Kort overzicht: voordelen en nadelen van een convector ten opzichte van een radiator

Een convector is net als een radiator een verwarmingselement alleen is de werking ervan verschillend. Een convector is zo geconstrueerd dat deze vooral lucht verwarmt terwijl een radiator vooral gebruikt wordt om stralingswarmte af te geven. Er zijn een aantal voordelen en nadelen met betrekking tot de werking van een convector ten opzichte van een radiator. Deze voordelen en nadelen zijn hieronder in een kort overzicht weergegeven.

Voordelen convector

  • Een convector zorgt voor een snellere opwarming van de ruimte ten opzichte van radiatoren
  • Convectoren kunnen in de vloer worden geplaatst en daardoor vrijwel geheel uit het zicht verdwijnen
  • Convectoren zijn ideaal bij grote raampartijen, schuifpuien en openslaande deuren omdat ze in de vloer kunnen worden gebouwd.
  • Ook wandconvectoren zijn kleiner dan radiatoren en hebben nauwelijks invloed op het interieur.
  • Convectoren verbruiken gemiddeld tien procent minder energie dan radiatoren.
  • Convectoren zijn milieuvriendelijker.
  • Convectoren kunnen goed worden ingezet om een koudeval te voorkomen bij koude muren en ramen.
  • Convectoren hebben een gelijkmatige warmteverdeling terwijl de warmte van een radiator vooral heel lokaal is omdat een radiator stralingswarmte geeft.
Nadelen convectoren
  • Convectoren gaan minder lang mee dan radiatoren.
  • Convectoren zijn duurder in aanschaf dan radiatoren.
  • Convectoren moeten regelmatig schoongemaakt worden want er trekt veel stof in een convector vanwege de luchtstroom.

Convectorput of radiator?

Er zijn verschillen tussen radiatoren en convectorputten. Deze verschillen zitten zowel in de vorm als de werking van de verwarmingssystemen. Een convectorput is een verwarmingsmethode die bestaat uit een convector die is geplaats in een bak in de vloer. Deze bak wordt ook wel put genoemd en is meestal rechthoekig van vorm. De convectorput wordt meestal onder een raam of schuifpui geplaatst en is op een rooster na vrijwel geheel aan het zicht onttrokken. Een radiator is een warmingselement dat bestaat uit met water gevulde lamellen die geplaatst worden aan de muur. Radiatoren worden net als convectorputten ook meestal onder ramen geplaatst alleen zijn radiatoren veel meer in het zicht. Daarom worden radiatoren doorgaans niets voor ramen geplaatst. Dat kan men echter wel doen met een convectorput omdat deze onder het vloeroppervlak verdwijnt.

Verschil in werking tussen een convectorput en een radiator
De werking van een convectorput en een radiator verschilt. Een radiator geeft stralingswarmte af via de met heet water gevulde lamellen. Een convector werkt op basis van de spreiding van hete lucht. Dit wordt ook wel convectie genoemd. Een convector is gemaakt van metalen die goed warmte geleiden. Aan de onderkant van de convector is een koperen buis waar een aantal aluminium lamellen omheen zijn geplaatst. Deze lamellen zijn flinterdun in tegenstelling tot de lamellen van radiatoren.

De dunne lamellen van de convector verspreiden de warmte die die afkomstig si van de koperen buis. De convector zuigt koude lucht aan die vervolgens wordt verwarmd. De warmte lucht wordt vervolgens weer uitgestoten. Een convector wordt sneller warm dan een radiator en koelt bovendien sneller af. Daardoor is er bij convectors nauwelijks sprake van ongebruikte restwarmte. In totaal is 90% van de warmte van de convector warme luchtstroom en is 10% stralingswarmte. Een convector gebruikt ook minder warm water dan een radiator en warmt sneller op. Om die reden worden convectorputten als energiezuiniger beschouwd als de standaard radiatoren.

Een convectorput of vloerverwarming?

