Wat is contractloon?

Contractloon is het loon dat voortvloeit uit de afspraken die zijn vastgelegd in de collectieve arbeidsovereenkomsten (cao). Bij het tot stand komen van een contractloon is er een verschil tussen de overheid en de private sector. Bij de private sector komen de contractlonen tot stand door afspraken die tussen werkgeversorganisaties en werknemersorganisaties (vakbonden) zijn vastgelegd in de cao.

Bij de overheid is er geen sprake van cao-onderhandelingen en worden de contractlonen vastgesteld op basis van arbeidsvoorwaardenafspraken die door de overheid worden gemaakt met overheidspersoneel. Een contractloon is dus in feite een loon dat is geregeld doormiddel van een cao of arbeidsvoorwaardenafspraken.

Contractloon volgens CBS en CPB
Het contractloon wordt door het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS) en het Centraal Planbureau (CPB) ook gebruikt voor berekeningen, publicaties en rapportages. De definitie van het contractloon blijft staan alleen wordt het contractloon door het CBS soms anders bepaald dan het CPB. Dit heeft te maken met de steekproef en de weging. Ook het boeken van loonmutaties en de hoogte daarvan heeft effect op de hoogte van het contractloon. Hierbij kunnen ook verschillen ontstaan tussen het bepalen van het contractloon door het CBS en het CPB.

Als men de publicaties van deze instanties echt goed met elkaar wil vergelijken moet men goed bekijken hoe men het contractloon precies heeft gehanteerd en berekend.

Wat wordt bedoelt met besteedbaar inkomen?

Er zijn verschillende termen die aan de orde kunnen komen als men het heeft over het inkomen van een gezin of werknemer. Bekende termen zijn het brutoloon en het nettoloon. Ook de term besteedbaar inkomen wordt gebruikt. Het besteedbaar inkomen wordt ook wel secundair inkomen genoemd. Deze term verwijst naar het gedeelte van een huishouden dat voor particuliere consumptie kan worden gebruikt.

MGC en MGS
Het besteedbaar inkomen is het totale inkomen dat men kan besteden. Dit is het totale persoonlijke inkomen waar de persoonlijke belastingen van zijn afgetrokken. Hierbij komt ook de MGC aan de orde. Dit is de marginale geneigdheid tot consumeren. Als het besteedbaar inkomen stijgt zal niet al het extra geld meteen worden geconsumeerd. Er is een bepaalde geneigdheid om een deel van de inkomsten te consumeren en een ander deel bijvoorbeeld te gebruiken om te sparen of schulden af te lossen.

De MGC wordt uitgedrukt in een getal. Als bijvoorbeeld het besteedbaar inkomen van een huishouden met 100 euro toeneemt dan kan 75 euro bijvoorbeeld daadwerkelijk extra worden geconsumeerd. Het MGC is dan 0,75. Er bestaat ook een marginale geneigdheid tot sparen, dit wordt afgekort met MGS. In het hiervoor genoemde voorbeeld is de MGS 0,25.

Wat wordt bedoelt met ‘Jan Modaal’

Jan Modaal is een algemene uitdrukking voor werknemers in Nederland die een doorsnee-inkomen verdienen. Met de uitdrukking ‘Jan Modaal’ wordt in Nederland vaak geduid op een gewone burger die een modaal inkomen verdient. Een modaal inkomen is een inkomen wat in Nederland het meeste voorkomt.

De term ‘Jan Modaal’ wordt ook gebruikt door de politiek. Regeringspartijen en oppositiepartijen kunnen bijvoorbeeld in hun politieke campagnes bewerken dat ze opkomen voor Jan Modaal waarmee ze in feite willen zeggen dat ze opkomen voor gemiddelde werknemers in Nederland. Jan Modaal wordt daarom ook wel gebruikt voor de “de gewone man” in Nederland.

Jan Modaal in de politiek
Jan Modaal wordt ook wel als uitgangspunt gehanteerd in sociaal-economische rekenmodellen. Als uit de rekenmodellen blijkt dat het voorgenomen regeringsbeleid ongunstig uitpakt voor Jan Modaal zal men in veel gevallen aanpassingen aan het regeringsbeleid doen. Men wil namelijk niet dat veel Nederlandse werknemers ontevreden worden over de effecten van een regeringsbeleid.

