Hoeveel geluid maakt een radiator ventilator of convector ventilator?

Het is mogelijk om speciale ventilatoren te plaatsen onder of bovenop een convector of radiator. Deze systemen zijn populair en er is veel informatie over deze convectorventilatoren en radiatorventilatoren te vinden op internet. Het grote voordeel van deze ventilatoren is dat ze warme lucht sneller door de ruimte transporteren. Daardoor wordt de ruimte sneller warm en wordt er energie bespaard. De ventilatoren gebruiken nauwelijks energie. Alleen maar voordelen zou je denken? Toch lees je op internet ook veel klachten over het geluid dat deze ventilatoren produceren.

Veel mensen zitten niet te wachten op een zoemend geluid in de woonkamer. Er zijn echter verschillende convectorventilatoren en radiatorventilatoren op de markt beschikbaar. Het merk SpeedComfort wordt veel besproken op internet. Deze levert ventilatoren voor convectoren en radiatoren in verschillende formaten. Volgens de website van SpeedComfort zouden deze ventilatoren nauwelijks geluid produceren. Het geluid van verwarmingsventilatoren van dit merk zou maximaal ongeveer 20dB(A) bedragen. Dat geluidsniveau is lager dan het geluidsniveau van ritselende bladeren.

Omdat de ventilatoren weinig vermogen hebben ontstaat er ook nauwelijks contactgeluid. Het is wel zo dat de systemen allemaal een eigen geluid produceren. Voor convectoren is er vaak sprake van minder hinderlijk geluid dan bij radiatoren. Als het in de woning echt muisstil is kan men het geluid horen. SpeedComfort biedt overigens ook nog adapters aan. Daarmee zou de frequentie van de ventilatoren iets gewijzigd kunnen worden waardoor het extra geluid ook gereduceerd kan worden. Zowel een convectorventilator als een radiatorventilator produceert dus wel geluid. Of dit als hinderlijk wordt ervaren is per situatie en per persoon verschillend. In ieder geval maken de ventilatoren alleen geluid als het verwarmingssysteem in werking is.

Kort overzicht: voordelen en nadelen van een convector ten opzichte van een radiator

Een convector is net als een radiator een verwarmingselement alleen is de werking ervan verschillend. Een convector is zo geconstrueerd dat deze vooral lucht verwarmt terwijl een radiator vooral gebruikt wordt om stralingswarmte af te geven. Er zijn een aantal voordelen en nadelen met betrekking tot de werking van een convector ten opzichte van een radiator. Deze voordelen en nadelen zijn hieronder in een kort overzicht weergegeven.

Voordelen convector

  • Een convector zorgt voor een snellere opwarming van de ruimte ten opzichte van radiatoren
  • Convectoren kunnen in de vloer worden geplaatst en daardoor vrijwel geheel uit het zicht verdwijnen
  • Convectoren zijn ideaal bij grote raampartijen, schuifpuien en openslaande deuren omdat ze in de vloer kunnen worden gebouwd.
  • Ook wandconvectoren zijn kleiner dan radiatoren en hebben nauwelijks invloed op het interieur.
  • Convectoren verbruiken gemiddeld tien procent minder energie dan radiatoren.
  • Convectoren zijn milieuvriendelijker.
  • Convectoren kunnen goed worden ingezet om een koudeval te voorkomen bij koude muren en ramen.
  • Convectoren hebben een gelijkmatige warmteverdeling terwijl de warmte van een radiator vooral heel lokaal is omdat een radiator stralingswarmte geeft.
Nadelen convectoren
  • Convectoren gaan minder lang mee dan radiatoren.
  • Convectoren zijn duurder in aanschaf dan radiatoren.
  • Convectoren moeten regelmatig schoongemaakt worden want er trekt veel stof in een convector vanwege de luchtstroom.

Een convectorput of vloerverwarming?

Een convectorput is een verwarmingssysteem dat bestaat uit een aantal verzonken bakken in de vloer waarin convectoren zijn geplaatst. Deze verzonken bakken worden ook wel putten genoemd vandaar de naam convectorputten. Omdat convectorputten verzonken zijn in de vloer zijn ze voor een groot deel aan het oog onttrokken. Dat biedt voordelen. Daarom worden convectorputten vooral geplaatst voor hoge raampartijen waar geen radiatoren voor geplaatst kunnen worden. Ook voor grote schuifpuien of in de buurt van openslaande deuren worden in de praktijk convectorputten geplaatst.

Convectorputten of vloerverwarming
Een convectorput is verwarming die in de vloer is geplaatst maar wordt over het algemeen geen vloerverwarming genoemd. Als men het over vloerverwarming heeft bedoelt men een andere soort verwarming die onder vrijwel de gehele oppervlakte van de vloer is aangebracht. Een convectorput is een convector die in een put is geplaatst terwijl vloerverwarming bestaat uit een patroon van leidingen waar warm water doorheen wordt getransporteerd. Dit zijn echter een paar uiterlijke verschillen tussen convectorputten en vloerverwarming. Ook de warmteafgifte verschilt. Een convectorput werkt doormiddel van convectie waarbij warmte doormiddel van metalen panelen wordt afgegeven aan de lucht in de ruimte terwijl bij vloerverwarming de warmte wordt afgegeven aan het vloeroppervlak.

