Wat is een actuator definitie actuator

Een actuator is een apparaat waarmee processen, systemen en of andere apparaten in beweging kunnen worden gebracht zodat er invloed wordt uitgeoefend op de omgeving. Dit is een vrij brede definitie voor de term actuator. Er zijn verschillende soorten actuators of actuatoren die in de techniek worden toegepast. Een actuator kan in uiterlijk en vorm verschillen maar zal altijd aangesloten zijn op een aantal componenten om een compleet werkend systeem te krijgen. Zo zijn actuatoren aangesloten op een component waarmee factoren in de omgeving gemeten kunnen worden. Ook bevat een compleet systeem een regelaar. Men spreekt ook wel van meet- en regeltechniek. In deze systemen vormt de actuator de beslisser. Hieronder zijn de componenten kort toegelicht.

Sensor: een component van een meet- en regelsysteem
Men zou kunnen zeggen dat een actuator meettechniek heeft in de vorm van sensoren. Met deze sensoren kunnen elementen in de omgeving gemeten worden. Hierbij kun je denken aan een temperatuurmeting, drukmeting of een flowmeting. Een mechanisme voert de meting uit. Daarbij vormt de sensor de ingang oftewel de input van de actuator. De output oftewel de uitgang is analoog of en digitaal signaal.

Regelaar: verwerkt gegevens

De digitale waarden worden in een regelaar verwerkt. Daarvoor bevat een actuator microprocessoren of digitale signaalprocessoren. Deze processoren werken met digitale waarden en zorgen er voor dat de gegevens op de juiste manier worden verwerkt.

Actuator: de beslisser
Als de waarden goed in beeld zijn gebracht door de regelaar zal de actuator op basis van deze waarden een reactie geven. Je zou kunnen zeggen dat de actuator de beslissing neemt. Een beslissing is het gevolg van bepaalde informatie. Zo kan bijvoorbeeld een bepaalde vlinderklep worden opengezet of gesloten door de actuator.

Tot slot
Het complete systeem waarin een actuator is verwerkt kan men beschouwen als een keten van schakelingen. Allereerst wordt doormiddel van de sensor de benodigde informatie of de benodigde waarden gemeten. De regelaar verwerkt de gemeten gegevens en de actuator voert vervolgens de handeling uit.

Wat is de wet van Bernoulli?

De wet van Bernoulli is een natuurkundige wet die wordt gebruikt voor het in kaart brengen van de stroming van gassen en vloeistoffen. De wet is vernoemd naar Daniel Bernoulli, deze Zwitserse natuurkundige en wiskundige is oorspronkelijk in de Nederlandse stad Groningen geboren op 8 februari 1700. Hij beschreef de wet van Bernoulli om daarmee te illustreren dat een toename van de snelheid van een vloeistof direct verband houdt met een verlaging van de druk in deze vloeistof. De wet van Bernoulli wordt geplaatst onder de wetten van de aerodynamica  en hydrodynamica.

Daniel Bernoulli besteedde veel aandacht aan het bestuderen van hydrodynamica. Zijn belangrijkste werk was dan ook Hydrodynamique, dit kan men omschrijven als Vloeistofmechanica. Dit werk werd door Bernoulli in 1738 gepubliceerd. De omschrijving die Bernoulli geeft over het gedrag van vloeistoffen is gebaseerd op de Wet van het behoud van energie. Dit is een belangrijke wet waarmee verschillende natuurkundige principes kunnen worden verklaard.

Toepassing wet van Bernoulli
De wet van Bernoulli is overigens niet alleen een wet die in de theorie wordt gehanteerd. In de praktijk vindt deze wet ook zijn toepassing. Zo wordt het principe van de wet van Bernoulli gehanteerd bij verschillende meetinstrumenten in bijvoorbeeld leidingen van procesinstallaties. Hierbij kan men bijvoorbeeld denken aan een meetflens.

Wat is een meetflens?

Een meetflens is kan een onderdeel zijn van een leidingnetwerk. Een flens wordt over het algemeen gebruikt om twee leidingdelen aan elkaar te bevestigen. Een flensverbinding kan men aanbrengen door middel van bouten en moeren. Vaak wordt in een flensverbinding gebruik gemaakt van een pakkingmateriaal om de flensverbinding goed af te dichten. Er bestaan verschillende soorten flensen. Een meetflens is een specifieke variant van een flens. Deze flens bevat een meetsysteem waarmee men debiet kan meten. Debiet is een natuurkundige grootheid waarmee men de hoeveelheid van een vloeistof of gas per tijdseenheid kan uitdrukken. Met een meetflens kan men dus inzicht krijgen in de hoeveelheid vloeistof of gas dat per tijdseenheid door de leiding stroomt (of verplaatst wordt).

