Wat is een randapparaat of randapparatuur?

Randapparatuur is een verzamelnaam voor randapparaten. Dit zijn apparaten die een onderdeel vormen van een computernetwerk of telecomnetwerk maar niet noodzakelijk zijn om de computer of telecommunicatiemiddel te laten werken. Als men kijkt naar computers behoort een randapparaat niet behoort tot de centrale rekeneenheid in plaats daarvan wordt randapparatuur bijvoorbeeld gebruikt om het voor computergebruikers makkelijker te maken om met een computer te communiceren.

Een computer werkt zonder randapparatuur
Een computer hoeft in de basis alleen maar te bestaan uit een geheugen en een processor en moet worden voorzien van elektrische voeding om processen uit te voeren. Een eenvoudige computer die gebaseerd is op een turingmachine is in staat om elke berekening die kan worden beschreven uit te voeren. Een turingmachine is voor een mens geen eenvoudige machine om te besturen. Daarom zijn de meeste computers voorzien van een interface zoals een monitor met een toetsenpaneel om het voor mensen eenvoudiger te maken om met de computer te communiceren. In interface maakt het voor mensen makkelijker om een computer opdrachten te geven en de bewerkingen van een computer af te lezen.

Randapparatuur
Vrijwel alle computers of computersystemen zijn voorzien van randapparatuur. Men heeft het daarbij in de praktijk over alle apparatuur die gekoppeld is aan de computer behalve de systeemkast van de computer zelf. De systeemkast waarin de processor, het geheugen en de overige kaarten zijn geplaatst wordt dus tot de kernapparatuur of primaire apparatuur gerekend en niet tot de randapparatuur. Er is echter zeer veel verschillende hardware die tot de randapparatuur wordt gerekend.

Soorten randapparatuur
Er is zeer veel diversiteit in de apparatuur die tot de randapparatuur wordt gerekend. De volgende apparaten en componenten worden onder andere tot de term randapparatuur gerekend:

  • Toetsenborden
  • Monitor/ beeldscherm
  • USB-sticks
  • CD-rom- dvd- blu-ray
  • CD-rom- dvd- blu-ray- spelers en –schrijvers
  • Computermuizen en joystick
  • Speakers
  • Printers
  • Scanners

Naast bovengenoemde randapparatuur is er nog veel meer randapparatuur beschikbaar. De randapparatuur die hiervoor is genoemd wordt voornamelijk gerekend tot de randapparatuur voor computers. Er is ook specifieke randapparatuur voor de telecombranche ontwikkeld. Door de jaren heen worden steeds weer nieuwe producten ontwikkeld die tot de randapparatuur gerekend kunnen worden.

Wat is freeware en waarvoor wordt freeware gebruikt?

Freeware is een benaming die wordt gebruikt voor software waarvan de maker toestemming heeft verleend aan andere personen of bedrijven zonder dat daarvoor een vergoeding betaald hoeft te worden. De software is dus ‘gratis’ oftewel ‘free’ maar het is geen vrije software. Het woord Engelse ‘free’ kan in deze context dus niet worden vertaald met het Nederlandse woord ‘vrij’. De auteur van de software heeft zelf licentie verleend maar de freeware zelf is wel volledig beschermd door auteursrechten.

Doordat freeware gratis gebruikt kan worden is het populair bij veel hobbymatige gebruikers van software. Bedrijven maken echter ook gebruik van freeware maar verlangen dikwijls complexere software oplossingen waardoor de beschikbare freeware niet toereikend is.

Auteursrechten en freeware
Freeware verschilt van publicdomainsoftware omdat freeware, zoals hierboven is benoemd, volledig is beschermd door auteursrechten. Door deze bescherming is het niet toegestaan om de freeware aan te passen of te verbeteren. Ook het verspreiden of verkopen van freeware mag niet. Bij vrije software zijn deze beperkingen niet van toepassing. De broncode is daarbij beschikbaar als een onderdeel van de licentie.

