skid een apparaat zijn maar ook een complete installatie.

Wat is skidbouw?
Skidbouw is het bouwen van skids. Er zijn verschillende bedrijven die skids bouwen. Dit zijn veelal gespecialiseerde bedrijven die ervaring hebben met hoogwaardige techniek. Een skid bestaat meestal uit een redelijk eenvoudig gedeelte en een complex gedeelte. Het frame is bijvoorbeeld eenvoudig. De frames worden meestal van roestvast staal gemaakt omdat dit materiaal een hoge weerstand heeft tegen corrosie. Voor de stevigheid kan een frame worden gelast. Een lasverbinding is een onuitneembare verbinding. Dit zorgt er voor dat het frame niet eenvoudig uitelkaar genomen kan worden en getransporteerd. Het is echter ook mogelijk om een uitneembare verbinding te gebruiken door bijvoorbeeld bouten en moeren toe te passen.

Het complexe deel van de skid is de daadwerkelijke installatie of procesonderdeel dat binnen het frame of op het frame wordt gemonteerd. Dit kunnen pompen zijn maar ook onderdelen van leidingen en tanks. Hierbij kan sprake zijn van verschillende lasverbindingen maar ook van flensverbindingen. Leidingen en apparaten kunnen verschillende vormen hebben en daarnaast kunnen er verschillende eisen worden gesteld aan de installatie. Zo kan men bijvoorbeeld eisen stellen aan de druk die de desbetreffende installatie aan moet kunnen. Ook kan men eisen stellen aan de hygiëne en corrosievastheid. Binnen het frame kunnen ook meetcomponenten worden geplaatst die bepaalde grootheden kunnen meten.  Deze meetinstrumenten kunnen digitaal maar ook analoog zijn. Daarnaast kunnen ook regeltechnische componenten worden aangebracht. Deze componenten bestaan meestal uit zowel hardware als software.

Functie in de skidbouw
De combinatie van hardware, software, leidingen en constructie zorgt er voor dat een skid een complex geheel kan vormen. Daarom werken specialisten aan de bouw van een skid. Dit kunnen mensen met uiteenlopende functies zijn. Voor het maken van een frame worden assemblagemedewerkers, samenstellers en lassers ingezet. Daarnaast worden voor de installatie van de componenten meestal assemblagemonteurs ingezet met een elektrotechnische, mechanische of mechatronische achtergrond. Goed tekening kunnen lezen is voor de boven genoemde functies van groot belang. Meet- en regeltechnici en inbedrijfstellers zijn monteurs die in de assemblagefase maar ook vaak op locatie er voor zorgen dat de installatie op de skid zo wordt geprogrammeerd dat de gewenste bewerking in het proces wordt uitgevoerd.

Wat is een interface en waarvoor wordt een interface gebruikt?

Interface is een term die vaak wordt gebruikt in de automatisering. Met een interface bedoelt men interactieve koppeling tussen een mens (de gebruikersinterface) en een machine. Daarnaast kan een interface eveneens de communicerende verbinding tussen twee verschillende machines of apparaten zijn. in dat geval is de interface een koppeling tussen componenten zowel hardware als software in computersystemen. Doormiddel van een interface worden informatie en gegevens uitgewisseld in twee verschillende richtingen.

Doel van een interface
Mensen kunnen nog niet zonder technische aanpassingen communiceren met machines. Dit komt omdat de manieren die mensen gebruiken om te communiceren niet overeenkomen met de wijze waarop computersystemen informatie met elkaar delen. Mensen communiceren met elkaar door woorden te spreken of door non-verbale communicatie te gebruiken. Computers communiceren echter doormiddel van enen en nullen. Een interface zorgt er voor dat de communicatie van een mens wordt omgezet in een taal die de computer begrijpt. Daarnaast is omgekeerd ook het geval, de ‘taal’ van computers wordt doormiddel van een interface omgezet in een taal die mensen begrijpen. Tussen twee verschillende computeronderdelen is soms ook een interface nodig om de gegevens om te zetten. Een interface is in feite een schakel tussen twee verschillende systemen met een andere ‘taal’. Het doel van een interface is het omzetten van gegevens en informatie in bruikbare taal.

Voorbeelden van een interface
Er zijn verschillende voorbeelden op te noemen van een interface. Een bekend voorbeeld van een interface tussen een computer een computergebruiker (mens) is een beeldscherm. Een beeldscherm geeft namelijk informatie weer van een computer in de vorm van tekst of afbeeldingen. Daarvoor heeft de computer doormiddel van software de enen en nullen omgezet in taal die door mensen afgelezen kan worden. Als een gebruiker een computer wil besturen zal er ook gebruik gemaakt moeten worden van een interface zoals bijvoorbeeld een toetsenbord of een muis.  Dit is bijvoorbeeld ook het geval bij machines die computergestuurd zijn zoals CNC draaibanken, CNC freesbanken, CNC kantbanken en machines in de procesindustrie. Deze machines hebben meestal een paneel met toetsen er op en een (eenvoudig)  beeldscherm. De machinebankwerker of operator communiceert doormiddel van deze toetsen met de machine die hij of zij bedient.  De machine zet de gegevens die met de toetsen worden ingevoerd om in een taal die de machine begrijpt. Zodra de vertaling heeft plaatsgevonden voert de machine de bewerking uit de machinebankwerker of operator heeft ingevoerd. De vertaling van de mensentaal naar de computertaal vindt meestal in een paar tienden van seconden plaats.