Verwarming doormiddel van een HR ketel of warmtepomp
In een ruimte met vloerverwarming voelt de vloer warm aan terwijl in een ruimte met convectorputten de vloer niet per definitie warm hoeft aan te voelen. De convectorput verwarmt de vloer vooral lokaal in de directe omgeving van de convectorput. Op die plekken ligt de temperatuur wel aanzienlijk hoger dan in de rest van de ruimte net als bij radiatoren het geval is. Daarom moet een verwarmingssysteem bijvoorbeeld een HR ketel ook warm water tegen een hogere temperatuur produceren voor convectorputten dan bij vloerverwarming nodig is. Vloerverwarming kan ook worden aangesloten op een warmtepomp. Deze verwarmingssystemen verwarmen water doormiddel van de lucht of doormiddel van aardwarmte. Deze temperaturen liggen wel aanzienlijk lager dan de temperaturen van aardgasgestookte cv-installaties. Vloerverwarming die aangesloten is op een warmtepomp wordt daarom ook wel lage temperatuurverwarming genoemd.

Vloerverwarming en convectorput
Vloerverwarming is om die reden duurzamer dan een convectorput. Met name in de wat oudere woningen tref je nog convectorputten aan. Het heeft niet altijd zin om deze putten te vervangen door vloerverwarming. Daarbij zou namelijk ook gekeken moeten worden naar andere factoren zoals de isolatie maar ook de samenstelling van de vloer. Op internet zijn verschillende informatiebronnen aanwezig waarin de combinatie tussen convectorputten en vloerverwarming wordt besproken. Deze combinatie blijkt in de praktijk nog wel eens problemen op te leveren. Daarbij kun je denken aan een convectorput die nauwelijks warm wordt en net als bij de vloerverwarming ook slechts een lage temperatuur heeft.

Duurzaamheid
Vloerverwarming die aangesloten is op een warmtepomp is de meest duurzame oplossing. Daarbij heeft men het hoogste warmterendement en de laagste CO2 uitstoot. Vraag echter een ervaren installatiebedrijf om de mogelijkheden voor vloerverwarming goed te beoordelen.

Tips om minder aardgas te verbruiken in woningen

De meeste woningen in Nederland zijn nog aangesloten op aardgas en dat zal de komende jaren waarschijnlijk nog wel het geval blijven. Daardoor blijven veel huishoudens afhankelijk van aardgas tenzij men een duurzame verwarmingsbron kan installeren. Veel mensen denken hier over na. Het verstoken van aardgas gebeurd doormiddel van verbranding en daarbij komt CO2 vrij. Daarnaast is aardgas een fossiele brandstof waardoor er bij het verstoken van deze brandstof geen sprake is van duurzame, hernieuwbare energie. De overheid en milieuorganisaties sturen daarom aan op het vervangen van aardgasgestookte verwarmingssystemen.

Dat kost echter vaak veel geld en is ook niet in elk type woning mogelijk. Als men nog geen energietransitie kan maken naar een andere verwarmingsbron kan men echter nog veel doen om het aardgasverbruik te verlagen. Een belangrijke investering die men op dit gebied kan doen is isolatie. In feite begint het laten dalen van het aardgasverbruik en daarmee de energierekening met het goed isoleren van een woning. Dakisolatie, vloerisolatie, spouwisolatie en dubbel- driedubbel glas. Zelfs het gebruik van radiatorfolie en tochtstippen heeft al invloed. Als men al deze stappen heeft gezet kan men echter nog steeds stappen zetten in het verlagen van het aardgasverbruik. Deze tips staan in de volgende alinea’s.

Zet de thermostaat iets lager
Het klinkt misschien wat simpel en dat is het ook, door de temperatuur op de thermostaat een graad lager te zetten bespaart men in de stookkosten. Door de thermostaat 1 graad lager te zetten wordt ongeveer 7 procent bespaard in het aardgasverbruik. Door een iets dikkere warme trui te dragen bespaard men aardgas maar bespaard men ook op de energielasten.

Zorg niet voor kortdurende grote temperatuurverschillen
Het draaien aan de thermostaatknop kan voor sommige mensen ook weer doorslaan naar het andere uiterste. Door de thermostaat voortdurend heel laag te zetten en een paar uur later weer aanzienlijk om hoog te draaien kan men juist het tegenovergestelde effect krijgen. Men gebruikt dan juist meer aardgas. Als men de temperatuur bijvoorbeeld tijdens de nacht op 15 graden of lager zet en vervolgens in de ochtend weer draait naar 20 graden dan zal de cv-installatie in een korte tijd aanzienlijk meer energie moeten verbruiken om de gewenste temperatuur te behalen. Daarom moeten de verschillen in de temperatuur over relatief korte periodes niet te groot zijn.

Niet thuis? Thermostaat lager
Als je echter een hele dag van huis bent of zelfs een weekend dan is het zeker wel gunstig om de temperatuur wat lager te zetten op de thermostaat. Als je dat niet doet zal de temperatuur op thermostaat als uitgangspunt worden gehanteerd voor je verwarmingssysteem. De cv-ketel zal aardgas blijven verstoken zodat de ingestelde temperatuur gehandhaafd blijft.

Voorkom tocht
Ook dit is een bekende methode om veel aardgas te besparen. Tocht is een namelijk een bekend probleem in met name oudere woningen. Koudebruggen, kieren en andere problemen kunnen er voor zorgen dat er tocht ontstaat. Ook het open laten van deuren kan er voor zorgen dat er warmte ‘ontsnapt’. Het is daarom verstandig om eerst de tochtproblemen aan te pakken. Dit kan technisch door tochtstrippen maar ook door gewoon deuren zoveel mogelijk te sluiten.