Een convectorput is een verwarmingssysteem dat bestaat uit een aantal verzonken bakken in de vloer waarin convectoren zijn geplaatst. Deze verzonken bakken worden ook wel putten genoemd vandaar de naam convectorputten. Omdat convectorputten verzonken zijn in de vloer zijn ze voor een groot deel aan het oog onttrokken. Dat biedt voordelen. Daarom worden convectorputten vooral geplaatst voor hoge raampartijen waar geen radiatoren voor geplaatst kunnen worden. Ook voor grote schuifpuien of in de buurt van openslaande deuren worden in de praktijk convectorputten geplaatst.

Convectorputten of vloerverwarming
Een convectorput is verwarming die in de vloer is geplaatst maar wordt over het algemeen geen vloerverwarming genoemd. Als men het over vloerverwarming heeft bedoelt men een andere soort verwarming die onder vrijwel de gehele oppervlakte van de vloer is aangebracht. Een convectorput is een convector die in een put is geplaatst terwijl vloerverwarming bestaat uit een patroon van leidingen waar warm water doorheen wordt getransporteerd. Dit zijn echter een paar uiterlijke verschillen tussen convectorputten en vloerverwarming. Ook de warmteafgifte verschilt. Een convectorput werkt doormiddel van convectie waarbij warmte doormiddel van metalen panelen wordt afgegeven aan de lucht in de ruimte terwijl bij vloerverwarming de warmte wordt afgegeven aan het vloeroppervlak.

Verwarming doormiddel van een HR ketel of warmtepomp
In een ruimte met vloerverwarming voelt de vloer warm aan terwijl in een ruimte met convectorputten de vloer niet per definitie warm hoeft aan te voelen. De convectorput verwarmt de vloer vooral lokaal in de directe omgeving van de convectorput. Op die plekken ligt de temperatuur wel aanzienlijk hoger dan in de rest van de ruimte net als bij radiatoren het geval is. Daarom moet een verwarmingssysteem bijvoorbeeld een HR ketel ook warm water tegen een hogere temperatuur produceren voor convectorputten dan bij vloerverwarming nodig is. Vloerverwarming kan ook worden aangesloten op een warmtepomp. Deze verwarmingssystemen verwarmen water doormiddel van de lucht of doormiddel van aardwarmte. Deze temperaturen liggen wel aanzienlijk lager dan de temperaturen van aardgasgestookte cv-installaties. Vloerverwarming die aangesloten is op een warmtepomp wordt daarom ook wel lage temperatuurverwarming genoemd.

Vloerverwarming en convectorput
Vloerverwarming is om die reden duurzamer dan een convectorput. Met name in de wat oudere woningen tref je nog convectorputten aan. Het heeft niet altijd zin om deze putten te vervangen door vloerverwarming. Daarbij zou namelijk ook gekeken moeten worden naar andere factoren zoals de isolatie maar ook de samenstelling van de vloer. Op internet zijn verschillende informatiebronnen aanwezig waarin de combinatie tussen convectorputten en vloerverwarming wordt besproken. Deze combinatie blijkt in de praktijk nog wel eens problemen op te leveren. Daarbij kun je denken aan een convectorput die nauwelijks warm wordt en net als bij de vloerverwarming ook slechts een lage temperatuur heeft.

Duurzaamheid
Vloerverwarming die aangesloten is op een warmtepomp is de meest duurzame oplossing. Daarbij heeft men het hoogste warmterendement en de laagste CO2 uitstoot. Vraag echter een ervaren installatiebedrijf om de mogelijkheden voor vloerverwarming goed te beoordelen.

Tips om minder aardgas te verbruiken in woningen

De meeste woningen in Nederland zijn nog aangesloten op aardgas en dat zal de komende jaren waarschijnlijk nog wel het geval blijven. Daardoor blijven veel huishoudens afhankelijk van aardgas tenzij men een duurzame verwarmingsbron kan installeren. Veel mensen denken hier over na. Het verstoken van aardgas gebeurd doormiddel van verbranding en daarbij komt CO2 vrij. Daarnaast is aardgas een fossiele brandstof waardoor er bij het verstoken van deze brandstof geen sprake is van duurzame, hernieuwbare energie. De overheid en milieuorganisaties sturen daarom aan op het vervangen van aardgasgestookte verwarmingssystemen.