Jan Modaal als uitgangspunt
Als men het salaris van iemand of een groep werknemers wil aanduiden dan gebruikt men vaan begrippen als modaal, beneden modaal of dubbel modaal. Met al deze begrippen maakt men duidelijk wat de hoogte van iemand zijn of haar salaris is zonder exacte getallen te noemen.

Middeninkomens of mediane inkomens
Het Centraal Bureau voor de Statistiek hanteert ook wel de termen ‘middeninkomens’ of ‘mediane inkomens’. Dit is het gemiddelde inkomen wat werknemers in Nederland verdienen. Ongeveer 50 procent van de werkende Nederlanders verdient boven dit salaris en 50 procent verdient er onder.

Waarom is het hebben van een betaalde baan belangrijk?

Regelmatig hoor je de opmerking dat werk goed voor je is. Als een werknemer een baan heeft die past bij zijn of haar competenties, opleidingen, ambities, salariswens en geografische ligging ten opzichte van de woonplaats dan kan een baan een belangrijke toegevoegde waarde hebben voor iemand zijn of haar leven.

Werk is belangrijk
Werk zorgt er niet alleen voor dat men inkomen heeft om in zijn of haar eigen levensonderhoud (en dat van het gezin) te voorzien. Werk is veel meer, men kan een bepaalde eigenwaarde of erkenning aan werk ontlenen. Bovendien zorgt werk er voor zingeving men heeft het gevoel dat men een bijdrage levert aan de maatschappij.

Ontwikkeling
Als men werk heeft met doorgroeimogelijkheden of opleidingsmogelijkheden is het ook mogelijk om jezelf verder te ontwikkelen. Verder zorgt werk voor een netwerk van sociale contacten. Een betaalde baan is daarom voor veel mensen een belangrijke meerwaarde voor het leven.

Wegvallen van betaald werk
Werk biedt helaas geen garantie. Het is mogelijk dat men om wat voor reden dan ook zonder werk raakt. Dit kan door ontslag maar het is ook mogelijk dat een tijdelijk contract niet wordt verlengd. Vaste contracten hebben tegenwoordig met het versoepeling van ontslagrecht ook weinig meerwaarde ten opzichte van tijdelijke contracten. Het wegvallen van werk door ontslag wordt door veel mensen als een zeer vervelende situatie ervaren.

Op zoek naar werk
Na het wegvallen van werk ontstaat meestal een periode waarbij met terugblikt op de stappen die men heeft doorlopen in de loopbaan. Daarbij evalueert men welke ervaring men vanuit voormalige werkgevers en voormalige functies heeft opgedaan. Hieruit kan men conclusies trekken over de werkzaamheden en verantwoordelijkheden  die men in vacatures van potentiële werkgevers wil aantreffen.

Welke werknemersverzekeringen zijn er in Nederland?

Werknemersverzekeringen zijn publiekrechtelijke verzekeringen voor werknemers en mensen die aan hen gelijk gesteld zijn. Deze verzekeringen zijn in Nederland opgelegd om er voor te zorgen dat werknemers een uitkering kunnen ontvangen wanneer er sprak is van arbeidsongeschiktheid of een andere vorm van onvrijwillige werkloosheid. De werknemersverzekeringen zijn in Nederland in de wet vastgelegd. Werknemersverzekeringen zijn een verplichting voor werknemers. Dit houdt in dat werknemers geen vrijwillige keuze hebben om wel of niet verzekerd te worden. Werknemers zijn in Nederland dus verplicht verzekerd via de werknemersverzekeringen. De werknemersverzekeringen horen bij de publiekrechtelijke verzekeringen deze verzekeringen worden ook wel sociale verzekeringen genoemd.