Verwarm alleen ruimtes die je gebruikt
In een woning worden niet alle ruimtes evenveel gebruikt en zijn er ook ruimtes aanwezig die niet verwarmd hoeven te worden. Denk hierbij aan garages en bijvoorbeeld een zolderruimte. Sommige woningen hebben in bijna alle ruimtes een radiator te staan. Deze hoeft echter niet altijd aan te staan in elke omstandigheid. Daarom is het belangrijk om vooral in een koude winterperiode goed na te gaan welke ruimtes verwarmd moeten worden en welke niet.

Waar staat de thermostaat?
Let ook op de plek waar de thermostaat is geplaatst. Deze ruimte zal vanuit de meet- en regeltechniek van de verwarmingsinstallatie als uitgangspunt worden beschouwd voor het bijstoken van aardgas. Is die ruimte voortdurend koud door tocht en open deuren dan kan naar het verwarmingssysteem regelmatig een signaal worden gegeven om meer aardgas bij te stoken. In dat geval is het verstandig om te kijken of de thermostaat verplaatst kan worden.

Lagetemperatuurconvectoren in plaats van conventionele cv-radiatoren

Lagetemperatuurverwarming is in opkomst in Nederland. Door het gebruik van warmtepompen ontstaan nieuwe toepassingen in de verwarmingstechniek. Veel woningen in Nederland zijn nog aardgasgestookt. Dat betekent dat deze woningen op het aardgasleidingnetwerk zijn aangesloten en dat de woningen aardgas verstoken in de centraleverwarmingsinstallaties oftewel de cv-installaties. Vanaf de cv-ketel gaat het opgewarmde water naar de radiatoren die de warmte afgeven aan de ruimtes waarin deze geplaatst zijn. Op zich een prima systeem alleen het is niet milieuvriendelijk want er wordt nogal wat aardgas verstookt tijdens koude periodes in Nederland.

Een andere oplossing die kan worden ingezet voor de verwarming van woningen is een warmtepomp. Dit kan een aardwarmtepomp zijn gebaseerd op geothermie of een luchtwarmtepomp. Deze beide systemen kunnen warmte winnen en zetten deze warmte doormiddel van een elektrisch aangedreven pomp door naar maximaal ongeveer 55 graden Celsius. Dat is meteen het belangrijkste nadeel van warmtepompen, ze kunnen namelijk niet hele hoge temperaturen bereiken. Bij een aardgasgestookte cv-installatie is dat wel mogelijk. De radiatoren van de conventionele cv-installaties zijn gebouwd om cv-leidingwater met een temperatuur tot ongeveer 80 graden Celsius te verwerken. Daardoor kunnen de conventionele radiatoren in korte tijd enorm veel warmte afgeven.

De conventionele radiatoren zijn echter niet geschikt om aangesloten te worden op een warmtepomp. Daarvoor geven de radiatoren te weinig warmte af. Om die reden moeten lagetemperatuurradiatoren of lagetemperatuurconvectoren gekoppeld aan het leidingsysteem dat naar de warmtepomp gaat. Deze radiatoren zijn speciaal ontwikkeld om leidingwater met een temperatuur van ongeveer 30 tot 35°Celsidus te ontvangen en verwerken. Er zijn echter ook warmtepompen en lagetemperatuurradiatoren die werken met een aanvoertemperatuur van 40 tot ongeveer 45 graden Celsius. Er wordt nog veel ontwikkelt op dit gebied. De conventionele radiator zal echter op den duur uit de woningen moeten. Daarvoor in de plaats kan vloerverwarming worden aangebracht maar op de bovenverdieping van woningen kiest men meestal voor radiatoren. Daarom zullen in de toekomst steeds vaker gecombineerde systemen worden geplaatst met vloerverwarming en lagetemperatuurradiatoren.

Wat is radiatorfolie?

Radiatorfolie is een folie die achter de radiator kan worden aangebracht en de stralingswarmte weer de ruimte in reflecteert. Radiatorfolie wordt aangebracht om zo weinig mogelijk warmte te verliezen aan de achterkant van de radiator. Radiatoren zijn namelijk over het algemeen onder ramen bevestigd aan een muur waarvan de andere kant contact heeft met de buitenlucht en buitentemperatuur. Door radiatorfolie te gebruiken wordt er zo weinig mogelijk warmte afgegeven aan de muur en juist meer afgegeven aan de ruimte die verwarmt wordt.

Door het toepassen van radiatorfolie kan de warmtestraling aan de achterkant van de radiator met 75 tot zelfs 95 procent verminderd worden. Dit percentage is afhankelijk van het soort radiatorfolie dat men gebruikt. Ook moet het radiatorfolie op de juiste manier worden aangebracht om een zo hoog mogelijk rendement te realiseren. Als men het idee achter radiatorfolie wil begrijpen is het belangrijk dat eerst wat algemene informatie wordt verstrekt over de warmteafgifte door radiatoren. Daarover gaat de volgende alinea.

Warmteafgifte door radiatoren
Radiatoren treft men aan in woningen met een centrale verwarming. Een radiator is een onderdeel van een centrale verwarming en bestaat meestal uit één of meerdere panelen die hol zijn en opgevuld worden met cv-leidingwater. Radiatoren stralen warmte uit doormiddel van confectie. Het centrale punt in de centrale verwarming is in feite de cv-ketel. Deze cv-ketel wordt meestal op aardgas gestookt maar er zijn ook woningen die al voorzien zijn van een waterstofketel. Of men nu een waterstofketel heeft of aardgasgestookte cv-ketel het principe van de radiator werkt het zelfde alleen is de brandstof die wordt gebruikt om het cv-water te verwarmen anders.

