Wat is het gaskeur voor ketels?

Gaskeur is een keurmerk voor cv-ketels. Het gaskeur wordt beheerd en verstrekt door KIWA, voluit het Keurings Instituut voor Waterleiding Artikelen. Het gaskeur is niet verplicht maar wordt op basis van vrijwilligheid toegepast op cv-ketels. Op het gaskeur is aangegeven aan welke extra standaarden de cv-installatie voldoet. Deze extra eisen geven een nog beter beeld van de prestaties van de ketel dan de wettelijke eisen waaraan de ketels in Nederland moeten voldoen.

Waarom is het gaskeur ingevoerd?
Het gaskeur is een aanvulling op de CE markering. De afkorting CE staat voor Conformité Européenne. De CE markering maakt duidelijk dat de ketel al voldoet aan de eisen in overeenstemming met de Europese regelgeving. Ketels moeten aan de Europese eisen voldoen om gebruikt en verkocht te mogen worden in Europa. Veel ketelbouwers willen echter betere ketels ontwikkelen dan ketels die aan de minimale Europese richtlijnen voldoen. Daarom is het gaskeur voor veel ketelbedrijven een interessant middel om de kwaliteit van hun product inzichtelijk te maken.

Wanneer is het gaskeur ingevoerd?
Het gaskeur is in 1994 in Nederland ingevoerd door de KIWA en de VFK (vereniging van cv-ketelfabrikanten). Dit maakt duidelijk dat ook ketelfabrikanten dit keurmerk voor hun producten wensten. Het gaskeur is voornamelijk gericht op het beoordelen van ketels op het gebied van energiezuinigheid en milieuvriendelijkheid. Het eerste aspect ‘energiezuinigheid’ heeft te maken met het energieverbruik van de ketel en het tweede aspect ‘milieuvriendelijkheid’ is vooral gericht op de materialen die gebruikt zijn voor de bouw vak de ketel en de apparatuur. Het gaskeurmerk wordt uitgegeven voor een bepaald type ketel.

Wat staat er op het gaskeur?
Het gaskeur wordt doormiddel van een sticker aangegeven op de verwarmingsketel. Op deze sticker staan onder andere vermeld of het een hoogrendementsketel (HR-ketel) betreft. Daarnaast is de comfortwaarde aangegeven als de ketel voor het verwarmen van water is bedoelt. Verder is op de gaskeursticker aangegeven of de ketel geschikt is voor het gebruik van zonnewarmte als verwarmingsbron.

Wat is een hoogrendementsketel of HR-ketel?

Een hoogrendementsketel of HR-ketel is een ketel die gebruikt wordt voor de verwarming van een gebouw zoals een woning of een utiliteitscomplex. De afkorting HR staat voor hoog rendement. Dit houdt in dat deze ketels een hoger rendement hebben dan andere ketels die worden gebruikt voor de verwarming. Het hogere rendement wordt door condensatie van de waterdamp uit de rookgassen gerealiseerd. De eerste hoogrendementsketels werden in Nederland ingevoerd door het bedrijf Nefit, dit gebeurde in het jaar 1981.

Drie categorieën HR-ketels
Het Gaskeur, dit is een keurmerk van KIWA, heeft een specifiek HR-label. Op dit HR-label worden HR-ketels in drie categorieën verdeeld, dit zijn de volgende:

  • HR 100, met een rendement van ten minste 100%
  • HR 104, met een rendement van ten minste 104%
  • HR 107, met een rendement van ten minste 107%.

Het Gaskeur HR is berekend op de onderste verbrandingswaarde van aardgas. Daar is de condensatiewaarde niet in meegenomen. Om die reden kan bij condenserende ketels de waarde boven 100% uitkomen. In de volgende alinea is uitgelegd hoe men aan deze percentages komt.

Hoe wordt het rendement van een ketel berekend?
Een rendement van een ketel kan in theorie niet boven de 100% uitkomen. Toch worden deze percentages wel door het Gaskeur HR gehanteerd. Dit is slechts een definitie. Volgens de Europese richtlijnen hoeven de verliezen die ontstaan door de afvoer van de verbrandingsgassen niet worden meegerekend in het rendement van de ketel. Als men het rendement van de ketel berekend gaat men uit van de onderste verbrandingswaarde. Dankzij condensatie van waterdamp in de rookgassen kan men een maximale warmtewinst boeken. Deze winst is in theorie bij aardgas maximaal 11% omdat in aardgas 11% condensatiewarmte zit en ongeveer 100% verbrandingsenergie.

Hoe werkt een hoogrendementsketel?
Het hogere rendement van deze ketels wordt verkregen door het koude retourwater van de ketel in een warmtewisselaar voor te verwarmen met de rookgassen van de ketel. Een deel van de waterdamp condenseert hierbij in de rookgascondensor en draagt daardoor veel warmte over, ongeveer 2258 kJ/kg. HR-ketels zijn voorzien van een zogenoemd condensaatafvoer die ook wel condensafvoer wordt genoemd. Daardoor wordt de gecondenseerde waterdamp afgevoerd. De hoeveelheid condens die afgevoerd wordt is afhankelijk van de brandstof die men gebruikt om de ketel te stoken. Als men 1 m³ (0,7 kg) aardgas verstookt in een HR-ketel dan heeft men ongeveer 1,5 liter condensaat. Per liter stookolie is het condensaat 1 liter.