Wat is wikken of walking the cup met TIG lassen?

Wikken is een lastechniek die wordt gebruikt voor het TIG lasproces. Het wikken wordt ook wel in het Engels walking the cup genoemd. Dit kan in het Nederlands worden omschreven als het lopen met de lastoorts. Dit beschrijft de beweging die men maakt met de lastoorts tijdens het wikken. Het wikken wordt vooral toegepast in het lassen van pijpen en buizen die gemaakt zijn van roestvast staal (RVS). Men kan echter ook pijpen en buizen lassen die gemaakt zijn van eenvoudige staallegeringen zoals  koolstofstaal en speciale staallegeringen zoals duplex.

Wikken als lasmethode
Men loopt met de mond/ cup van de lastoorts over de lasnaad. Daarbij maakt men 8 vormige bewegingen. Deze achtjes zijn een continue proces dat men met het lopen zou kunnen vergelijken. Van links naar rechts beweegt men met de lastoorts over het smeltbad om dan vervolgens weer iets terug te zakken om het smeltbad vlak onder de opening van de lasnaad nog vloeibaar te houden. Met de extra slag die men tijdens het wikken maakt wordt het lasproces wel arbeidsintensiever. Deze extra inspanning is wel nuttig omdat de kwaliteit van de lasverbinding door het wikken beter wordt.

Smeltbad tijdens wikken
Het smeltbad blijft tijdens het wikken langer heet en vloeibaar waardoor de doorlas beter wordt. Het smeltbad zakt iets naar beneden tot deze de binnenkant van de leiding bereikt. Daar vloeit het smeltbad beter uit en blijft het warmtebeeld strak. Hierdoor kan men meer kwaliteit realiseren. De las oogt netter zowel aan de binnenkant als aan de buitenkant van de leiding (buis of pijp).

Wikken moet je leren
Wikken is een lasproces dat door ervaren TIG lassers moet worden uitgevoerd. Tijdens het wikken of walking the cup kan een lasser,  als deze onervaren is, de lasverbinding beschadigen doordat de lasser met de lastoorts het smeltbad raakt. Dan ontstaan er kleine puntjes in de lasnaad en dat zorgt voor een minder strak resultaat.

Hoe snel kun je wikken?
Wikken kan men met verschillende snelheden uitvoeren. Over het algemeen kiest men voor een strak resultaat voor een instelling van het lastoestel met een laag aantal Ampères. Hoe lager het aantal ampères hoe langzamer men moet lassen. Hoe hoger het aantal ampères hoe sneller men kan lassen. Niet elk materiaal en niet alle materiaaldiktes zijn even geschikt voor het lassen onder hoge ampères. Een lasser moet van te voren zelf inschatten wat verstandig is of moet het wps of de lasmethodekwalificatie er op naslaan.

Beschermingsgas/ backinggas
Uiteraard moet er bij het wikken wel gebruik worden gemaakt van beschermingsgas oftewel het backinggas. Dit is bij TIG lassen een inert gas dat er voor zorgt dat de lasnaad wordt beschermd tegen schadelijke invloeden in de lucht rondom het lasproces. Het backinggas wordt rondom de toorts aangebracht zodat de lasnaad aan de bovenkant tegen corrosievorming is beschermd. Daarnaast wordt het backinggas ook in de pijp of buis aangebracht om voor een goede binnenlas te zorgen. Deze binnenlas of doorlas moet perfect glad zijn als men de leiding in de voedingsmiddelenindustrie zoals de zuivelindustrie wil aanbrengen in een installatie waar voedingsmiddelen doorheen stromen.

Toevoegmateriaal of niet bij wikken?
Wikken kan men met en zonder lastoevoegmateriaal. Bij pijpen met een wanddikte tot 2 millimeter hoeft een lasser niet beslist draad toe te voegen aan het lasproces. Toch kan het wel vereist zijn voor de stevigheid van de lasverbinding. Boven de 2 millimeter voegt een lasser meestal wel draad toe tijdens het wikken of walking the cup. Ook bij pijpen met een diameter van 2 inch (2 duims) of meer voegt men in de regel wel lasdraad toe aan het lasproces.