Hoe werkt een meetflens?
Men hanteert bij een meetflens het principe van Bernouilli. Dit principe is gebaseerd op een verband tussen de snelheid en de druk van een vloeistof. Een meetflens lijkt grotendeels op een gewone flens maar bevat twee kleine buisjes die zijn afgesloten met een meetinstrument. Meestal zijn de uiteinden van deze buisjes gemarkeerd met een rode en blauwe kleur. De vloeistof in de leiding zal door een gat in de afsluitplaat gaan stromen. Daarbij zal er sprake zijn van een verschil in de stroomsnelheid. Als de snelheid waarmee de vloeistof door de leiding wordt getransporteerd gaat stijgen zal de druk van de vloeistof afnemen. Dan wordt er ook minder druk gemeten. Andersom is natuurlijk ook het geval. Als men het verschil in druk voor en achter de afsluitplaat gaat bepalen krijgt men een beeld van het debiet. Op die manier meet men dus de hoeveelheid vloeistof die door een leiding kan stromen. Een meetflens hoort daarom bij de meettechniek in een procesinstallatie. 

Wat is meet- en regeltechniek?

Meet- en regeltechniek is een verzamelnaam voor alle technieken die worden gebruikt voor het meten en regelen van dynamische systemen. Kenmerkend voor de meet- en regeltechniek is dat deze techniek in feite bestaat uit twee groepen: de meettechniek en de regeltechniek. De meettechniek is een vervolgens weer een verzamelnaam van verschillende technische systemen waarmee metingen kunnen worden gedaan, zoals het meten van druk, inhoud en temperatuur. De regeltechniek wordt bijvoorbeeld gebruikt om de druk te bepalen of de temperatuur in te regelen.

Voorbeeld werking meet- en regeltechniek
In de meet- en regeltechniek komen twee groepen samen meettechniek en regeltechniek. De meettechniek meet bijvoorbeeld dat de temperatuur in een ruimte 18 graden Celsius is. Dit is informatie die doormiddel van software (zoals een PLC) wordt doorgeven aan een computersysteem die regeltechniek bevat. Het computersysteem is door een programmeur met behulp van een interface ingeregeld en bevat dus regeltechniek. Als in het computersysteem is vastgelegd dat de temperatuur in de ruimte 20 graden Celsius moet zijn dan regelt het systeem bijvoorbeeld dat de ketel van de centrale verwarming in werking moet treden zodat de temperatuur omhoog gaat. Vervolgens meet de meettechniek dat de temperatuur daadwerkelijk op 20 graden is beland en geeft dit door aan de regeltechniek (computer). De computer zorgt er vervolgens voor dat de ketel afslaat. Op die manier houden de meettechniek en de regeltechniek met elkaar verband.

Wat is meettechniek?
Voordat men de regeltechniek een bepaalde bewerking kan laten uitvoeren heeft men informatie nodig. Deze informatie wordt geleverd door de meettechniek. De meettechniek meet eerst een bepaalde grootheid dit kan bijvoorbeeld tijd, luchtdruk, temperatuur, inhoud en snelheid zijn. Een grootheid is een meetbare eigenschap en het resultaat van de meeting wordt over het algemeen in een numerieke waarde vastgelegd. Daarnaast wordt de grootheid uitgedrukt in een bijpassende eenheid zoals bijvoorbeeld decibel wordt aangeduid symbool dB.

Het is niet altijd eenvoudig om metingen goed uit te voeren doormiddel van meetapparatuur. Verschillende omgevingsfactoren kunnen een ongunstige uitwerking hebben op het meetproces. Doormiddel van sensoren of voelers kan een meetsysteem informatie ontvangen. Deze informatie geeft aan wat er gemeten is. Of deze informatie juist is kan men pas bepalen als men zeker weet dat het meetinstrument goed functioneert en goed in contact staat met hetgene dat gemeten moet worden. Het is van groot belang dat de meettechniek goed werkt omdat de regeltechniek anticipeert op de informatie die de meettechniek aanlevert.