Dat kost echter vaak veel geld en is ook niet in elk type woning mogelijk. Als men nog geen energietransitie kan maken naar een andere verwarmingsbron kan men echter nog veel doen om het aardgasverbruik te verlagen. Een belangrijke investering die men op dit gebied kan doen is isolatie. In feite begint het laten dalen van het aardgasverbruik en daarmee de energierekening met het goed isoleren van een woning. Dakisolatie, vloerisolatie, spouwisolatie en dubbel- driedubbel glas. Zelfs het gebruik van radiatorfolie en tochtstippen heeft al invloed. Als men al deze stappen heeft gezet kan men echter nog steeds stappen zetten in het verlagen van het aardgasverbruik. Deze tips staan in de volgende alinea’s.

Zet de thermostaat iets lager
Het klinkt misschien wat simpel en dat is het ook, door de temperatuur op de thermostaat een graad lager te zetten bespaart men in de stookkosten. Door de thermostaat 1 graad lager te zetten wordt ongeveer 7 procent bespaard in het aardgasverbruik. Door een iets dikkere warme trui te dragen bespaard men aardgas maar bespaard men ook op de energielasten.

Zorg niet voor kortdurende grote temperatuurverschillen
Het draaien aan de thermostaatknop kan voor sommige mensen ook weer doorslaan naar het andere uiterste. Door de thermostaat voortdurend heel laag te zetten en een paar uur later weer aanzienlijk om hoog te draaien kan men juist het tegenovergestelde effect krijgen. Men gebruikt dan juist meer aardgas. Als men de temperatuur bijvoorbeeld tijdens de nacht op 15 graden of lager zet en vervolgens in de ochtend weer draait naar 20 graden dan zal de cv-installatie in een korte tijd aanzienlijk meer energie moeten verbruiken om de gewenste temperatuur te behalen. Daarom moeten de verschillen in de temperatuur over relatief korte periodes niet te groot zijn.

Niet thuis? Thermostaat lager
Als je echter een hele dag van huis bent of zelfs een weekend dan is het zeker wel gunstig om de temperatuur wat lager te zetten op de thermostaat. Als je dat niet doet zal de temperatuur op thermostaat als uitgangspunt worden gehanteerd voor je verwarmingssysteem. De cv-ketel zal aardgas blijven verstoken zodat de ingestelde temperatuur gehandhaafd blijft.

Voorkom tocht
Ook dit is een bekende methode om veel aardgas te besparen. Tocht is een namelijk een bekend probleem in met name oudere woningen. Koudebruggen, kieren en andere problemen kunnen er voor zorgen dat er tocht ontstaat. Ook het open laten van deuren kan er voor zorgen dat er warmte ‘ontsnapt’. Het is daarom verstandig om eerst de tochtproblemen aan te pakken. Dit kan technisch door tochtstrippen maar ook door gewoon deuren zoveel mogelijk te sluiten.

Verwarm alleen ruimtes die je gebruikt
In een woning worden niet alle ruimtes evenveel gebruikt en zijn er ook ruimtes aanwezig die niet verwarmd hoeven te worden. Denk hierbij aan garages en bijvoorbeeld een zolderruimte. Sommige woningen hebben in bijna alle ruimtes een radiator te staan. Deze hoeft echter niet altijd aan te staan in elke omstandigheid. Daarom is het belangrijk om vooral in een koude winterperiode goed na te gaan welke ruimtes verwarmd moeten worden en welke niet.