Wikker
Een lasser die goed kan wikken noemt zichzelf ook wel een wikker. Een ervaren wikker bewijst zichzelf in de praktijk. Een wikker moet zonder problemen in de praktijk een leiding in een hoek van 45 graden (Hoeklas 45 oftewel HL45)  rondom kunnen lassen doormiddel van het TIG lasproces. Deze positie wordt ook wel G6 genoemd. Als je kunt wikken in deze positie dan ben je met recht een vakkracht.

Wat is een zuivellas in de zuivelindustrie?

De termen zuivellas en zuivellasser hoor je soms in de zuivelindustrie en de werktuigbouwkunde. Hoewel deze termen regelmatig worden benoemd kan men niet zeggen dat ze tot een officieel vakjargon behoren. Het zijn meer termen die door de jaren heen zijn ontstaan. Hieronder zijn de termen zuivelindustrie en zuivellas nader omschreven. In een andere tekst op deze website is een duidelijke omschrijving gegeven van het beroep ‘zuivellasser’.

Wat is de zuivelindustrie

Zuivelproducten behoren tot de voedingsmiddelenindustrie. Deze industie is opgedeeld in verschillende segmenten of sectoren. De zuivelindustrie is slechts een van deze sectoren. In de zuivelindustrie worden voornamelijk voedingsmiddelen gemaakt van (koeien)melk. Daaraan zijn strenge eisen verbonden.  De voedselveiligheid is in Nederland een belangrijk aspect van de bedrijfsvoering in de voedingsmiddelenindustrie.  Dit houdt in dat er alles aan gedaan moet worden om de kwaliteit en veiligheid van voedsel te waarborgen. Zuivelfabrieken worden onder strenge eisen gebouwd en in gebruik genomen.  Alle instrumenten,  installaties en werktuigen binnen de zuivelindustrie moeten streng gecontroleerd worden. Pas dan kan men veilig voedsel produceren. In de zuivelindustrie produceert men niet alleen melk. Ook andere producten zoals kaas, yoghurt en vla worden in de zuivelindustrie geproduceerd.

Wat is een zuivellas?

Een zuivellas bestaat eigenlijk niet in de letterlijke zin. Zuivelproducten kan men niet lassen. Wel zijn in de zuivelindustrie veel leidingen geplaatst in fabrieken waar zuivelproducten in vloeibare vorm doorheen stromen zoals bijvoorbeeld melk. De leidingen moeten goed schoongemaakt en schoon gehouden kunnen worden om de groei van schadelijke bacteriën en schimmels tegen te gaan. Daarom worden in de zuivel speciale zuivelkoppelingen gebruikt om zuivelleidingen aan elkaar te verbinden. Verbindingen doormiddel van een zuivelkoppeling zijn uitneembaar. Soms is het vereist dat er een onuitneembare verbinding wordt gemaakt zoals een lasverbinding. Deze lasverbindingen worden meestal tussen twee roestvaststalen leidingen gemaakt. Deze roestvaststalen (RVS) leidingen kunnen een verschillende diameter en wanddikte hebben. Meestal is de wanddikte van deze leidingen slechts een paar millimeter.

Zuivelleidingen worden meestal doormiddel van het TIG lasproces aan elkaar gelast. Bij TIG lassen gebruikt men een inert gas waardoor het smeltbad goed beschermd is tegen schadelijke invloeden van de omringende lucht. Niet alleen het smeltbad moet goed beschermd zijn. Ook de las moet aan de binnenkant goed vloeien. Er moet sprake zijn van een goede doorlas. Er mag aan de binnenkant van de leiding geen opstaande lasnaad aanwezig zijn en er mogen ook geen gaten of andere oneffenheden in de las aanwezig zijn om dat daar bacteriën kunnen ontstaan. Een zuivellas is dus in feite een TIG las die op een dusdanig niveau is aangebracht dat deze in de zuivelindustrie gebruikt mag worden in een zuivelinstallatie. Vaak moet men voor het aanbrengen van een zuivellas van te voren kunnen aantonen dat men over een voldoende lasniveau beschikt. Men moet dus een gekwalificeerde lasservzijn. Deze lassers dienen over het algemeen een lascertificaat te hebben.

