Wat is het Programma Aanpak Stikstof (PAS)?

Het Programma Aanpak Stikstof wordt afgekort met PAS en is een programma dat in 2015 door de overheid is gestart om de emissie van stikstof terug te dringen in Nederland. Het programma werd daarnaast gebruikt om vergunningen te verstrekken aan bedrijven die stikstof produceren in de nabijheid van natuurgebieden. In Nederland wordt al geruime tijd veel stikstof uitgestoten. De uitstoot van stikstof vind onder andere plaats in de agrarische sector waarbij meststoffen vrij komen maar ook in het verkeer komt stikstof vrij in de atmosfeer. Stikstof wordt scheikundig aangeduid met N2) en is schadelijk voor ecosystemen en de kwaliteit van het milieu. Om die reden heeft de overheid besloten om doormiddel van het Programma Aanpak Stikstof de uitstoot van stikstof terug te dringen.

PAS is in eerste instantie ingevoerd om het milieu oftewel de natuur te beschermen. Als er meer stikstof wordt uitgestoten verdwijnen bepaalde kwetsbare soorten in de natuur en dat moet voorkomen worden. Anders gaat namelijk de diversiteit achteruit en kunnen ecosystemen verdwijnen. Natuur, milieu en de bouwsector moeten doormiddel van het PAS op elkaar worden afgestemd. Als men wil bouwen in de buurt van kwetsbare natuurgebieden dan zal men zich aan regels moeten houden. De overheid deelt daarom in het kader van het Programma Aanpak Stikstof specifieke vergunningen uit voor het bouwen in en rond natuurgebieden die als kwetsbaar worden aangemerkt. Uiteindelijk wordt bij het verstrekken van vergunningen voor bouwprojecten rekening gehouden met een reductie van stikstof voor de toekomst.

De Raad van State heeft aangegeven dat het Nederlandse programma om stikstof terug te dringen onvoldoende effect heeft. Het oordeel van de Raad van State over het PAS is duidelijk. Het Programma Aanpak Stikstof beschermd de natuur in Nederland onvoldoende tegen de uitstoot van stikstof in de bouwplannen. Er zou nauwelijks zekerheid worden geboden door het PAS als het gaat om de hoeveelheid stikstof die vrij komt door de bouw van snelwegen, stallen, industrie en andere bouwprojecten waarbij een toename van stikstof kan worden verwacht. Op 29 mei 2019 heeft de Raad van State geoordeeld dat het PAS niet als basis voor toestemming voor bouwactiviteiten mag worden gebruikt. Dat kan gevolgen de vergunningen die zijn verstrekt voor bepaalde bouwprojecten.

Wat is verkeersinfrastructuur?

Verschillende bedrijven in de bouw en techniek zijn actief in het aanleggen en bouwen van infrastructuur en civiele kunstwerken. De infrastructuur die men gebruikt voor het vervoeren van goederen en mensen noemt men ook wel verkeersinfrastructuur. Het vervoeren van mensen en goederen is door de jaren heen complexer geworden. Er zijn meer vervoersmiddelen bij gekomen en de infrastructuur, die voor het verplaatsen van de goederen en mensen noodzakelijk is, wordt voortdurend geoptimaliseerd en gemoderniseerd. Nam men eerst genoegen met zandwegen dan is dat tegenwoordig veranderd in een ingewikkeld weggennetwerk van Zeer Open Asfaltbeton (ZOAB).

Verkeersinfrastructuur kan men op verschillende manieren opdelen. Zo kan men bijvoorbeeld de verkeersinfrastructuur indelen in land, water en lucht. Men spreekt ook wel over droge infrastructuur en natte infrastructuur. Hieronder zijn voorbeelden gegeven van deze verschillende soorten van verkeersinfrastructuur.

Droge infrastructuur

  • Spoorwegen
  • Metrowegen
  • Autowegen
  • Fietspaden
  • Wandelpaden
  • Leidingen (pijpen en buizen)
  • Busbanen

Ook civiele kunstwerken kunnen tot de droge infrastructuur behoren zoals:

  • Bruggen
  • Tunnels
  • Viaducten

Natte infrastructuur

Als men het over natte infrastructuur heeft bedoelt men over de infrastructuur die door de waterbouw wordt aangelegd zoals:

  • Kanalen
  • Sloten
  • Aanmeerplaatsen in het water
  • Baggerwerkzaamheden

Ook reeds door de natuur gegeven waterwegen kunnen worden beschouwd als natte verkeersinfrastructuur zoals:

  • Rivieren
  • Zee
  • Oceanen
  • Meren

Door de jaren heen zijn de vervoersmiddelen om mensen, grondstoffen en producten te verplaatsen over de verkeersinfrastructuur alleen maar uitgebreid. Er zijn steeds meer vervoersmiddelen bedacht. Schepen zijn groter geworden en door nieuwe materialen kunnen vliegtuigen groter en lichter worden gemaakt. Er worden nieuwe innovatieve oplossingen bedacht voor het reduceren van CO2 uitstoot door vervoersmiddelen en het reduceren van het gewicht van voertuigen zorgt er ook voor dat wegen minder zwaar belast worden. De wegen zelf worden voorzien van geluiddempende en slijtvaste materialen zodat deze wegen langer mee gaan. In de civiele techniek werkt men veel aan het optimaliseren van de verkeersinfrastructuur.