Waarvoor wordt freeware gebruikt?
Freeware is software dat vrij gebruikt kan worden. Er is in de loop der tijd veel freeware ontwikkelt en beschikbaar gesteld. Freeware kan onder andere worden toegepast in de ICT, bijvoorbeeld in personal computers. Daarnaast kan freeware ook door hobbyisten worden gebruikt voor bijvoorbeeld eenvoudige, maar ook complexere automatisering van machines.

Wat is configureren?

Configureren is een woord dat regelmatig wordt gebruikt in de techniek en ICT. Met configureren bedoelt men het samenstellen van een systeem of product. Hierbij wordt gebruik gemaakt van verschillende basisbouwstenen. Hierbij dient men een keuze te maken tussen de verschillende basisbouwstenen die men naast elkaar of gecombineerd gaat gebruiken. De combinatie van de basisbouwstenen zorgt er voor dat een systeem de juiste functionaliteit heeft.

Waar wordt het woord configureren gebruikt?
Configureren lijkt op assembleren alleen spreekt men bij relatief complexe technische systemen meestal van configureren indien deze systemen bestaan uit een opbouw van verschillende componenten waarvan verschillende varianten bestaan. Hierbij kan men bijvoorbeeld denken aan hardware en softwarecomponenten.

Kenmerk van configureren
Een belangrijk kenmerk van configureren is dat pas na de configuratie van een product duidelijk wordt wat de stuklijst van het product is. Een ander belangrijk kenmerk is dat een goede configuratie alleen mogelijk is als de basisbouwstenen goed zijn ontworpen zodat deze onderling goed uitgewisseld kunnen worden. Door configuratie toe te passen kan men maatwerk leveren zelfs in de massaproductie.

Wat is een interface en waarvoor wordt een interface gebruikt?

Interface is een term die vaak wordt gebruikt in de automatisering. Met een interface bedoelt men interactieve koppeling tussen een mens (de gebruikersinterface) en een machine. Daarnaast kan een interface eveneens de communicerende verbinding tussen twee verschillende machines of apparaten zijn. in dat geval is de interface een koppeling tussen componenten zowel hardware als software in computersystemen. Doormiddel van een interface worden informatie en gegevens uitgewisseld in twee verschillende richtingen.

Doel van een interface
Mensen kunnen nog niet zonder technische aanpassingen communiceren met machines. Dit komt omdat de manieren die mensen gebruiken om te communiceren niet overeenkomen met de wijze waarop computersystemen informatie met elkaar delen. Mensen communiceren met elkaar door woorden te spreken of door non-verbale communicatie te gebruiken. Computers communiceren echter doormiddel van enen en nullen. Een interface zorgt er voor dat de communicatie van een mens wordt omgezet in een taal die de computer begrijpt. Daarnaast is omgekeerd ook het geval, de ‘taal’ van computers wordt doormiddel van een interface omgezet in een taal die mensen begrijpen. Tussen twee verschillende computeronderdelen is soms ook een interface nodig om de gegevens om te zetten. Een interface is in feite een schakel tussen twee verschillende systemen met een andere ‘taal’. Het doel van een interface is het omzetten van gegevens en informatie in bruikbare taal.

Voorbeelden van een interface
Er zijn verschillende voorbeelden op te noemen van een interface. Een bekend voorbeeld van een interface tussen een computer een computergebruiker (mens) is een beeldscherm. Een beeldscherm geeft namelijk informatie weer van een computer in de vorm van tekst of afbeeldingen. Daarvoor heeft de computer doormiddel van software de enen en nullen omgezet in taal die door mensen afgelezen kan worden. Als een gebruiker een computer wil besturen zal er ook gebruik gemaakt moeten worden van een interface zoals bijvoorbeeld een toetsenbord of een muis.  Dit is bijvoorbeeld ook het geval bij machines die computergestuurd zijn zoals CNC draaibanken, CNC freesbanken, CNC kantbanken en machines in de procesindustrie. Deze machines hebben meestal een paneel met toetsen er op en een (eenvoudig)  beeldscherm. De machinebankwerker of operator communiceert doormiddel van deze toetsen met de machine die hij of zij bedient.  De machine zet de gegevens die met de toetsen worden ingevoerd om in een taal die de machine begrijpt. Zodra de vertaling heeft plaatsgevonden voert de machine de bewerking uit de machinebankwerker of operator heeft ingevoerd. De vertaling van de mensentaal naar de computertaal vindt meestal in een paar tienden van seconden plaats.