Lascertificaat in de zuivelindustrie

Op het lascertificaat staat aangegeven welk materiaal de lasser mag lassen. Dit is niet alleen de staalsoort,  ook de plaatdikte is aangegeven. Ook het lasproces is genoteerd op het lascertificaat evenals het gebruikte beschermgas en het toevoegmateriaal. De laspositie is conform Europese Norm meestal HL45. Dat staat voor een hoeklas van een pijp of buis onder 45 graden. Een lasser krijgt pas een lascertificaat wanneer hij of zij de voorgeschreven las zelfstandig in ern proefstuk heeft aangebracht onder toezicht van een zogenoemde ‘getuige’, De las wordt vervolgens ook nog gecontroleerd door bijvoorbeeld een röntgenfoto.  Daarom worden zuivellassen ook wel fotolassen genoemd of lassen op fotoniveau.

Wat is een skid en wat is skidbouw?

Een skid is een installatie voor de procestechniek/ procesindustrie. Hierbij is de installatie op een frame gemonteerd. Een skid is voor veel bedrijven in de procesindustrie een ideale oplossing omdat een complete installatie op een frame sneller kan worden geïnstalleerd dan alle losse componenten op de locatie zelf assembleren. Hierdoor heeft een productieproces minder lang onderbroken te worden. dit scheelt tijd en zorgt er voor dat het productieniveau zo goed mogelijk kan worden gehandhaafd.

Wat is een skid?
Een skid is een onderdeel van de procestechniek. Op het frame van de skid kunnen echter verschillende componenten worden gemonteerd. Dit kunnen bijvoorbeeld warmtewisselaars, pompen, tanks en onderdelen van leidingen zijn. Daarnaast is het ook mogelijk om op een frame een totale installatie te monteren met daarbij de meet- en regeltechniek. Hierdoor kan een skid een apparaat zijn maar ook een complete installatie.

Wat is skidbouw?
Skidbouw is het bouwen van skids. Er zijn verschillende bedrijven die skids bouwen. Dit zijn veelal gespecialiseerde bedrijven die ervaring hebben met hoogwaardige techniek. Een skid bestaat meestal uit een redelijk eenvoudig gedeelte en een complex gedeelte. Het frame is bijvoorbeeld eenvoudig. De frames worden meestal van roestvast staal gemaakt omdat dit materiaal een hoge weerstand heeft tegen corrosie. Voor de stevigheid kan een frame worden gelast. Een lasverbinding is een onuitneembare verbinding. Dit zorgt er voor dat het frame niet eenvoudig uitelkaar genomen kan worden en getransporteerd. Het is echter ook mogelijk om een uitneembare verbinding te gebruiken door bijvoorbeeld bouten en moeren toe te passen.

Het complexe deel van de skid is de daadwerkelijke installatie of procesonderdeel dat binnen het frame of op het frame wordt gemonteerd. Dit kunnen pompen zijn maar ook onderdelen van leidingen en tanks. Hierbij kan sprake zijn van verschillende lasverbindingen maar ook van flensverbindingen. Leidingen en apparaten kunnen verschillende vormen hebben en daarnaast kunnen er verschillende eisen worden gesteld aan de installatie. Zo kan men bijvoorbeeld eisen stellen aan de druk die de desbetreffende installatie aan moet kunnen. Ook kan men eisen stellen aan de hygiëne en corrosievastheid. Binnen het frame kunnen ook meetcomponenten worden geplaatst die bepaalde grootheden kunnen meten.  Deze meetinstrumenten kunnen digitaal maar ook analoog zijn. Daarnaast kunnen ook regeltechnische componenten worden aangebracht. Deze componenten bestaan meestal uit zowel hardware als software.

Functie in de skidbouw
De combinatie van hardware, software, leidingen en constructie zorgt er voor dat een skid een complex geheel kan vormen. Daarom werken specialisten aan de bouw van een skid. Dit kunnen mensen met uiteenlopende functies zijn. Voor het maken van een frame worden assemblagemedewerkers, samenstellers en lassers ingezet. Daarnaast worden voor de installatie van de componenten meestal assemblagemonteurs ingezet met een elektrotechnische, mechanische of mechatronische achtergrond. Goed tekening kunnen lezen is voor de boven genoemde functies van groot belang. Meet- en regeltechnici en inbedrijfstellers zijn monteurs die in de assemblagefase maar ook vaak op locatie er voor zorgen dat de installatie op de skid zo wordt geprogrammeerd dat de gewenste bewerking in het proces wordt uitgevoerd.

