Wat is een PFD of Process Flow Diagram?

In de procesindustrie en procestechniek worden verschillende schema’s gebruikt om de processen te visualiseren. Op die manier wordt duidelijk welke processen plaatsvinden in bijvoorbeeld chemische fabrieken. Voordat men een chemische fabrieken zal gaan bouwen moet men eerst precies weten op welke manier de grondstoffen binnenkomen en welke bewerkingen worden uitgevoerd om tot een eindproduct te komen. De grondstoffen en halffabricaten leggen een bepaalde ‘route’ af in een fabriek. Deze ‘route’ of ‘flow’ is in belangrijke mate bepalend voor de vormgeving van de fabriek en de manier waarop de fabriek wordt ingericht. De ‘flow’ van de processen in een fabriek wordt in kaar gebracht met een PFD oftewel een Process Flow Diagram.

PFD
De PFD is een eenvoudige schematische weergave van een proces in een fabriek. In een PFD kan men ook zien welke deelstappen moeten worden doorlopen tijdens dit proces. Daarom hoort het opstellen van een PFD tot een van de eerste stappen die men onderneemt in de ontwerpfase van een chemische fabriek. De stappen die de hoofdstroom en hoofdproducten tijdens het proces ondergaan worden in een PFD inzichtelijk gemaakt evenals de apparaten en machines die in de fabriek aanwezig (zullen) zijn om de bewerkingen uit te voeren. Naast deze belangrijke informatie wordt in een PFD ook aangegeven wat de capaciteiten en flows zijn. Dit zijn belangrijke gegevens voor het ontwerp van de processen in een chemische fabriek. Het PFD is een belangrijk document dat als basis dient om de specificaties voor alle onderdelen van het proces op te stellen.

P&ID
Het Process Flow Diagram dient onder andere als basis voor het opstellen van een piping and instrumentation diagram. Dit wordt aangeduid met P&ID en wordt ook wel een process and instrumentation diagram genoemd. Dit document geeft gedetailleerde informatie over de componenten en instrumenten waaruit een proces is opgebouwd. Het P&ID is een schematische, technische tekening waarop de leidingen en alle componenten en instrumenten van een procesinstallatie zijn weergegeven. Tussen de instrumenten en componenten zijn lijnen getrokken. De ononderbroken lijnen zijn de leidingen die tussen de onderdelen van de procesinstallatie lopen.

Daarnaast zijn er ook stippellijnen weergegeven. Deze onderbroken lijn geeft de regelkringen weer. Een P&ID bevat symbolen die vaak in een legenda of een verklarend overzicht worden toegelicht. Voor het opstellen van een P&ID worden normen gehanteerd. Deze kan men halen uit de ISO of uit de Instrumentation, Systems, and Automation Society (ISA) Standaard S 5.1. Door de normen ontstaat uniformiteit in het opstellen van een P&ID. Er bestaan echter wel verschillen tussen de P&ID’s van verschillende bedrijfstakken. Daarom is het altijd belangrijk om de uitleg van de symbolen te lezen zodat de P&ID goed begrepen kan worden.

Lean manufacturing
Lean management en lean manufacturing  zijn begrippen die al jaren worden gebruikt in de procesindustrie. Productieprocessen moeten namelijk snel en efficiënt worden uitgevoerd. Daarbij ligt tegenwoordig ook de nadruk op schoon produceren met weinig afval en weinig CO2 emissie. Al deze aspecten zijn vervlochten met het lean denken. Bij het opstellen van een PFD spelen in de praktijk meer aspecten een rol dan alleen de kernaspecten met betrekking tot de productie.

Milieuaspecten spelen een rol maar ook veiligheidsaspecten en aspecten met betrekking tot de gezondheid van de werknemers en de omwonenden rondom de fabriek. Het ontwerpen van processen en fabrieken is daardoor een uitdaging waarbij veel verschillende partijen en experts met elkaar zullen moeten samenwerken. Niet alleen door trainingen op het gebied van lean manufacturing maar ook door andere trainingen en overlegvormen houdt men de kennis op niveau om procesinstallaties ook in de toekomst veilig, schoon, milieuvriendelijk en doeltreffend te ontwerpen, te beheren en te moderniseren.