Vanuit een cv-ketel wordt warm water richting de radiatoren getransporteerd. Met de radiator wordt de warmte van het cv-leidingwater afgegeven aan de omgeving. Dat gebeurd aan twee kanten namelijk de kant van de ruimte en de andere kant die richting de muur is gericht. De zijde die naar de ruimte is gericht is volledig functioneel maar de kant die richting de muur is gericht verwarmt ook voor een deel de muur en de ramen die daar boven zijn geplaatst.

Het nut van radiatorfolie
Door de warmteafgifte op de muren en de ramen gaat veel warmte verloren. Daarom kan radiatorfolie worden aangebracht zodat de warmte van de radiator zo weinig mogelijk op de muur wordt overgedragen en zoveel mogelijk wordt gereflecteerd richting de radiator zelf zodat het in de lucht van de ruimte wordt gebracht. Door radiatorfolie te gebruiken wordt er minder warmte verspilt. Omdat de warmte beter benut wordt is de ruimte sneller warm en hoeft de cv-installatie minder aardgas of waterstof (indien gebruik wordt gemaakt van een waterstofketel) te verstoken. Naast energiezuinigheid wordt er dus ook geld bespaard en minder CO2 uitgestoten.

Standaard radiatorfolie en hr-radiatorfolie
Er zijn verschillende soorten radiatorfolie op de markt verkrijgbaar. Men zou onderscheid kunnen maken tussen standaard radiatorfolie en hr-radiatorfolie oftewel hoogrendement radiatorfolie. Standaard radiatorfolie vermindert de warmtestraling naar de buitenmuur tot 75 procent en speciaal hr-radiatorfolie vermindert de warmtestraling met ongeveer 95 procent. Er is ook onderscheid in de manier waarop men radiatorfolie aanbrengt. Een groot deel van de radiatorfolie wordt bijvoorbeeld direct met magneten aan de radiator vastgezet. Weer andere mensen plakken de radiatorfolie op de muur recht achter de radiator. Radiatorfolie die met magneetjes wordt vastgezet is het meest populair omdat dit het makkelijkste is en er voor zorgt het minste warmteverlies. Daarnaast is radiatorfolie met magneetjes ook vrijwel geheel uit het zicht waardoor het ook vanuit esthetisch oogpunt de beste keuze is.

Wat is een ontluchtingssleutel?

Een ontluchtingssleutel is een klein handgereedschap dat wordt gebruikt om een radiator van een cv-installatie te ontluchten. Ontluchtingsleutels hebben verschillende vormen. De basisvorm is bevat een klein vleugeltje aan de bovenkant met een kleine vierkante uitsparing aan de onderkant. Er zijn echter ook varianten waarbij de ontluchtingssleutel is verbonden aan andere sleutels bijvoorbeeld een radiatorsleutel.

Toepassing van een ontluchtingssleutel
Door een radiator te ontluchten kan de lucht uit de radiator ontsnappen zodat er meer verwarmd water in de radiator kan stromen en de radiator meer warmte kan afgeven aan de omgeving. Als een radiator niet volledig warm wordt kan het dus betekenen dat er lucht in de radiator zit. In dat geval is een ontluchtingssleutel een handig gereedschap waarmee de lucht uit de radiator kan worden gehaald.

Een ontluchtingssleutel plaatst men op een ontluchtingsknop en vervolgens draait men deze open. Dit moet echter pas gedaan worden wanneer de kraan van elke radiator is dichtgedraaid. Het ontluchten van een radiator moet men echter voorzichtig doen. De radiatorsleutel moet langzaam een klein stukje linksom gedraaid worden totdat je de lucht hoort ontsnappen. Dit gaat meestal gepaard met een sissend geluid. Het is overigens verstandig om alle radiatoren te ontluchten wanneer men bijvoorbeeld een borrelende radiator heeft in de cv-installatie. Deze installatie is namelijk een gesloten systeem. Dat houdt in dat wanneer er in één radiator lucht zit er een grote kans is dat ook in andere radiatoren lucht zit. Deze zou men dan ook met een radiatorsleutel moeten ontluchten.

Door deze ontluchtingsknop open te draaien verdwijnt de lucht en wordt de radiator weer warm. Het laten ontsnappen van de lucht uit meerdere radiatoren zorgt er vaak wel voor dat de cv-ketel moet worden bijgevuld. De lucht moet namelijk wel vervangen worden door water en daarvoor is er vaak extra water nodig in de cv-leidingen en de radiatoren die hier op aangesloten zijn.

Voordelen van een pelletketel ten opzichte van een gasgestookte cv-installatie

Pelletketels worden tegenwoordig steeds vaker toegepast in een centrale verwarmingsinstallatie. Soms verward men het begrip pelletketel wel met het begrip pelletkachel. Er is echter een verschil tussen een pelletketel en een pelletkachel. Een pelletketel maakt namelijk onderdeel uit van een cv-installatie en een pelletkachel kan meer worden beschouwd als een autonoom verwarmingssysteem zoals een houtkachel of openhaard alleen is een pelletkachel veel milieuvriendelijker. In deze tekst wordt echter een pelletketel van een cv-installatie vergeleken met een gasgestookte ketel van een cv-installatie.