Techniek

Techniek is een breed begrip. Als men aan het woord techniek denkt kan men verschillende omschrijvingen of betekenissen bedenken. Men kan bij techniek bijvoorbeeld aan een vak op school denken. Op veel scholen wordt het vak techniek gegeven. Tijdens dit vak leren leerlingen, deelnemers of studenten vaardigheden aan om werkstukken te maken of te installeren. Deze vaardigheden worden ook wel technieken genoemd. Er zijn door de jaren heen enorm veel verschillende technieken ontwikkeld. Deze technieken zijn vaak onderverdeeld in bepaalde segmenten waarin de techniek of bouw kan worden opgedeeld.

Technieken opdelen in materialen
Men kan de techniek bijvoorbeeld opdelen materialen die gebruikt worden zoals: metaaltechniek, houtbewerking en kunststofverwerking. Binnen de metaaltechniek heeft men bijvoorbeeld verschillende technieken zoals gieten, smeden, lassen, zagen, slijpen, draaien, frezen en nog veel meer. Ook de houtbewerking kent verspanende bewerkingen zoals zagen, draaien en frezen. Daarnaast kan men in de houtbewerking ook snijden en lijmen om maar een paar voorbeelden te noemen. In de kunststofverwerking kan men persen en extruderen. Extrusie is een techniek om kunststoffen in een bepaalde vorm te persen. Het extruderen is een voorbeeld van een techniek die eigenlijk alleen voor kunststoffen geschikt is. Veel andere technieken zoals lijmen en boren, zagen en snijden kunnen voor meerdere materiaalsoorten worden gebruikt.

Ontwikkeling van techniek
Al sinds de steentijd heeft men zichzelf technieken aangeleerd. De eerste technieken waren vrij eenvoudig. Men leerde met scherpe stokken en stenen te steken, te snijden en te slaan. Al snel leerde men deze technieken beter te beheersen en kon men ook verbindingen maken doormiddel van knopen en huiden bewerken tot kleding. Van botten werden naalden gemaakt. Het maken van een naald vergde technische kennis maar het hanteren van een naald ook. Door de jaren heen leerde men ook steeds meer materialen kennen. Hout en steen waren voor de hand liggende materialen maar al spoedig leerde men ook brons gebruiken. Brons had echter veel minder goede mechanische eigenschappen dan ijzer dat later haar intrede deed in de menselijke technische cultuur. Door ijzer te verwerken tot staal kon men smeedbare producten maken en kon men nog meer gereedschappen ontwikkelen en nog meer technische vaardigheden aanleren.

Mechanische en handwerk
Na verloop van tijd begon de mens paarden, koeien en andere dieren in te zetten om het zware werk uit te voeren op het land. Door de toepassing van stoom in machines kon men mechanische kracht toepassen om producten en materialen te bewerken. Elektriciteit en het gebruik van diverse (fossiele) brandstoffen zorgde er voor dat men landbouwmechanica en industrie om grote schaal kon uitvoeren. Mensen lieten steeds meer technische handelingen over aan machines.

Daardoor kwamen er echter wel nieuwe technieken bij. Men moest onderhoudstechnieken en revisie toepassen om de machines goed te laten functioneren. Dat zijn slechts nog maar een paar voorbeelden. Rond het jaar 2000 nam de industriële automatisering ook een enorme groei door. Machines deden niet alleen de werkzaamheden van mensen, ze moesten voor een deel ook de beslissingen nemen van mensen. Daarvoor werden en worden machines geprogrammeerd. Het programmeren vereist echter ook weer een bepaalde techniek. Verder maakt men veel machines en gebruiksvoorwerpen steeds compacter terwijl ze dezelfde functies of meer moeten uitvoeren. Denk hierbij aan de mobiele telefoon. Dit compacter maken is niet eenvoudig maar vindt bijna overal plaats. Hoe meer materiaal en ruimte bespaard kan worden hoe meer kosten men kan besparen. Veel technieken zijn ontwikkeld om mensen te helpen of om winst te maken door bijvoorbeeld kosten te besparen.

Wat is techniek?
In bovenstaande alinea’s is veel informatie weergegeven over techniek. Toch is er niet duidelijk een antwoord gegeven op de vraag: “wat is techniek?” Volgens het Van Dale woordenboek is techniek:

Het geheel van de bewerkingen of verrichtingen, nodig om in een bep. tak van kunst, industrie enz. iets tot stand te brengen. (Als voorbeeld wordt aangegeven) de techniek van het weven; computertechniek, installatietechniek, verkooptechniek

Deze website, Technisch Werken, definieert techniek als volgt. De definitie van techniek is:

Alle vaardigheden die mensen, met of zonder gereedschappen en machines, toepassen om grondstoffen, producten en werktuigen te bewerken en te verwerken.