Is Nederland nog interessant voor de industriële sector?

De industrie in Nederland heeft het niet makkelijk. Veel grondstoffen voir de industrie moeten uit het buitenland worden gekocht en getransporteerd.  Dat kost geld bovendien is de bouwgrond in Nederland kostbaar, ook voor de industrie. Er moeten kosten worden bespaard om de industrie rendabel de houden voor Nederlandse fabrikanten.

Industriële automatisering

Automatisering is een belangrijk onderwerp voor de industrie.  Door processen te automatiseren kan men sneller produceren en wordt de kans of fouten verkleint, althans dat is de gedachte. Door verschillende verbeterprocessen tracht men de productie in de procesindustrie te optimaliseren.  Denk hierbij aan de Lean processen die ook wrl Lean management en Lean manufacturing worden genoem. Door kosten te besparen en productieprocessen ‘lean’ oftewel ‘slank’ te maken kan men binnen redelijk korte tijd kosten besparen. Daarna zal men nog meer moeten bezuinigen als men ten opzichte van de concurrentie te duur produceert. Industriële automatisering kan een ondersteunende rol spelen in dit geheel omdat doormiddel van deze automatisering processen worden aangestuurd, gecontroleerd en gevisualiseerd.

De belangrijkste vraag is niet zozeer of men moet investeren in industriële automatisering,  veel belangrijker is de vraag of Nederland wel een geschikt massaproductieland is. De grond is in Nederland verhoudingsgewijs duur ten opzichte van dunbevolkte landen. Daarnaast ligt het loon van Nederlandse werknemers veel hoger dan de salarissen van werknemers in lage loonlanden. Is Nederland eigenlijk wel een geschikt land voor de massaproductie en maakindustrie?

Focus op ontwikkeling en innovatie

Doormiddel van efficiënt produceren kan Nederland nog redelijk concurreren met andere landen in de wereld. Dit kan Nederland niet heel lang volhouden omdat andere landen op dit gebied bezig zijn met een inhaalslag. Nederland kan zich daarom beter richten op onderzoek en ontwikkeling.  Het bedenken van innovatieve oplossingen. Er is altijd behoefte aan verbetering van machines en processen.   Voor het ontwikkelen en ontwerpen heeft men in de praktijk minder bedrijfsoppervlakte nodig dan het produceren van massaproductie.

Bovendien is kennis het belangrijkste element van de kenniseconomie en niet de productie. Nederland kan beter zelf innovatieve oplossingen bedenken voor een effectieve productie terwijl andere landen deze tegen betaling implementeren. Daarnaast kunnen fabrieken voor massaproductie beter in het buitenland worden gebouwd.

Niets meer produceren in Nederland? 

Uit bovenstaande zou je kunnen concluderen dat er niets meer in Nederland geproduceerd moet worden. Dit is echter onverstandig. De alinea’s hiervoor benadrukken dat Nederland niet geschikt is voor massaproductie.  Maatwerkproductie en productie van prototypes en kleine series vallen hier buiten. Kleinere specialistische producenten kunnen zeer snel overschakelen als de wensen van de klant en de markt veranderen. Deze dynamische bedrijven die productieprocessen uitvoeren hebben een goede kans om te kunnen blijven voortbestaan in de wereldwijde concurrentie als ze maar tijdig inspelen op de voortdurend veranderende behoefte van de potentiële klanten. Innovatie staat ook bij deze kleinere productiebedrijven centraal.

Is Nederland nog interessant voor de industrie?