Wat is het verschil tussen PLC en PAC?

Productieprocessen worden in toenemende mate geautomatiseerd. Dit houdt in dat veel bedrijven waarin producten worden geproduceerd werken met geautomatiseerde machines die aan worden gestuurd door software. Deze software vormt als het ware het brein achter de aansturing van de machines. In het verleden waren met name de operators en machinebedieners de personen die bepaalden welke bewerking een machine moest uitvoeren en wanneer de bewerking moet plaatsvinden. Tegenwoordig nemen PLC’s, SCADA en PAC’s deze rol over. Hieronder is in een paar alinea’s uitgelegd wat PLC’s en PAC’s zijn en wat het verschil tussen deze apparaten is.

Wat is een PLC?
Een Programmable Logic Controller wordt ook wel afgekort met de letters PLC. Een PLC is een apparaat dat gebaseerd is op een enkele microprocessor. De PLC wordt gebruikt voor het automatiseren van productiemachines. Daarnaast wordt met een PLC ook de infrastructuur en vervoer van materialen van en naar de machines geregeld. Een PLC is ontworpen om relais en timers te vervangen. Een PLC maakt gebruik van een ladderdiagram (Ladder Logic) dat door onderhoudsmonteurs en programmeurs gelezen kan worden. Hierdoor wordt duidelijk welke bewerkingen worden uitgevoerd en welke input en output van verschillende onderdelen heeft plaatsgevonden.

Wat is een PAC?
Een Programmable Automation Controller wordt ook wel afgekort met de letters PAC. Een andere benaming voor dit apparaat is Process Automation Controller wat eveneens met de letters PAC wordt afgekort.

Een PAC is een apparaat dat gebaseerd is op 2 of meerdere processors en lijkt op een personal computer (PC). In feite is een PAC een PC die samengevoegd is met een PLC. Dit gebeurd met behulp van multitasking mogelijkheden waarmee één of meerdere onderdelen van de apparatuur worden aangestuurd of geautomatiseerd. De term PAC werd voor het eerst gedefinieerd door ARC Advisory Group in 2001. De PAC omvat de mogelijkheden en capaciteiten van de PLC. De PAC heeft echter een software en een hardware die dusdanig zijn ontworpen dat ze gebruiksvriendelijk zijn voor de IT / computerprogrammeur. Er zijn meer mogelijkheden zoals meerdere programmeertalen waaronder gestructureerde tekst, C of C++  en er is een gedistribueerde controlesysteem (DCS). Daarnaast kan gebruik worden gemaakt van standaard PC netwerken zoals Ethernet.

Waarvoor wordt een PAC gebruikt?
Een PAC kent meer mogelijkheden dan een PLC een PAC wordt daardoor breder ingezet. Zo kan een PAC worden ingezet voor Process Control en het raadplegen en opvragen van gegevens over processen. Hierdoor kunnen processen worden gemonitord. Daarnaast wordt de PAC ingezet in de regeltechniek. Een PAC heeft de mogelijkheid om gegevens door te sturen van machines die ze aansturen naar andere machines of naar databases in een computernetwerk aangestuurde omgeving.

Wat is het grootste verschil tussen een PLC en een PAC?
Het grootste verschil tussen een PLC en een PAC zit in de vrijheid waarmee geprogrammeerd kan worden. Een PLC maakt gebruik van ladderdiagrammen (Ladder Logic) terwijl een PAC meer vrijheid kent op het gebied van programmeren. Dit zorgt er voor dat een PAC gebruiksvriendelijker is en meer mogelijkheden kent.

Wat is industrialisatie en welke invloed heeft dit op de maatschappij?

Industrialisatie kan worden vertaald als een ontwikkeling die plaatsvind in productieprocessen. Productieprocessen worden door industrialisatie gemechaniseerd, hierdoor verandert de organisatie waar de productie wordt uitgevoerd. Een organisatie waarin industrialisatie wordt ingevoerd veranderen in een fabriekssysteem. Hierdoor verandert de technologie binnen een bedrijf. Productieprocessen die eerst handmatig door productiemedewerkers werden uitgevoerd worden door de mechanisatie, die met industrialisatie gepaard gaat, overgenomen door machines. Hierdoor zorgt industrialisatie voor sociale veranderingen binnen een bedrijf.