Deze definitie is misschien wel breder dan de definitie die in het Van Dale woordenboek wordt gegeven. Daarvoor is bewust gekozen omdat techniek heel breed is. Er komt doormiddel van een bewerking altijd een resultaat tot stand, of dat resultaat nu gewenst is of niet.

Technieken binnen het kader van milieu en maatschappij
Ook kan een bepaald resultaat niet meteen waarneembaar zijn voor een mens. Denk hierbij aan het uitstoten van bepaalde stoffen in de atmosfeer. Uiteindelijk kan men deze resultaten ook weer met bepaalde gereedschappen en instrumenten meten. Uiteindelijk dient men met de technieken de behoeften van de mens. Ook wanneer men de natuur beoogd te bewerken en te verbeteren doet men dat omdat men dat graag wil. De mens manipuleert met technieken vaak haar omgeving. Dat kan ook tot ongewenste resultaten leiden zoals een verhoging van de CO2 uitstoot. De technieken die men tegenwoordig toepast zijn niet alleen afhankelijk van de grondstoffen en het beoogde product. Men moet ook kijken naar het maatschappelijk belang.

De maatschappij moet geen hinder ondervinden van de technieken die men toepast. Daardoor zijn de laatste jaren nucleaire technieken en het gebruik van fossiele brandstoffen in werktuigen en voertuigen (autotechniek) steeds meer ter discussie komen te staan. In plaats daarvan ontwikkelt men duurzame techniek en tracht men doormiddel van technieken energie te winnen uit natuurlijke energiebronnen zoals waterkracht, windkracht en zonnekracht. Bedrijven die duurzame technieken hanteren en gebruik maken van duurzame energie worden ook wel maatschappelijke verantwoorde ondernemingen genoemd. Deze ondernemeningen houden zich bezig met maatschappelijk verantwoord ondernemen omdat ze bij de toepassing van technieken het milieu en de maatschappij zo min mogelijk willen beschadigen over hinderen. In plaats van het manipuleren van de omgeving door technieken leert men de omgeving zo weinig mogelijk te hinderen door technieken. Zo staan technieken ten dienste van de mens en het milieu.

Wat is grafostatica en waar wordt deze methode voor gebruikt?

Grafostatica is methode die wordt gebruikt om grafische oplossingen te vinden voor vlakke statische problemen. Bij grafostatica worden handmatige tekeningen gemaakt door de tekenaar of constructeur. Een groot voordeel van grafostatica is de snelheid waarmee men een probleem kan oplossen. Het nadeel van deze methode is echter dat het resultaat minder nauwkeurig is dan wanneer er een rekenmethode wordt toegepast.

Welke problemen kunnen worden opgelost met grafostatica?
Er kunnen verschillende problemen uit de statica en de sterkteleer kunnen worden opgelost doormiddel van grafostatica. Voorbeelden hiervan zijn de volgende:

  • De resultante, zowel in grootte, richting (zin), en ligging van een stelsel coplanaire krachten bepalen;
  • Stelsels lichamen vrijmaken en de reacties bepalen.
  • Staafkrachten in vakwerken construeren. Vakwerken zijn constructies die veel worden gebruikt in de staalconstructie en civiele techniek. Als men in deze gevallen werkt met grafostatica spreekt van een Cremona-diagram of een Cremona-epure. Deze diagram is vernoemd naar een Italiaanse wiskundige met de achternaam Cremona. Hij heeft onder andere met zijn diagram een bijdrage geleverd aan de bouw van de Eiffeltoren in Parijs.
  • Het buigend moment kan eveneens met de grafostatica in kaart worden gebracht. Ook de  dwarskracht en normaalkracht in de doorsnede van een belaste balk kunnen met de methode in kaar worden gebracht.
  • Het zwaartepunt van een vlakke figuur.

Grafostatica in de tegenwoordige tijd
Tegenwoordig gebruiken tekenaars en constructeurs steeds minder het tekenbord en een potlood als ze grafische problemen willen uitwerken en oplossen. Een computer met de juiste software is voor tekenaars en constructeurs een sneller en effectiever middel om problemen op te lossen. De grafostaticamethode wordt daarom tegenwoordig nauwelijks op papier uitgewerkt. Computers zijn bovendien veel nauwkeuriger.

Wat wordt bedoelt met vakwerk of een vakwerkconstructie in de civiele techniek of bouwkunde?

Vakwerk is een term die op verschillende manieren kan worden uitgelegd. Zo zijn er mensen die bij het woord ‘vakwerk’ denken aan een product dat vakkundig is gemaakt door een techneut. In de civiele techniek en bouwkunde wordt met ‘vakwerk’ ook een constructie bedoelt. Deze constructie wordt gebruikt om een bepaalde ruimte te overspannen. Bij constructies voor bruggen kan men bijvoorbeeld gebruik maken van verschillende verbindingen waardoor vakken ontstaan.