Dan komen we bij de vraag og Nederland nog interessant is voor fe industrie.  Deze vraag kan met een volmondig “ja” worden beantwoord.  Alleen is Nederland niet interessant als massaproductieland maar als toonaangevende speler in de innovatie met betrekking tot de industrie.  Nederland moet zijn positie als kennisland nog steviger neerzetten in de markt. Het land moet een denktank worden voor andere landen die goedkoop kunnen produceren.  Dit vereist dat Nederland meer moet investeren in het opleiden van technici en studenten zodat hun kennisniveau wordt verhoogd. Opleidingen moeten een stevige samenwerking aangaan met het bedrijfsleven zodat studenten relevante kennis opdoen en nuttige opdrachten voor het bedrijfsleven kunnen uitvoeren. Tijdens stages kunnen studenten trachten om bij stagebedrijven te experimenteren met nieuwe innovaties. Daarvoor moet de ruimte geboden worden.

Tot slot

Door personeel en studenten alleen maar producten te laten namaken aan de hand van voorbeelden wordt er nooit iets nieuws bedacht. Nederland moet op zoek gaan naar nieuwe oplossingen,  systemen en machines. Het bestaande wordt wel gekopieerd door opkomende economieën.  Daar moet Nederland xich niet tussen gaan begeven. We moeten voorop lopen. Dan weet iedereen in deze wereld ons kleine land op de kaart te vinden en neemt de handel, waarmee wij ‘groot’ zijn geworden, toe.

Wat is nafta of aardoliedestillaat?

Nafta wordt ook wel aardoliedestillaat of raffinaderijbenzine genoemd. De naam nafta is mogelijk ontleend aan het Grieks. In Griekenland werd aardolie in het verleden ook wel nafta genoemd. Nafta is een condensaat dat ontstaat bij het destilleren van ruwe olie. Nafta is een mengsel dat bestaat uit koolwaterstoffen. De samenstelling van dit mengsel is verschillend en het aantal koolstofatomen is afhankelijk van de temperatuur die men gebruikt voor het destilleren. Tijdens het kraken valt de grondstof door de hitte uiteen in verschillende kleinere onverzadigde moleculen. De volgende soorten nafta zijn bekend:

  • Lichte nafta, dit is het product als men het distilleren doet bij temperaturen lager dan 80°C. Deze nafta bevat een aantal koolstofatomen tot 5.
  • Zware nafta. Distilleert men bij een temperatuur tussen de 80 tot 170 graden Celsius dan noemt men dit ook wel zware nafta. Deze nafta bevat een aantal koolstofatomen van 5 tot 10.

Hoeveel nafta zit er in aardolie?
Gemiddeld kan men uit aardolie twintig procent nafta halen tijdens het destillatieproces. De samenstelling van ruwe aardolie is echter wisselend en is onder andere afhankelijk van de vindplaats. De nafta krijgt nog een nabehandeling zodat de ongewenste delen uit het product worden verwijdert. Het nabehandelen van nafta is aan strenge milieueisen gebonden. Daarom wordt veel zorg besteed aan de nabehandeling in het raffinageproces.

Waar wordt nafta voor gebruikt?
Nafta ontstaat in een kraakinstallatie. Deze stof kan worden gebruikt aanstekerbenzine en wordt daarnaast omgezet in verschillende onverzadigde grondstoffen. Deze omzetting wordt gedaan in het kraakproces dat plaatsvind in naftakrakers. In naftakrakers worden verschillende stoffen geproduceerd waaronder etheen en propeen voor polymeerfabrieken.  Verder ontstaan er in de naftakraker ook co-producten zoals benzeen en butadieen.

Oliedestillaten worden in Europa in verschillende productielocaties omgezet in grondstoffen die gebruikt kunnen worden voor de fabricage van plastic producten. Daarnaast worden de destillaten uit olie ook gebruikt voor de fabricage van meststoffen, insecticiden, geneesmiddelen en zelfs voedingsmiddelen.

Waar staan kraakinstallaties in Europa?
In Europa staat de grootste kraakinstallatie ter wereld. Deze staat in de haven van Antwerpen (België). Daarnaast staan er kraakinstallaties in Moerdijk en Geleen en Terneuzen.

Wat is petrochemie en wat wordt in deze sector verwerkt?

Petrochemie is een sector die zich bezighoudt met het verwerken van petroleum. In deze sector worden verschillende scheikundige processen uitgevoerd in fabrieken en raffinaderijen, daardoor valt de petrochemie onder de chemische industrie. In de petrochemische sector wordt aardolie verwerkt en worden producten uit aardolie gefabriceerd.

