Wat is een ontluchtingssleutel?

Een ontluchtingssleutel is een klein handgereedschap dat wordt gebruikt om een radiator van een cv-installatie te ontluchten. Ontluchtingsleutels hebben verschillende vormen. De basisvorm is bevat een klein vleugeltje aan de bovenkant met een kleine vierkante uitsparing aan de onderkant. Er zijn echter ook varianten waarbij de ontluchtingssleutel is verbonden aan andere sleutels bijvoorbeeld een radiatorsleutel.

Toepassing van een ontluchtingssleutel
Door een radiator te ontluchten kan de lucht uit de radiator ontsnappen zodat er meer verwarmd water in de radiator kan stromen en de radiator meer warmte kan afgeven aan de omgeving. Als een radiator niet volledig warm wordt kan het dus betekenen dat er lucht in de radiator zit. In dat geval is een ontluchtingssleutel een handig gereedschap waarmee de lucht uit de radiator kan worden gehaald.

Een ontluchtingssleutel plaatst men op een ontluchtingsknop en vervolgens draait men deze open. Dit moet echter pas gedaan worden wanneer de kraan van elke radiator is dichtgedraaid. Het ontluchten van een radiator moet men echter voorzichtig doen. De radiatorsleutel moet langzaam een klein stukje linksom gedraaid worden totdat je de lucht hoort ontsnappen. Dit gaat meestal gepaard met een sissend geluid. Het is overigens verstandig om alle radiatoren te ontluchten wanneer men bijvoorbeeld een borrelende radiator heeft in de cv-installatie. Deze installatie is namelijk een gesloten systeem. Dat houdt in dat wanneer er in één radiator lucht zit er een grote kans is dat ook in andere radiatoren lucht zit. Deze zou men dan ook met een radiatorsleutel moeten ontluchten.

Door deze ontluchtingsknop open te draaien verdwijnt de lucht en wordt de radiator weer warm. Het laten ontsnappen van de lucht uit meerdere radiatoren zorgt er vaak wel voor dat de cv-ketel moet worden bijgevuld. De lucht moet namelijk wel vervangen worden door water en daarvoor is er vaak extra water nodig in de cv-leidingen en de radiatoren die hier op aangesloten zijn.

Voordelen van een pelletketel ten opzichte van een gasgestookte cv-installatie

Pelletketels worden tegenwoordig steeds vaker toegepast in een centrale verwarmingsinstallatie. Soms verward men het begrip pelletketel wel met het begrip pelletkachel. Er is echter een verschil tussen een pelletketel en een pelletkachel. Een pelletketel maakt namelijk onderdeel uit van een cv-installatie en een pelletkachel kan meer worden beschouwd als een autonoom verwarmingssysteem zoals een houtkachel of openhaard alleen is een pelletkachel veel milieuvriendelijker. In deze tekst wordt echter een pelletketel van een cv-installatie vergeleken met een gasgestookte ketel van een cv-installatie.

Waarvoor worden ketels gebruikt in een cv-installatie?
In feite worden cv-ketels gebruikt voor het verwarmen van leidingwater van een cv installatie. Dit houdt in dat ketels brandstof verbranden zodat er hitte ontstaat waarmee het water van een cv-installatie kan worden verwarmd. Een ketel is een centraal punt waar het water wordt opgewarmd en waar vandaan het water naar de radiatoren wordt getransporteerd. In de radiatoren wordt de hitte van het opgewarmde water afgestaan aan de omgeving. Daardoor wordt de omgeving warmer maar het cv-leidingwater kouder.

Het afgekoelde cv-water stroomt weer naar de cv-ketel waar het water door de verbranding van een brandstof weer wordt verhit en naar de radiatoren wordt getransporteerd. Dit is een cyclisch en gesloten systeem. Echter de brandstof moet wel voortdurend toegevoerd worden. De duurzaamheid van de cv-installatie heeft met de brandstof te maken maar ook met het zogenaamde rendement dat de cv-installatie weet te behalen uit de brandstof. Er moet namelijk zo weinig mogelijk energie verloren gaan. Dit houdt in dat er een optimale warmteoverdracht moet plaatsvinden en zoveel mogelijk van de brandstof moet worden omgezet in energie. Juist deze aspecten zijn belangrijk als je een afweging wilt maken of je een pelletketel wilt gebruiken of een gasgestookte ketel.

Voordelen van een pelletketel
Het grote voordeel van een pelletketel is dat deze milieuvriendelijker is dan een gasgestookte ketel van een cv-installatie. Pelletketels verstoken houtpellets van kaprijpe bomen die als ze zouden verrotten evenzogoed CO2 zouden uitstoten. Daarom wordt een pelletinstallatie als redelijk energieneutraal beschouwd. Verder heeft een pelletketel een hoog rendement van wel 85 procent volgens de meeste leveranciers van dit verwarmingssysteem.