Wat is regeltechniek?
Regeltechniek is de techniek die wordt toegepast om een bepaalde bewerking uit te voeren. De informatie die uit de meettechniek naar voren is gekomen wordt doormiddel van een softwaresysteem vergeleken met de gewenste waarde. De gewenste waarde is meestal door een softwareprogrammeur vastgelegd in een softwaresysteem doormiddel van een interface. Een interface stelt een mens in staat om met een computer te communiceren. Een interface kan bijvoorbeeld een paneel zijn met een aantal knoppen er op. Door een knop in te drukken kan een systeem een bepaalde bewerking uitvoeren. Als het systeem echter goed is geprogrammeerd zal men nauwelijks de interface hoeven te gebruiken. Het systeem gebruikt dan de informatie van de meettechniek als input voor de computersoftware. Deze vergelijkt de informatie van de meettechniek met de gewenste waarde. Als hierin een afwijking is ontstaan kan de regeltechniek het systeem bijsturen. Over het algemeen kost de bewerking tijd. In geval van het hiervoor genoemde voorbeeld zal het even tijd kosten voordat de ketel voldoende warmte heeft geproduceerd om de temperatuur naar het gewenste niveau te laten stijgen.

Wat doet een meet- en regeltechnicus?
Het inregelen van meet- en regeltechniek wordt over het algemeen gedaan door een meet- en regeltechnicus. Deze technici hebben verstand van zowel de hardware als de software van meetsystemen en regelsystemen. Een meet- en regeltechnicus kan bij verschillende bedrijven werkzaam zijn. Over het algemeen werkt deze technicus bij een elektrotechnisch bedrijf of een bedrijf dat gericht is op industrieel onderhoud. Een meet-  en regeltechnicus kan een opleiding Onderhoudstechnicus Instrumentatie OTI hebben gevolgd.

Technici met deze opleidingsachtergrond werken bijvoorbeeld in de procesindustrie om daar regelaars en meetinstrumenten te plaatsen. In de woningbouw en utiliteit kunnen echter ook meet- en regeltechnici werken. Deze technici kunnen bijvoorbeeld gebouwbeheersystemen inregelen. Deze systemen bepalen bijvoorbeeld de temperatuur in de vertrekken van de gebouwen. Afhankelijk van de omvang van het gebouwbeheersysteem kan zelfs de (brand)beveiliging en de verlichting worden geregeld doormiddel van software.

Een meet- en regeltechnicus brengt de hardware aan zoals een interface met een display. Daarnaast brengt deze techneut ook de bedrading aan en de sensoren en overige meettechniek. Tot slot regelt de meet- en regeltechnicus het softwaresysteem in op basis van de wensen van de eindgebruiker. De eindgebruiker is de persoon die het gebouw, installatie of machine in gebruik neemt.

Wat is een meetkamer?

Een meetkamer is een speciale ruimte binnen een technisch bedrijf waarin producten worden gecontroleerd op afmetingen. Een meetbare eigenschap van een materiaal wordt ook wel een grootheid genoemd. In een meetkamer kan men bijvoorbeeld producten of materialen controleren op de natuurkundige grootheden lengte en massa. Het meten van producten en materialen dient bij sommige bedrijven zo nauwkeurig te gebeuren dat er een speciale ruimte voor wordt ingericht.

Inrichting van een meetkamer
Een meetkamer behoort een netjes en opgeruimde kamer te zijn. De kamer moet goed geïsoleerd zijn en goed afgesloten kunnen worden. Een meetkamer bevat meestal een vlakplaat of vlaktafel van bijvoorbeeld graniet met daarop een 3D meetinstrument waarmee men de dimensies van een object kan opmeten. Een vlaktafel is perfect waterpas en daardoor kan men deze tafel als goede basis gebruiken om te kijken of een product wel perfect vlak is.  Een digitale meetopstelling kan producten op honderdsten tot zelfs duizendsten van millimeters nauwkeurig opmeten.

Temperatuur en vochtigheidsgraad
Een meetkamer is een ruimte die niet mag worden gebruikt als opslagruimte voor materialen. De kamer is bedoelt om producten te meten. Naarmate de maatvoering of de passingen nauwkeuriger worden zal men ook rekening moeten houden met de temperatuur. De temperatuur heeft namelijk invloed op de omvang van de meeste materialen. Als de temperatuur hoger is worden de meeste materialen iets groter en als de temperatuur lager is wat kleiner. Dit verschil is afhankelijk van het materiaal en de verhoging of verlaging van de temperatuur.