In 1920 paste men voor het eerst commercieel een product toe dat uit de petrochemie afkomstig was. Dit was het product isopropylalcohol en wordt voor de cosmetische sector gebruikt. In de petrochemische industrie worden tegenwoordig verschillende processen gebruikt voor het maken van aardolieproducten. Hierbij kan onder andere worden gedacht aan het kraken van aardolie in een aardolieraffinaderij.

Kraken van aardolie
In 1910  wed het kraken van aardolie voor het eerst toegepast. Hierbij werden aardoliefracties omgezet in lichtere fracties. Doormiddel van kraken kom men een groter deel van de ruwe aardolie omzetten in benzine. De kern van het kraken draait om het omvormen van grotere organische moleculen in moleculen met een lager moleculair gewicht of in moleculen die betere eigenschappen bevatten.

Stoomkraken
Stoomkraken is een variant van thermisch kraken en verloopt via een radikaalmechanisme. Hierbij vinden reactie plaats bij een hoge temperatuur van rond 850 °C. Hierbij wordt vloeibare stof zoals bijvoorbeeld benzine of lichte dieselolie of een gasvormige stof zoals ethaan doormiddel van stoom verdund. De stoom zorgt er voor dat de reactieomstandigheden worden verbetert. Er wordt bij stoomkraken meestal gebruik gemaakt van een kortstondige verhitting van enkele milliseconden onder een temperatuur van 850 °C. Daarna wordt het gasvormige reactiemengsel zeer snel afgekoeld. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van een warmtewisselaar. Dit zorgt er voor dat de aardolie (of ander mengsel) zo optimaal mogelijk wordt opgedeeld in de gewenste fracties.

Katalytisch kraken
Katalytisch kraken wordt gedaan met behulp van katalysatoren. Deze manier van kraken wordt tegenwoordig steeds meer toegepast omdat thermisch kraken zoals stoomkraken moeilijk te sturen is. Katalytisch kraken wordt in het Engels ook wel cat-cracking genoemd. Bij dit kraakproces zijn minder hoge temperaturen nodig dan bij thermisch kraken. In plaats van radicalen maakt men bij katalytisch kraken meer gebruik van kationische intermediairen.

Wat is de opleiding monteur bedrijfsinstallaties MBI en wat kun je er mee?

In fabrieken en in een industriële omgeving zijn verschillende installaties aanwezig waarmee processen worden aangestuurd en gemeten en geregeld. Deze bedrijfsinstallaties moeten worden onderhouden en aangepast door ervaren installatiemonteurs die op de hoogte zijn van de technische aspecten van bedrijfsinstallaties. Omdat bedrijfsinstallaties meestal niet te vergelijken zijn met andere installaties is aanvullende opleiding voor monteurs meestal noodzakelijk.

Hiervoor kan de monteur een opleiding monteur bedrijfsinstallaties MBI of monteur elektrische bedrijfsinstallaties volgen. ook de laatste opleiding wordt in de praktijk vaak als MBI afgekort. Beide opleidingen komen met betrekking tot inhoud met elkaar overeen. De keuze voor een bepaalde opleidingsnaam is meestal de voorkeur van een opleidingsinstituut. Er zijn verschillende opleidingsinstituten waar een MBI-opleiding gevolgd kan worden. De opleidingen voor monteur bedrijfsinstallaties zijn op MBO niveau.

Werkzaamheden monteur bedrijfsinstallaties
Als iemand de opleiding monteur bedrijfsinstallaties heeft gehaald beheerst deze persoon de basiskennis waarmee hij kan werken aan bedrijfskundige installaties. Bedrijfskundige installaties zijn  divers. Hierbij kan gedacht worden aan krachtinstallaties en signaalinstallaties. Ook verlichtingsinstallaties maken een belangrijk deel uit van bedrijfsinstallaties.

