Wat zijn leerbanen?

Leerbanen zijn speciale dienstverbanden waarbij iemand werkzaam is bij een bedrijf en tevens een opleiding volgt. De term leerbaan is een  algemene term net zoals  “ werken en leren” . Een leerbaan is een baan die vooral gericht is op de ontwikkeling van de werknemer die werkzaam is op de leerwerkplek. Door te werken en te leren zal deze werknemer zijn of haar vaardigheden verder ontwikkelen waardoor de meerwaarde van deze werknemer voor de werkgever en de arbeidsmarkt wordt vergroot. De opleidingen die gekoppeld zijn aan leerbanen kunnen op verschillende niveaus zijn. er zijn leerbanen op mbo niveau maar ook op hbo niveau. Uiteraard is de functie-inhoud daar ook op aangepast.

Leerbaan bij een erkend leerbedrijf
Het volgen van een leerbaan op een leerwerkplek kan niet overal. Een leerwerkbaan kan men uitvoeren bij een officieel erkend leerbedrijf. Erkende leerbedrijven worden aangemerkt met een beeldmerk . Sinds 1 augustus 2015 wordt hiervoor in Nederland één landelijk beeldmerk gehanteerd voor dat gebruikt wordt voor alle erkende leerbedrijven die leerwerkplekken aanbieden op mbo-niveau. Dit is het SBB beeldmerk. De letters SBB staan voor: Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. Mensen die een leerbaan zoeken kunnen zelf solliciteren bij een erkend leerbedrijf. Ook kunnen ze doormiddel van een uitzendbureau of een brancheorganisatie bij een leerbedrijf terecht komen. Sommige uitzendbureaus zijn zelf ook erkende leerbedrijven.

leerbanen met baangarantie
Voor bepaalde doelgroepen zijn er leerbanen met baangarantie. Deze mogelijkheid wordt vanuit de overheid geboden voor werklozen die in een uitkeringspositie zitten en recht hebben op een van de volgende uitkeringen:

  • Wajong- uitkering,
  • WAO-uitkering,
  • WIA-uitkering,
  • WGA-uitkering,
  • ZW-uitkering.

Naast deze uitkeringen zijn de volgende voorwaarden ook van belang:

  • Men zoekt actief naar werk en vindt geen werk op een reguliere manier.
  • Men heeft geen diploma’s of verouderde diploma’s met nauwelijks waarde op de arbeidsmarkt.
  • Men kan of mag de werkzaamheden waarin men ervaring heeft opgebouwd niet meer uitoefenen.

Leerbanen met baangarantie zijn grotendeels dezelfde leerbanen als de reguliere leerbanen behalve dan de speciale uitgangspositie van de werknemer. Iemand met een van de hiervoor genoemde uitkeringen heeft vaak een langere afstand tot de arbeidsmarkt dan een reguliere werkzoekende. Daar zijn de trajecten op het gebied van werken en leren ook op aangepast. Meestal gebeurd dit met behoud van uitkering of een andere financiële constructie waardoor de financiële lasten voor de werkgever kunstmatig laag gehouden worden. De werkgever moet echter wel een baangarantie verstrekken aan de werknemer op een leerwerkplek. Deze baangarantie is over het algemeen een bepaalde tijdscontract van minimaal zes maanden. Dit houdt in dat als de deelnemer gedurende een bepaalde periode een goede indruk heeft achter gelaten bij de werkgever er een contract wordt verstrekt en het dienstverband dan wordt doorgezet.

Baangarantie
Het woord baangarantie schept bij werkzoekenden een verwachting. Toch komt die verwachting in de praktijk niet altijd uit. Sommige werkgevers hebben wel de intentie om mensen een contract te geven maar zijn toch in de praktijk ontevreden over de inzet of kwaliteit van sommige medewerkers op een leerwerkplek. Dat zorgt er voor dat het voorkomt dat mensen met een leerwerkbaan niet altijd een contract krijgen hoewel ze wel op basis van een baangarantie werken. Daarnaast komt het voor dat werkgevers zelf onbetrouwbaar zijn en wel beloven om een contract te verstrekken maar dat in de praktijk niet doen. Dikwijls zoeken deze onbetrouwbare leerbedrijven naar redenen om toch geen contract te verstrekken. Deze oorzaken en redenen worden dan toegeschreven aan de kandidaat die werkzaam is op basis van een leerbaan op een leerwerkplek.

Wat is arbeidsongeschiktheid en wanneer ben je arbeidsongeschikt?

Arbeidsongeschikt is een aanduiding die wordt gebruikt om duidelijk te maken dat iemand niet geschikt is om arbeid te verrichten met een erkende economische meerwaarde. Dit houdt in dat iemand die arbeidsongeschikt is niet in staat is om werk te verrichten dat echt bijdraagt aan het bedrijfsproces. Arbeidsongeschiktheid is een gevolg van verschillende ziekten, lichamelijke en geestelijke beperkingen.