Waar staat de thermostaat?
Let ook op de plek waar de thermostaat is geplaatst. Deze ruimte zal vanuit de meet- en regeltechniek van de verwarmingsinstallatie als uitgangspunt worden beschouwd voor het bijstoken van aardgas. Is die ruimte voortdurend koud door tocht en open deuren dan kan naar het verwarmingssysteem regelmatig een signaal worden gegeven om meer aardgas bij te stoken. In dat geval is het verstandig om te kijken of de thermostaat verplaatst kan worden.

Lagetemperatuurconvectoren in plaats van conventionele cv-radiatoren

Lagetemperatuurverwarming is in opkomst in Nederland. Door het gebruik van warmtepompen ontstaan nieuwe toepassingen in de verwarmingstechniek. Veel woningen in Nederland zijn nog aardgasgestookt. Dat betekent dat deze woningen op het aardgasleidingnetwerk zijn aangesloten en dat de woningen aardgas verstoken in de centraleverwarmingsinstallaties oftewel de cv-installaties. Vanaf de cv-ketel gaat het opgewarmde water naar de radiatoren die de warmte afgeven aan de ruimtes waarin deze geplaatst zijn. Op zich een prima systeem alleen het is niet milieuvriendelijk want er wordt nogal wat aardgas verstookt tijdens koude periodes in Nederland.

Een andere oplossing die kan worden ingezet voor de verwarming van woningen is een warmtepomp. Dit kan een aardwarmtepomp zijn gebaseerd op geothermie of een luchtwarmtepomp. Deze beide systemen kunnen warmte winnen en zetten deze warmte doormiddel van een elektrisch aangedreven pomp door naar maximaal ongeveer 55 graden Celsius. Dat is meteen het belangrijkste nadeel van warmtepompen, ze kunnen namelijk niet hele hoge temperaturen bereiken. Bij een aardgasgestookte cv-installatie is dat wel mogelijk. De radiatoren van de conventionele cv-installaties zijn gebouwd om cv-leidingwater met een temperatuur tot ongeveer 80 graden Celsius te verwerken. Daardoor kunnen de conventionele radiatoren in korte tijd enorm veel warmte afgeven.

De conventionele radiatoren zijn echter niet geschikt om aangesloten te worden op een warmtepomp. Daarvoor geven de radiatoren te weinig warmte af. Om die reden moeten lagetemperatuurradiatoren of lagetemperatuurconvectoren gekoppeld aan het leidingsysteem dat naar de warmtepomp gaat. Deze radiatoren zijn speciaal ontwikkeld om leidingwater met een temperatuur van ongeveer 30 tot 35°Celsidus te ontvangen en verwerken. Er zijn echter ook warmtepompen en lagetemperatuurradiatoren die werken met een aanvoertemperatuur van 40 tot ongeveer 45 graden Celsius. Er wordt nog veel ontwikkelt op dit gebied. De conventionele radiator zal echter op den duur uit de woningen moeten. Daarvoor in de plaats kan vloerverwarming worden aangebracht maar op de bovenverdieping van woningen kiest men meestal voor radiatoren. Daarom zullen in de toekomst steeds vaker gecombineerde systemen worden geplaatst met vloerverwarming en lagetemperatuurradiatoren.

Wat is lagetemperatuurverwarming of LTV?

Lagetemperatuurverwarming is een verwarmingstechnologie waarbij de aanvoertemperatuur niet hoger is dan 55 graden Celsius. Daarmee verschilt lagetemperatuurverwarming van bijvoorbeeld een aardgasgestookte centrale verwarming. Cv-installaties die op aardgas draaien hebben een aanvoertemperatuur van 80 graden Celsius of zelfs hogere temperaturen. Het verkrijgen van een dergelijk hoge temperatuur vereist meer energie en dus meer verbranding dan het verkrijgen van een temperatuur van 55 graden Celsius. Daarom is lagetemperatuurverwarming energiezuiniger.