Een ander belangrijk voordeel is dat men niet afhankelijk is van een gasaansluiting (tenzij men nog op aardgas kookt). Veel woningen en utiliteitscomplexen zijn afhankelijk van een dergelijke aansluiting. Hierdoor zijn deze gebouwen altijd afhankelijk van de levering van aardgas en juist dat zal steeds moeilijker worden. Vooral nu het kabinet (terecht) heeft besloten om minder (laagcalorisch) aardgas te produceren uit de Groningse gasvelden komt er minder laagcalorische aardgas beschikbaar. De overheid staat nu voor de keuze of ze kopen hoogcalorisch aardgas over de grens en passen alle gas-verbruikende installaties aan of ze gaan mensen stimuleren om meer alternatieve verwarmingssystemen en brandstoffen te gebruiken. In dat laatste geval zullen pelletketels, biomassaketels en pelletkachels alleen maar meer worden gebruikt.

Verder zorgen ook de doelstellingen met betrekking tot de CO2 reductie er voor dat pelletkachels populairder of zelfs noodzakelijker worden. Dat heeft tot gevolg dat overheden doormiddel van subsidies er alles aan zullen doen om pelletkachels en pelletketels zo goedkoop mogelijk te maken van consumenten. Het belangrijkste nadeel van pelletketels is namelijk dat ze nog relatief nieuw op de markt zijn en daardoor redelijk prijzig zijn. Ook moet men er rekening mee houden dat er voortdurend nieuwe houtpellets moeten worden aangevoerd. Dat kan logistieke problemen met zich meebrengen. Een bigbag pellets moet ook geleverd kunnen worden en dat vereist transport. Als al deze drempels worden overwonnen en pelletketels meer worden ingeburgerd in de verwarmingstechniek zullen steeds meer mensen kiezen voor een pelletketel.

Pelletketel of een aardgasgestookte cv-ketel?

Pelletketels, biomassaketels en pelletkachels zijn relatief nieuw op de markt. De meeste mensen stoken anno 2017 nog met een gasgestookte cv-ketel hun huizen en gebouwen warm. Dit zal langzamerhand veranderen omdat een gasgestookte cv-ketel nogal wat CO2 uitstoot. Bovendien zorgen gasgestookte cv-installaties er voor dat huishoudens en bedrijven afhankelijk zijn en blijven van aardgas. Aardgas is een fossiele brandstof en die raakt op den duur op. Denk daarbij aan de Groningse gasvelden die langzamerhand leeg raken en waaruit de gasproductie is afgenomen vanwege het aardbevingsrisico in de regio waar de gaswinning wordt uitgevoerd. Dat zorgt er voor dat er minder laagcalorisch gas op de markt komt. Er moet naar andere verwarmingstechnieken worden gezocht en pelletketels en biomassaketels behoren tot de mogelijke oplossingen.

Aardgas of biomassa?
Nederland komt voor de keuze te staan, of ze kopen aardgas over de grenzen in of Nederland schakelt over op andere brandstoffen en verwarmingssystemen. Omdat aardgas uit het buitenland dikwijls hoogcalorisch aardgas is zullen verreweg de meeste gasverbruikende installaties moeten worden aangepast aan hoogcalorisch aardgas. Dat zorgt er voor dat de keuze voor een ander soort verwarmingsinstallatie langzaam maar zeker meer voor de hand komt te liggen. Als men kijkt naar een cv-installatie dan zou men deze installatie grotendeels in tact kunnen houden wanneer men in plaats van de aardgasgestookte cv-ketel een cv-ketel op biomassa gaat installeren. De meeste cv-ketels die biomassa verstoken zijn zogenaamde pelletketels.

Beschikbaarheid van houtpellets
Men moet echter rekening houden met het feit dat pelletketels en pelletkachels niet aangesloten zijn op een aardgasleidingnetwerk. Dit houdt in dat pelletketels voortdurend moeten worden voorzien van nieuwe houtpellets. Vooral pelletketels verstoken nogal wat houtpellets omdat deze ketels net zo als aardgasgestookte cv-ketels het leidingwater van een cv installatie moeten verwarmen. Men zal daarom voortdurend nieuwe pellets in het pelletreservoir moeten plaatsen. Van daaruit worden de houtpellets door een wormwiel gemalen richting het stookgedeelte van de pelletketel.

Omdat het logistiek nogal wat vereist om voortdurend nieuwe houtpellets aan te voeren aarzelen veel mensen om over te schakelen van een gasgestookte cv-ketel naar een pelletketel. Hier moeten structurele oplossingen voor worden bedacht en geboden. Uiteindelijk heeft een pelletketel een hoog rendement van rond de 85 procent. Dit houdt dat 85 procent van de energie uit houtpellets kan worden omgezet in warmte dit is zeer efficiënt en maakt het de moeite waard om goed na te denken over de logistieke problematiek rondom de beschikbaarheid van houtpellets of andere pellets van biomassa.

Wat is een pelletketel of biomassaketel?

Pelletketels of biomassaketels zijn onderdelen van een centraal verwarmingssysteem oftewel een cv-installatie. De meeste cv-installaties werken op aardgas en zijn daarvoor voorzien van een gasgestookte cv-ketel. Er bestaan echter ook ketelsystemen die geen aardgas verbranden maar biomassa. Om die reden spreekt men van een biomassaketel. De benaming pelletketel is afgeleid van houtpellets of andere pellets die gemaakt zijn van cellulose en worden gebruikt als brandstof in verwarmingssystemen.