Machines worden bestuurd doormiddel van  softwaresystemen die schakelkasten aansturen. Schakelkasten schakelen stroom in en uit. Daardoor krijgen bepaalde delen van een machine wel stroom en andere delen niet. Deze installaties zijn behoorlijk complex. Een monteur bedrijfsinstallaties kan wel aan deze installaties werken maar zal daarvoor toch goed geïnstrueerd moeten worden. Soms is een aanvullende opleiding noodzakelijk om een machine echt goed te kunnen repareren of storingen te kunnen zoeken. Een monteur elektrische bedrijfsinstallaties zal met name werken aan de elektrische onderdelen van bedrijfsinstallaties. Daarnaast zullen er ook in de praktijk meestal mechanische werkzaamheden aan de orde komen. Hierbij kan gedacht worden aan het vervangen van lagers of andere machineonderdelen.

Storing zoeken is met name een complex onderdeel van de functie monteur bedrijfsinstallaties. Storingen kunnen namelijk op verschillende manieren in een installatie aanwezig zijn. Dit kunnen bijvoorbeeld fouten zijn die ontstaan door mechanische problemen. Het is ook mogelijk dat storingen ontstaan in de elektrische bekabeling van de machine en de relais in schakelkasten. Nog complexer worden storingen in de software van bijvoorbeeld PLC-systemen. Storingen in de software van machines zijn vaak moeilijk op te lossen omdat ze niet direct tastbaar en zichtbaar zijn, dit in tegenstelling tot storingen die mechanisch zijn.

Verantwoordelijkheden monteur bedrijfsinstallaties MBI
Een monteur bedrijfsinstallaties werkt meestal in de technische dienst van een bedrijf. De monteur staat hierbij onder een chef technische dienst of een andere leidinggevende. De technische dienst of onderhoudsdienst van een bedrijf bestaat meestal uit een team technici die verschillende technische specialisaties hebben. Meestal bevat een technische dienst zowel onderhoudsmonteurs op elektrisch gebied als op mechanisch gebied. Er zijn ook onderhoudsdiensten die allround monteurs hebben. Deze monteurs kunnen zowel elektrisch als mechanisch onderhoud uitvoeren en storingen zoeken. Allround onderhoudsmonteurs zijn over het algemeen schaars en moeilijk te vinden.

Meestal begint een monteur binnen een bedrijf met een opleiding op elektrotechnisch of mechanisch gebied. De werkzaamheden die de monteur uitvoert zullen meestal eerst op basis van zijn of haar opleidingskennis worden vormgegeven en uitgevoerd. Naarmate iemand langer in een bedrijf werkt zal hij of zij allrounder worden en ook onderhoud kunnen verrichten op gebieden die buiten de opleidingsrichting vallen. Sommige bedrijven houden onderhoudsmonteurs echter per discipline gescheiden. Dit verschilt per bedrijf.

Een monteur bedrijfsinstallaties is er samen met zijn of haar collega’s verantwoordelijk voor dat het machinepark en de andere bedrijfsinstallaties zo optimaal mogelijk functioneren. Storingen moeten voorkomen worden door goed onderhoud. Daarbij wordt gebruik gemaakt van onderhoudsschema’s. Als er een storing ontstaat dient een storing zo snel mogelijk opgelost te worden. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van tekeningen en elektrische schema’s. Deze documenten zijn echter niet altijd aanwezig. Daarnaast kunnen softwaresystemen niet altijd duidelijk de oorzaak van een storing aangeven. Een monteur bedrijfsinstallaties moet daarom goed zelfstandig storing kunnen zoeken.

Uiteraard dient de storing ook opgelost te worden op een zo goed mogelijke manier. Daarbij moet gebruik worden gemaakt van de juiste gereedschappen en materialen. Een storing dient voorkomen te worden daarom zal een monteur bedrijfsinstallaties goed moeten nadenken over verbeteringen in het machineonderhoud. Deze verbetervoorstellen worden meestal in teamverband besproken en geëvalueerd. Sommige bedrijven gebruiken hiervoor Lean manufacturing en Six Sigma modellen.