Vloerverwarming of radiatoren
Lagetemperatuurverwarming wordt meestal gekoppeld aan vloerverwarming omdat vloerverwarming in vrij lage temperatuur heeft. Toch is lagetemperatuurverwarming oftewel LTV ook gebruikt worden in combinatie met radiatoren. Dan is er sprake van wandverwarming eventueel in combinatie met vloerverwarming. Voor lagetemperatuurverwarming kan men een aardgasgestookte cv-installatie gebruiken maar een warmtepomp of een hybrideketel is een veel betere en vooral veel duurzamere oplossing. LTV zorgt voor een gelijkmatige verwarming van de woning.

Gelijkmatige verwarming
Dat betekent dat er minder pieken en dalen zijn in de verwarming. Om die reden moet de nachtverlaging worden geminimaliseerd. In plaats van het veel lager zetten van de LTV-installatie in de nacht laat men deze installatie voortdurend op een bepaald niveau aanstaan. Doordat er geen pieken en dalen in de warmtevraag zitten wordt er veel minder energie verbruikt. Daarnaast werkt de verwarmingstechniek veel effectiever omdat de temperatuur constanter is. Een nadeel van LTV is dat het over het algemeen langer duurt voordat de woning een hogere binnentemperatuur krijgt. Men kan niet eenvoudig de ‘kachel’ omhoog draaien om vervolgens binnen korte tijd de vertrekken aanzienlijk te verwarmen. Veel mensen met een aardgasgestookte cv-installatie zijn dat wel gewend. De cv-installatie gaat dan vervolgens ‘loeien’ en wordt veel aardgas verstookt en CO2 uitgestoten. Bij een LTV werkt dit principe niet maar wordt ook veel minder CO2 uitgestoten.

LTV en verwarmingssystemen
LTV kan men combineren met vrijwel alle verwarmingsinstallaties. Zo kan men LTV combineren met HR-ketels maar ook met een warmtepomp. De combinatie met de warmtepomp is in de praktijk het meest natuurvriendelijk. Er zijn verschillende warmtepompen. Zo zijn er warmtepompen die warmte onttrekken uit de aardbodem (aardwarmte) en uit de buitenlucht of ventilatielucht. Uit de aardbodem en de lucht kan wel warmte worden gewonnen maar deze warmte is niet voldoende om een woning echt te verwarmen. Daarom wordt de temperatuur verhoogd door de elektrische warmtepomp.

Elektrische warmtepomp

De elektrische warmtepomp zorgt er voor dat de temperatuur van het cv-leidingwater wordt verhoogd. Er is een duidelijk verband tussen het energieverbruik van de warmtepomp en de temperatuur van de aardbodem en lucht. Als deze aardbodem en lucht een hoge temperatuur hebben hoeft de warmtepomp minder elektriciteit te verbruiken om de gewenste warmte te krijgen. Andersom werkt natuurlijk ook, als men bijvoorbeeld de verwarming laag zet hoeft er ook minder warm water te worden geproduceerd door de warmtepomp. Dat is energiezuiniger. Bij een LTV is de warmtevraag, zoals eerder genoemd, lager waardoor er minder elektrische energie hoeft te worden verbruikt.

Wat is radiatorfolie?

Radiatorfolie is een folie die achter de radiator kan worden aangebracht en de stralingswarmte weer de ruimte in reflecteert. Radiatorfolie wordt aangebracht om zo weinig mogelijk warmte te verliezen aan de achterkant van de radiator. Radiatoren zijn namelijk over het algemeen onder ramen bevestigd aan een muur waarvan de andere kant contact heeft met de buitenlucht en buitentemperatuur. Door radiatorfolie te gebruiken wordt er zo weinig mogelijk warmte afgegeven aan de muur en juist meer afgegeven aan de ruimte die verwarmt wordt.

Door het toepassen van radiatorfolie kan de warmtestraling aan de achterkant van de radiator met 75 tot zelfs 95 procent verminderd worden. Dit percentage is afhankelijk van het soort radiatorfolie dat men gebruikt. Ook moet het radiatorfolie op de juiste manier worden aangebracht om een zo hoog mogelijk rendement te realiseren. Als men het idee achter radiatorfolie wil begrijpen is het belangrijk dat eerst wat algemene informatie wordt verstrekt over de warmteafgifte door radiatoren. Daarover gaat de volgende alinea.

