Tips om minder aardgas te verbruiken in woningen

De meeste woningen in Nederland zijn nog aangesloten op aardgas en dat zal de komende jaren waarschijnlijk nog wel het geval blijven. Daardoor blijven veel huishoudens afhankelijk van aardgas tenzij men een duurzame verwarmingsbron kan installeren. Veel mensen denken hier over na. Het verstoken van aardgas gebeurd doormiddel van verbranding en daarbij komt CO2 vrij. Daarnaast is aardgas een fossiele brandstof waardoor er bij het verstoken van deze brandstof geen sprake is van duurzame, hernieuwbare energie. De overheid en milieuorganisaties sturen daarom aan op het vervangen van aardgasgestookte verwarmingssystemen.

Dat kost echter vaak veel geld en is ook niet in elk type woning mogelijk. Als men nog geen energietransitie kan maken naar een andere verwarmingsbron kan men echter nog veel doen om het aardgasverbruik te verlagen. Een belangrijke investering die men op dit gebied kan doen is isolatie. In feite begint het laten dalen van het aardgasverbruik en daarmee de energierekening met het goed isoleren van een woning. Dakisolatie, vloerisolatie, spouwisolatie en dubbel- driedubbel glas. Zelfs het gebruik van radiatorfolie en tochtstippen heeft al invloed. Als men al deze stappen heeft gezet kan men echter nog steeds stappen zetten in het verlagen van het aardgasverbruik. Deze tips staan in de volgende alinea’s.

Zet de thermostaat iets lager
Het klinkt misschien wat simpel en dat is het ook, door de temperatuur op de thermostaat een graad lager te zetten bespaart men in de stookkosten. Door de thermostaat 1 graad lager te zetten wordt ongeveer 7 procent bespaard in het aardgasverbruik. Door een iets dikkere warme trui te dragen bespaard men aardgas maar bespaard men ook op de energielasten.

Zorg niet voor kortdurende grote temperatuurverschillen
Het draaien aan de thermostaatknop kan voor sommige mensen ook weer doorslaan naar het andere uiterste. Door de thermostaat voortdurend heel laag te zetten en een paar uur later weer aanzienlijk om hoog te draaien kan men juist het tegenovergestelde effect krijgen. Men gebruikt dan juist meer aardgas. Als men de temperatuur bijvoorbeeld tijdens de nacht op 15 graden of lager zet en vervolgens in de ochtend weer draait naar 20 graden dan zal de cv-installatie in een korte tijd aanzienlijk meer energie moeten verbruiken om de gewenste temperatuur te behalen. Daarom moeten de verschillen in de temperatuur over relatief korte periodes niet te groot zijn.

Niet thuis? Thermostaat lager
Als je echter een hele dag van huis bent of zelfs een weekend dan is het zeker wel gunstig om de temperatuur wat lager te zetten op de thermostaat. Als je dat niet doet zal de temperatuur op thermostaat als uitgangspunt worden gehanteerd voor je verwarmingssysteem. De cv-ketel zal aardgas blijven verstoken zodat de ingestelde temperatuur gehandhaafd blijft.

Voorkom tocht
Ook dit is een bekende methode om veel aardgas te besparen. Tocht is een namelijk een bekend probleem in met name oudere woningen. Koudebruggen, kieren en andere problemen kunnen er voor zorgen dat er tocht ontstaat. Ook het open laten van deuren kan er voor zorgen dat er warmte ‘ontsnapt’. Het is daarom verstandig om eerst de tochtproblemen aan te pakken. Dit kan technisch door tochtstrippen maar ook door gewoon deuren zoveel mogelijk te sluiten.

Verwarm alleen ruimtes die je gebruikt
In een woning worden niet alle ruimtes evenveel gebruikt en zijn er ook ruimtes aanwezig die niet verwarmd hoeven te worden. Denk hierbij aan garages en bijvoorbeeld een zolderruimte. Sommige woningen hebben in bijna alle ruimtes een radiator te staan. Deze hoeft echter niet altijd aan te staan in elke omstandigheid. Daarom is het belangrijk om vooral in een koude winterperiode goed na te gaan welke ruimtes verwarmd moeten worden en welke niet.