Wat doet de machine-industrie of machinebouw?

De machinebouw is een sector die gericht is op het produceren en onderhouden van machines. Deze sector is zeer breed en is zowel gericht op machines voor bedrijven als voor machines die bestemd zijn voor particulieren. De diversiteit aan machines die in de machinebouw worden geproduceerd is enorm. De machinebouw is een industrie, daarom wordt deze sector ook wel de  machine-industrie of machinebouwindustrie genoemd. Deze industrie behoort tot de zware industrie. Er zijn veel grote bedrijven actief in deze sector. Daarnaast is er een toenemend aantal kleine bedrijven actief in de machinebouw. Deze bedrijven kunnen behoren tot de middelzware of lichte industrie.

Wat is de rol van machinefabrieken in de machine-industrie?
In de werktuigbouwkunde of metaaltechniek worden sommige bedrijven een machinefabriek genoemd. Deze bedrijven zijn gericht op het produceren van machines. Een machinefabriek valt onder de machine-industrie. Echter niet alle bedrijven in de machine-industrie zijn machinefabrieken. De term machinefabriek is een algemene benaming voor bedrijven die machines maken. Veel machinefabrieken zijn gericht op het maken van unieke machines die specifieke bewerkingen kunnen uitvoeren. Hierbij kan gedacht worden aan machines voor de medische sector. Deze machines zijn kwalitatief hoogwaardig en zeer nauwkeurig.

Daarnaast zijn er in de werktuigbouwkunde ook machinebouwers actief die gericht zijn op het produceren van machines voor de procesindustrie. In de procesindustrie wordt regelmatig gemoderniseerd. Deze modernisering heeft meestal te maken met het professionaliseren van bedrijfsprocessen. In de procesindustrie wordt door veel bedrijven Lean manufacturing ingevoerd. Hierbij wordt verspilling zoveel mogelijk gereduceerd. Een professioneel energiezuinig machinepark kan een belangrijke rol innemen in Lean manufacturing. Daarvoor moeten innovatieve machines worden ontworpen en geproduceerd. Omdat er een zeer grote diversiteit  aan machines in de procesindustrie aanwezig is, zijn er maar weinig machinebouwers die zo zijn ingericht dat ze alle soorten machines kunnen fabriceren.

De meeste machinebouwers die in Nederland machines produceren zijn specialisten. Ze zijn gespecialiseerd in een bepaalde sector. Hierbij kan naast de medische sector ook gedacht worden aan defensie, zuivelindustrie, beveiliging en complexe installaties voor klimaatbeheersing.

De machine-industrie is breed
De machinefabrieken vormen slechts een klein segment van de machine-industrie. De machine-industrie is veel breder. Binnen deze industrie worden ook werktuigen en productiemiddelen vervaardigd voor de bouwsector en de landbouw. Ook voor de mijnbouw en offshore worden in de machine-industrie grote machines en apparaten vervaardigd en onderhouden. Voor de distributie van elektriciteit, gas en water zijn ook machines nodig. Deze machines moeten van hoge kwaliteit en veiligheid zijn omdat de samenleving afhankelijk is van gas, water en elektriciteit. Nutsbedrijven zijn verantwoordelijk voor deze distributienetwerken. Deze bedrijven zijn sterk geboden aan de overheid. Ze kunnen echter niet zonder de machine-industrie. De machine-industrie levert de machines die nutsbedrijven gebruiken voor de distributie van gas, water en elektriciteit. De machine-industrie is een hele brede sector die zowel voor de overheid, bouw, werktuigbouwkunde als wel de gezondheidssector machines produceert. Daarom is deze sector niet weg te denken uit de economie van een land.