Industrie
De industriële revolutie begon in 1750. Deze revolutie zorgde er voor dat kleine werkplaatsen waar producten ambachtelijk werden gemaakt veranderden in fabrieken. Aan het begin van de negentiende eeuw werden ook in andere delen van Europa fabriekssystemen ingevoerd. De industrialisatie zorgde er voor dat bedrijven veranderden in fabrieken. Hierdoor ontstond grootschalige industrie. De grote fabrieken in de industrie zorgden voor een massale productie van uiteenlopende goederen. Deze massaproductie deed het aanbod van bepaalde producten aanzienlijk stijgen op de markt. Kleine ambachtslieden konden niet meer concurreren tegen grote industriële fabrieken. Daardoor verdwenen steeds meer kleine bedrijven en nam het aantal grote fabrieken in landen toe. Ambachtslieden moesten vaak noodgedwongen in de geïndustrialiseerde omgeving van een fabriek werken.

De mechanisering van veel productieprocessen draaide met name om de invoering van een lopende band systeem. Deze lopende banden worden ook wel transportbanden genoemd. In een sterk geïndustrialiseerde organisatie waarin de productieprocessen in grote mate zijn gemechaniseerd  wordt veel gebruik gemaakt van transportbanden. Op deze transportbanden worden grondstoffen, halffabricaten en producten door de organisatie getransporteerd.

Sociale veranderingen door industrialisatie
De industrialisatie bracht positieve en negatieve ontwikkelingen met zich mee. Het positieve van industrialisatie is dat producten massaal aan consumenten werden aangeboden. Hierdoor werd de prijs van producten lager en konden meer mensen bepaalde producten aanschaffen. Een voorbeeld hiervan zijn auto’s. Toen auto’s massaal werden geproduceerd konden meer mensen een auto aanschaffen. Daarnaast werd de kwaliteit van producten door de mechanisatie van productieprocessen ook constanter.

De industrialisatie bracht echter ook een hoop nadelen met zich mee. Kleine bedrijven konden niet meer concurreren tegen grote fabrieken. Hierdoor verdwenen veel ambachtelijke bedrijven waar vakmanschap werd uitgeoefend. Door het verdwijnen van veel kleine bedrijven nam de macht van grote industriële fabrieken toe. De opbrengsten van de industrie werden voor een samenleving in toenemende mate belangrijker. Een maatschappij werd daardoor ook steeds afhankelijker van de industrie. De opbrengsten van de industriële productie nam toe ten opzichte van de opbrengsten van de landbouw. Ook in de landbouw werd echter gemechaniseerd. Gemotoriseerde tracktors namen de rol over van lastdieren en de spierkracht van de mens. Dit zorgde evenals de mechanisering van productieprocessen voor lagere prijzen. Dit was weliswaar positief maar veel boerenbedrijven, die niet in staat waren om moderne mechanische middelen aan te schaffen, konden de concurrentie niet aan en verdwenen.

Zowel de industrialisatie van productieprocessen en de mechanisering van de landbouwsector zorgde er voor dat veel banen verdwenen. De werkloosheid nam toe en mensen die een ambachtelijk vak hadden geleerd werden gedwongen om tegen lage lonen te werken in fabrieken. De prijzen van producten ging omlaag maar door de werkloosheid en de lage lonen konden minder mensen producten aanschaffen. Eigenaren van grote industriële bedrijven kregen te veel macht. De positie van de arbeider kwam onder druk te staan. Hierdoor ontstonden veel spanningen in de maatschappij en probeerden de arbeiders zich te verenigen in vakbonden om een tegengewicht te vormen tegen de machtige leidinggevenden. De maatschappij is door de industrialisering structureel veranderd.

Op dit moment worden productieprocessen nog verder geautomatiseerd. De rol van computers wordt belangrijker. Steeds meer machines worden doormiddel van computersystemen aangestuurd. Hierbij nemen PLC systemen en SCADA een belangrijke rol van de mensen op de werkvloer over. Dit zorgt er voor dat er in de toekomst in fabrieken en de overige procesindustrie nog meer banen kunnen verdwijnen.

Wat leer je op de opleiding Allround Operationeel Technicus AOT?

AOT is een afkorting die staat voor Allround Operationeel Technicus. Dit is een mbo-opleiding die ongeveer vier jaar duurt. Het opleidingsniveau van de opleiding Allround Operationeel Technicus is mbo-niveau vier. Deze opleiding wordt op verschillende mbo-opleidingsinstituten aangeboden. Leerlingen die de opleiding AOT volgen krijgen zowel theorie als praktijk. De theorie wordt vooral op het opleidingsinstituut geleerd en de praktijk komt vooral aan de orde tijdens stages.

