Wat is commissioning van installaties?

Commissioning is een Engelse term die in de procestechniek wordt gebruikt voor controle van installaties voordat deze in gebruik worden genomen. In feite is commissioning een speciale vorm van controle die ook wel verband houd met het inbedrijf stellen van installaties. De laatst controle die wordt uitgevoerd voor de ingebruikname van installaties wordt vaak pre-commissioning genoemd. De werknemers die deze laatste controle uitvoeren worden om die reden pre-commissioning engineers genoemd. Deze werknemers moeten er voor zorgen dat de veiligheid, kwaliteit en functionaliteit van installaties wordt gewaarborgd en geoptimaliseerd.

Doelstelling van commissioning

Commissioning is een verzameling van activiteiten waarmee een bevoegd persoon controleert over een machine of installatie over de gewenste kwaliteitseisen en functionaliteiten voldoet. Deze controle is echter niet vrijblijvend. Een opdrachtgever, nutsbedrijf, wetgever, overheid of een externe kwaliteitsinstantie stelt van te voren eisen en richtlijnen op waaraan de installatie of machine moet voldoen. Deze richtlijnen zijn over het algemeen geënt op internationale normen, keurmerken en (machine)richtlijnen. De doelstelling van alle controles die worden uitgevoerd voor de commissioning is dat het systeem veilig en goed in gebruik genomen kan worden.

Het belang van commissioning
Commissioning is van belang omdat tijdens de ontwikkeling, bouw en installatie van een systeem fouten en gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Deze fouten kunnen er voor zorgen dat er tijdens de ingebruikname van de installatie of op een later tijdstip problemen of calamiteiten kunnen ontstaan. Dat moet uiteraard voorkomen worden. Daarom wordt commissioning en pre-commissioning met name in de chemische sector waaronder de olie- en gasindustrie toegepast als definitief controlemiddel om problemen in de toekomst de voorkomen en de veiligheid en deugdelijkheid van een installatie te waarborgen.

Pre-commissioning engineer en commissioning engineer
De commissioning en de pre-commissioning worden door speciale techneuten uitgevoerd. Daarvoor zijn functies ontwikkeld zoals pre-commissioning engineer en commissioning engineer. Deze engineers zijn technisch uitstekend onderlegd en zijn bovendien ook bevoegd om installaties te keuren. Daarvoor krijgen ze overigens ook uitdrukkelijk toestemming doormiddel van een specifieke werkvergunning. Een pre-commissioning engineer en een commissioning engineer heeft naast technische opleidingen vaak ook verschillende veiligheidstrainingen en kwaliteitsgerichte opleidingen en cursussen gevolgd om zijn of haar werk zo goed mogelijk uit te kunnen voeren. Dat moet ook wel want de installatie of het systeem wordt na de controle van deze engineer in gebruik genomen.

Wat is de omschrijving van compound in de techniek?

De term compound wordt in de techniek op verschillende manieren gebruikt. Grofweg zijn er in de techniek twee verschillende omschrijvingen of beschrijvingen van de term compound. Deze eerste omschrijft compound als een samenstelling van verschillende bestandsdelen, de tweede omschrijft compound als een omheind terrein waar technische werkzaamheden kunnen worden verricht. Hieronder zijn deze twee verschillende omschrijvingen van het woord compound toegelicht.

Compound als samenstelling
Binnen de techniek worden verschillende samenstellingen gebruikt voor de vervaardiging van producten. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan de samenstelling van een rubber band. Aan het rubber kunnen verschillende ingrediënten worden toegevoegd. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan de toevoeging van roet om rubber een zwarte kleur te geven. Daarnaast zijn er andere ingrediënten die bijvoorbeeld de duurzaamheid van rubber moeten bevorderen en de slijtvastheid. Deze eigenschappen zijn belangrijk voor de vervaardiging van rubberen banden. De samenstelling van rubber en rubberproducten kan verschillen. De samenstelling zelf wordt ook wel compound genoemd en wordt aangepast aan de eisen die aan het product worden gesteld. Een rubber band met een zachte compound biedt bijvoorbeeld meer grip maar zal ook sneller slijten. Een band met een harde compound zal minder snel slijten maar zal daarnaast ook minder grip op het wegdek bieden.

Compound als terrein of werklocatie
Het woord compound is Engels en kan worden vertaald met het Nederlandse woord ‘samenstelling’. Daarnaast kan compound ook worden vertaald met omheind terrein. In dit verband kan compound als algemene term in de techniek worden gebruikt voor een omheind terrein waar werkzaamheden worden verricht. Over het algemeen gebruikt men de term compound niet voor bouwlocaties. De term wordt echter wel gebruikt voor gaslocaties of NAM-locaties waar werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd door mensen die daarvoor speciaal zijn opgeleid. Niemand kan of mag op de compound komen zonder dat daarvoor toestemming wordt verleend. Op locaties waar gas en olie aanwezig is zijn de veiligheidseisen zeer streng.