De machine-industrie en machineonderhoud
Het fabriceren van machines is niet het enige waar de machine-industrie zich mee bezig houdt. Productiemachines worden in bedrijven ook wel kapitaalgoederen genoemd. Dit komt omdat bedrijven veel kapitaal investeren in deze machines investeren. Daarnaast zijn productiemiddelen ook belangrijk voor de afzet en omzet van een bedrijf. Machines vormen voor veel bedrijven een belangrijk kapitaal om geld mee te verdienen. Het is daarom noodzakelijk dat dit kapitaal goed wordt onderhouden. Productiebedrijven in de procesindustrie hebben hiervoor meestal zelf een technische dienst. Voor grootschalig machineonderhoud is de technische dienst van een productiebedrijf meestal te klein. Daarom worden voor grote onderhoudsprojecten meestal externe bedrijven ingezet. Deze externe bedrijven zijn gespecialiseerd in onderhoudstechniek. Daarnaast worden bedrijven uit de machine-industrie ingezet voor het verplaatsen en vervoeren van machines. Hierbij komt ook het aansluiten en inregelen van machines aan de orde. In Nederland zijn specialistische bedrijven die zich richten op deze specifieke tak van de machine-industrie.

Machine-industrie en de toekomst van de economie
De machine-industrie is van groot belang voor de toekomst van de economie. Verouderde machines zorgen er voor dat de kwaliteit van de producten achter blijft ten opzichte van landen die wel moderne machines gebruiken in hun productie. Er zal daarom een voortdurende innovatie moeten plaatsvinden in de machine-industrie. Hoogwaardige technieken zorgen er voor dat bedrijven sneller en goedkoper kunnen produceren. Ook duurzaamheid en energiezuinigheid zijn van groot belang voor het imago en de rendabiliteit van een bedrijf. De machine-industrie zal daarom ook voor de toekomst een belangrijke sector moeten blijven waarin doelgericht geïnvesteerd moet worden.

Wat doet een stereo lasser of een simultaan lasser in de werktuigbouwkunde?

In de werktuigbouwkunde worden regelmatig stereolassers of simultaanlassers gevraagd. Dit zijn twee verschillende functiebenamingen waarmee in principe dezelfde functie wordt bedoelt. In onderstaande tekst worden de functies stereo lasser en simultaan lasser gebruikt. In de praktijk gebruikt men deze functienamen ook regelmatig naast elkaar binnen een bedrijf. Zo kan het voorkomen dat de ene lasser zich stereo lasser noemt en zijn collega noemt zich simultaan lasser terwijl ze in feite dezelfde werkzaamheden uitvoeren op de werkvloer.

Wat zijn de werkzaamheden van stereolassers of simultaanlassers?
Stereolassers en simultaanlassers zijn in de eerste plaats lassers. Meestal beheersen deze lassers het TIG lasproces op een hoog niveau omdat voor stereolassen over het algemeen TIG wordt gebruikt. Dit houdt in dat veel stereolassers TIG lassen beheersen op niveau 3 of hoger. Ze moeten meestal lassen in verschillende plaatdiktes en wanddiktes aanbrengen.

Het stereolassen houdt in dat deze las aan twee kanten tegelijk wordt gelegd. Hiervoor zijn twee lassers nodig. De ene lasser staat aan de binnenkant van het werkstuk, bijvoorbeeld een tank, de andere lasser staat aan de buitenkant. Beide lassers moeten er voor zorgen dat het smeltbad tijdens het lasproces goed gevormd wordt. Door een goed smeltbad ontstaat een goede las aan de buitenkant en aan de binnenkant.

Het is belangrijk dat niet alleen de lassers goed op elkaar afgestemd zijn. Ook de lastoestellen moeten op de juiste manier worden ingesteld. Het aantal ampères waarop het lastoestel moet worden ingesteld is onder andere afhankelijk van de wanddikte of plaatdikte van het werkstuk. Als deze wanddikte of plaatdikte vereist dat er met 130 ampère gelast moet worden zal men dit totaal over de twee stereo lassers of simultaan lassers moeten verdelen. Anders ontstaat er te veel warmte inbreng tijdens het lassen. Dit zorgt er voor dat het smeltbad teveel vloeit en er gaten ontstaan. Een goede las kan met een te hoge warmte inbreng niet worden gemaakt. Daarnaast kan ook het werkstuk door een te hoge warmte inbreng worden beschadigd.