Toelatingseisen voor de opleiding AOT
Het is belangrijk dat leerlingen die aan de opleiding starten over voldoende basiskennis beschikken. Deze basiskennis is belangrijk om aansluiting te vinden bij de leerstof die op de opleiding wordt geboden. Daarom hebben mbo-instituten toelatingseisen voor de opleiding AOT. Deze toelatingseisen komen over het algemeen met elkaar overeen. Een aantal voorbeelden van leerlingen die worden toegelaten op de opleiding AOT staan hieronder vermeld. Je wordt toegelaten op de opleiding als je een diploma hebt van:

  • VMBO Techniek – Gemengd
  • VMBO Techniek – Kaderberoepsgericht
  • VMBO Techniek – Theoretisch

Verder is het mogelijk om toegelaten te worden op de opleiding AOT als iemand in bezit is van een overgangsbewijs HAVO of VWO 3-4. Voor overige toelatingseisen is het verstandig om contact op te nemen met een mbo-opleidingsinstituut waar deze opleiding wordt aangeboden.

Lesstof van de opleiding AOT
In de opleiding Allround Operationeel Technicus komen verschillende vakken aan de orde. Deze vakken worden in twee hoofdcategorieën ingedeeld: de beroep gebonden vakken en de algemeen vormende vakken.

Beroep gebonden vakken AOT
In de beroep gebonden vakken leert de leerling verschillende technische vaardigheden aan. Daarnaast krijgt de leerling theoretische kennis en praktijkkennis over uiteenlopende technische systemen. Hierbij kan gedacht worden aan dieselmotoren en gasmotoren. Verder wordt aandacht besteed aan gasturbines, stoomturbines en stoomketels. Ook energietechniek komt aan de orde. Deze techniek houdt verband met verschillende andere technieken waaronder elektrotechniek.

Meet en regeltechniek is ook een interessant vak dat aangeboden worden op de AOT opleiding. Deze techniek kan onder andere aan koel en vries techniek worden gekoppeld en aan luchtbehandelingssystemen. Ook Warmteleer of thermodynamica komt aan de orde.

Er wordt geleerd welke verspanende en niet-verspanende bewerkingen uitgevoerd kunnen worden op de werkplaats. Deze bewerkingen kunnen onder andere gebruikt worden in de werktuigbouwkunde. Daarom is ook een deel van de opleiding gericht op de werktuigbouwkunde. Tekeningen lezen is ook een belangrijk aspect van technisch werk. Leerlingen op de opleiding AOT leren tekeningen lezen en tekeningen maken. Verder leren ze aspecten van de procestechniek en besturingstechniek. Door al deze verschillende technische vakken zijn leerlingen van een AOT opleiding technisch breed opgeleid.

Algemeen vormende vakken AOT
Naast beroep gebonden vakken krijgen leerlingen op de opleiding AOT ook verschillende algemeen vormende vakken. Deze vakken zijn belangrijk voor de algemene ontwikkeling van de leerlingen. Daarnaast zijn deze vakken ook van belang om andere technische vakken beter te begrijpen en kunnen ze van pas komen als de leerling wil doorleren.

Scheikunde en natuurkunde zijn algemeen vormende vakken en Wiskunde ook. Deze vakken worden ook wel bètavakken genoemd. Maatschappijleer, Nederlands en Engels zijn andere vakken die tot de algemeen vormende vakken kunnen worden gerekend.

Wat kun je met de opleiding Allround Operationeel Technicus?
Een Allround Operationeel Technicus kan in verschillende functies worden ingezet. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een technische dienst of een beheersfunctie. Ook een functie als servicemonteur of monteur meet- en regeltechniek kan worden uitgevoerd door een Allround Operationeel Technicus. Meestal zullen wel aanvullende opleidingen en trainingen gevolgd moeten worden voor specifieke technische systemen.

De basiskennis van de volgende technische installaties beheerst de Allround Operationeel Technicus over het algemeen:

  • Stoomketels
  • Generatoren
  • Verbrandingsmotoren
  • Turbines
  • Aggregaten
  • Procestechniek

Een AOT kan hierdoor aan deze installaties werken. In eerste instantie zal dat onder toezicht zijn van een ervaren monteur. Naarmate de AOT meer werkervaring heeft kan hij of zij ook zelfstandig aan de slag. Een ervaren AOT kan storingen zoeken en oplossen aan diverse technische installaties en systemen. De technicus werkt in een team of alleen.

Wat is HACCP en waarvoor wordt HACCP gebruikt?

HACCP is een Engelse afkorting die staat voor Hazard Analysis and Critical Control Points. Wanneer deze omschrijving wordt vertaald in het Nederlands betekent HACCP: Gevarenanalyse en kritische controlepunten. Het HACCP is een risico-inventarisatie die wordt gebruikt voor de voedingsmiddelen. In Nederland wordt net als in andere Europese landen veel aandacht besteed aan de kwaliteit en veiligheid van voedsel. Bedrijven die in Nederland in de voedingsmiddelenbranche actief zijn krijgen te maken met strenge veiligheidsvoorschriften. Er zijn in deze branche zeer veel verschillende bedrijven die zich bezig houden met het bereiden, behandelen, verwerken, verpakken, vervoeren en distribueren van voedingsmiddelen of levensmiddelen. Levensmiddelen is een algemene term die wordt gebruikt voor alle eetwaren en drinkwaren die door mensen worden genuttigd. Daarnaast vallen ook alle leveranciers van grondstoffen en hulpstoffen aan de voedingsmiddelenindustrie onder de HACCP regels. Niet alleen bedrijven die voedingsmiddelen voor mensen produceren vallen onder HACCP ook diervoeders vallen er onder.