Wat is het verschil tussen PLC en PAC?

Productieprocessen worden in toenemende mate geautomatiseerd. Dit houdt in dat veel bedrijven waarin producten worden geproduceerd werken met geautomatiseerde machines die aan worden gestuurd door software. Deze software vormt als het ware het brein achter de aansturing van de machines. In het verleden waren met name de operators en machinebedieners de personen die bepaalden welke bewerking een machine moest uitvoeren en wanneer de bewerking moet plaatsvinden. Tegenwoordig nemen PLC’s, SCADA en PAC’s deze rol over. Hieronder is in een paar alinea’s uitgelegd wat PLC’s en PAC’s zijn en wat het verschil tussen deze apparaten is.

Wat is een PLC?
Een Programmable Logic Controller wordt ook wel afgekort met de letters PLC. Een PLC is een apparaat dat gebaseerd is op een enkele microprocessor. De PLC wordt gebruikt voor het automatiseren van productiemachines. Daarnaast wordt met een PLC ook de infrastructuur en vervoer van materialen van en naar de machines geregeld. Een PLC is ontworpen om relais en timers te vervangen. Een PLC maakt gebruik van een ladderdiagram (Ladder Logic) dat door onderhoudsmonteurs en programmeurs gelezen kan worden. Hierdoor wordt duidelijk welke bewerkingen worden uitgevoerd en welke input en output van verschillende onderdelen heeft plaatsgevonden.

Wat is een PAC?
Een Programmable Automation Controller wordt ook wel afgekort met de letters PAC. Een andere benaming voor dit apparaat is Process Automation Controller wat eveneens met de letters PAC wordt afgekort.

Een PAC is een apparaat dat gebaseerd is op 2 of meerdere processors en lijkt op een personal computer (PC). In feite is een PAC een PC die samengevoegd is met een PLC. Dit gebeurd met behulp van multitasking mogelijkheden waarmee één of meerdere onderdelen van de apparatuur worden aangestuurd of geautomatiseerd. De term PAC werd voor het eerst gedefinieerd door ARC Advisory Group in 2001. De PAC omvat de mogelijkheden en capaciteiten van de PLC. De PAC heeft echter een software en een hardware die dusdanig zijn ontworpen dat ze gebruiksvriendelijk zijn voor de IT / computerprogrammeur. Er zijn meer mogelijkheden zoals meerdere programmeertalen waaronder gestructureerde tekst, C of C++  en er is een gedistribueerde controlesysteem (DCS). Daarnaast kan gebruik worden gemaakt van standaard PC netwerken zoals Ethernet.

Waarvoor wordt een PAC gebruikt?
Een PAC kent meer mogelijkheden dan een PLC een PAC wordt daardoor breder ingezet. Zo kan een PAC worden ingezet voor Process Control en het raadplegen en opvragen van gegevens over processen. Hierdoor kunnen processen worden gemonitord. Daarnaast wordt de PAC ingezet in de regeltechniek. Een PAC heeft de mogelijkheid om gegevens door te sturen van machines die ze aansturen naar andere machines of naar databases in een computernetwerk aangestuurde omgeving.

Wat is het grootste verschil tussen een PLC en een PAC?
Het grootste verschil tussen een PLC en een PAC zit in de vrijheid waarmee geprogrammeerd kan worden. Een PLC maakt gebruik van ladderdiagrammen (Ladder Logic) terwijl een PAC meer vrijheid kent op het gebied van programmeren. Dit zorgt er voor dat een PAC gebruiksvriendelijker is en meer mogelijkheden kent.