Pelletketels zijn milieuvriendelijk
Omdat pelletketels als milieuvriendelijker worden beschouwd dan de reguliere gasgestookte cv-ketels worden pelletketels steeds populairder. Vooral nu men tracht woningen en bedrijfspanden (utiliteit) gasvrij te maken worden pelletketels steeds vaker toegepast als verwarmingssysteem in nieuwbouwwoningen en utiliteitscomplexen.

Brandstoffen voor pelletketels
Pelletketels worden net als pelletkachels gestookt met pellets die gemaakt zijn van natuurlijke materialen. Over het algemeen worden in pelletketels houtpellets verstookt. Dit zijn pelletkorrels die gemaakt zijn van houtpoeder dat afkomstig is van kaprijpe bomen. Eventueel kunnen ook houtsnippers worden gebruikt en andere plantenresten zoals artisjokresten, olijfpitten, stro en miscanthus. Over het algemeen is de beschikbaarheid en het rendement van andere cellulose pellets minder gunstig dan het rendement van houtpellets daarom wordt in de praktijk vaak gekozen voor houtpellets als brandstof voor pelletketels.

Hoe werkt een pelletketel?
De pellets worden in het reservoir van de pelletketel gebracht. Vanuit dit pelletreservoir worden de pellets doormiddel van een wormschroef in de haard gebracht. Daar worden de pellets verbrand en word de warmte overgebracht op het cv-leidingwater.

Pelletketels geven niet direct warmte af aan de omgeving in plaats daarvan wordt de warmte die ontstaat door de verbranding van pellets afgegeven op het leidingwater van de centrale verwarmingsinstallatie. Dit warme water wordt vervolgens getransporteerd naar de radiatoren die zijn aangesloten op de cv-leidingen.

Pelletketel of pelletkachel
Naast pelletketels zijn er ook pelletkachels. In tegenstelling tot een pelletketel geven pelletkachels wel direct warmte aan de omgeving af. Pelletkachels worden niet gebruikt voor het verwarmen van cv-leidingwater. In plaats daarvan worden pelletkachels gebruikt als lokale verwarming van de ruimte waarin ze zijn geplaatst. Pelletketels worden net als gasgestookte cv-ketels vaak in een aparte ruimte geplaatst die niet beslist verwarmd hoeft te worden zoals een bijkeuken of garage. Het is wel belangrijk dat de toevoer van pellets goed kan plaatsvinden bij een cv pelletketel omdat deze voortdurend pellets moet verbanden om de cv installatie in werking te houden. De overeenkomst een pelletkachel en pellet

Wat is een pelletkachel?

Pelletkachel is een benaming voor een type kachel waarin houtpellets worden verbrand om warmte te creëren. Pelletkachels worden meestal gebruikt voor het verstoken van houtpellets. Daarbij kan de pelletkachel worden gebruikt om lucht te verwarmen maar ook om het water van een centrale verwarmingsinstallatie te verwarmen. In dat laatste geval wordt de warmte die door de verbranding van houtpellets in de pelletkachel ontstaat overgedragen op de radiatoren. Pelletkachels die worden gebruikt voor cv-installaties hebben meestal een groter pelletreservoir dan palletkachels die voor de sfeer worden gebruikt. Er is echter een onderscheid tussen een pelletkachel en een pelletketel die wordt gebruikt voor een cv installatie. Dit onderscheid is in de volgende alinea beschreven.

Pelletketel
Als men een pelletkachel gebruikt voor een cv-installatie dan spreekt men over het algemeen over een pelletketel of een pellet cv-ketel maar de benaming biomassaketel wordt ook wel gebruikt. Net als bij een cv-ketel brengt de pelletketel de warmte niet rechtsteeks over op de omgeving maar wordt eerst cv-leidingwater verwarmt. Dit verwarmde water wordt vervolgens naar radiatoren getransporteerd. De radiatoren geven dan vervolgens de warmte af aan de omgeving. Pelletkachels geven warmte rechtstreeks af aan de omgeving en zijn daardoor vergelijkbaar met een open haard al is het systeem en het rendement anders.

Brandstof voor pelletkachels
Pelletkachels verbranden over het algemeen houtpellets maar ze kunnen ook worden gebruikt om andere producten van cellulose te verbanden zoals olijfpitten, artisjokresten, stro, en miscanthus. Omdat de verbrandingseigenschappen van deze andere cellulose-producten minder gunstig zijn dan die van houtpellets worden in de praktijk voornamelijk houtpellets gebruikt in pelletkachels. Er zijn ook bepaalde varianten van pelletkachels die geschikt zijn voor het verbranden van brandstoffen in korrelvorm. Hierbij kun je denken aan mais en pitten van bijvoorbeeld kersen en olijven. De meeste palletkachels die zijn uitgerust met een raam kijken wel een beetje op houtkachels alleen zijn ze wel veel minder sfeervol.

Hoe werkt een pelletkachel?
De werking van een pelletkachel is niet complex. De pelletkachel bevat een pelletreservoir die gevuld is met pellets die over het algemeen bestaan uit korrels van samengeperst hout (cellulose). Vanuit het pelletreservoir worden de pellets op een mechanische manier getransporteerd naar de vuurkorf. Dit gebeurd bijvoorbeeld doormiddel van een wormschroef die de pellets met een draaiende beweging naar de vuurkorf maalt.