Warmteafgifte door radiatoren
Radiatoren treft men aan in woningen met een centrale verwarming. Een radiator is een onderdeel van een centrale verwarming en bestaat meestal uit één of meerdere panelen die hol zijn en opgevuld worden met cv-leidingwater. Radiatoren stralen warmte uit doormiddel van confectie. Het centrale punt in de centrale verwarming is in feite de cv-ketel. Deze cv-ketel wordt meestal op aardgas gestookt maar er zijn ook woningen die al voorzien zijn van een waterstofketel. Of men nu een waterstofketel heeft of aardgasgestookte cv-ketel het principe van de radiator werkt het zelfde alleen is de brandstof die wordt gebruikt om het cv-water te verwarmen anders.

Vanuit een cv-ketel wordt warm water richting de radiatoren getransporteerd. Met de radiator wordt de warmte van het cv-leidingwater afgegeven aan de omgeving. Dat gebeurd aan twee kanten namelijk de kant van de ruimte en de andere kant die richting de muur is gericht. De zijde die naar de ruimte is gericht is volledig functioneel maar de kant die richting de muur is gericht verwarmt ook voor een deel de muur en de ramen die daar boven zijn geplaatst.

Het nut van radiatorfolie
Door de warmteafgifte op de muren en de ramen gaat veel warmte verloren. Daarom kan radiatorfolie worden aangebracht zodat de warmte van de radiator zo weinig mogelijk op de muur wordt overgedragen en zoveel mogelijk wordt gereflecteerd richting de radiator zelf zodat het in de lucht van de ruimte wordt gebracht. Door radiatorfolie te gebruiken wordt er minder warmte verspilt. Omdat de warmte beter benut wordt is de ruimte sneller warm en hoeft de cv-installatie minder aardgas of waterstof (indien gebruik wordt gemaakt van een waterstofketel) te verstoken. Naast energiezuinigheid wordt er dus ook geld bespaard en minder CO2 uitgestoten.

Standaard radiatorfolie en hr-radiatorfolie
Er zijn verschillende soorten radiatorfolie op de markt verkrijgbaar. Men zou onderscheid kunnen maken tussen standaard radiatorfolie en hr-radiatorfolie oftewel hoogrendement radiatorfolie. Standaard radiatorfolie vermindert de warmtestraling naar de buitenmuur tot 75 procent en speciaal hr-radiatorfolie vermindert de warmtestraling met ongeveer 95 procent. Er is ook onderscheid in de manier waarop men radiatorfolie aanbrengt. Een groot deel van de radiatorfolie wordt bijvoorbeeld direct met magneten aan de radiator vastgezet. Weer andere mensen plakken de radiatorfolie op de muur recht achter de radiator. Radiatorfolie die met magneetjes wordt vastgezet is het meest populair omdat dit het makkelijkste is en er voor zorgt het minste warmteverlies. Daarnaast is radiatorfolie met magneetjes ook vrijwel geheel uit het zicht waardoor het ook vanuit esthetisch oogpunt de beste keuze is.

Wat is een ontluchtingssleutel?

Een ontluchtingssleutel is een klein handgereedschap dat wordt gebruikt om een radiator van een cv-installatie te ontluchten. Ontluchtingsleutels hebben verschillende vormen. De basisvorm is bevat een klein vleugeltje aan de bovenkant met een kleine vierkante uitsparing aan de onderkant. Er zijn echter ook varianten waarbij de ontluchtingssleutel is verbonden aan andere sleutels bijvoorbeeld een radiatorsleutel.

Toepassing van een ontluchtingssleutel
Door een radiator te ontluchten kan de lucht uit de radiator ontsnappen zodat er meer verwarmd water in de radiator kan stromen en de radiator meer warmte kan afgeven aan de omgeving. Als een radiator niet volledig warm wordt kan het dus betekenen dat er lucht in de radiator zit. In dat geval is een ontluchtingssleutel een handig gereedschap waarmee de lucht uit de radiator kan worden gehaald.