Waarvoor worden ketels gebruikt in een cv-installatie?
In feite worden cv-ketels gebruikt voor het verwarmen van leidingwater van een cv installatie. Dit houdt in dat ketels brandstof verbranden zodat er hitte ontstaat waarmee het water van een cv-installatie kan worden verwarmd. Een ketel is een centraal punt waar het water wordt opgewarmd en waar vandaan het water naar de radiatoren wordt getransporteerd. In de radiatoren wordt de hitte van het opgewarmde water afgestaan aan de omgeving. Daardoor wordt de omgeving warmer maar het cv-leidingwater kouder.

Het afgekoelde cv-water stroomt weer naar de cv-ketel waar het water door de verbranding van een brandstof weer wordt verhit en naar de radiatoren wordt getransporteerd. Dit is een cyclisch en gesloten systeem. Echter de brandstof moet wel voortdurend toegevoerd worden. De duurzaamheid van de cv-installatie heeft met de brandstof te maken maar ook met het zogenaamde rendement dat de cv-installatie weet te behalen uit de brandstof. Er moet namelijk zo weinig mogelijk energie verloren gaan. Dit houdt in dat er een optimale warmteoverdracht moet plaatsvinden en zoveel mogelijk van de brandstof moet worden omgezet in energie. Juist deze aspecten zijn belangrijk als je een afweging wilt maken of je een pelletketel wilt gebruiken of een gasgestookte ketel.

Voordelen van een pelletketel
Het grote voordeel van een pelletketel is dat deze milieuvriendelijker is dan een gasgestookte ketel van een cv-installatie. Pelletketels verstoken houtpellets van kaprijpe bomen die als ze zouden verrotten evenzogoed CO2 zouden uitstoten. Daarom wordt een pelletinstallatie als redelijk energieneutraal beschouwd. Verder heeft een pelletketel een hoog rendement van wel 85 procent volgens de meeste leveranciers van dit verwarmingssysteem.

Een ander belangrijk voordeel is dat men niet afhankelijk is van een gasaansluiting (tenzij men nog op aardgas kookt). Veel woningen en utiliteitscomplexen zijn afhankelijk van een dergelijke aansluiting. Hierdoor zijn deze gebouwen altijd afhankelijk van de levering van aardgas en juist dat zal steeds moeilijker worden. Vooral nu het kabinet (terecht) heeft besloten om minder (laagcalorisch) aardgas te produceren uit de Groningse gasvelden komt er minder laagcalorische aardgas beschikbaar. De overheid staat nu voor de keuze of ze kopen hoogcalorisch aardgas over de grens en passen alle gas-verbruikende installaties aan of ze gaan mensen stimuleren om meer alternatieve verwarmingssystemen en brandstoffen te gebruiken. In dat laatste geval zullen pelletketels, biomassaketels en pelletkachels alleen maar meer worden gebruikt.

Verder zorgen ook de doelstellingen met betrekking tot de CO2 reductie er voor dat pelletkachels populairder of zelfs noodzakelijker worden. Dat heeft tot gevolg dat overheden doormiddel van subsidies er alles aan zullen doen om pelletkachels en pelletketels zo goedkoop mogelijk te maken van consumenten. Het belangrijkste nadeel van pelletketels is namelijk dat ze nog relatief nieuw op de markt zijn en daardoor redelijk prijzig zijn. Ook moet men er rekening mee houden dat er voortdurend nieuwe houtpellets moeten worden aangevoerd. Dat kan logistieke problemen met zich meebrengen. Een bigbag pellets moet ook geleverd kunnen worden en dat vereist transport. Als al deze drempels worden overwonnen en pelletketels meer worden ingeburgerd in de verwarmingstechniek zullen steeds meer mensen kiezen voor een pelletketel.

Wat is een pelletketel of biomassaketel?

Pelletketels of biomassaketels zijn onderdelen van een centraal verwarmingssysteem oftewel een cv-installatie. De meeste cv-installaties werken op aardgas en zijn daarvoor voorzien van een gasgestookte cv-ketel. Er bestaan echter ook ketelsystemen die geen aardgas verbranden maar biomassa. Om die reden spreekt men van een biomassaketel. De benaming pelletketel is afgeleid van houtpellets of andere pellets die gemaakt zijn van cellulose en worden gebruikt als brandstof in verwarmingssystemen.

Pelletketels zijn milieuvriendelijk
Omdat pelletketels als milieuvriendelijker worden beschouwd dan de reguliere gasgestookte cv-ketels worden pelletketels steeds populairder. Vooral nu men tracht woningen en bedrijfspanden (utiliteit) gasvrij te maken worden pelletketels steeds vaker toegepast als verwarmingssysteem in nieuwbouwwoningen en utiliteitscomplexen.

Brandstoffen voor pelletketels
Pelletketels worden net als pelletkachels gestookt met pellets die gemaakt zijn van natuurlijke materialen. Over het algemeen worden in pelletketels houtpellets verstookt. Dit zijn pelletkorrels die gemaakt zijn van houtpoeder dat afkomstig is van kaprijpe bomen. Eventueel kunnen ook houtsnippers worden gebruikt en andere plantenresten zoals artisjokresten, olijfpitten, stro en miscanthus. Over het algemeen is de beschikbaarheid en het rendement van andere cellulose pellets minder gunstig dan het rendement van houtpellets daarom wordt in de praktijk vaak gekozen voor houtpellets als brandstof voor pelletketels.