In de vuurkorf is een gloeispiraal geplaatst die zorgt er voor dat de pellets worden aangestoken. Daarvoor moet ook de luchttoevoer gedoseerd worden geregeld. Pelletkachels zijn uitgerust met regeltechniek die er voor zorgt dat de aanvoer van de pallets en de luchttoevoer op elkaar zijn afgestemd. Dit regelsysteem is elektronisch en optimaliseert het verbrandingsproces en de veiligheid. Het regelsysteem bevat temperatuursensoren en druksensoren. Ook zorgt het regelsysteem er voor dat een zo hoog mogelijk rendement behaald.

Verder worden de rookgassen doormiddel van een ventilator via een rookkanaal naar buiten geblazen. Er zijn echter ook pelletkachels die geen ventilator bevatten. Deze werken bijvoorbeeld op basis van convectiewarmte en stralingswarmte waarbij er een bepaalde trek optreed. Dit effect is ook aanwezig in de schoorstenen van openhaarden.

Werking pelletketel
Pelletketels zijn meestal geplaatst in een garage of andere ruimte waarbij de pelletketel in feite dezelfde functie heeft als een cv-ketel. Alleen moet men er bij een pelletketel wel rekening mee houden dat er een grotere toestroom van pellets nodig is om de pelletketel effectief te gebruiken om een woning of ander gebouw te verwarmen met biomassa. In plaats van aardgas wordt in een biomassaketel of pelletketel houten pellets of houtsnippers verstookt om cv-leidingwater te verwarmen. De pelletketel zelf wordt hierbij niet heel erg warm omdat dit warmteverlies zou betekenen. Doelstelling van de pelletketel is het zo effectief mogelijk verbrandingswarmte overbrengen op het leidingwater van de cv-installatie. De daadwerkelijke verwarming van de woning vindt plaats doormiddel van radiatoren die gevuld zijn met het warme leidingwater dat afkomstig is van de pelletketel.

Rendement pelletkachel
Pelletkachels hebben meer rendement dan een traditionele houtkachel of openhaard. Veel fabrikanten van pelletkachels beweren dat ze een rendement hebben van 80-97%. Dit is een zeer hoog rendement waardoor pelletkachels een efficiënte en populaire verwarmingsinstallatie zijn. Ter vergelijking wordt in een openhaard maar 10 procent van de energie uit hout omgezet in warmte. De overige energie wordt omgezet in vuur en as. Uiteraard is het rendement wel afhankelijk van de manier waarop men met de pelletkachel of een pelletketel omgaat. Als men het regelsysteem op de juiste manier hanteert kan er een hoog rendement ontstaan en is een pelletkachel of pelletketel duurzamer en veiliger dan bijvoorbeeld een openhaard.

Wat is een aannemer?

Een aannemer of aannemersbedrijf is een bedrijf dat ingezet wordt om een bouwproject te coördineren. Daarnaast is een aannemer verantwoordelijk voor de daadwerkelijke realisatie van het bouwproject dat de aannemer heeft aangenomen. De aannemer neemt het werk aan van een opdrachtgever. Deze opdrachtgever kan de overheid zijn, een organisatie of een particulier die een woning of ander bouwwerk bijvoorbeeld utiliteitsbouwwerk wil laten bouwen.

Contract
De aannemer sluit met de opdrachtgever een contract. In dit contract zijn de werkzaamheden omschreven waarvoor de aannemer verantwoordelijk is. Naast deze werkzaamheden is ook een prijs vastgelegd en is ook een termijn aangegeven waarbinnen het project uitgevoerd dient te worden.

Architect
Een opdrachtgever voor een bouwproject ontwerpt het bouwwerk meestal zelf niet. Het is daarom goed mogelijk dat een opdrachtgever een speciaal bureau inschakelt om het bouwwerk te ontwerpen. Meestal zijn dit architectenbureaus. Een dergelijk bureau kan ook als toezichthouder optreden op de bouwplaats om te controleren of alles volgens het bestek wordt uitgevoerd door de aannemer.

Bestek
Het bouwwerk dat door een architect is ontworpen wordt over het algemeen omgezet in een bestek. Dit bestek bestaat onder andere uit tekeningen en omschrijvingen van het object dat gebouwd moet worden. De tekeningen in een bestek worden ook wel bestektekeningen genoemd. Een bestek kan een functionele beschrijving zijn van het werk maar ook een volledige beschrijving. Verder kan een bestek worden vormgegeven als een prestatiebeschrijving. Op basis van het bestek kan een aannemer een schatting geven van de prijs of de exacte prijs bepalen. Het bedrag waarvoor een project wordt aangenomen wordt ook wel de aanneemsom genoemd.

Onderaannemers
Een aannemer is verantwoordelijk voor de realisatie van een bouwproject. Daarvoor heeft de aannemer een contract getekend en de nodige documentatie ontvangen in de vorm van een bestek. In een bestek kunnen echter werkzaamheden omschreven zijn die de aannemer zelf niet uit kan voeren omdat de aannemer daarvoor bijvoorbeeld te weinig tijd heeft of omdat de aannemer daarvoor niet de nodige expertise of certificaten heeft. In dat geval zal een aannemer genoodzaakt zijn om andere bedrijf in de arm te nemen om de desbetreffende werkzaamheden uit te voeren.