Als men op honderdsten of duizendsten van een millimeter nauwkeurig gaat controleren moet men gebruik maken van een geklimatiseerde meetkamer. Deze meetkamers worden meestal op een constante temperatuur van 20°C gehouden. Ook de luchtvochtigheid kan men op een specifiek niveau houden. Geklimatiseerde meetkamers hebben meestal een soort sluis of extra ruimte waar je door moet voordat je deze meetkamers kunt binnentreden. Deze sluizen zorgen er voor dat de temperatuur constant blijft in de meetkamer.

Wat doet men in een meetkamer?
In een meetkamer werkt een kwaliteitscontroleur of meettechnicus. Deze meet met verschillende meetinstrumenten de maten op van een product aan de hand van vastgestelde procedures en referentiepunten. Deze gegevens kan men vermelden in een meetrapport. Dit meetrapport kan worden voorzien van foto’s ter verduidelijking. Ook kan een meettechnicus duidelijk met een stiftstreep of andere markering aangeven waar de fout of afwijking zich op een product bevind.

Wat is een rolmaat of rolmeter?

Een rolmaat is een meetgereedschap dat kan worden gebruikt om objecten en producten tot op een millimeter nauwkeurig op te meten. Een rolmaat is geschikt voor zowel buitenwerkse maten als binnenwerkse maten. Er zijn verschillende soorten rolmaten. Het verschil zit vooral in de lengte. Zo zijn er rolmaten die geschikt zijn voor het opmeten van maten tot en met 1 meter, 2 meter en 3 meter. Daarnaast zijn er ook extra lange rolmaten van 5 meter, 8 meter en 10 meter. Als men objecten wil meten die groter zijn dan tien meter maakt men meestal gebruik van een meetlint of een meetband. Een lang meetlint is een platte band die op een haspel wordt opgerold met behulp van een handslinger.

Hoe ziet een rolmaat er uit?
Een rolmaat is een compacte cirkelvormige doos (ook wel huis genoemd) waarvan één kant van de cirkel plat is gemaakt. Uit die platte kant kan men vanaf de hoek een lipje aantrekken. Als men dit doet wordt een lint uitgetrokken met daarop een maataanduiding in centimeters en millimeters. Dit lint is meestal gemaakt van een zeer dun buigzaam en veerkrachtig staal. De band heeft een holle doorsnede. Deze holle doorsnede zorgt er voor dat de band een veerkrachtige weerstand heeft tegen omknikken. Daardoor blijft de band recht als deze wordt uitgetrokken.

Een rolmaat wordt vaak op de bouw gebruikt en kan daardoor in aanraking komen met vocht. Om die reden is het metalen lint van een rolmaat tegen roest beschermd en roestvast gemaakt. Een kwalitatief goede rolmaat heeft dikwijls een speciale coating die slijtvast is. Deze slijtvastheid zorgt er voor dat de maataanduiding goed leesbaar blijft ook bij herhaaldelijk gebruik.

Een rolmaat is zelfoprollend. Dit houdt in dat de rolmaat, indien deze niet wordt tegengehouden, automatisch opgerold wordt als men het lipje aan het einde van het meetlint loslaat. Het automatisch oprollen komt door een stalen platte veer die verbonden is aan het lint.

Een rolmaat heeft ook een blokkeerknop. De blokkeerknop zorgt er voor dat men het meetlint kan vastzetten zodat het lint niet verder gaat oprollen. Daardoor kan men een maat makkelijker vasthouden als men meerdere malen dezelfde maat moet aftekenen.

Hoe meet je met een rolmaat?
Het meten met een rolmaat is niet complex. Men rolt het meetlint uit en haakt met het lipje achter een hoek van een muur of iets dergelijks. Vervolgens leest men de maat af. Op die manier meet men de buitenwerkse maat.

De binnenwerkse maat kan men eveneens afmeten met een rolmaat. Hierbij duwt men het lipje van de rolmaat tegen een object of muur en duwt men vervolgens met de andere kant van de rolmaat tot zover als men wenst.  De maat van de behuizing van de rolmaat telt men bij de maataanduiding van het meetlint op om tot de totale maat te komen.

Wat is een schroefmaat of micrometer?

Een schroefmaat of een micrometer is een meetgereedschap waarmee men een klein object met grote nauwkeurigheid kan opmeten. Het meetinstrument kan worden gebruikt om maten en afwijkingen in maten weer te geven tot op 0,01 mm, 0,005 mm of tot op 1 µm nauwkeurig. De micrometer is door Jean Laurent Palmer in 1848 uitgevonden in Paris. Daardoor wordt dit meetinstrument soms ook wel een palmer genoemd.