Het totaal aantal ampères wordt verdeeld tussen de twee simultaanlassers of stereolassers.  Omdat in de praktijk meestal één van de twee lassers het toevoegmateriaal in het smeltbad aanbrengt wordt het totaal niet precies in twee gelijke helften verdeeld. Degene die het toevoegmateriaal aanbrengt zal met iets meer ampère lassen dan de andere lasser. Een totaal aantal ampères van 130 kan worden verdeeld in 70 ampère voor de lasser die lastoevoegmateriaal aanbrengt en 60 ampère voor de lasser die aan de andere kant staat. Naarmate de plaatdikte groter wordt zal het lastoestel ook op meer ampères moeten worden ingesteld.

Waarvoor wordt stereolassen of simultaanlassen gebruikt?
Stereolassen of simultaanlassen wordt toegepast voor aluminium en vooral voor werkstukken die gemaakt zijn van roestvaststaal. Hierbij kan gedacht worden aan grote RVS tanks voor de voedingsmiddelenindustrie. Daarnaast wordt stereolassen of simultaanlassen ook gebruikt voor leidingen met een grote diameter. De diameter moet groot genoeg zijn voor een lasser die aan de binnenkant de las gelijktijdig met een lasser aan de buitenkant kan aanbrengen. De reden waarom stereolassen en simultaan lassen veel wordt gebruikt in de zuivel en andere voedingsmiddelenindustrieën heeft te maken met de hoge eisen die aan de voedselhygiëne worden gesteld. Het stereolasproces of simultaanlasproces zorgt voor een perfecte doorlas aan de binnenkant van het werkstuk. Hierdoor ontstaan tijdens het lassen geen opstaande randen of andere oneffenheden waarachter voedingsresten en vuil kunnen hechten. Deze resten kunnen een bron van bacteriën vormen en daardoor de kwaliteit van het voedsel nadelig beïnvloeden.

Welke vaardigheden hebben stereolassers en simultaanlassers?
Lassers die werkzaam zijn in de zuivel moeten hoogstaande laskwaliteit leveren. Het lasproces dat voor simultaanlassen of stereolassen wordt gebruikt is meestal TIG. De lasser heeft doordat hij zelf handmatig toevoegmateriaal in het smeltbad brengt een goede controle over dit smeltbad en kan daardoor de kwaliteit van de las goed beïnvloeden. TIG lassers moeten gevoel hebben voor het lasproces en moeten in hoge mate nauwkeurig zijn. Als deze lassers werken aan werkstukken die in contact komen met voedingsmiddelen worden de kwaliteitseisen nog zwaarder. Vaak moeten lassers dan specifieke lascertificaten halen voordat ze een las in de zuivel of voedingsmiddelenindustrie mogen aanbrengen.

Wat is HACCP en waarvoor wordt HACCP gebruikt?

HACCP is een Engelse afkorting die staat voor Hazard Analysis and Critical Control Points. Wanneer deze omschrijving wordt vertaald in het Nederlands betekent HACCP: Gevarenanalyse en kritische controlepunten. Het HACCP is een risico-inventarisatie die wordt gebruikt voor de voedingsmiddelen. In Nederland wordt net als in andere Europese landen veel aandacht besteed aan de kwaliteit en veiligheid van voedsel. Bedrijven die in Nederland in de voedingsmiddelenbranche actief zijn krijgen te maken met strenge veiligheidsvoorschriften. Er zijn in deze branche zeer veel verschillende bedrijven die zich bezig houden met het bereiden, behandelen, verwerken, verpakken, vervoeren en distribueren van voedingsmiddelen of levensmiddelen. Levensmiddelen is een algemene term die wordt gebruikt voor alle eetwaren en drinkwaren die door mensen worden genuttigd. Daarnaast vallen ook alle leveranciers van grondstoffen en hulpstoffen aan de voedingsmiddelenindustrie onder de HACCP regels. Niet alleen bedrijven die voedingsmiddelen voor mensen produceren vallen onder HACCP ook diervoeders vallen er onder.