Deze bedrijven nemen als het ware dus werk aan van de hoofdaannemer. Een hoofdaannemer kan dus onderaannemers inzetten om specifieke onderdelen van het bestek uit te voeren. Ook hiervoor worden contracten opgesteld. De hoofdaannemer blijft echter verantwoordelijk voor de realisatie voor het project. De onderaannemers dienen echter met de hoofdaannemer duidelijke afspraken te maken over de werkzaamheden waarvoor zij als onderaannemer verantwoordelijk worden gesteld.

Soorten onderaannemers
Het werk op de bouw is divers. Daardoor zijn er veel specialistische functies ontstaan in de loop der tijd. Dit heeft er vervolgens weer voor gezorgd dat er weer specialistische bedrijven zijn ontstaan. Een aantal voorbeelden van specialistische bedrijven die vaak als onderaannemers worden ingezet zijn:

  • Installatiebedrijven
  • Vloerenleggers
  • Stukadoors
  • IJzervlechters
  • Schilders
  • Telecombedrijven

Wat is een hoogrendementsketel of HR-ketel?

Een hoogrendementsketel of HR-ketel is een ketel die gebruikt wordt voor de verwarming van een gebouw zoals een woning of een utiliteitscomplex. De afkorting HR staat voor hoog rendement. Dit houdt in dat deze ketels een hoger rendement hebben dan andere ketels die worden gebruikt voor de verwarming. Het hogere rendement wordt door condensatie van de waterdamp uit de rookgassen gerealiseerd. De eerste hoogrendementsketels werden in Nederland ingevoerd door het bedrijf Nefit, dit gebeurde in het jaar 1981.

Drie categorieën HR-ketels
Het Gaskeur, dit is een keurmerk van KIWA, heeft een specifiek HR-label. Op dit HR-label worden HR-ketels in drie categorieën verdeeld, dit zijn de volgende:

  • HR 100, met een rendement van ten minste 100%
  • HR 104, met een rendement van ten minste 104%
  • HR 107, met een rendement van ten minste 107%.

Het Gaskeur HR is berekend op de onderste verbrandingswaarde van aardgas. Daar is de condensatiewaarde niet in meegenomen. Om die reden kan bij condenserende ketels de waarde boven 100% uitkomen. In de volgende alinea is uitgelegd hoe men aan deze percentages komt.

Hoe wordt het rendement van een ketel berekend?
Een rendement van een ketel kan in theorie niet boven de 100% uitkomen. Toch worden deze percentages wel door het Gaskeur HR gehanteerd. Dit is slechts een definitie. Volgens de Europese richtlijnen hoeven de verliezen die ontstaan door de afvoer van de verbrandingsgassen niet worden meegerekend in het rendement van de ketel. Als men het rendement van de ketel berekend gaat men uit van de onderste verbrandingswaarde. Dankzij condensatie van waterdamp in de rookgassen kan men een maximale warmtewinst boeken. Deze winst is in theorie bij aardgas maximaal 11% omdat in aardgas 11% condensatiewarmte zit en ongeveer 100% verbrandingsenergie.

Hoe werkt een hoogrendementsketel?
Het hogere rendement van deze ketels wordt verkregen door het koude retourwater van de ketel in een warmtewisselaar voor te verwarmen met de rookgassen van de ketel. Een deel van de waterdamp condenseert hierbij in de rookgascondensor en draagt daardoor veel warmte over, ongeveer 2258 kJ/kg. HR-ketels zijn voorzien van een zogenoemd condensaatafvoer die ook wel condensafvoer wordt genoemd. Daardoor wordt de gecondenseerde waterdamp afgevoerd. De hoeveelheid condens die afgevoerd wordt is afhankelijk van de brandstof die men gebruikt om de ketel te stoken. Als men 1 m³ (0,7 kg) aardgas verstookt in een HR-ketel dan heeft men ongeveer 1,5 liter condensaat. Per liter stookolie is het condensaat 1 liter.

Wie mag een energielabel voor een woning afgeven?

Een energielabel aanvragen is verplicht als men een woning in Nederland wil verkopen of verhuren. Een verkoper of een verhuurder van een woning vraagt een energielabel aan via de website die ontwikkelt is in opdracht van de Rijksoverheid. In een digitaal stappenplan kan men stap voor stap een energielabel aanvragen voor de desbetreffende woning.

Men moet onder andere aangeven welke energiebesparende voorzieningen zijn getroffen in de woning. Daarvoor dient men bovendien ‘bewijzen’ te verstrekken. Deze bewijzen worden gekeurd door deskundigen of experts. De deskundige of expert die de energiebesparende voorzieningen moeten controleren kan men echter zelf aanklikken. Echter niet iedereen mag zichzelf een deskundige of expert noemen op het gebied van energiebesparing.

Wie mogen de keuring voor het definitief energielabel doen?
De inspecteurs en installateurs die de energiebesparende maatregelen en verbouwingen controleren bij de aanvraag voor een energielabel dienen BRL9500-gecertificeerd te zijn. Als ze op deze wijze gecertificeerd zijn ontvangen ze een EPA certificaat. Met dit certificaat voldoet men aan de Richtlijn Energy Performance Buildings Directive (EPBD).