Hoe werkt een pelletketel?
De pellets worden in het reservoir van de pelletketel gebracht. Vanuit dit pelletreservoir worden de pellets doormiddel van een wormschroef in de haard gebracht. Daar worden de pellets verbrand en word de warmte overgebracht op het cv-leidingwater.

Pelletketels geven niet direct warmte af aan de omgeving in plaats daarvan wordt de warmte die ontstaat door de verbranding van pellets afgegeven op het leidingwater van de centrale verwarmingsinstallatie. Dit warme water wordt vervolgens getransporteerd naar de radiatoren die zijn aangesloten op de cv-leidingen.

Pelletketel of pelletkachel
Naast pelletketels zijn er ook pelletkachels. In tegenstelling tot een pelletketel geven pelletkachels wel direct warmte aan de omgeving af. Pelletkachels worden niet gebruikt voor het verwarmen van cv-leidingwater. In plaats daarvan worden pelletkachels gebruikt als lokale verwarming van de ruimte waarin ze zijn geplaatst. Pelletketels worden net als gasgestookte cv-ketels vaak in een aparte ruimte geplaatst die niet beslist verwarmd hoeft te worden zoals een bijkeuken of garage. Het is wel belangrijk dat de toevoer van pellets goed kan plaatsvinden bij een cv pelletketel omdat deze voortdurend pellets moet verbanden om de cv installatie in werking te houden. De overeenkomst een pelletkachel en pellet

Wat is een pelletkachel?

Pelletkachel is een benaming voor een type kachel waarin houtpellets worden verbrand om warmte te creëren. Pelletkachels worden meestal gebruikt voor het verstoken van houtpellets. Daarbij kan de pelletkachel worden gebruikt om lucht te verwarmen maar ook om het water van een centrale verwarmingsinstallatie te verwarmen. In dat laatste geval wordt de warmte die door de verbranding van houtpellets in de pelletkachel ontstaat overgedragen op de radiatoren. Pelletkachels die worden gebruikt voor cv-installaties hebben meestal een groter pelletreservoir dan palletkachels die voor de sfeer worden gebruikt. Er is echter een onderscheid tussen een pelletkachel en een pelletketel die wordt gebruikt voor een cv installatie. Dit onderscheid is in de volgende alinea beschreven.

Pelletketel
Als men een pelletkachel gebruikt voor een cv-installatie dan spreekt men over het algemeen over een pelletketel of een pellet cv-ketel maar de benaming biomassaketel wordt ook wel gebruikt. Net als bij een cv-ketel brengt de pelletketel de warmte niet rechtsteeks over op de omgeving maar wordt eerst cv-leidingwater verwarmt. Dit verwarmde water wordt vervolgens naar radiatoren getransporteerd. De radiatoren geven dan vervolgens de warmte af aan de omgeving. Pelletkachels geven warmte rechtstreeks af aan de omgeving en zijn daardoor vergelijkbaar met een open haard al is het systeem en het rendement anders.

Brandstof voor pelletkachels
Pelletkachels verbranden over het algemeen houtpellets maar ze kunnen ook worden gebruikt om andere producten van cellulose te verbanden zoals olijfpitten, artisjokresten, stro, en miscanthus. Omdat de verbrandingseigenschappen van deze andere cellulose-producten minder gunstig zijn dan die van houtpellets worden in de praktijk voornamelijk houtpellets gebruikt in pelletkachels. Er zijn ook bepaalde varianten van pelletkachels die geschikt zijn voor het verbranden van brandstoffen in korrelvorm. Hierbij kun je denken aan mais en pitten van bijvoorbeeld kersen en olijven. De meeste palletkachels die zijn uitgerust met een raam kijken wel een beetje op houtkachels alleen zijn ze wel veel minder sfeervol.

Hoe werkt een pelletkachel?
De werking van een pelletkachel is niet complex. De pelletkachel bevat een pelletreservoir die gevuld is met pellets die over het algemeen bestaan uit korrels van samengeperst hout (cellulose). Vanuit het pelletreservoir worden de pellets op een mechanische manier getransporteerd naar de vuurkorf. Dit gebeurd bijvoorbeeld doormiddel van een wormschroef die de pellets met een draaiende beweging naar de vuurkorf maalt.

In de vuurkorf is een gloeispiraal geplaatst die zorgt er voor dat de pellets worden aangestoken. Daarvoor moet ook de luchttoevoer gedoseerd worden geregeld. Pelletkachels zijn uitgerust met regeltechniek die er voor zorgt dat de aanvoer van de pallets en de luchttoevoer op elkaar zijn afgestemd. Dit regelsysteem is elektronisch en optimaliseert het verbrandingsproces en de veiligheid. Het regelsysteem bevat temperatuursensoren en druksensoren. Ook zorgt het regelsysteem er voor dat een zo hoog mogelijk rendement behaald.

Verder worden de rookgassen doormiddel van een ventilator via een rookkanaal naar buiten geblazen. Er zijn echter ook pelletkachels die geen ventilator bevatten. Deze werken bijvoorbeeld op basis van convectiewarmte en stralingswarmte waarbij er een bepaalde trek optreed. Dit effect is ook aanwezig in de schoorstenen van openhaarden.