Meestal gebruikt men daarvoor metalen profielen en buizen maar men kan ook gebruik maken van andere materialen zoals hout. Voorbeelden van vakwerk kan men vinden in vakwerkbruggen en dakstoelen. Daarnaast wordt ook in de audiovisuele techniek gebruik gemaakt van vakwerkconstructies. Deze zijn meestal van aluminium gemaakt. Deze constructies noemt men ook wel bij de Engelse naam ‘truss’. De trussen die gebruikt worden in de theatertechniek zijn meestal uitneembaar en worden gebruikt om er  verlichtingsunits en geluidsunits op te bevestigen.

Toepassen van verbindingen
Als men kijkt naar een truss of een vakwerkbrug dan ziet men dat deze constructies uit allemaal verbindingen zijn samengesteld. Over het algemeen gebruikt men hiervoor driehoeken. De reden waarom driehoekverbindingen worden toegepast ligt in het feit dat driehoeken vormvast zijn.

Het is echter ook mogelijk om bij vakwerk gebruik te maken van een ladderconstructie. Een bekend voorbeeld hiervan is de Vierendeelligger. Deze constructie is vernoemd naar de Belgische ingenieur Arthur Vierendeel. Hierbij worden geen driehoeken gebruikt maar rechthoeken.

Vakwerkconstructies worden overigens niet alleen horizontaal toegepast. Het is namelijk ook goed mogelijk om vakwerkconstructies verticaal toe te passen in bijvoorbeeld grote zendmasten.

Vakwerkconstructie ontwerpen
Uiteraard moet men de constructieprincipes uit de constructieleer in acht nemen als men een vakwerkconstructie ontwerpt. Een constructeur moet daarom meestal verschillende sterkteberekeningen maken voordat het ontwerp van de vakwerkconstructie gereed is en uitgevoerd kan worden.

Wat is een aquaduct en waar wordt deze voor gebruikt?

Aquaducten zijn bruggen die worden gebruikt voor het transporteren van water. Kenmerkend voor deze bouwwerken is dat het transport van het water kunstmatig door mensen wordt gestuurd. Een aquaduct kan een waterleiding, kanaal of rivier van koers laten veranderen. Andere verkeersstromen zoals het wegverkeer worden onder het aquaduct geleid. Het is echter ook mogelijk dat er waterverkeer onder het aquaduct wordt geleid.

Geschiedenis van aquaducten
Aquaducten werden al ruim voor het begin van de jaartelling door onder andere de Romeinen gebruikt. In eerste instantie werden aquaducten toegepast als irrigatiesystemen. Doormiddel van een aquaduct kon men water transporteren naar stukken grond die niet in de buurt lagen van een waterbron. Door irrigatie kon men dus ook gebieden die verder bij rivieren en meren vandaan lagen voorzien van water.

De term aquaduct is afkomstig uit het Romeins. Het woord ‘aqua’ staat voor water en het woord ‘ducere’ staat voor het leiden. De aquaducten die door de Romeinen werden aangelegd werden ook gebruikt voor de drinkwatervoorziening van grote steden.  Grote aquaducten konden ongeveer 190.000 m3 water per dag overbrengen. In de stad Rome worden een aantal Romeinse aquaducten zelfs heden nog gebruikt voor watertransport. In Nederland werden vroeger ook wel aquaducten gebruikt maar op veel kleinere schaal.

Aquaducten of kanaalbruggen
Tegenwoordig worden aquaducten vooral toegepast in de vorm van kanaalburggen. Dit zijn in feite waterwegen die door mensen vervaardigd zijn om een kruising tussen wegverkeer en scheepsverkeer mogelijk te maken. Hierbij loopt het wegverkeer onder de kanaalbrug door. In de civiele techniek spreekt men van kanaalbruggen en niet van aquaducten omdat men bij aquaducten vooral denkt aan het transporteren van water. Dit is niet de hoofdoelstelling van een kanaalbrug omdat deze brug vooral wordt gebruikt voor het mogelijk maken van transport over water. Bij de toepassing van kanaalbruggen om waterwegen met elkaar te laten kruisen is ten minste een van beide waterwegen een kunstmatig aangelegde weg bijvoorbeeld in de vorm van een kanaalbrug.

Wat is een kanaalbrug in de civiele techniek?

Kanaalbruggen zijn door mensen vervaardigde bouwwerken die zijn ontworpen om een kanaal te dragen en ongelijkvloers bovenlangs te laten kruisen met een verkeersweg, een vallei of een andere waterweg. Een kanaalbrug wordt in de civiele techniek ook wel een kunstwerk genoemd omdat het kunstmatig door mensen is aangelegd. Daarnaast gebruikt men ook de term aquaduct. Echter zorgt de term aquaduct er voor dat er verwarring kan ontstaan.