Het certifiaat heeft een geldigheid van minimaal drie jaar. Na het eerste half jaar van het behalen van het certificaat wordt er een controle uitgevoerd of de installateur nog aan de eisen van het certificaat voldoet. Na dit half jaar vinden jaarlijks controles plaats. Op die manier tracht de overheid te waarborgen dat alle installateurs die BRL9500-gecertificeerd aan de eisen blijven voldoen.

Wat is een buigveer en waar wordt een buigveer voor gebruikt?

Een buigveer is een gereedschap dat wordt gebruikt voor het maken van bochten in kunststofbuis. Daarnaast wordt een buigveer ook gebruikt voor buizen van zacht koper. Door een buigveer te gebruiken voorkomt men dat men een knik krijgt in de buis tijdens het buigen. Daarom wordt de buigveer in de buis geplaatst voordat men gaat buigen. Het is belangrijk dat men de juiste buigveer hanteert voor de buizen als men deze wil buigen. Buigveren zijn er in verschillende diameters. Men schuift de buigveer in een buis of trekt de buis over de buigveer heen.

Hoe ziet een buigveer er uit?
Een buigveer is gemaakt van staal. Het is een dunne spiraalvormig geheel dat in verschillende bochten bewogen kan worden. De windingen van deze spiraalveer zitten zeer dicht tegen elkaar aan. Daardoor ontstaat er zo weinig mogelijk ruimte als men de spiraalveer buigt. Naast verschillende diameters zijn buigveren ook verkrijgbaar in verschillende lengtes. Buigveren zijn beschikbaar voor alle gangbare maten voor buizen.

Binnenbuigveren en buitenbuigveren
Meestal denkt men aan een buigveer die men in een buis moet aanbrengen. Dit zijn de zogenoemde binnenbuigveren. Er zijn echter ook buitenbuigveren. Deze buigveren schuit men niet in de buis, in plaats daarvan schuift men de buitenbuigveer over de buis heen.

Waarvoor gebruikt men een buigveer?
Buigveren worden veel gebruikt door installatiemonteurs. Zij buigen bijvoorbeeld pvc-installatiebuis ten behoeve van elektrische installaties. Deze buizen mogen tijdens het buigen niet knikken omdat men dan de elektrische bedrading niet door de buis heen kan trekken. In de installatietechniek maakt men voornamelijk gebruik van binnenbuigveren van 5/8 en 3/4 inch (16 en 19 mm). De lengte van de buigveren in de installatietechniek is ongeveer 1 meter. Over het algemeen hebben de buigveren aan beide uiteinden van de veer een oog. Aan dit oog kan men indien nodig een touw of installatiedraad bevestigen. Hierdoor kan men ook in lange buizen een buigveer in de juiste positie trekken.

Wat is sanitair en welke installaties vallen hieronder?

Sanitair is een breed begrip dat onder andere in de installatietechniek regelmatig wordt gebruikt. Met sanitair worden alle installatieonderdelen bedoelt die in gebouwen worden geïnstalleerd voor de verzorging voor het menselijk lichaam. Sanitaire installaties kunnen onder andere worden geplaatst in ruimtes zoals badkamers, slaapkamers, het toilet en andere ruimtes. Met sanitair bedoelt men over het algemeen installaties die op de waterleiding zijn aangesloten en die daarnaast een afvoer hebben. In feite is een sanitaire installatie aangesloten tussen waterleiding en riool.

Waar treft men sanitaire installaties aan?
Sanitaire installaties worden zowel in woningen geplaatst als in de utiliteit. De omvang van de sanitaire ruimtes is verschillend. Grote bedrijfspanden en fabrieken kunnen omvangrijke toiletruimtes hebben terwijl appartementencomplexen verschillende kleine toiletruimtes hebben. Daarnaast kunnen de eisen aan sanitaire installaties ook verschillen. Ziekenhuizen en zorginstellingen kunnen hoge eisen stellen aan sanitaire installaties op het gebied van veiligheid en gebruiksgemak. In de woningbouw kunnen esthetische aspecten en prijs een belangrijke rol spelen.

Ontwikkelingen in sanitair
Er zijn door de jaren heen zeer veel verschillende sanitaire installaties ontwikkelt. Hierbij speelt ook het milieu een belangrijke rol. Verspilling van water moet worden tegengegaan en daarnaast moet de installatie ook gebruiksvriendelijk blijven. Door de verandering in de eisen en normen die aan sanitair worden gesteld komen er steeds modernere installaties op de markt. Niet alleen de milieuvriendelijkheid per product kan verschillen, ook de prijs en het materiaalgebruik verschilt.

Wat valt er onder sanitair
Sanitair is een erg breed begrip waar verschillende producten en materialen onder vallen. Als men de sanitaire installaties volledig zou beschrijven ontstaat er een lange lijst. Hieronder volgt een korte opsomming van belangrijke onderdelen van een sanitaire installatie:

  • Baden
  • Badmeubelen
  • closets
  • closetzittingen
  • bidets
  • douchecabines en douchebakken
  • kranen
  • spoelsystemen
  •  systeembaden
  •  urinoirs
  •  wastafels

Wat is verlichtingstechniek en waarvoor wordt deze techniek gebruikt?