Ploegendiensten en onderhoudsmonteurs
Veel productiebedrijven in de procesindustrie werken volcontinue. Dit houdt in dat de machines dag en nacht doordraaien. Procesoperators, operators en productiekrachten zijn voortdurend aanwezig om het productieproces aan te sturen en in werking te houden. Dit kan echter niet zonder een goede onderhoudsdienst. Daarom zijn ook onderhoudsmonteurs altijd aanwezig in bedrijven die volcontinue draaien. In sommige gevallen werkt men met een beperkte bezetting en zijn extra onderhoudsmonteurs oproepbaar terwijl ze thuis zitten. Dit wordt ook wel consignatiedienst genoemd.

Verder werken onderhoudsmonteurs net als operators en productiepersoneel in ploegen. Deze ploegendiensten kunnen verschillen. Er zijn bedrijven die werken in twee ploegendiensten, drie ploegendiensten en vijf ploegendiensten. Een monteur bedrijfsinstallaties moet bereid zijn om in ploegendiensten te werken. Het is ook mogelijk dat bedrijven eerst in een vroege en een late dienst werken en op den duur ook in nachtdiensten gaan werken. Het productieproces staat centraal bij bedrijven in de procesindustrie. De onderhoudsmonteurs moeten zich aanpassen aan het productieproces. Dit vereist veel flexibiliteit.

Wat doet een procesoperator voor werkzaamheden in de procesindustrie?

Procesoperators hebben een belangrijke positie in de procesindustrie. Medewerkers in de functie procesoperator contoleren complete processen die plaats vinden in een fabriek. In Nederland zijn verschillende fabrieken waar procesoperators aanwezig zijn. Niet alle fabrieken kennen de functie procesoperator. Kleine fabrieken die niet gericht zijn op massaproductie hebben meestal geen procesoperators in dienst. Grote industriële fabrieken hebben echter wel procesoperators in dienst om processen in goede banen te leiden. Dit kunnen fabrieken zijn in de zuivelindustrie of een andere tak van de levensmiddelenindustrie. Levensmiddelen worden tegenwoordig bijna allemaal in grote fabrieken geproduceerd. De processen die daarbij aan de orde komen worden gecontroleerd en aangestuurd door procesoperators. Naast de levensmiddelenindustrie zijn er bijvoorbeeld ook procesoperators werkzaam in de chemische industrie en de farmaceutische industrie. In energiecentrales  en schakelinstallaties komt de functie procesoperator ook voor.

Wat doet een procesoperator?
Het takenpakket van een procesoperator is divers. Een procesoperator houdt de processen in de gaten die binnen een fabriek worden uitgevoerd. De processen in fabrieken verschillen onderling sterk. Er zijn diverse machines en productielijnen aanwezig die een bewerking uitvoeren op grondstoffen, halfabricaten en producten. Deze processen moeten onderling goed op elkaar worden afgestemd. Een optimale afstemming tussen de deelprocessen van een productieproces zorgt er voor dat er sneller kan worden geproduceerd. Een procesoperator houdt goed in de gaten wat de output is van machines. Als er fouten of storingen ontstaan moet de procesoperator in actie komen. Hij of zij moet er voor zorgen dat het productieproces zo snel mogelijk weer op gang komt. Soms moet een productieproces worden omgeleid omdat bepaalde machines nog niet optimaal functioneren. Een procesoperator treed hierover in contact met verschillende lijnoperators en de technische dienst.

Een procesoperator kan een groot deel van het proces volgen op beeldschermen. Op deze beeldschermen kan worden weergegeven hoeveel productie machines draaien. Ook storingen kunnen op deze schermen worden getoond. Een procesoperator zal echter niet de hele dag achter een beeldscherm zitten. Hij of zij zal zelf regelmatig op de werkvloer contact moeten onderhouden met lijnoperators en de technische dienst. Daarnaast zal een procesoperator ook kwaliteitscontroles moeten uitvoeren. Technische controles en het signaleren van mankementen aan machines kunnen ook tot het takenpakket behoren van een procesoperator. Deze werkzaamheden kan hij of zij in samenwerking doen met de technische dienst.