Oorspronkelijk werden aquaducten gebruik voor de watertoevoer van steden. Aquaducten werden bijvoorbeeld door de Romeinse beschaving gebruikt  om water te transporteren. Een kanaalbrug wordt niet gebruikt om water te transporteren. In plaats daarvan kan het kanaal meer worden beschouwd als een ‘waterweg’ waarover transport kan plaatsvinden doormiddel van bijvoorbeeld vrachtschepen.

Wat is sonderen of sondering in de grondmechanica?

Sonderen is een werkwoord dat uit de grondmechanica komt. Doormiddel van sonderen bepaald men het draagvermogen van de bodem of grond. De sondering word uitgevoerd door een staaf met kegelvormige punt met een tophoek van 60 in de bodem te drukken. Deze kegelvormige staaf wordt ook wel de sondeerconus genoemd en meet de mechanische weerstand van de grond tijdens de sondering.

Waarom wordt sondering toegepast?
Voordat men gaat bouwen wil men de eigenschappen van de bodem weten. Hierbij onderzoekt men de grond. Als de grond bijvoorbeeld nauwelijks verdicht is en bijna geen draagkracht heeft zal men de grond moeten verbeteren en bouwrijp moeten maken. Een nauwelijks draagkrachtige grond kan daarnaast hogere eisen stellen aan de funderingen die moeten worden aangelegd voor de bouwwerken die op de grond moeten worden geplaatst. Naast het meten van het draagvermogen van de grond wordt bij de meeste sonderingen ook de kleef gemeten. De resultaten van sonderingen worden onder andere gebruikt voor het maken van een funderingsadvies. Verder worden sonderingen ook uitgevoerd voor milieukundig bodemonderzoek.

Verschillende conussen voor sondering
De conussen die gebruikt worden voor sonderingen zijn verschillend. Zo zijn er door de jaren heen diverse conussen ontwikkelt waarmee bijvoorbeeld de geleidbaarheid en temperatuur gemeten kunnen worden. Verder zijn er conussen die het grondwater kunnen meten. Voor milieukundig bodemonderzoek worden ook wel conussen gebruikt die verontreinigingen van de bodem kunnen meten. Door een combinatie van de metingen kan men een goed beeld schetsen van de bodemopbouw en de eventuele bodemverontreiniging. Dit is van belang voordat men aan de slag gaan met de daadwerkelijke bouw van funderingen en dergelijke.

Verder bestaan er zogenoemde piëzoconussen. Hiermee kan men de waterspanning rondom de conus meten. Door het meten van deze waterspanning kan men grondlagen die slecht water doorlaten detecteren.

Hoe worden sonderingen uitgevoerd?
Voor het uitvoeren van sonderingen wordt gebruik gemaakt van een sondeerwagen. Een sondeerwagen is een zwaar voertuig meestal een 6×6 vrachtwagen of een voertuig op rupsbanden. In een sondeerwagen is een wagen met een hydraulische pers deze pers wordt gebruikt om de sondeerstaven in de grond te drukken. Hierbij levert het gewicht van de sondeerwagen de reactiekracht. De oliedruk van de hydraulische pers is een maat voor de conusweerstand. Tegenwoordig zijn er ook moderne elektronische uitvoeringen die ter plekke de kleef en de conusweerstand kunnen bepalen in de grond. De sondeerconus wordt met een constante snelheid van 2 centimeter per seconde de grond in gedrukt. Door grondlagen zoals veen of klei gaat een conus over het algemeen zonder veel moeite naar beneden. Door zand heeft een conus meer kracht nodig. Daarom heeft (verdicht)  zand een hoge re conusweerstand dan veen of klei.

De resultaten van sondering worden genoteerd in een zogenoemde sondeerstaat. In de sondeerstaat staat de conusweerstand, de kleef en de waterspanning. Ook het wrijvingsgetal kan hierop genoteerd worden. De gegevens zijn uitgezet tegen de diepte.

Wat is inklinken van grond?

Grond lijkt een dode bewegingsloze massa maar dat is niet het geval. Door neerslag en temperatuurverschillen kan de hardheid van de grond voortdurend verschillen. Dit heeft ook te maken met de massa waaruit de grond zelf bestaat. Kleigrond is bijvoorbeeld veel minder waterdoorlatend dan zandgrond. Humus is een grondsoort die redelijk veerkrachtig is en daardoor minder goed verdicht kan worden. Grond kan door de toevoeging van water in volume toenemen. Grond kan namelijk water absorberen.

Daarnaast kan ook water aan grond onttrokken worden. Dit kan bijvoorbeeld doordat men grondwater uit de bodem haalt. Door wind en zon kan de toplaag van de grond verdrogen. Door het verdrogen van grond ontstaat ‘klink’. Dit is over het algemeen keiharde grond. Klink komt door het inklinken tot stand. Inklinken is in feite een proces dat een verzamelnaam is voor het verdwijnen van vocht uit de grond. Door het droogmalen van een polder kan klink ontstaan.