Werking pelletketel
Pelletketels zijn meestal geplaatst in een garage of andere ruimte waarbij de pelletketel in feite dezelfde functie heeft als een cv-ketel. Alleen moet men er bij een pelletketel wel rekening mee houden dat er een grotere toestroom van pellets nodig is om de pelletketel effectief te gebruiken om een woning of ander gebouw te verwarmen met biomassa. In plaats van aardgas wordt in een biomassaketel of pelletketel houten pellets of houtsnippers verstookt om cv-leidingwater te verwarmen. De pelletketel zelf wordt hierbij niet heel erg warm omdat dit warmteverlies zou betekenen. Doelstelling van de pelletketel is het zo effectief mogelijk verbrandingswarmte overbrengen op het leidingwater van de cv-installatie. De daadwerkelijke verwarming van de woning vindt plaats doormiddel van radiatoren die gevuld zijn met het warme leidingwater dat afkomstig is van de pelletketel.

Rendement pelletkachel
Pelletkachels hebben meer rendement dan een traditionele houtkachel of openhaard. Veel fabrikanten van pelletkachels beweren dat ze een rendement hebben van 80-97%. Dit is een zeer hoog rendement waardoor pelletkachels een efficiënte en populaire verwarmingsinstallatie zijn. Ter vergelijking wordt in een openhaard maar 10 procent van de energie uit hout omgezet in warmte. De overige energie wordt omgezet in vuur en as. Uiteraard is het rendement wel afhankelijk van de manier waarop men met de pelletkachel of een pelletketel omgaat. Als men het regelsysteem op de juiste manier hanteert kan er een hoog rendement ontstaan en is een pelletkachel of pelletketel duurzamer en veiliger dan bijvoorbeeld een openhaard.

Wat is een cv-ketel of centraleverwarmingsketel?

Een cv-ketel is het centrale punt van een verwarmingsinstallatie dat daadwerkelijk zorgt voor de verwarming van water. De afkorting cv staat in dit verband voor centrale verwarming. Het feit dat de verwarmingsketel het centrale verwarmingspunt vormt van dit verwarmingssysteem zorgt er voor dat men inderdaad van een centrale verwarming kan spreken. De cv-ketel zorgt er voor dat er water wordt verwarmd in een gesloten verwarmingssysteem.

CV-verwarmingsinstallatie
Het verwarmde water wordt doormiddel van cv-leidingen naar de verschillende warmtewisselaars die hierop zijn aangesloten getransporteerd. Deze warmtewisselaars zijn meestal radiatoren als is de term convector beter omdat deze warmtewisselaars werken op basis van convectie.  Het water dat door de cv-ketel is opgewarmd stroomt aan de bovenkant van de warmtewisselaar naar binnen. Het water koelt in de convector af doordat de convector warmte afgeeft aan de omgeving. Het afgekoelde water stroomt naar de onderkant van de convector en komt zo in de retourleiding die het water weer terug naar de cv-ketel transporteert.

Voor het creëren van warmte in een cv-ketel wordt een brandstof verbrand. De meeste cv-ketels werken op aardgas (laagcalorisch of hoog calorisch aardgas). Er zijn echter ook cv-ketels die werken op huisbrandolie dat ook wel mazout wordt genoemd in België, dit is een stookolie. De brandstof wordt in de cv-ketel verbrand door een brander. Deze brander verhit het water dat wordt getransporteerd naar de cv-leidingen die behoren tot de centrale verwarming. Bij het verbranden van brandstoffen komen rookgassen vrij. Deze rookgassen worden afgevoerd via een rookafvoerkanaal of schouw. Onder aan deze tekst zijn overigens een aantal alinea’s geschreven over pelletketels en biomassaketels. Deze ketels verbranden biomassa in plaats van fossiele brandstoffen en zijn daardoor milieuvriendelijker.

CV-ketel plaatsen
Het is belangrijk dat de rookgassen van een cv-ketel niet vrij komen in de ruimte waar de ketel is aangebracht omdat dit schadelijk is voor de gezondheid. Naast koolstofdioxide komt namelijk ook het zeer giftige koolstofmonoxide vrij. Een koolstofmonoxidemelder kan bij een cv-ketel worden geplaatst maar dat is geen garantie dat er geen koolstofmonoxide vrij komt. Daarom moeten cv-ketels door ervaren gecertificeerde cv-monteurs worden geplaatst en onderhouden.

Pelletketels en biomassaketels voor cv-installaties
Nu laagcalorisch aardgas steeds minder beschikbaar komt vanwege de beperking van de aardgasproductie uit de Groningse gasvelden wordt de roep om andere brandstoffen voor cv-ketels steeds luider. In eerste instantie dacht men dat Nederland wel hoogcalorisch gas kon importeren uit andere landen maar dat vereist aanpassingen aan de aardgasgestookte systemen waaronder gasgestookte cv-installaties. Daarom kijkt men nu naar biomassa zoals houtpellets. Er zijn al verschillende bedrijven en huishoudens die kiezen voor een pelletketel of biomassaketel. Daarin wordt in plaats van aardgas een niet-fossiele brandstof verstookt namelijk pellets die gemaakt zijn van samengeperst houtstof. Deze verwarmingsystemen werken grotendeels hetzelfde als aardgasgestookte cv-ketels maar zijn niet aangesloten op het aardgasnet.