Een ontluchtingssleutel plaatst men op een ontluchtingsknop en vervolgens draait men deze open. Dit moet echter pas gedaan worden wanneer de kraan van elke radiator is dichtgedraaid. Het ontluchten van een radiator moet men echter voorzichtig doen. De radiatorsleutel moet langzaam een klein stukje linksom gedraaid worden totdat je de lucht hoort ontsnappen. Dit gaat meestal gepaard met een sissend geluid. Het is overigens verstandig om alle radiatoren te ontluchten wanneer men bijvoorbeeld een borrelende radiator heeft in de cv-installatie. Deze installatie is namelijk een gesloten systeem. Dat houdt in dat wanneer er in één radiator lucht zit er een grote kans is dat ook in andere radiatoren lucht zit. Deze zou men dan ook met een radiatorsleutel moeten ontluchten.

Door deze ontluchtingsknop open te draaien verdwijnt de lucht en wordt de radiator weer warm. Het laten ontsnappen van de lucht uit meerdere radiatoren zorgt er vaak wel voor dat de cv-ketel moet worden bijgevuld. De lucht moet namelijk wel vervangen worden door water en daarvoor is er vaak extra water nodig in de cv-leidingen en de radiatoren die hier op aangesloten zijn.

Wat is centrale verwarming?

Centrale verwarming is een soort verwarmingssysteem waarbij men gebruik maakt van een centraal punt waar de warmte wordt opgewekt en vandaaruit wordt getransporteerd naar de verschillende ruimtes die men wil verwarmen. Hierbij maakt men gebruik van een medium dat geschikt is om warmte over te brengen. Dit medium is bijvoorbeeld water invloeibare vorm of water in de vorm van gas, namelijk stoom. Ook kan men gebruik maken van verwarmde lucht. Centrale verwarming wordt vaak afgekort met cv of cv-installatie.

Het water, stoom of gas wordt, nadat het centraal is op gewekt in bijvoorbeeld een cv ketel, getransporteerd doormiddel van leidingen naar een verwarmingselement dat geschikt is om warmte aan de omgeving af te geven. Deze verwarmingselementen worden ook wel warmtewisselaars genoemd, ze geven warmte af aan de omgeving.

Centrale verwarming voor woningen
Cv-installaties worden tegenwoordig nog veelvuldig toegepast in woningen al zijn er wel nieuwe systemen in ontwikkeling waardoor verwarming voor een groot deel buiten de woning wordt geregeld. Een centrale verwarming is op dit moment nog een effectief verwarmingssysteem om een woning comfortabel te verwarmen. Over het algemeen past men daarbij radiatoren toe als warmtewisselaar. Deze radiatoren zijn geplaatst aan de wanden of op de vloer in de vertrekken die verwarmt dienen te worden. De radiatoren zijn doormiddel van cv-leidingen verbonden aan het centrale punt waar het water voor de cv-leidingen wordt opgewarmd. Dit gebeurd in een centraleverwarmingsketel die ook wel een cv-ketel wordt genoemd.

Zodra het cv-leidingwater in de radiator de warmte aan de omgeving heeft afgedragen neemt ook de temperatuur van dit leidingwater af. Het koude water stroomt naar de onderkant van de radiator en wordt van daar uit doormiddel van een ander cv-leiding teruggevoerd naar de cv-ketel.  Bij de meeste cv-installaties staan de radiatoren parallel. Dit houdt in dat elke radiator een heengaande leiding heeft en een teruggaande leiding. Elke radiator kan afzonderlijk worden geregeld doormiddel van een radiatorkraan. In de cv-ketel wordt het water dat uit de teruggaande leiding opnieuw opgewarmd. Dit proces verloopt continue door. De cv-ketel treed in werking op basis van meet en regeltechniek. Deze techniek behoort tot de domotica van een woning. De temperatuur kan de woninggebruiker inregelen doormiddel van een thermostaat.