Waarom HACCP?
Het HACCP wordt vanuit de Europese Unie gecoördineerd en is er op gericht dat bedrijven in de voedingsmiddelen alle aspecten van het voortbrengingsproces identificeren. Daarnaast moeten bedrijven deze aspecten op mogelijke gevaren analyseren. Het doel van de Europese Unie met HACCP is een veilig productieproces van voedingsmiddelen met een zo gering mogelijke kans op besmetting doormiddel van schadelijke bacteriën en andere schadelijke stoffen. De ontwikkeling van bacteriën heeft onder andere te maken met de temperatuur. Daarom wordt bij HACCP veel aandacht besteed aan het bewaken en registreren van koelcellen en vriescellen. Daarnaast is ook de algehele hygiëne een belangrijk onderdeel. Uiteindelijk moet doormiddel van HACCP voorkomen worden dat voedsel kan worden aangetast door:

  • Microbiologische gevaren. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van bacteriegroei. Daarnaast moeten ook virussen en parasieten worden geweerd.
  • Chemische gevaren. Deze kunnen onder andere ontstaan door verontreiniging met bestrijdingsmiddelen. Daarnaast kan de veiligheid van voedsel worden aangetast door toxinen en zware metalen.
  • Fysische gevaren. Dit zijn gevaren zoals stukjes plastic, glassplinters, stukjes gruis of metaaldraad, kortom materialen die niet als voedsel kunnen worden beschouwd en bij inname tot letsel kunnen leiden.

De manier waarop bedrijven in de voedingsmiddelenbranche met deze gevaren om moeten gaan is vastgelegd in HACCP. Dit is voornamelijk een preventieve gestructureerde methode die wordt gebruikt om alle relevante gevaren voor de voedselveiligheid te beperken of te indien mogelijk te elimineren. In de volgende alinea zijn de principes benoemt waarop de HACCP methode is gebaseerd.

Zeven principes van HACCP
De bedrijven en processen in de voedingsmiddelen zijn divers. Daarom is het onmogelijk een exacte beschrijving te maken van de processen van bedrijven en de veiligheidsvoorschriften met betrekking tot levensmiddelen die daaraan zijn verbonden. HACCP is om deze reden geen handleiding die kan nageslagen worden door bedrijven. In plaats daarvan is HACCP een systeem dat gebaseerd is op zeven principes. Bedrijven moeten in hun eigen bedrijfsprocessen en productieomgeving deze zeven principes toepassen. De zeven principes van het HACCP-systeem zijn als volgt:

  1. Potentiële gevaren moeten worden geïnventariseerd.
  2. Kritische Controlepunten (CCP’s) moeten worden vastegesteld. Dit zijn de plaatsen of momenten in het proces waar de risico’s kunnen worden beperkt of voorkomen.
  3. Per CCP moeten de kritieke grenzen worden aangegeven.
  4. De CCP’s  moeten worden bewaakt en gecontroleerd via een duidelijk systeem. Hierdoor kan de monitoring van de Kritische Controlepunten effectief worden uitgevoerd.
  5. Per CCP moeten de correctieve acties worden vastgelegd waarmee de veiligheid dient te worden hersteld.
  6. Verificatie moet worden toegepast. Dit moet aan de hand van periodieke controles gebeuren waarmee de effectiviteit van de  HACCP aanpak kan worden nagegaan.
  7. Documentatie en registraties moeten worden bijgehouden en moeten aangetoond kunnen worden. hierin moet onder andere zijn vastgelegd welke aspecten van het proces zijn aangepast en op welke wijze dat is gebeurd.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert bedrijven in Nederland die actief zijn in de voedingsmiddelen of levensmiddelenbranche. De controle van de NVWA is gericht op het al dan niet bezitten van een effectief HACCP plan en het naleven van dat plan.

Samenvatting over HACCP
Een bedrijf is doormiddel van het HACCP verplicht om in productieprocessen, distributieprocessen en opslag van voedingsmiddelen aan te geven waar er mogelijke gevaren voor de kwaliteit en veiligheid van  voedingsmiddelen kunnen ontstaan. Deze situaties dienen effectief te worden aangepakt. Daarom moeten bedrijven ook aangeven welke maatregelen worden ondernomen om de situatie te verbeteren. Dit alles moet duidelijk worden geregistreerd en gecoördineerd. Uiteindelijk moet de gezondheid van de consumenten doormiddel van HACCP beter beschermd worden.