Verlichting is van groot belang voor het woongenot en het effectief gebruiken van bedrijfsruimtes. Zowel in de woningbouw als in de utiliteit en fabrieken wordt aandacht besteed aan verlichtingstechniek. Deze techniek omvat alle technieken waarmee het licht kan worden beïnvloed. Hierbij wordt niet alleen aandacht besteed aan verlichting van binnenruimten ook de verlichting van buitenruimten valt onder verlichtingstechniek. Daarnaast komt verlichtingstechniek ook aan de orde bij het verlichten van podiums en bij fotografie en het produceren van films.

Natuurlijke verlichting wordt gegeven door de zon en in de nacht door de sterren en de maan die het zonlicht weerkaatst. Deze verlichting is vaak niet voldoende. Bedrijven en woningen bevatten meestal een dak dat natuurlijk licht niet of nauwelijks doorlaat. Daarom moet er gebruik worden gemaakt van verschillende technieken om de gewenste verlichting te realiseren. De eerste middelen in de geschiedenis die hiervoor waren aangewend zijn gebaseerd op verbranding. Hierbij kan gedacht worden aan houtvuur. Later werd gebruik gemaakt van kaarsen en olielampen.

Deze kunstmatige lichtbronnen moesten voortdurend gevoed worden met nieuwe brandbare stoffen. Daarnaast was de hoeveelheid licht zeer lokaal en brandgevaarlijk. In de negentiende eeuw werden elektrische verlichtingsmiddelen toegepast. Er werd gebruik gemaakt van gloeilampen. Daarnaast deden de gasontladingslamp ende fluorescentielamp hun intrede in de verlichtingstechniek. Tegenwoordig wordt ook gebruik gemaakt van led verlichting.

Doel van verlichtingstechniek
Welke vorm van verlichting ook wordt toegepast, het doel van verlichtingstechniek blijft hetzelfde. Dit doel is er op gericht om de gewenste hoeveelheid licht te realiseren in de daarvoor beoogde ruimte of gebied. Hierbij wordt aandacht besteed aan het vertalen van de wensen van de gebruikers van de ruimte of het gebied naar een lichttechnisch ontwerp. Dit ontwerp kan er voor zorgen dat een doelbewuste keuze wordt gemaakt voor bepaalde lichtbronnen. De meeste lichtbronnen die tegenwoordig worden gebruikt zijn aangesloten op het lichtnet of op accu’s. De elektrische energie die lichtbronnen nodig hebben verschilt. Gloeilampen hebben bijvoorbeeld veel meer energie nodig dan spaarlampen. Daarom worden gloeilampen bijna nergens meer gebruikt. Spaarlampen en led verlichting worden tegenwoordig in toenemende mate toegepast. Dit heeft te maken met hun duurzaamheid en energiezuinigheid.

Daarnaast wordt ook gebruik gemaakt van andere vormen van verlichting. De keuze voor een bepaalde lichtbron is afhankelijk van het lichttechnisch ontwerp. Daarin zijn ook berekeningen opgenomen van verlichtingsinstallaties. In het lichttechnisch ontwerp moet echter ook rekening worden gehouden met wetten en regels met betrekking tot verlichting. Verlichting is niet alleen belangrijk voor het woongenot of het benutten van een bedrijfsruimte. Verlichting kan ook belangrijk zijn wanneer men een uitweg moet vinden uit een gebouw. Daarom wordt binnen verlichtingstechniek ook aandacht besteed aan noodverlichting. Niet alleen het soort noodverlichting komt aan de orde, ook de locatie van noodverlichting is een belangrijk aspect van verlichtingstechniek.

Verlichtingstechniek en installateurs
Installateurs krijgen te maken met het daadwerkelijk toepassen van verlichtingstechniek. Meestal wordt dit gedaan door elektriciens, elektromonteurs of specialisten die ervaring hebben met noodverlichting of bijzondere verlichtingstechniek voor fotografie en podiums. Deze monteurs hebben ervaring met het plaatsen en ophangen van lichtbronnen. Ze hebben kennis van verschillende verlichtingsarmaturen en weten welke regelsystemen en veiligheidsbepalingen bij het plaatsen daarvan aan de orde komen. Daarnaast zijn ze in staat om verlichtingsinstallaties te meten en zijn op de hoogte van de functionele eisen met betrekking tot binnenverlichting. Nadat de verlichting volgens de voorschriften veilig is geplaatst worden installateurs vaak ook ingeschakeld bij het zoeken naar storingen in de verlichtingstechniek en het onderhoud daarvan wanneer dit aan de orde komt. Installatiebedrijven zorgen er voor dat hun personeel goed geschoold is om deze werkzaamheden veilig en vakkundig te kunnen uitvoeren.

Wat is inductie en hoe werkt inductie?

Inductie is een natuurkundig verschijnsel. Dit verschijnsel ontstaat wanneer elektrische spanning over een geleider wordt opgewekt. Degeleider moet zich daarbij bevinden in een veranderend magnetisch veld of moet zich in een magnetisch veld bewegen. In het verleden werd het woord inductie ook welk gebruikt voor magnetische fluxdichtheid. Generatoren en transformatoren zijn voornamelijk gebaseerd op het principe van inductie. Elektriciteitsgeneratoren werken op het principe van inductie. De ontdekking van inductie wordt toegekend aan Michael Faraday. Hij onderzocht in het jaar 1831 de werking van een elektromagneet. Stroom kan een magneetveld opwekken. Faraday probeerde dit proces om te keren. Hij probeerde met een magneetveld stoom op te wekken. Hierdoor ontstond de wet van Faraday. Deze wet houdt kwalitatief in dat een veranderend magneetveld elektriciteit kan opwekken.

