Koolstofdioxide-equivalent

Koolstofdioxide-equivalent is een aanduiding waarmee men doormiddel van een equivalente concentratie CO2 inzichtelijk maakt in welke mate een bepaalde hoeveelheid broeikasgas een bijdrage levert aan de opwarming van de aarde. Koolstofdioxide-equivalent is een rekeneenheid waarmee men de bijdrage van broeikasgassen aan de opwarming van de aarde onderling kan vergelijken.

Aanduidingen voor koolstofdioxide-equivalent
Koolstofdioxide-equivalent wordt in het Engels Carbon Dioxide Equivalent (CDE) genoemd. In Nederland wordt koolstofdioxide-equivalent ook wel aangeduid met CO2-eq, CO2eq of CO2e. Koolstofdioxide wordt ook wel kooldioxide of koolzuurgas genoemd en heeft als brutoformule CO2. Om die reden wordt CO2 in de afkortingen van koolstofdioxide-equivalent genoemd. Het woord ‘equivalent’ kan men in dit verband vertalen met ‘gelijkwaardig aan’ of ‘gelijk aan’. Met het koolstofdioxide-equivalent wordt dus beoordeeld in welke mate een bepaald broeikasgas een vergelijkbaar negatief effect heeft op de opwarming van de aarde als koolstofdioxide dat heeft.

CO2- equivalent of GWP

Over het algemeen wordt de emissie van broeikasgassen uitgedrukt in CO2-equivalenten. Door de aanduiding in CO2-eq kan men de schadelijke effecten van bepaalde stoffen voor de opwarming van de aarde goed met elkaar vergelijken. Het rekenprincipe dat gehanteerd wordt om tot het Koolstofdioxide-equivalent is gebaseerd op het ‘Global Warming Potential’ (GWP). Het GWP is een aanduiding waarmee men inzichtelijk maakt in welke mate een gas bijdraagt aan het broeikaseffect. De werkwijze die men hanteert bij het Global Warming Potential is ontwikkeld door het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC).

Wat is emissie en imissie?

Het woord emissie wordt regelmatig gebruikt in de context van milieu en duurzaamheid. Emissie is in dat verband een verzamelnaam voor uitstoot of lozing van verontreinigende stoffen. Er zijn verschillende emissiebronnen. Deze bronnen die uitstoot van schadelijke stoffen veroorzaken kunnen zowel van particulieren als van bedrijven zijn. Emissie in de vorm van luchtvervuiling kan bijvoorbeeld plaatsvinden door de schoorsteen van een woning of door de uitstoot van de schoorsteen van een fabriek.

CO2 uitstoot
De hoeveelheid luchtvervuiling in kubieke meters verschilt per uitstootbron. Auto’s zorgen bijvoorbeeld voor CO2 uitstoot. CO2 is een schadelijke stof die in belangrijke mate verantwoordelijk is voor het opwarmen van de aarde.  De hoeveelheid CO2 die in de lucht wordt uitgestoten is afhankelijk van het soort  brandstof die de auto gebruikt. Daarnaast hebben auto’s een verschillend gewicht waardoor meer vermogen nodig is om de auto in beweging te brengen. Dit zorgt er voor dat de hoeveelheid brandstof ook per auto verschilt.

Verspreiding van luchtvervuiling
Ook de manier waarop de luchtverontreiniging wordt verspreid is afhankelijk van verschillende factoren. Hierbij kan bijvoorbeeld gekeken worden naar de windsnelheid en de windrichting. Daarnaast is de temperatuur van invloed en de turbulenties. Dit zijn echter natuurlijke factoren. De mens heeft ook invloed op de verspreiding van luchtvervuiling bijvoorbeeld door de hoogte van schoorstenen aan te passen en de snelheid van de uitstootgassen te reguleren.

Imissie en emissie
Na verloop van tijd komen de schadelijke stoffen op de leefhoogte terecht. De leefhoogte is anderhalve meter hoog vanaf de grond gemeten. Het is belangrijk dat de lucht op die hoogte zo schoon mogelijk is omdat veel mensen en dieren deze lucht inademen. De stoffen uit de lucht die op de leefhoogte gemeten worden vormen de imissie.

Emissiepatroon
De verhouding tussen de imissie en de emissie wordt ook wel emissiepatroon genoemd. De emissiepatronen kunnen verschillend zijn in een jaar. De tijd van het jaar kan bijvoorbeeld van invloed zijn, wordt er bijvoorbeeld in de zomer of in de winter een emissiemeting verricht. Ook de afkomst van de verontreiniging is van invloed op de meetresultaten. In het verkeer zorgen bewegelijke uitstootbronnen voor veel emissie. Deze emissie vindt dicht bij de grond plaats. De verhouding tot emissie en imissie is daardoor in verkeer is zeer groot.

Bij huizenverwarming is de verhouding tussen emissie en imissie redelijk groot omdat de schoorstenen van woningen verhoudingsgewijs laag zijn. Hierdoor komt de schadelijke emissie relatief snel op imissie hoogte.

Bij grote industriële bedrijven wordt de uitstoot vaak via lange schoorstenen in de lucht gebracht. Hierdoor komt de luchtverontreiniging minder snel op imissie niveau. De verhouding tussen emissie en imissie is hierdoor kleiner dan bij huisverwarmingen het geval is. Dit houdt echter niet in dat de luchtverontreiniging door industriële bedrijven lager is dan de verontreiniging van huizen. De CO2 uitstoot van industriële bedrijven is in de praktijk meestal juist vele malen groter dan de uitstoot van woningen. Dit komt omdat bedrijven veel meer kubieke meters uitstoten dan woningen.