De daarop aangegeven temperatuur is de gemeten temperatuur daarnaast kan men de gewenste temperatuur invullen. Als de gemeten temperatuur lager is dan de gewenste temperatuur zal de cv-ketel worden ingeschakeld. Deze ketel zal vervolgens water gaan opwarmen. Daarbij wordt gas verbrand. De hitte van de brander waarmee het gas wordt verbrand verwarmd het water van de cv-installatie. Het water blijft in principe in een gesloten systeem waardoor het water telkens weer opnieuw wordt opgewarmd en er geen water uit het systeem raakt.

Wat is een radiator?

Een radiator is een warmtewisselaar die wordt gebruikt om warmte van vloeistoffen af te geven aan de omgeving. Het meervoud van radiator is radiatoren. In centrale verwarmingsinstallaties maakt men gebruik van radiatoren. Deze verwarmingssystemen plaatst men in woningen, utiliteit en ook in bepaalde ruimten in de industrie. In auto’s gebruikt met voor koelsystemen een enigszins vergelijkbaar systeem alleen wordt dit in de autotechniek een radiateur. In Vlaanderen noemt men een radiator ook wel een chauffage.

Eigenschappen van een cv-radiator
Een radiator is een onderdeel van een centrale verwarming, deze verwarming wordt ook wel afgekort met cv. Daarom heeft men het ook wel over een cv-radiator. Een cv-radiator is ontworpen om zoveel mogelijk warmte af te staan aan de omgeving waarin deze is geplaatst. Een cv-radiator bestaat daarom uit materiaal dat goed warmte geleid zoals staal. Daarnaast heeft deze radiator een zo groot mogelijk oppervlak. Dit grote oppervlak en het warmte geleidende materiaal zorgt er voor dat de warmte-overdacht zo effectief mogelijk plaatsvind.

Ledenradiatoren en paneelradiatoren
Hoe groter het contactoppervlak is hoe beter de afgifte van warmte aan de omgeving. Er zijn verschillende radiatoren die in de praktijk worden gebruikt. De meest bekende zijn de ledenradiatoren en de paneelradiatoren.

  • Een ledenradiator wordt ook wel een kolomradiator genoemd. Deze radiator bestaat uit een rij holle segmenten die aan elkaar gekoppeld zijn. Deze holle segmenten worden ook wel ‘leden’ of ‘kollommen’ genoemd vandaar de namen ledenradiator of kollomenradiator. Een ledenradiator heeft een veel groter oppervlak dan een paneelradiator.
  • Een paneelradiator bestaat uit een plaat of paneel. Daarom wordt dit type radiator ook wel een plaatradiator genoemd. Dit paneel bestaat uit een gesloten plaat waarin verschillende verticale kanalen zijn aangebracht. Meestal bestaat een paneelradiator uit twee of drie panelen om het oppervlak te vergroten. Daardoor kan meer warmte worden afgegeven aan de lucht rondom de radiator. Verschillende paneelradiators zijn voorzien van geprofileerde platen die bevestigd zijn achter of tussen de platen. Dit zorgt er voor dat de convectie vergroot wordt. Een paneelradiator die voorzien is van extra geprofileerde platen wordt om die reden ook wel een ‘convectorradiator’ genoemd. Convectie  is woord dat wordt gebruikt om een mechanisme voor warmtestroming aan te duiden.

Werking van een cv-radiator
De werking van een cv-radiator is gebaseerd op een tegenstroomprincipe. Hierbij stroomt het warme water in de cv-radiator van boven naar beneden. Aan de onderkant wordt het water kouder. Langs de radiator wordt de lucht opgewarmd. De opgewarmde lucht langs de radiator stroomt omhoog. Warme lucht heeft een lagere luchtdichtheid dan koude lucht en stijgt daardoor op. Radiatoren verwarmen de lucht in hun omgeving door de convectie.