Kink ontstaat vooral in veengrond als deze voor ongeveer 15 % uit afgestorven plantenmateriaal bestaat en het overige deel uit vocht bestaat. Als deze grond wordt ontwaterd zal de grond de neiging hebben om in te klinken. Dit inklinken wordt nog extra versterkt doordat plantenresten in het veen na het ontwateren blootgesteld worden aan bacteriën. Deze bacteriën kunnen door de zuurstof in de lucht verschillende verteringprocessen uitvoeren en gaan oxideren. Hierdoor klinkt de grond nog sneller in.

Wat is een proctorproef en hoe wordt deze uitgevoerd?

Een proctorproef is een proef die onder andere in de civiele techniek wordt gebruikt. De proctorproef wordt gebruikt om de dichtheid te bepalen van een bepaald grondmonster. De resultaten van deze proef worden aangeduid in een percentage. Dit percentage maakt de proctordichtheid inzichtelijk. Aan de hand van deze proctordichtheid kan men de verdichtingsgraad van een bepaalde grond aflezen. Hierdoor kan men vervolgens concluderen of de grond over de benodigde funderingsstabiliteit beschikt. De naam van deze proef is een verwijzing naar de Amerikaanse ingenieur Ralph R. Proctor. Hij had in 1933 verschillende varianten van deze proef ontwikkelt.

Waarom wordt de proctorproef gedaan?
Voordat men een fundering plaatst op een stuk grond moet men informatie hebben over de samenstelling van deze grond en de hardheid daarvan. Een fundering moet over het algemeen aangebracht worden op een grond die goed verdicht is. Als men dat niet doet kan het gewicht van de fundering en het bouwwerk er voor zorgen dat de grond er onder in elkaar wordt gedrukt. Dit proces wordt ook wel ‘zetten’ genoemd. Bij overmatig zetten kan een fundering of bouwwerk verzakken en ernstig beschadigen. Zo kunnen er bijvoorbeeld scheuren ontstaan in muren en vloeren. Om dat te voorkomen moet een grond een bepaalde proctordichtheid hebben voordat men er een fundering op kan aanbrengen. Als stelregel wordt een proctordichtheid gehanteerd van 95 à 98%.

Hoe voert men een proctorproef uit?
De proctorproef bestaat uit verschillende onderdelen. Allereerst gaat men het vochtgehalte bepalen van de grondmonsters. Hierdoor worden de grondmonsters genomen met een cilinder die een bepaalde inhoudsmaat heeft. Men meet het vochtgehalte door 150 gram nat zand uit deze cilinder te halen en in een ovenschaal te plaatsen. Dit gewicht wordt vervolgens genoteerd. Daarna verwarmd men het monster enkele minuten in de oven. Hierbij wordt op regelmatige tijdstippen het gewicht van het monster gewogen.  Als het gewicht van het monster niet meer dan 0,1% afwijkt van de vorige meting wordt het monster als droog beschouwd. Men kan nu het droge monster wegen en bepalen wat het verschil is met het oorspronkelijke gewicht van de massa (150 gram). Het verschil is het vochtgehalte dat uit het monster is verdampt.

Vervolgens wordt de maximale dichtheid van het grondmonster bepaald. Hiervoor gebruikt men een andere test. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een machine. Deze machine bevat een gewicht van 2,5 kg met een oppervlakte van 50,8 mm. Dit gewicht slaat met 25 slagen per laag het monster aan. Het aantal verschilt en is afhankelijk van de inhoud van de cilinder. Gemiddeld zijn er 3 tot 5 lagen met een dikte van ongeveer 40 mm.

Voor het bepalen van  maximale proctordichtheid  wordt als volgt te werk gegaan: men begint met een normale waarde (het vochtgehalte zoals deze met het monster was geleverd) en vervolgens voegt men een bepaald aantal percentages van het monster  aan water toe en voert de test nogmaals uit. Dit gebeurt zo vaak totdat de dichtheid van de massa begint te dalen.

Maximum Proctor Dichtheid
De mechanische kwaliteit van een zandmassa in de weg- en waterbouwkunde wordt in Nederland aangeduid in de verdichtingsgraad in % mpd (Maximum Proctor Dichtheid). Dit is de in-situ-dichtheid in verhouding tot de maximum dichtheid. Voor de bodem van een fundering wordt over het algemeen een proctordichtheid van minimaal 95 procent geëist. Voor de toplaag wordt meestal een proctordichtheid van 98 procent geëist.

Wat is verdichten of verdichting?

Verdichten is een proces dat wordt toegepast in de grondverbetering en het aanbrengen van funderingen. Doormiddel van verdichtingsprocessen wordt het volume van zand of steenachtige korrels gereduceerd. Het verdichten wordt eveneens toegepast bij het storten van vloeibaar beton. Het doel van het verdichten is het creëren van een stevige draagkrachtige bodemlaag of het creëren van een stevige betonmassa die over de juiste sterkte-eigenschappen beschikt.