Wat is de farmaceutische industrie en wat wordt in deze industrie geproduceerd?

De farmaceutische industrie heeft te maken met farmacie. Dit is een wetenschap die zich bezig houdt met het ontwikkelen van medicijnen en geneesmiddelen. Het woord farmacie is afgeleid van het Griekse woord dat voor geneeskrachtige stoffen wordt gebruikt. Mensen die werkzaam zijn in de farmacie worden farmaceuten genoemd. In de farmaceutische industrie worden medicijnen en geneesmiddelen geproduceerd. Omdat medicijnen doormiddel van verschillende processen worden geproduceerd valt deze sector onder de procesindustrie.

Research and development in de farmaceutische industrie
De farmaceutische industrie is een sector die erg belangrijk is voor de gezondheidszorg. De medicijnen die worden geproduceerd moeten de juiste werking hebben. Daarnaast moet ook het aantal ongewenste bijwerkingen zoveel mogelijk worden beperkt. Dit is zeer complex, daarom wordt binnen de farmaceutische industrie veel aandacht besteed aan het onderzoeken van de werking en bijwerkingen van medicijnen. Ook de vorm van de medicijnen, bijvoorbeeld in poedervorm, tabletvorm of vloeibare vorm wordt onderzocht doormiddel van Research and development. Deze afdelingen worden in ook wel R&D afdelingen genoemd en houden zich bezig met farmacologie. Wanneer verkeerde medicijnen worden geproduceerd kunnen de gevolgen zeer ernstig zijn. De farmaceutische industrie is een complexe markt en er bestaat een grote diversiteit aan ziektes over de hele wereld. Daarom zijn er ook zeer veel verschillende medicijnen. Het is zeer moeilijk voor een farmaceutisch bedrijf om voor honderden ziektes medicijnen te ontwikkelen, daarom richten veel bedrijven in de farmaceutische industrie zich op een therapeutische deelmarkt. Hierdoor kunnen de bedrijven zich richten op bepaalde ziekten en hiervoor gericht specialistische medicijnen ontwikkelen.

Farmaceutische industrie en procestechnologie
Fabrikanten van geneesmiddelen hebben veel invloed en hebben een groot afzetgebied. Meestal opereren farmaceutische bedrijven mondiaal. De farmaceutische industrie produceert medicijnen. Dit gebeurd in fabrieken waar hoge eisen worden gesteld aan machines en het fabricageproces. Kwaliteit en veiligheid staan bij deze fabrieken bovenaan. Doormiddel van procestechnologie worden fabrieken in de farmaceutische industrie voorzien van de beste machines om de hoogste kwaliteit te leveren. Hierbij komen naast mechanische en elektrotechnische aspecten ook automatiseringssystemen aan de orde. Ook meet en regeltechniek is van groot belang in de farmaceutische industrie. Medicijnen moeten precies de juiste verhoudingen hebben van bepaalde bestandsdelen. Dit moet zeer nauwkeurig gemeten en gewogen worden. Meet en regeltechniek is hierbij van groot belang. Daarnaast komen ook systemen die verband houden met mechatronica in de procestechniek van de farmaceutische industrie veelvuldig voor.

Hoe komen geneesmiddelen bij de eindgebruikers?
Nadat de fabrikanten de medicijnen doormiddel van verschillende processen hebben geproduceerd worden de medicijnen en geneesmiddelen getransporteerd naar verschillende groothandels. Farmaceutische contractverpakkers worden soms als tussenschakel ingezet om de verpakking van medicijnen te veranderen. Hierdoor kan de merknaam van de medicijnen groter of juist kleiner op de verpakking komen en kan ook de inhoud van de verpakking worden vergroot of juist verkleind. Uiteindelijk komen de medicijnen via de groothandels bij de apotheken terecht.  Deze apotheken verstrekken de medicijnen vervolgens aan de eindgebruikers. Dit zijn de mensen die de medicijnen daadwerkelijk nodig hebben.

Wat is procesindustrie en uit welke soorten processen bestaat deze industrie?

Procesindustrie is een industrie die gericht is op het produceren en vervaardigen van producten doormiddel van verschillende processen. De processen die in de procesindustrie worden toegepast zijn divers. Zo wordt er gebruik gemaakt van chemische processen, biochemische processen, mechanische processen en fysische processen. Doormiddel van deze processen kunnen verschillende eindproducten en halffabricaten worden geproduceerd. Dit gebeurd in fabrieken waarbij verschillende geautomatiseerde systemen zijn toegepast.