Micrometer
De naam ‘micrometer’ is niet afgeleid van de schaalverdeling zoals men soms denkt. In plaats daarvan heeft de naam ‘micrometer’ betrekking op het micrometrische schroefdraad van de spindel die wordt gebruikt voor bepalen van de maat.

Toepassing micrometer
Micrometers worden bij bedrijven waarbij de maatvoering erg belangrijk is. In de praktijk worden micrometers gebruikt in de metaalbewerking als men onder zeer nauwkeurige toleranties moet werken. Een tolerantie is een aanduiding van twee maten waarbinnen de maat van een bepaald werkstuk of onderdeel moet vallen om goedgekeurd te worden. In machinefabrieken kunnen onderdelen met behulp van conventionele en CNC aangestuurde machines zeer nauwkeurig worden gedraaid en gefreesd. Met een micrometer kan men vervolgens controleren of het object/ werkstuk daadwerkelijk de gewenste diameter/ afmeting heeft.

Verschillende soorten micrometers
Er zijn verschillende soorten micrometers die in de praktijk kunnen worden gebruikt:

  • Driepuntsbinnenmicrometers worden gebruikt voor het meten van boringen
  • Buitenmicrometers worden gebruikt voor het meten van buitenmaten
  • Schroefdraadmicrometers worden gebruikt voor het opmeten van schroefdraad.
  • De speermicrometer en modulemicrometer worden gebruikt voor het opmeten van tandwielen
  • De dieptemicrometer wordt gebruikt voor het bepalen van de diepte van een object.

Verder zijn er micrometers met een analoge maataanduiding. Deze bevatten een nonius. Ook bestaan er micrometers met een digitale aflezing.  Deze laatste variant kan nauwkeuriger worden afgelezen waardoor fouten in het meetproces kunnen worden geminimaliseerd.

Vormgeving van een micrometer
Een micrometer bestaat uit een beugel met een vast meetvlak. Daarnaast is er een verstelbare meetstift aanwezig met het andere meetvlak. De verstelbare meetstift kan men in beweging brengen door aan de verstelbare afleestrommel te draaien. Hierdoor worden de meetvlakken naar elkaar toe of van elkaar af bewogen. Dit gaat over een zeer fijn schroefmechanisme.

Men brengt de meetstiften zo dicht mogelijk naar het object dat gemeten moet worden. Als de meetbekken het object bijna raken moet men zeer voorzichtig te werk gaan. Men draait dan aan de gevoelsknop. Dit is het onderste draaiknopje aan het handvat van de micrometer.

Zodra de gevoelsknop begint te slippen of te ratelen heeft men met voldoende druk de maat gemeten. Vervolgens kan de maat afgelezen worden. Het gevoelsknopje zorgt er voor dat iedereen met de juiste druk of kracht meet.

Wat is een schuifmaat en waar wordt een schuifmaat voor gebruikt?

Een schuifmaat is een meetinstrument. Dit meetinstrument wordt gebruikt voor het meten van verschillende maten. Men kan een schuifmaat gebruiken voor het meten van:

  • Buitenmaten
  • Binnenmaten
  • Dieptematen

Een schuifmaat wordt ook wel een schuifpasser genoemd. Met dit meetgereedschap kan men nauwkeuriger meten dan wanneer men een duimstok, rolmaat of liniaal gebruikt. er zijn verschillende schuifmaten maar de gebruikelijke schuifmaten kan men gebruiken tot een meetnauwkeurigheid van 1/10 of 1/20 mm.

Hoe ziet een schuifmaat er uit?
Schuifmaten bestaan uit een vast meetdeel, dit is een meetlat die verdeeld is in centimeters en millimeters. Vaak is een schuifmaat ook verdeeld in inch. Aan het uiteinde van de schuifmaat zijn twee meetbekken geplaatst.

Het beweegbare deel bestaat uit een schuif met daarop een nonius (secundaire meetschaal) met twee meetbekken. Het schuifbare kan men langs het vaste meetdeel schuiven. Deze schuif bevat een meetpen. Daarnaast heeft de schuif een klemlip waarmee men de schuif na het indrukken kan verplaatsen langs het vaste meetdeel. Door de klemlip los te laten slaat de schuif vast aan het meetdeel waardoor men de maataanduiding vast kan zetten. Het is ook mogelijk om de schuif vast te zetten met een kartelschroefje.