Waar staat de thermostaat?
Let ook op de plek waar de thermostaat is geplaatst. Deze ruimte zal vanuit de meet- en regeltechniek van de verwarmingsinstallatie als uitgangspunt worden beschouwd voor het bijstoken van aardgas. Is die ruimte voortdurend koud door tocht en open deuren dan kan naar het verwarmingssysteem regelmatig een signaal worden gegeven om meer aardgas bij te stoken. In dat geval is het verstandig om te kijken of de thermostaat verplaatst kan worden.

Koolstofdioxide-equivalent

Koolstofdioxide-equivalent is een aanduiding waarmee men doormiddel van een equivalente concentratie CO2 inzichtelijk maakt in welke mate een bepaalde hoeveelheid broeikasgas een bijdrage levert aan de opwarming van de aarde. Koolstofdioxide-equivalent is een rekeneenheid waarmee men de bijdrage van broeikasgassen aan de opwarming van de aarde onderling kan vergelijken.

Aanduidingen voor koolstofdioxide-equivalent
Koolstofdioxide-equivalent wordt in het Engels Carbon Dioxide Equivalent (CDE) genoemd. In Nederland wordt koolstofdioxide-equivalent ook wel aangeduid met CO2-eq, CO2eq of CO2e. Koolstofdioxide wordt ook wel kooldioxide of koolzuurgas genoemd en heeft als brutoformule CO2. Om die reden wordt CO2 in de afkortingen van koolstofdioxide-equivalent genoemd. Het woord ‘equivalent’ kan men in dit verband vertalen met ‘gelijkwaardig aan’ of ‘gelijk aan’. Met het koolstofdioxide-equivalent wordt dus beoordeeld in welke mate een bepaald broeikasgas een vergelijkbaar negatief effect heeft op de opwarming van de aarde als koolstofdioxide dat heeft.

CO2- equivalent of GWP

Over het algemeen wordt de emissie van broeikasgassen uitgedrukt in CO2-equivalenten. Door de aanduiding in CO2-eq kan men de schadelijke effecten van bepaalde stoffen voor de opwarming van de aarde goed met elkaar vergelijken. Het rekenprincipe dat gehanteerd wordt om tot het Koolstofdioxide-equivalent is gebaseerd op het ‘Global Warming Potential’ (GWP). Het GWP is een aanduiding waarmee men inzichtelijk maakt in welke mate een gas bijdraagt aan het broeikaseffect. De werkwijze die men hanteert bij het Global Warming Potential is ontwikkeld door het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC).

Europees systeem voor emissiehandel (EU ETS)

Europese systeem voor emissiehandel is de benaming voor een groot systeem dat wordt gebruikt voor het verhandelen van emissierechten door bedrijven. het systeem wordt ook wel afgekort met EU ETS. Deze afkorting staat voor European Union Emissions Trading System. Het systeem is niet alleen het eerste systeem dat wordt gebruik voor het verhandelen van uitstootrechten van broeikasgassen ter wereld, het is ook nog het grootste systeem op dit gebied.

Waarom werd de EU ETS ingevoerd?
Het European Union Emissions Trading System werd ingevoerd in 2005 in de Europese Unie. Het doel van de wet is het beperken van de emissie van schadelijke stoffen door bedrijven zodat het aantal broeikasgassen kan worden beperkt. Het beperken van de broekkasgassen zou het broeikaseffect tegen moeten gaan en daarmee de opwarming van de aarde moeten beperken. Er is een groot aantal bedrijven dat onder dit systeem vallen. In 2013 waren dit meer dan 11.000 bedrijven waaronder fabrieken en elektriciteitscentrales die een netto warmteoverschot van 20 MW of meer hadden.

Al deze bedrijven waren verspreid over de 28 lidstaten van de Europese Unie en in Noorwegen , IJsland en Liechtenstein. De genoemde 11.000 bedrijven verbruikten met hun installaties voor ongeveer 50 procent van de CO2-emissies en ongeveer 40% van de totale broeikasgasemissie van de Europese Unie. Het European Union Emissions Trading System moest er voor zorgen dat met name deze vervuilende bedrijven minder schadelijke stoffen uitstoten.

Cap and trade systeem
Het European Union Emissions Trading System is een zogenoemd ‘cap and trade’ systeem. Dit houdt in dat voor bedrijven een maximale uitstoot van broeikasgassen wordt bepaald en vastgelegd. Een bedrijf kan rechten inkopen om CO2 uit te storen. Deze rechten kunnen worden verhandeld en geveild. De installaties van bedrijven moeten verplicht zijn uitgerust met apparatuur waarmee de CO2-emissies gemeten kunnen worden.