Waarom wordt verdichten uitgevoerd?
Het is belangrijk dat de massa die verdicht moet worden in omvang wordt gereduceerd. Los zand bevat bijvoorbeeld gemiddeld 35 procent lucht, dit echter is afhankelijk van de korrelsamenstelling.  Los zand is niet geschikt om op te bouwen en moet worden verdicht. Om dit te realiseren moet vocht of lucht uit de massa worden verwijdert. Door het inschikken van de zandkorrels neemt de dichtheid toe en de hoeveelheid lucht af. Dit kan doormiddel van stampen, walsen of trillen (vibraties). Zelfs kei kan worden verdicht door gebruik te maken van een schapenpootwals. Zand met veel  organische stoffen wordt ook wel humus genoemd. Deze grond is moeilijk te verdichten omdat er veel stoffen en plantenresten in zitten met verschillende hardheid en vormen. Als de grond niet geschikt is voor het aanbrengen van een fundering kan men er voor kiezen om de slechte grond te verwijderen en vervolgens een zandstorting uitvoeren. Door deze zandstorting kan men een draagkrachtig zandlichaam creëren waarop men het fundament kan aanleggen.

Hoe wordt verdichten uitgevoerd?
Verdichten kan op verschillende manieren worden gedaan. Zo kan men gebruik maken van een trilplaat of een trilstamper om zand aan te stampen tot een draagkrachtige grond voor een oprit of terras. Bij het storten van beton wordt meestal gebruik gemaakt van een trilnaald waarmee men de luchtbellen uit het beton trilt. Grote walsmachines kunnen worden gebruikt bij het walsen van zand en puin voor de aanleg van wegen. Het gereedschap dat men voor de verdichting gebruikt is afhankelijk van de eisen die aan de grond en het fundament worden gesteld. De eisen aan de grond kunnen bijvoorbeeld worden aangeduid in een verdichtingsgraad.

Proctorproef
Voor het bepalen van de verdichtingsgraad van een bepaalde grond wordt gebruik gemaakt van een zogenoemde proctorproef. Deze term is afkomstig uit de civiele techniek. Doormiddel van de proctorproef wordt de dichtheid van een grondmonster bepaald. De uitkomst van de proctorproef wordt weergegeven in een percentage ten opzichte van een standaard maximale verdichtingsgraad. Grond moet volgens een stelregel minimaal 95 à 98% proctordichtheid hebben voor een fundering.

Wat wordt bedoelt met de bouwfraude of bouwfraudezaak?

De bouwfraude of de bouwfraudezaak is een term die verwijst naar de periode waarin tussen 1990 en 2000 in Nederland onregelmatigheden zijn opgetreden bij de aanbestedingsprocedures van overheidsprojecten. De bouwfraude gaat vooral over de geheime prijsafspraken tussen bouwbedrijven. Deze geheime prijsafspraken zorgden er voor dat er oneerlijke concurrentie plaatsvond in de bouwsector bij aanbestedingen van de overheid. De mogelijke misstanden bij de aanbestedingen van de overheid zijn in 2002 onderzocht.  Dit gebeurde doormiddel van een parlementaire enquête.

De kern van de bouwfraudezaak
De overheid deed voor onder andere wegenbouwprojecten en de aanleg van tunnels aanbestedingen. In plaats van een eerlijke concurrentie tussen aannemers werden er echter bij de offertes tussen de aannemers onderlinge afspraken gemaakt.  De aannemers verdeelde de opdrachten van de overheid onder elkaar terwijl die openbaar aanbesteed moesten worden. De aannemer die de opdracht verkreeg moest aan de overige concurrenten in ieder geval de kosten vergoeden die gemaakt werden voor het opstellen en uitbrengen van de offerte. De afspraken tussen de aannemers werden gemaakt door regelmatig een vergadering te houden. Naast de onderlinge afspraken tussen de aannemers werden ook in een aantal gevallen ambtenaren gefêteerd of in sommige gevallen omgekocht.

Omvang van de bouwfraudezaak
De omvang van de bouwfraudezaak is groot. In totaal zouden 344 Nederlandse bouwbedrijven zich schuldig hebben gemaakt aan fraude. Het daadwerkelijke aantal bouwbedrijven dat zich met fraude zou hebben ingelaten kan veel hoger liggen. Niet alle gevallen van fraude kunnen namelijk bewezen worden. De bouwbedrijven waarbij fraude werd geconstateerd zijn op 11 februari 2005 met de regering overeengekomen dat er een schadevergoeding door de schuldige bedrijven moet worden betaald. Deze gezamenlijke schadevergoeding werd vastgesteld op 70 miljoen euro.

Ook tegenwoordig wordt bij aanbestedingen en twijfel over de toekenning van opdrachten door de overheid nog regelmatig teruggedacht aan de bouwfraudezaak. Daarom hoort men ook nu nog het woord bouwfraude.

Wat wordt bedoelt met een aanbesteding?