Voor de beheersing van processen wordt gebruik gemaakt van verschillende technieken. Er bestaat een grote diversiteit aan procestechnieken die worden toegepast in de procesbeheersing. Zo wordt gebruik gemaakt van besturingstechnieken waarmee het proces wordt geautomatiseerd. Dit kan onder andere gebeuren doormiddel van PLC systemen. Daarnaast zijn er systemen aanwezig waarmee metingen gedaan kunnen worden en onderdelen van het proces kunnen worden geregeld. Dit wordt ook wel meet- en regeltechniek genoemd. Daarnaast zijn er in een procesomgeving ook systemen aanwezig die het proces bewaken. Dit zijn alarmsystemen en beveiligingssystemen. Deze systemen geven signalen af wanneer er problemen ontstaan in de machines of in de productie.

 Verschillende soorten productieprocessen
Er zijn verschillende soorten productieprocessen die in de procesindustrie worden toegepast. Deze productieprocessen worden onderverdeeld in twee hoofdcategorieën. De eerste categorie is de categorie van de continuprocessen. Deze processen draaien in een continue proces door. De grondstoffen worden voortdurend aangevoerd en de bewerking vindt ook in een continue tempo plaats. Daardoor komen de eindproducten ook met een bepaalde snelheid uit een fabriek. Een continue proces wordt onder andere toegepast bij raffinage van aardolie waarbij gebruik wordt gemaakt van destillatie. Daarnaast kan men ook extruderen van kunststoffen in een continu proces toepassen. Dit wordt ook wel continu extruderen genoemd.

Naast continuprocessen zijn er ook processen waarbij er geen sprake is van een voortdurende aanvoer en afvoer van grondstoffen en eindproducten. Processen waarbij producten in afzonderlijke partijen worden gefabriceerd worden ook wel batchprocessen genoemd. Een afgeronde partij producten wordt ook wel een batch genoemd vandaar de naam batchprocessen.

Het is naast bovengenoemde productieprocessen ook mogelijk om semicontinue producten te produceren.

Wie werken er in de procesindustrie?
In de procesindustrie zijn verschillende functies aanwezig. Procesengineers ontwikkelen de processen en stemmen de procestechnieken op elkaar af. Daarnaast zijn er software-engineers die de software voor de automatisering in de procesomgeving ontwikkelen. Softwareprogrammeurs zijn verantwoordelijk voor het inregelen van de machines in de procesindustrie. Daarnaast zorgen onderhoudsmonteurs er voor dat de machines in goede staat blijven en verhelpen ze storingen wanneer deze zich voordoen. Procesoperators houden het proces in de gaten en anticiperen op problemen wanneer deze zich voor doen. De lijnoperators zijn verantwoordelijk voor een complete productielijn en moeten er voor zorgdragen dat er tijdig nieuwe grondstoffen worden aangeleverd en producten worden afgevoerd. Machineoperators zijn verantwoordelijk voor het functioneren van een machine en zorgen er voor dat de machine de juiste bewerking op het materiaal uitvoert. Daarnaast zijn er ook productiekrachten aanwezig die eenvoudige werkzaamheden uitvoeren die niet door machines gedaan kunnen worden. Logistiek personeel zorgt voor het tijdig aan en afvoeren van materialen, grondstoffen en producten. Ook is logistiek personeel verantwoordelijk voor het beheer van het magazijn en het verstrekken van gereedschap en persoonlijke beschermingsmiddelen aan medewerkers. De procesindustrie heeft een grote diversiteit aan vakgebieden en functies. De omgeving is zeer dynamisch. Het draaien van zoveel mogelijk productie zonder daarbij de veiligheid en kwaliteit uit het oog te verliezen is een grote uitdaging in deze industrie.

Wat is procestechniek en op welke wijze is deze techniek verbonden met de procesindustrie?

Procestechniek is onlosmakelijk verbonden met de procesindustrie. Deze industriële sector is heel breed. De procesindustrie is gericht op het produceren van producten. Deze productie gebeurd in fabrieken. Bij het vervaardigen van producten kunnen verschillende processen worden gebruikt. Zo kunnen bijvoorbeeld chemische of biochemische processen worden gehanteerd voor het vervaardigen van producten. Daarnaast kunnen producten ook doormiddel van fysische processen of mechanische processen worden geproduceerd.

Producten die in de procesindustrie worden geproduceerd
Door de verscheidenheid aan processen die toegepast zijn in de procesindustrie kunnen verschillende producten worden vervaardigd. Hierbij kan onder andere onderscheid worden gemaakt tussen eindproducten en halffabricaten. Een eindproduct is in principe meteen gebruiksklaar terwijl halffabricaten nog één of enkele bewerkingen moeten ondergaan om tot een eindproduct te kunnen komen. De eindproducten kunnen zowel verpakt voedsel als voorwerpen, gereedschappen, verzorgingsproducten, speelgoed en andere producten zijn. Bijna alle producten en voedingsmiddelen die men in het dagelijks leven gebruikt en nuttigt zijn in een fabriek geproduceerd of verpakt. De procesindustrie is daardoor één van de belangrijkste industrieën van de Westerse Wereld.

