Wat wordt bedoelt met ‘Jan Modaal’

Jan Modaal is een algemene uitdrukking voor werknemers in Nederland die een doorsnee-inkomen verdienen. Met de uitdrukking ‘Jan Modaal’ wordt in Nederland vaak geduid op een gewone burger die een modaal inkomen verdient. Een modaal inkomen is een inkomen wat in Nederland het meeste voorkomt.

De term ‘Jan Modaal’ wordt ook gebruikt door de politiek. Regeringspartijen en oppositiepartijen kunnen bijvoorbeeld in hun politieke campagnes bewerken dat ze opkomen voor Jan Modaal waarmee ze in feite willen zeggen dat ze opkomen voor gemiddelde werknemers in Nederland. Jan Modaal wordt daarom ook wel gebruikt voor de “de gewone man” in Nederland.

Jan Modaal in de politiek
Jan Modaal wordt ook wel als uitgangspunt gehanteerd in sociaal-economische rekenmodellen. Als uit de rekenmodellen blijkt dat het voorgenomen regeringsbeleid ongunstig uitpakt voor Jan Modaal zal men in veel gevallen aanpassingen aan het regeringsbeleid doen. Men wil namelijk niet dat veel Nederlandse werknemers ontevreden worden over de effecten van een regeringsbeleid.

Jan Modaal als uitgangspunt
Als men het salaris van iemand of een groep werknemers wil aanduiden dan gebruikt men vaan begrippen als modaal, beneden modaal of dubbel modaal. Met al deze begrippen maakt men duidelijk wat de hoogte van iemand zijn of haar salaris is zonder exacte getallen te noemen.

Middeninkomens of mediane inkomens
Het Centraal Bureau voor de Statistiek hanteert ook wel de termen ‘middeninkomens’ of ‘mediane inkomens’. Dit is het gemiddelde inkomen wat werknemers in Nederland verdienen. Ongeveer 50 procent van de werkende Nederlanders verdient boven dit salaris en 50 procent verdient er onder.

Wat is een modaal inkomen?

Modaal inkomen wordt in Nederland gebruikt om duidelijkheid te geven over het inkomensniveau van een werknemer. De uitdrukking modaal inkomen kan worden vertaald met een ‘geprikt’ salaris. Het woord modaal is afgeleid van het begrip ‘modus’. Dit woord wordt in de statistieken gebruikt als het meest voorkomende gegeven. Een modaal inkomen is echter niet te vertalen met het meest voorkomende inkomen.

Mediaan inkomen
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gebruikt de term ‘mediaan inkomen’ of ‘middeninkomens’. Het woord mediaan wordt ook in statistieken gebruikt. Dit woord kan omschreven worden als het midden van een verzameling gegevens. Binnen het kader van de hoogte van salarissen zou een mediaan inkomen het inkomen zijn dat precies het midden is van het hoogste en laagste inkomen dat men in Nederland verdient. Een mediaan inkomen is het inkomen waarboven 50 procent van de Nederlanders en waaronder 50 procent van de Nederlanders verdient.

Hoe hoog is een modaal inkomen?
Het modaal inkomen is geen vast gegeven dat ieder jaar het zelfde is. In plaats daarvan verschilt het modaal inkomen jaarlijks. In 2013 was het modaal inkomen bijvoorbeeld volgens het centraal planbureau (CPB) € 34.500 bruto per jaar met inbegrip van vakantietoeslag. In 2014 werd het modaal inkomen vastgesteld op € 35.000 en voor 2015 op € 35.500. Zoals je ziet gaat het modaal inkomen ieder jaar iets omhoog.