Werknemersverzekeringen in Nederland
In het Europese deel van Nederland, dus niet beslist in de overzeese gebieden, zijn een aantal werknemersverzekeringen verplicht. Dit zijn de volgende verzekeringen:

  • Werkloosheidswet deze wet wordt ook wel afgekort met WW. Deze wet zorgt er voor dat een voormalig werknemer bij onvrijwillige werkloosheid een uitkering kan ontvang. Deze uitkering zorgt voor een inkomensvoorziening.
  • Ziektewet, afgekort met ZW. De ZW is ingevoerd om een inkomensvoorziening te verschaffen wanneer een werknemer ziek raakt en daardoor ongeschikt is om arbeid te verrichten. Dit wordt ook wel arbeidsongeschiktheid genoemd. Doordat werkgevers nu (in 2015) twee jaar lang het loon dienen door te betalen bij ziekte is het bereik van de Ziektewet aanzienlijk verminderd.
  • Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, afgekort met WIA.  De WIA is een wet die er voor zorgt dat langdurige arbeidsongeschikten een inkomensvoorziening hebben in geval men over geruime periode niet in staat is om te kunnen werken.
  • Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering, afgekort met WAO. Deze wet is de voorloper van de bovengenoemde WIA. De WAO is van toepassing op werknemers die ten tijde van de invoering van de WIA een uitkering uit de WAO ontvingen.

Wat is een nulurencontract?

Een nulurencontract is een arbeidsovereenkomst. Deze overeenkomst wordt gesloten tussen een werkgever en een werknemer. Kenmerkend voor een nulurencontract is dat er geen vast aantal uren in het contract is opgenomen voor de werknemer. Daarnaast is er in een nulurencontract ook geen minimaal aantal uren werk gegarandeerd voor de werknemer. Een werknemer kan gedurende de contractduur door de werkgever opgeroepen worden. Dit vereist van de werknemer maximale flexibiliteit. De werkgever beperkt doormiddel van een nulurencontract het risico dat hij de werknemer moet doorbetalen wanneer er weinig werk is. Als de werknemer wordt opgeroepen dient hij of zij onder de voorwaarden en het loon van het nulurencontract arbeid te verrichten. Een nulurencontract kan voor bepaalde en onbepaalde tijd zijn. Een werknemer die op basis van een nulurencontract werkt is een flexibele arbeidskracht en wordt ook wel een flexwerker genoemd. Er zijn echter meerdere varianten van flexwerk en flexibele arbeid. Hieronder is meer informatie weergegeven over nulurencontracten.

Aandachtspunten bij nulurencontracten
Nulurencontracten zijn geschikt voor organisaties die een grote mate van flexibiliteit eisen van het personeel. Dit kunnen organisaties zijn die te maken hebben met grote pieken en dalen in de productie. Als er een piek in de productie is kunnen bedrijven medewerkers met een nulurencontract oproepen. Als er een dal volgt in de productie kunnen ze de medewerkers thuis laten zitten. Voor werknemers is een nulurencontract een onzekere arbeidsrelatie.

Werknemers met een nulurencontract hebben weliswaar een contract maar de hoeveelheid werk die ze verrichten is onzeker. Daardoor zijn de inkomsten van deze werknemers vaak ook onzeker terwijl ze wel werkloosheidsstatistieken verdwijnen.

Geen werk is geen loon?
De Nederlandse overheid wil misbruik van nulurencontracten tegengaan. Daarom heeft de overheid een maximale periode in de wet vastgelegd waarbinnen een medewerker kan werken onder de conditie: geen werk is geen loon’. Deze periode is maximaal zes maanden en dient schriftelijk in het nulurencontract te worden vastgelegd. Na afloop van deze zes maanden moet de werkgever het loon doorbetalen indien de werknemer onder het nulurencontract werkzaam blijft bij het bedrijf. De doorbetaling is ook van toepassing als er voor de werknemer niet of nauwelijks werk is gedurende de contractduur. De hoogte van de doorbetalingsplicht van de werkgever is afhankelijk van het gemiddelde aantal uren en het gemiddelde inkomen dat de werknemer de laatste drie maanden heeft genoten. De exacte regels zijn afhankelijk van de afspraken die zijn opgenomen in de cao waaronder het bedrijf valt.