Nulstand van de schuifmaat
Als men de schuifmaat in gesloten toestand neer legt dan zijn de meetbekken van de liniaal en de schuif tegen elkaar. De meetkanten zijn over het algemeen schuingeslepen. De bovenkant van de bek is meestal recht uitgevoerd. In een gesloten toestand behoren de nonius en de nullijn van de liniaal precies in elkaars verlengde te liggen. Als dat het geval is heeft men de schuifmaat in een nulstand. Als men de schuif beweegt gaat de schuifmaat uit de nulstand. De meetbekken van de binnen en buitenmaten gaan dan open. Op het uiteinde komt dan een meetpen tevoorschijn. Deze meetpen wordt gebruikt om dieptematen te meten.

Hoe kan men een schuitmaat aflezen?
Een schuifmaat is nauwkeuriger dan een meetlat. Het aflezen van een schuifmaat is niet moeilijk als men weet waar men de juiste maat kan vinden. Het lange onbeweegbare deel geeft de maat van een object aan in millimeters. Op het schuifbare deel staat de nonius. Als de nullijn van nonius samenvalt met een millimeterstreepje op het vaste deel kan men de maat in hele millimeters aangeven.

Het is echter ook mogelijk dat de nullijn op de nonius niet samenvalt met een streepje op de op het vaste deel. In dat geval leest men eerst op het vaste deel (de liniaal) de maat af op een hele millimeter. Vervolgens leest men het direct links boven de nullijn van de nonius het streepje af. Daarna dient men te kijken welk deelstreepje van de liniaal precies samenvalt met het deelstreepje op de nonius. Tot slot telt men op de nonius het aantal deeltjes op tussen de nullijn en het gelijkstaande streepje. Dit aantal wordt vermenigvuldigd met 0,1 mm als men gebruik maakt van een schuifmaat met een nauwkeurigheid van 1/20 mm met 0,05 mm. De uitkomst hiervan telt men op bovenop het aantal hele millimeters dat men heeft afgelezen op de liniaal van het vaste deel.

Verschillende schuifmaten
De hiervoor genoemde werkwijze hanteert men bij een gewone schuifmaat. Deze schuifmaat wordt met behulp van een nonius uitgelezen. Er zijn echter ook schuifmaten die worden uitgelezen vanaf een meetklok. Digitale uitlezing is ook mogelijk met een schuifmaat met een elektronisch meetsysteem. Door deze speciale schuifmaten te hanteren wordt de afleesnauwkeurigheid vergroot. Daarnaast wordt bijvoorbeeld de maat duidelijk aangegeven met een digitale schuifmaat waardoor er minder afleesfouten ontstaan. Als men nog nauwkeuriger moet meten gebruikt men een micrometer.

Wat is een hoogtemeter en waar wordt een hoogtemeter voor gebruikt?

Een hoogtemeter is een gereedschap dat wordt gebruikt voor het aftekenen in de metaaltechniek. Doormiddel van een hoogtemeter kan men kraslijnen op een werkstuk aanbrengen. Een hoogtemeter is een combinatie van een krasblok en een standmaat. Als men een hoogtemeter goed wil gebruiken dient men er voor te zorgen dat de voet van de hoogtemeter op een zo vlak mogelijke plaat staat. Om die reden wordt een hoogtemeter vaak op een vlakplaat geplaatst.

Waarvoor wordt een hoogtemeter gebruikt?
Een vlakplaat is als het goed is perfect vlak en perfect horizontaal waterpas. Deze plaat is meestal gemaakt van graniet, gietijzer of gietstaal. Hierop zet men de hoogtemeter neer. Een hoogtemeter is een soort schuifmaat. Langs 1 stang of 2 stangen kan men een meetpunt van boven naar beneden schuiven. Een hoogtemeter is uitgerust met een nonius. Deze zorgt er voor dat men tot 0,1 mm nauwkeurig kan aftekenen. Deze nonius zorgt er voor dat de hoogtemeter op een schuifmaat lijkt. De hoogtemeter bevat twee stelschroeven. Één stelschroef wordt gebruikt voor de grove instelling van de gewenste maat en de andere stelschroef wordt gebruikt voor de fijner afstelling. Het is ook mogelijk dat de hoogtemeter een digitaal afleesvenster heeft in plaats van een nonius.

Aftekenen
Met een hoogtemeter kan men op een verticaal vlak zeer nauwkeurig de gewenste maat aangeven. Men kan deze maat meten maar ook bepalen. Met een kraspen kan men vervolgens de maat op het verticale vlak aftekenen.