Verantwoordelijkheden van procesoperators
Een procesoperator zal in sommige gevallen moeten besluiten om een deel van de productie stil te leggen. Het stil leggen van een productielijn heeft grote gevolgen voor de productie. Een machine die stil staat stagneert de productie.  Een zogenoemde ‘shutdown’ moet daarom zo kort mogelijk duren en moet absoluut noodzakelijk zijn. Een procesoperator moet zich daarom houden strikte richtlijnen. Deze richtlijnen zijn genoteerd in handboeken en schriftelijke procedures. Procesoperators voeren niet alleen procedures uit. Ze leveren ook een belangrijke input voor nieuwe procedures. Doormiddel van verbetervoorstellen kunnen procesoperators een bijdrage leveren aan de professionalisering van de processen die plaatsvinden in de industrie.

Ploegendiensten
Procesoperators werken net als operators en productiekrachten in ploegendienst. De ploegendiensten kunnen per bedrijf verschillen. Er zijn bedrijven die werken in twee ploegen. Ook zijn er bedrijven die in drie of zelfs vijf ploegen werken. Bedrijven in de procesindustrie kunnen ook zodanig ingericht zijn dat het productieproces volcontinu doorloopt. In deze bedrijven staan machines bijna nooit stil. Dit zorgt voor een voortdurende input en output in het productieproces. Procesoperators zijn in een  volcontinu productiebedrijf voortdurend aanwezig om het proces te monitoren en indien nodig bij te sturen. In volcontinu bedrijven zijn 24 uur per dag en alle dagen van de week (ook de weekenden) procesoperators actief.

Procesoperators en Lean manufacturing
Lean manufacturing wordt tegenwoordig in een toenemend aantal bedrijven binnen de procesindustrie ingevoerd. Deze methode voor bedrijfsvoering is gericht op het reduceren van verspilling. Binnen de procesindustrie kan verspilling op verschillende manieren en op verschillende momenten plaatsvinden. Een procesoperator heeft een goed zicht op het productieproces. Daarom vervuld hij of zij een sleutelrol in het implementeren van Lean manufacturing. De verbetervoorstellen van procesoperators vormen een belangrijke basis voor het optimaliseren van een productieproces. Het beperken van fouten in de productie en het voorkomen van storingen zijn belangrijke stappen in de richting van een Lean bedrijfsvoering.

Procesoperators en Just in time voorraadbeheersing
Lean manufacturing is ook gericht op het beperken van voorraden. Een voorraad zorgt er voor dat een bedrijf goederen of artikelen moet opslaan. Dit brengt kosten met zich mee. Deze voorraadkasten kunnen worden beperkt wanneer bedrijven artikelen en producten precies op het juiste moment klaar hebben voor transport. Dit wordt ook wel Just in time voorraadbeheersing genoemd. Dit is een systeem waarbij de machines onderling goed op elkaar zijn afgestemd. De deelprocessen tijdens de productie sluiten goed op elkaar aan. Deze afstemming wordt onder andere doormiddel van computers geregeld. In een real time omgeving is goed te zien wat de input en output is van de individuele machines in het productieproces. Een procesoperator houdt deze gegevens bij en zorgt er voor dat de deelprocessen naadloos op elkaar aan blijven sluiten.

Procesoperators in de toekomst
Op dit moment zijn procesoperators een belangrijk onderdeel van een bedrijf in de procesindustrie. In de toekomst zullen deze specialisten nog steeds een sleutelpositie innemen. Bedrijven zullen altijd afhankelijk blijven van mensen die de productie van machines kunnen beoordelen en bijsturen. Het is onwaarschijnlijk dat de automatiering op zo’n hoog niveau wordt doorgestuurd dat procesoperators overbodig worden.

Daarnaast zullen procesoperators belangrijk blijven voor het optimaliseren van processen in de industrie. De kwaliteit en de productiesnelheid kunnen door deze medewerkers worden verbeterd. Deze verbeteringen zijn noodzakelijk om goedkoop en efficiënt te produceren. Bedrijven die een goede afstemming hebben tussen levertijd, kwaliteit en prijs hebben een goede concurrentiepositie op de wereldmarkt.