Wanneer ben je arbeidsongeschikt?
Arbeidsongeschiktheid kan verschillende oorzaken hebben daarom zijn personen die arbeidsongeschikt zijn vaak moeilijk met elkaar te vergelijken. Zo kan de ene persoon bijvoorbeeld psychische beperkingen hebben terwijl een andere persoon juist lichamelijke klachten heeft. Het is voor een buitenstaander of leek vaak moeilijk om in te schatten in welke mate een persoon in staat is om bepaalde werkzaamheden te verrichten. De beoordeling of iemand arbeidsongeschikt is of niet moet men aan een ter zake kundige arts of bedrijfsarts overlaten. Een bedrijfsarts kan aan de hand van verschillende gesprekken en onderzoeken bepalen of iemand arbeidsongeschikt is en in welke mate hij of zij arbeidsongeschikt is. Dit wordt nauwkeurig vastgelegd in rapporten die desgewenst (gedeeltelijk) voor een werkgever inzichtelijk gemaakt kunnen worden.

Arbeidsongeschiktheid vanuit verschillende invalshoeken
Arbeidsongeschiktheid is een woord waarnaar men op verschillende manieren kan kijken. Een werkgever kan bijvoorbeeld een werknemer arbeidsongeschikt beschouwen wanneer deze op de werkvloer meer kost dat hij of zij oplevert. Een werknemer kan hier echter een hele andere mening over hebben en vindt het bijvoorbeeld belangrijk om een bijdrage te leveren aan het arbeidsproces en productieproces van het bedrijf. Het kan maatschappelijk een meerwaarde hebben om een arbeidsongeschikt persoon aan het werk te houden.

Deze persoon hoeft geen of slechts gedeeltelijk een uitkering te ontvangen en blijft in het werkproces. Dit laatste is in een aantal gevallen van arbeidsongeschiktheid een belangrijk aspect om er voor te zorgen dat iemand weer kan re-integreren. Ondanks het maatschappelijke aspect zijn economische motieven vaak erg belangrijk en regelmatig doorslaggevend om iemand arbeidsongeschikt te noemen. De overheid probeert echter te stimuleren dat werkgevers ook werknemers inzetten met een handicap of beperking. Een aantal bedrijven geeft hieraan gehoor maar meestal moeten dan wel speciale voorzieningen worden gecreëerd.

Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)
Als een werknemer in Nederland door een bedrijfsarts is afgekeurd voor het uitvoeren van werkzaamheden dan kan hij of zij in aanmerking komen voor de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Deze wet behoort tot de werknemersverzekeringen en zorgt er voor dat arbeidsongeschikten een uitkering kunnen ontvangen. Ook zelfstandige ondernemers kunnen in Nederland er voor kiezen om een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten.

Welke werknemersverzekeringen zijn er in Nederland?

Werknemersverzekeringen zijn publiekrechtelijke verzekeringen voor werknemers en mensen die aan hen gelijk gesteld zijn. Deze verzekeringen zijn in Nederland opgelegd om er voor te zorgen dat werknemers een uitkering kunnen ontvangen wanneer er sprak is van arbeidsongeschiktheid of een andere vorm van onvrijwillige werkloosheid. De werknemersverzekeringen zijn in Nederland in de wet vastgelegd. Werknemersverzekeringen zijn een verplichting voor werknemers. Dit houdt in dat werknemers geen vrijwillige keuze hebben om wel of niet verzekerd te worden. Werknemers zijn in Nederland dus verplicht verzekerd via de werknemersverzekeringen. De werknemersverzekeringen horen bij de publiekrechtelijke verzekeringen deze verzekeringen worden ook wel sociale verzekeringen genoemd.

Werknemersverzekeringen in Nederland
In het Europese deel van Nederland, dus niet beslist in de overzeese gebieden, zijn een aantal werknemersverzekeringen verplicht. Dit zijn de volgende verzekeringen:

  • Werkloosheidswet deze wet wordt ook wel afgekort met WW. Deze wet zorgt er voor dat een voormalig werknemer bij onvrijwillige werkloosheid een uitkering kan ontvang. Deze uitkering zorgt voor een inkomensvoorziening.
  • Ziektewet, afgekort met ZW. De ZW is ingevoerd om een inkomensvoorziening te verschaffen wanneer een werknemer ziek raakt en daardoor ongeschikt is om arbeid te verrichten. Dit wordt ook wel arbeidsongeschiktheid genoemd. Doordat werkgevers nu (in 2015) twee jaar lang het loon dienen door te betalen bij ziekte is het bereik van de Ziektewet aanzienlijk verminderd.
  • Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, afgekort met WIA.  De WIA is een wet die er voor zorgt dat langdurige arbeidsongeschikten een inkomensvoorziening hebben in geval men over geruime periode niet in staat is om te kunnen werken.
  • Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering, afgekort met WAO. Deze wet is de voorloper van de bovengenoemde WIA. De WAO is van toepassing op werknemers die ten tijde van de invoering van de WIA een uitkering uit de WAO ontvingen.