Dat zorgt er voor dat mensen zelf logistieke oplossingen moeten bedenken voor de aanvoer van pellets. Deze pellets worden in een reservoir gebracht en worden doormiddel van een wormwiel naar de brandhaard getranspoteerd. Daar worden de pellets verbrand en met de warmte die daarbij ontstaat wordt cv-leidingwater verwarmd. Er wordt beweerd dat pelletketels een rendement hebben van 85 procent. Dat hout in dat 85 procent van de energie uit de pellets kan worden omgezet in warmte. Ter vergelijking is het rendement van een openhaardvuur maar 10 procent. De kans bestaat in de toekomst meer biomassaketels worden geplaats in een cv-installatie dan aardgasgestookte cv-ketels.

Wat is een convector?

Een convector is een warmtewisselaar die wordt gebruikt om warmte af te geven aan de omgeving waarin deze is geplaatst. Hierbij wordt gebruik gemaakt van convectie. Convectie is een mechanisme waarbij warmtestroming door verplaatsing van materiaal tot stand wordt gebracht. Dit proces vindt plaats doordat een verschil in temperatuur voor een verschil in dichtheid van materiaal zorgt.

Warme lucht en warm water stijgt op en koude lucht en koud water dalen naar beneden. Daarnaast treed er ook een drukverschil op. Convectors worden gebruikt in centrale verwarmingsinstallaties. Daarbij worden de convectors aangesloten op cv-leidingen die in contact staan met een centrale verwarmingsbron zoals een cv-ketel.

Convector of radiator
Men gebruikt in plaats van de benaming convector ook wel de benaming radiator. Toch is de benaming convector beter hoewel deze minder wordt gebruikt in de praktijk. De benaming radiator doet vermoeden dat er gebruik wordt gemaakt van radiatie of warmtestraling maar dat is feitelijk niet het geval. Er treden door het gebruik van een convector luchtstromingen op die de warmte door de ruimte verspreiden.

Daarom is de benaming convector meer van toepassing. In de praktijk gebruikt men vaak de term radiator als er sprake is van natuurlijke convectie en de term convector wordt gebruikt als er sprake is van gedwongen convectie. Gedwongen convectie vindt plaats als men met ventilatoren koude lucht laat aanzuigen door een convector en warme lucht weer in de ruimte laat blazen door hetzelfde systeem. Over het algemeen werkt gedwongen convectie beter. Daarvoor moet echter wel een ventilator en een luchtkanaal worden aangesloten op de convector.

Wat is centrale verwarming?

Centrale verwarming is een soort verwarmingssysteem waarbij men gebruik maakt van een centraal punt waar de warmte wordt opgewekt en vandaaruit wordt getransporteerd naar de verschillende ruimtes die men wil verwarmen. Hierbij maakt men gebruik van een medium dat geschikt is om warmte over te brengen. Dit medium is bijvoorbeeld water invloeibare vorm of water in de vorm van gas, namelijk stoom. Ook kan men gebruik maken van verwarmde lucht. Centrale verwarming wordt vaak afgekort met cv of cv-installatie.

Het water, stoom of gas wordt, nadat het centraal is op gewekt in bijvoorbeeld een cv ketel, getransporteerd doormiddel van leidingen naar een verwarmingselement dat geschikt is om warmte aan de omgeving af te geven. Deze verwarmingselementen worden ook wel warmtewisselaars genoemd, ze geven warmte af aan de omgeving.

Centrale verwarming voor woningen
Cv-installaties worden tegenwoordig nog veelvuldig toegepast in woningen al zijn er wel nieuwe systemen in ontwikkeling waardoor verwarming voor een groot deel buiten de woning wordt geregeld. Een centrale verwarming is op dit moment nog een effectief verwarmingssysteem om een woning comfortabel te verwarmen. Over het algemeen past men daarbij radiatoren toe als warmtewisselaar. Deze radiatoren zijn geplaatst aan de wanden of op de vloer in de vertrekken die verwarmt dienen te worden. De radiatoren zijn doormiddel van cv-leidingen verbonden aan het centrale punt waar het water voor de cv-leidingen wordt opgewarmd. Dit gebeurd in een centraleverwarmingsketel die ook wel een cv-ketel wordt genoemd.

Zodra het cv-leidingwater in de radiator de warmte aan de omgeving heeft afgedragen neemt ook de temperatuur van dit leidingwater af. Het koude water stroomt naar de onderkant van de radiator en wordt van daar uit doormiddel van een ander cv-leiding teruggevoerd naar de cv-ketel.  Bij de meeste cv-installaties staan de radiatoren parallel. Dit houdt in dat elke radiator een heengaande leiding heeft en een teruggaande leiding. Elke radiator kan afzonderlijk worden geregeld doormiddel van een radiatorkraan. In de cv-ketel wordt het water dat uit de teruggaande leiding opnieuw opgewarmd. Dit proces verloopt continue door. De cv-ketel treed in werking op basis van meet en regeltechniek. Deze techniek behoort tot de domotica van een woning. De temperatuur kan de woninggebruiker inregelen doormiddel van een thermostaat.

De daarop aangegeven temperatuur is de gemeten temperatuur daarnaast kan men de gewenste temperatuur invullen. Als de gemeten temperatuur lager is dan de gewenste temperatuur zal de cv-ketel worden ingeschakeld. Deze ketel zal vervolgens water gaan opwarmen. Daarbij wordt gas verbrand. De hitte van de brander waarmee het gas wordt verbrand verwarmd het water van de cv-installatie. Het water blijft in principe in een gesloten systeem waardoor het water telkens weer opnieuw wordt opgewarmd en er geen water uit het systeem raakt.