Koken met een inductiekookplaat
Tegenwoordig is het woord inductie vooral bekend van inductie koken. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een inductiekookplaat. Deze kookplaat is gebaseerd op inductieverhitting. De pannen die hiervoor gebruikt worden moeten magnetisch zijn of er moet magnetiseerbaar materiaal in zijn verwerkt. De elektrische spoelen in een inductiekookplaat genereren onder de magnetische pan een magnetisch veld. Dit magnetisch veld heeft een tussen de 25 en 100 kilohertz. Dit zorgt voor een wervelstroom die door de bodem van de pan loopt. De weerstand va de bodem van de pan zorgt er voor dat de elektrische wervelstroom wordt omgezet in hitte. De pan wordt door deze inductie rechtstreeks verhit. Hierdoor wordt energieverlies zoveel mogelijk beperkt. Bij andere kooksystemen zoals een gasfornuis zorgt de gaspit er voor dat er ook warmte wordt afgegeven aan de omgeving van de pan. Dit is verloren warmte. Een inductiekookplaat heeft meestal krachtstroom nodig om voldoende elektriciteit in warmte om te kunnen zetten. Een erkend installateur kan er voor zorgen dat er krachtstroom geleverd kan worden aan de inductiekookplaat.

Wat is een installateur en met welke installaties kan een installateur werken?

Installateur is een beroep in de installatietechniek. Het is vrij algemene benaming voor verschillende vakgebieden die onder de installatietechniek vallen. Een installateur legt verschillende installaties aan in woningen, utiliteit en industrie. Het gaat hierbij met name om centrale verwarmingsinstallaties, HVAC-installaties, waterleidingen, sanitair en elektriciteit. Deze vakgebieden zijn tegenwoordig zo specialistisch dat installateurs vaak worden ingedeeld in het vakgebied waarin de desbetreffende monteur is gespecialiseerd. Hierdoor worden installateurs meestal in verschillende functies ingedeeld bij een installatiebedrijf. Hieronder zijn deze functies weergegeven en is kort benoemd welke werkzaamheden en installaties bij deze functies aan de orde komen.

  • CV monteurs voeren taken uit met betrekking tot het aanleggen en fitten van CV-leidingen, het plaatsen van radiatoren en CV-ketels.
  • Dikwandig CV monteurs plaatsen leidingen ten behoeve van grote CV-installaties voor utiliteit en industrie. Daarnaast plaatsen dikwandige CV monteurs grote CV-ketels. De dikwandige leidingen die aan deze installaties zijn verbonden worden gefit en gelast. Hierbij wordt gebruik gemaakt van autogeen lassen en daarnaast ook van TIG-lassen.
  • HVAC-monteurs plaatsen systemen met betrekking tot luchtbehandeling. Dit kunnen naast luchtverwarmingssystemen ook airconditioninginstallaties zijn ten behoeve van de verkoeling van de lucht.
  • Zinkwerkers plaatsen dakgoten, hemelwaterafvoer en ander zinkwerk rondom woningen en utiliteit.
  • Loodgieters zijn medewerkers die zich met name bezig houden met het plaatsen van gasleidingen en waterleidingen in woningen en utiliteit. De term loodgieter wordt nog wel gebruikt maar is verouderd omdat er geen lood meer gegoten word in de installatietechniek. Daarom worden loodgieters ook wel W-monteurs genoemd. De ‘W’ staat hierbij voor werktuigbouwkundige monteurs.
  • Elektromonteurs of elektriciens zijn verantwoordelijk voor de complete elektrische installatie van een woningen, utiliteit of industriële gebouwen. Elektromonteurs hebben hiervoor verschillende disciplines. Zo zijn er elektromonteurs die specifiek ervaring hebben in de woningbouw. Ook zijn er elektromonteurs die juist ervaring hebben in de industrie of utiliteit. Deze onderverdeling wordt gemaakt omdat de eisen en technische aspecten verschillen die aan deze installaties worden gesteld.
  • Meet- en regeltechnici zijn specialistische installateurs die gebouwbeheersystemen inregelen en storingen in deze systemen oplossen. Daarnaast houden meet- en regeltechnici zich bezig met het aanleggen van brandmeldinstallaties en inbraakbeveiligingsinstallaties. Hierbij komt naast bedrading ook elektrotechniek, elektronica en software aan de orde.

Installatiebedrijven kunnen zich op meerdere installatiesystemen richten. Daarom zijn binnen installatiebedrijven meestal verschillende monteurs aanwezig. Wanneer er een probleem aan een installatie ontstaan worden installatiebedrijven gebeld met het verzoek om een installateur. Het installatiebedrijf kan uit de aard van de storing of melding opmaken wat voor installateur ingezet moet worden om de installatie te repareren. De meeste installatiebedrijven zijn aangesloten bij de UNETO-VNI. Dit is de ondernemersorganisatie voor bedrijven uit de installatiebranche en de elektrotechnische detailhandel.