De concurrentie neemt echter toe zodat bedrijven moeten blijven investeren in hun productiekapitaal. Daarnaast vereist Lean manufacturing een voortdurende bijstelling en afstemming van de verschillende onderdelen van het productieproces. Een procesoperator kan hier aan bijdragen.

Meer jonge medewerkers gewenst in de procesindustrie

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken heeft donderdag 7 november 2013 bekend gemaakt dat er meer jongeren aan de slag moeten in de procesindustrie. Vakbonden en werkgevers in de procesindustrie zijn het met elkaar eens dat het aantal jongeren dat in de procesindustrie aan het werk is moet stijgen. Er wordt verwacht dat de komende jaren een tekort aan vakmensen ontstaat in deze industrie.

Naast werven van jongeren voor de procesindustrie wordt ook aandacht besteed aan scholing. Hiermee moet het tekort aan vakmensen worden opgevangen. De vakbonden en werkgevers willen voor hun plannen 35 miljoen euro investeren. Wanneer wordt goedgekeurd is het kabinet ook bereid om te investeren. Lodewijk Asscher van Sociale Zaken heeft aangegeven dat het genoemde investeringsbedrag door het kabinet zal worden verdubbeld.

Sociaal akkoord
Lodewijk Asscher vind dat ook andere bedrijfstakken moeten nadenken over investeringen waarmee meer werkgelegenheid kan worden gecreëerd. In het sociaal akkoord heeft het kabinet geld beschikbaar gesteld. Dit geld moet worden besteed aan projecten waarmee de werkgelegenheid wordt gestimuleerd.

Tekort aan personeel in procesindustrie
Binnen de procesindustrie dreigt een te kort aan ervaren personeel te ontstaan in de toekomst. De procesindustrie is erg breed. Hieronder vallen onder andere de papierindustrie, de chemische industrie en de textielindustrie. Gezamenlijk werken er in de procesindustrie ongeveer 300.000 werknemers. Hoewel de economie in Nederland nog niet is hersteld zijn er in de procesindustrie nog steeds vacante arbeidsplaatsen aanwezig. In 2013 was het totaal aantal vacatures in de procesindustrie ongeveer 2200. Vanwege onder andere verloop en uitstroom worden er voor de komende jaren nog meer vacatures verwacht. Met name het invullen van specialistische functies in de procesindustrie blijkt niet eenvoudig. Daarnaast moeten meer jongeren aan de slag in de procesindustrie om de vergrijzing tegen te gaan en om voldoende kennis en kwaliteit te waarborgen voor de toekomst van een bedrijf. De sociale partners hebben afspraken gemaakt over de oplossing van deze situatie. Zo willen ze 200 jongeren opleidingen aanbieden in een versneld traject. Daarnaast moeten er ook veel werknemers in de  procesindustrie scholing krijgen om in de toekomst meer waarde te kunnen bieden voor het bedrijf.

Reactie van Technisch Werken
Ambitieuze plannen als deze kunnen een belangrijke bijdrage leveren voor de toekomst van Nederland. De maakindustrie in Nederland heeft een steuntje in de rug nodig. Dat daarbij gekeken wordt naar kennis en scholing is cruciaal. Het is een goede tendens. Bij het besteden van opleidingsgeld moet echter wel duidelijk geselecteerd worden. Er zijn veel opleidingen die wel gerelateerd zijn aan de procesindustrie maar niet elke opleiding is even nuttig. Daarnaast is de kwaliteit van opleidingsinstituten ook wisselend. Zuinigheid en gerichte investeringen moeten worden gedaan om deze sector echt te ondersteunen. Ook bij de keuze van de jongeren voor deze sector moet gekeken worden naar vooropleiding en niet in de laatste plaats de motivatie van de jongeren. De procesindustrie is een uitdagende industrie met veel verschillende functies. Jongeren moeten echter een bewuste keuze maken voor de procesindustrie en niet de procesindustrie ingaan omdat daar toevallig werk is of omdat de dan een ‘gratis’ opleiding krijgen.