Wat is procestechniek?
Hierboven heb je gelezen dat er veel verschillende producten worden geproduceerd in de procesindustrie. De materialen waaruit de producten zijn vervaardigd verschillen enorm. Zo kunnen voedingsmiddelen uit melk maar ook uit granen en andere grondstoffen worden vervaardigd. Gebruiksvoorwerpen kunnen uit diverse kunststoffen vervaardigd worden maar ook uit hout en metaal. De manieren waarop deze grondstoffen verwerkt en bewerkt worden verschilt daarnaast ook. De procestechniek houdt zich bezig met het ontwerpen van de juiste machines om een bepaald product te vervaardigden. Daarbij wordt ook gekeken naar de volgorde waarin machines een bepaalde grondstof moeten bewerken tot eindproduct.

In de procesindustrie worden machines gebruikt die in de procestechniek zijn bedacht en gebouwd. De procestechniek richt zich daardoor niet alleen op het ontwerp. De bouw van machines in de procestechniek vormt een belangrijk onderdeel. Omdat machines in feite werktuigen zijn om een bepaalde bewerking uit te voeren wordt procestechniek ook wel onder de werktuigbouwkunde geplaatst. Procestechniek heeft naast een werktuigbouwkundige kant ook raakvlakken met de chemie, elektrotechniek en regeltechniek.

Automatisering in procestechniek
De machines zijn ontworpen en gebouwd om een bepaalde bewerking te doen. Doormiddel van de bewerking wordt een grondstof of halffabricaat in de gewenste vorm gebracht. Deze processen worden in de procestechniek zoveel mogelijk geautomatiseerd. De automatisering van machines is niet eenvoudig. Machines moeten voor een belangrijk deel zelf bewerkingen uitvoeren op het juiste moment. Daarvoor worden machines geprogrammeerd. Er worden in de praktijk verschillende programmeersystemen gebruikt. Een bekend systeem waarmee een machine kan worden geprogrammeerd is een PLC. Deze afkorting wordt voluit als volgt geschreven: Programmable logic controller. PLC systemen zorgen er voor dat bepaalde delen van een machine wel elektrische stroom krijgen en andere delen niet. Dit gebeurd onder ander door het inschakelen en uitschakelen van relais.

Naast een PLC systeem kan ook gebruik worden gemaakt van een Supervisory Control And Data Acquisition oftewel een SCADA. Dit is ook een industrial control system (ICS). Verder wordt in de praktijk ook wel een Distributed Control System (DCS) en een Process control system (PCS) gebruikt. Het programmeren, updaten en aanpassen van deze systemen is het werk van softwarespecialisten. Software engineers zijn voortdurend bezig met het ontwikkelen van nieuwe softwaresystemen voor de procesindustrie. Daarnaast worden software engineers ingezet om oude softwaresystemen te optimaliseren.

Procesoperators in de procestechniek
Procesoperators moeten er voor zorgen dat de processen in fabrieken goed verlopen. Dit gebeurd onder andere op grote beeldschermen en andere systemen waarmee de ontwikkelingen en processen in de fabriek worden gevisualiseerd. Hierbij wordt aandacht besteed aan de manier waarop de machines op elkaar zijn afgestemd en de output van de machines. Daarnaast wordt door de procesoperators gekeken naar de eventuele problemen die kunnen ontstaan bij bepaalde machinelijnen en wat daar de oorzaken van zijn. Hiervoor heeft een procesoperator veel contact met operators in de fabriek.

Operators in de procestechniek
De operators zijn verantwoordelijk voor één of enkele machines in het proces. Er wordt in de praktijk ook wel onderscheid gemaakt tussen machineoperators die verantwoordelijk zijn voor één machine en lijnoperators die verantwoordelijk zijn voor een complete machinelijn. Operators kunnen productiekrachten aansturen en zijn daarnaast verantwoordelijk voor voldoende toevoer van grondstoffen en halffabricaten voor de machine(s). Tijdens het proces kunnen machines echter ook te maken krijgen met een storing, slijtage of een andere vorm van beschadiging waardoor de machine niet goed meer functioneert. Eenvoudige technische problemen worden meestal door de operators zelf opgelost. Complexe problemen vereisen vakkundigheid. Daarvoor worden onderhoudsmonteurs ingezet.

Onderhoudsmonteurs in de procestechniek
Wanneer machines stil staan in een fabriek telt elke seconde. De machine moet zo snel mogelijk weer werkzaam zijn. Onderhoudsmonteurs zorgen er in de procesindustrie voor dat een storing in een machine zo snel mogelijk gelokaliseerd wordt en wordt opgelost. In sommige fabrieken wordt gebruik gemaakt van allround onderhoudsmonteurs. Andere fabrieken maken onderscheid tussen mechanische onderhoudsmonteurs, elektrotechnische onderhoudsmonteurs en storingsmonteurs met ervaring op software gebied (zoals PLC). Deze monteurs moeten goed onder tijdsdruk kunnen werken.