Waarom HACCP?
Het HACCP wordt vanuit de Europese Unie gecoördineerd en is er op gericht dat bedrijven in de voedingsmiddelen alle aspecten van het voortbrengingsproces identificeren. Daarnaast moeten bedrijven deze aspecten op mogelijke gevaren analyseren. Het doel van de Europese Unie met HACCP is een veilig productieproces van voedingsmiddelen met een zo gering mogelijke kans op besmetting doormiddel van schadelijke bacteriën en andere schadelijke stoffen. De ontwikkeling van bacteriën heeft onder andere te maken met de temperatuur. Daarom wordt bij HACCP veel aandacht besteed aan het bewaken en registreren van koelcellen en vriescellen. Daarnaast is ook de algehele hygiëne een belangrijk onderdeel. Uiteindelijk moet doormiddel van HACCP voorkomen worden dat voedsel kan worden aangetast door:

  • Microbiologische gevaren. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van bacteriegroei. Daarnaast moeten ook virussen en parasieten worden geweerd.
  • Chemische gevaren. Deze kunnen onder andere ontstaan door verontreiniging met bestrijdingsmiddelen. Daarnaast kan de veiligheid van voedsel worden aangetast door toxinen en zware metalen.
  • Fysische gevaren. Dit zijn gevaren zoals stukjes plastic, glassplinters, stukjes gruis of metaaldraad, kortom materialen die niet als voedsel kunnen worden beschouwd en bij inname tot letsel kunnen leiden.

De manier waarop bedrijven in de voedingsmiddelenbranche met deze gevaren om moeten gaan is vastgelegd in HACCP. Dit is voornamelijk een preventieve gestructureerde methode die wordt gebruikt om alle relevante gevaren voor de voedselveiligheid te beperken of te indien mogelijk te elimineren. In de volgende alinea zijn de principes benoemt waarop de HACCP methode is gebaseerd.

Zeven principes van HACCP
De bedrijven en processen in de voedingsmiddelen zijn divers. Daarom is het onmogelijk een exacte beschrijving te maken van de processen van bedrijven en de veiligheidsvoorschriften met betrekking tot levensmiddelen die daaraan zijn verbonden. HACCP is om deze reden geen handleiding die kan nageslagen worden door bedrijven. In plaats daarvan is HACCP een systeem dat gebaseerd is op zeven principes. Bedrijven moeten in hun eigen bedrijfsprocessen en productieomgeving deze zeven principes toepassen. De zeven principes van het HACCP-systeem zijn als volgt:

  1. Potentiële gevaren moeten worden geïnventariseerd.
  2. Kritische Controlepunten (CCP’s) moeten worden vastegesteld. Dit zijn de plaatsen of momenten in het proces waar de risico’s kunnen worden beperkt of voorkomen.
  3. Per CCP moeten de kritieke grenzen worden aangegeven.
  4. De CCP’s  moeten worden bewaakt en gecontroleerd via een duidelijk systeem. Hierdoor kan de monitoring van de Kritische Controlepunten effectief worden uitgevoerd.
  5. Per CCP moeten de correctieve acties worden vastgelegd waarmee de veiligheid dient te worden hersteld.
  6. Verificatie moet worden toegepast. Dit moet aan de hand van periodieke controles gebeuren waarmee de effectiviteit van de  HACCP aanpak kan worden nagegaan.
  7. Documentatie en registraties moeten worden bijgehouden en moeten aangetoond kunnen worden. hierin moet onder andere zijn vastgelegd welke aspecten van het proces zijn aangepast en op welke wijze dat is gebeurd.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert bedrijven in Nederland die actief zijn in de voedingsmiddelen of levensmiddelenbranche. De controle van de NVWA is gericht op het al dan niet bezitten van een effectief HACCP plan en het naleven van dat plan.

Samenvatting over HACCP
Een bedrijf is doormiddel van het HACCP verplicht om in productieprocessen, distributieprocessen en opslag van voedingsmiddelen aan te geven waar er mogelijke gevaren voor de kwaliteit en veiligheid van  voedingsmiddelen kunnen ontstaan. Deze situaties dienen effectief te worden aangepakt. Daarom moeten bedrijven ook aangeven welke maatregelen worden ondernomen om de situatie te verbeteren. Dit alles moet duidelijk worden geregistreerd en gecoördineerd. Uiteindelijk moet de gezondheid van de consumenten doormiddel van HACCP beter beschermd worden.