Mensen mogen alleen op deze locaties aanwezig zijn als het strikt noodzakelijk is. Daarnaast moeten medewerkers goed op de hoogte zijn van de risico’s die verbonden zijn aan de werkzaamheden op de desbetreffende compound. Voordat men op gaslocaties en olielocaties aan het werk mag gaan zal men veiligheidsinstructies krijgen. Deze instructies worden tegenwoordig voornamelijk via instructiefilmpjes gegeven. Als iemand deze instructiefilmpjes heeft gevolgd ontvangt hij of zij een stempel in een speciale pas. Op NAM-locaties wordt daarvoor de NAM-pas gebruikt. Deze pas is persoonsgebonden.

Verder krijgen technici specifieke beschrijvingen van de werkzaamheden die ze mogen uitvoeren. Voorbeelden van technici die op de compound kunnen werken zijn pijpfitters, en instrumentatiefitters. Daarnaast worden pre-commissioning engineers en pijplassers (fleetwelders) ook regelmatig ingezet. De werkzaamheden die deze specialisten verrichten verschillen onderling sterk. Daarom zijn duidelijke beschrijvingen van de werkzaamheden erg belangrijk. Elke medewerker op de compound moet weten wat hij of zij moet doen en waar hij of zij dat moet doen.

Deze technici mogen binnen bepaalde gebieden werkzaam zijn. Buiten deze gebieden mogen ze zich niet bevinden. De werkzaamheden die worden verricht op gaslocaties en olielocaties worden meerdere keren goed gecontroleerd. Daarnaast wordt er ook administratief bijgehouden welke werkzaamheden zijn verricht. Hierdoor wordt inzichtelijk wat er op de compound gebeurd is.

Wat doet een pipeline pre-commissioning engineer?

De functie pre-commissioning engineer is een functie die vooral wordt gebruikt in de olie en gas industrie. De functie komt in die sectoren vooral aan de orde bij pijpleidingen. Daarom wordt de functie ook wel pipeline pre-commissioning engineer genoemd. In deze functiebenaming zit het Engelse woord ‘commission’ verwerkt. Met ‘in or out commission’ wordt bedoelt dat een systeem in of buiten werking is gesteld. Een pre-commissioning engineer verricht de laatste controles en werkzaamheden voordat olie, aardgas of andere vloeistoffen of gassen door de leiding heen getransporteerd worden.

Wat doet de pre-commissioning engineer?
De pijpleiding wordt door doormiddel van precommissioning voorbereid op het daadwerkelijke gebruiken van de leiding. Hierbij worden metingen verricht waarmee wordt aangetoond of de leidingen daadwerkelijk veilig zijn en goed zijn aangesloten en afgesloten. Lekkages worden opgespoord en verholpen. Vervolgens worden weer nieuwe controles verricht. Deze controles gaan net zo lang door tot de gehele installatie conform de voorschriften is aangelegd en als veilig kan worden beschouwd. Naast deze controles op het gebied van lekkage worden door een  pre-commissioning engineer de elektrotechnische installaties die verbonden zijn aan de transportleidingen gecontroleerd. Bij deze installaties kan onder andere gedacht worden aan meet en regeltechniek. Met deze techniek kan de temperatuur en de druk van de leidingen worden gemeten.

Pre-commissioning reinigen
Voordat leidingen in gebruik worden genomen worden deze gereinigd. Dit wordt ook wel pre-commission cleaning genoemd. Deze reiniging is belangrijk omdat tijdens werkzaamheden aan leidingen en technische installaties verschillende soorten vuil in de leiding terecht kunnen komen. Hierbij kan gedacht worden aan smeermiddelen en slijpsel. Ook kunnen er spetters van het lassen en delen van de slak van bepaalde lasprocessen in de leiding terecht komen. Deze vervuiling kan de kwaliteit van het vloeistof of het gas dat door de leidingen wordt getransporteerd nadelig beïnvloeden. Wanneer gas en olie onder hoge druk door de leidingen wordt getransporteerd kunnen de vuildeeltjes de leidingen bovendien aan de binnenkant beschadigen.

Daarom moet het vuil zorgvuldig worden weggehaald. De leidingen kunnen voor de ingebruikname op verschillende manieren worden gereinigd. Dit is afhankelijk van de eisen die aan de installatie worden gesteld en de materialen waaruit deze leidingen bestaan. Ook de druk waaronder vloeistoffen en gassen door de leidingen worden getransporteerd is van invloed op de keuze voor een bepaald reinigingsproces. Het reinigen van leidingen behoort ook tot pre-commissioning omdat deze werkzaamheden vlak voor de ingebruikname van de leiding worden gedaan.