Het resultaat van deze metingen moet inzichtelijk worden gemaakt in rapportages. Op basis van deze rapportages kan men concluderen of een bedrijf voldoende emissierechten heeft ingekocht. Als een bedrijf te veel emissierechten heeft ingekocht ten opzichte van de daadwerkelijk geconstateerde CO2-emissie dan kan het overschot aan emissierechten worden verkocht aan andere bedrijven. Als een bedrijf meer CO2 uitstoot dan het rechten heeft, zal het bedrijf er rechten bij moeten kopen.

Marktwerking en beperking van CO2 emissie
Doordat bedrijven het teveel aan emissierechten kunnen verkopen in European Union Emissions Trading System worden bedrijven er toe aangezet om voorzieningen te treffen waarmee de CO2 uitstoot kan worden beperkt. Hoe minder CO2 wordt uitgestoten hoe meer emissierechten het bedrijf overhoudt. Deze rechten leveren geld op. Dat zorgt er voor dat de investeringen in het beperken van de CO2 uitstoot kunnen worden terugverdient en er bovendien nog winst gemaakt kan worden.

Er ontstaat een bepaalde marktwerking in emissierechten. Bedrijven zoeken naar goedkope en effectieve methoden om de CO2 uitstoot te reduceren. Voor de overheid is deze EU ETS methode een effectief middel om zonder veel overheidsinterventie bedrijven na te laten denken over processen die milieuvriendelijker en CO2 neutraler kunnen produceren.

Fases voor het Europees systeem voor emissiehandel
Het Europees systeem voor emissiehandel is in een aantal fases opgedeeld. In totaal zijn er vier verschillende fases. Deze fases zijn gebonden aan een aantal periodes.

  • De eerste fase van het systeem ging van kracht in 2005 toen het systeem werd ingevoerd. De eerste fase liep door tot en met 2007. Deze eerste fase was bedoelt als testfase voor het Europees systeem voor emissiehandel.
  • De tweede ging van kracht in 2008 en liep door tot en met het jaar 2012. Tijdens deze periode werd het Joint Implementation systeem ingevoerd en werd ook het Clean Development Mechanism toegevoegd.
  • De derde fase trad in werking na 2012 en loopt tot 2020. Het jaar 2020 is een belangrijk jaar omdat er dan sprake moet zijn 21% reductie van de uitstoot van broeikasgassen. In deze derde fase wordt de maximaal toegestane uitstoot onder het EU ETS per jaar met 1,74% worden afgebouwd.
  • De vierde fase treed in werking na 2020. Vanaf dat jaar moet de CO2 uitstoot nog sneller naar beneden gebracht worden. De maximale uitstoot van broeikasgassen onder het EU ETS wordt verlaagd met 2,2% per jaar.

Veranderingen in het EU ETS
Niet alleen in de eerste fase, oftewel de testfase van het EU ETS, is er veel veranderd aan dit systeem. De derde fase van het systeem liet bijvoorbeeld een grootschalige handel in emissierechten zien. Bijna alle emissierechten werden geveild en er werden bijna geen rechten weggegeven. Er is een ware handel ontstaan in emissierechten waardoor sommige bedrijven er zelfs op verdienen.

Op dinsdag 15 maart 2016 werd bekend gemaakt dat er grote vervuilende bedrijven zijn die verdienen aan de verkoop van een overschot aan emissierechten. Dit staat in een rapport van CE Delft. Dit rapport is in opdracht van de Britse lobbygroep Carbon Market Watch is gemaakt. De uitkomst van dit rapport zal waarschijnlijk een effect hebben op de verdere uitvoering van de wet en regelgeving omtrent het Europees systeem voor emissiehandel.

In de derde fase worden de regels beter geharmoniseerd. Daarnaast zijn in deze fase ook een aantal andere broeikasgassen toegevoegd die worden gemeten. Lachgas en fluorkoolstoffen zijn hiervan een paar voorbeelden.

In 2012 werd het Europees systeem voor emissiehandel ook toegepast in de luchtvaart. In de luchtvaart wordt namelijk ook veel CO2 uitgestoten door vliegtuigen. Het is goed mogelijk dat het Europees systeem voor emissiehandel in toekomst ook voor andere sectoren gaat gelden.