De term ‘aanbesteding’ wordt onder andere veel in de bouw en civiele techniek gebruikt. Met aanbesteding doelt men op een procedure waarbij een opdrachtgever duidelijk maakt dat er een bepaald project of opdracht moet worden uitgevoerd. Daarbij vraagt de opdrachtgever bedrijven om een offerte in te dienen. De offertes worden geschreven door bedrijven die de opdracht graag willen uitvoeren voor de opdrachtgever.

Wat staat er in een offerte?
Met een offerte kan een bedrijf zich inschrijven op een opdracht. In de offerte maakt het bedrijf duidelijk welke werkzaamheden het bedrijf zal uitvoeren indien de opdracht aan hem wordt gegund. Daarnaast is duidelijk aangegeven wat de verwachte duur is en welke prijs het bedrijf voor haar werkzaamheden, materialen en dienstverlening vraagt. De geïnteresseerde bedrijven dienen hun offerte meestal voor een bepaalde datum aan te leveren bij de opdrachtgever.

Wat is het doel van het aanbestedingsbeleid?
Met het aanbestedingsbeleid worden twee doelen nagestreefd. Het eerste doel is het bevorderen van de concurrentie tussen bedrijven die de opdracht graag willen uitvoeren. Deze concurrentie zorgt er in de praktijk vaak voor dat er scherpe prijzen in offertes worden vastgelegd. Dit is gunstig voor de opdrachtgever omdat deze dan minder hoeft te betalen.

Daarnaast is het aanbestedingsbeleid, als het goed is, zo transparant mogelijk. Dit houdt in dat alle aanbieders evenveel kans moeten hebben om de opdracht te bemachtigen. In de praktijk is dit echter lastig te beoordelen. De opdrachtgever legt de offertes naast elkaar en behoort dan en objectieve beslissing te nemen. De controle hierop is moeilijk.

Aanbestedingsregelgeving
Vanuit de Europese Unie is wetgeving geformuleerd over aanbestedingen. Deze zijn door Europese landen vertaald naar nationale aanbestedingsrichtlijnen. In Nederland is de  Aanbestedingswet 2012 van kracht gegaan per 1 april 2013. Deze Aanbestedingswet 2012 bestaat uit vier delen:

  • Deel 1. Algemene bepalingen
  • Deel 2. Overheidsopdrachten, prijsvragen voor overheidsopdrachten en concessieopdrachten voor openbare werken
  • Deel 3. Speciale sectoropdrachten en prijsvragen voor speciale sectoropdrachten
  • Deel 4. Overige bepalingen

Wat bedoelt men in de civiele techniek met grondverbetering?

In de civiele techniek wordt met grondverbetering het verbeteren van slappe grond bedoelt. Slappe grond heeft weinig draagvermogen daardoor is de grond niet geschikt om zware objecten of constructies te dragen. In de civiele techniek tracht men deze grond te verbeteren zodat het draagvermogen wordt geoptimaliseerd. Aan de slappe grond worden in de civiele techniek meestal andere grondsoorten en mengsels toegevoegd zoals klei en veen. Deze toevoegingen verbeteren het draagvermogen van de grond. Het verbeteren van grond kan op verschillende manieren gebeuren.

Samendrukken
Slappe grond kan worden verbeterd door het laten consolideren van de slappe grondlagen. Uit de grond wordt grondwater geperst. Hierdoor worden de slappe grondlagen tegen elkaar samengedrukt. Dit zorgt er voor dat de lagen gezamenlijk tot een stevige grond worden gemaakt met een groter draagvermogen.

Het samendrukken van grond kan een langdurig proces zijn. De snelheid van dit grondverbeteringsproces is afhankelijk van de grondsoort. Sommige grondsoorten laten slecht water door zoals klei en veen. Het laten weglopen van water is bij consolideren zeer belangrijk. Dit proces kan worden versneld door het forceren van consolidatie. Het consolideren kan worden versneld door het aanbrengen van drainage. Deze drainage wordt in de wegenbouw verticaal geplaatst. Hierdoor kan water van hogere grondlagen naar lagere grondlagen naar beneden stromen. Verticale drainage bestaat uit waterdoorlatende strips die verticaal in de grond worden geplaatst.

Een andere manier om grondwater naar lagere grondlagen te krijgen is het tijdelijk plaatsen van extra gewicht op de grond. Dit kan bijvoorbeeld een zandlaag zijn. Deze laag zand wordt ook wel een zandlichaam genoemd. Het zand zelf laat uitstekend water door. Door het gewicht van het zand worden de lagen daaronder samengeperst. Hierdoor wordt het consolidatieproces versneld.

Grondvervanging
Grond die niet draagkrachtig is kan worden vervangen door bijvoorbeeld zand. Kleigrond en veengrond worden in de praktijk vaak vervangen door zand. Hierbij wordt de klei of het veen afgegraven. Dit afgraven gaat soms tot op de onderliggende zandlaag die reeds in de bodem aanwezig is. Die zandlaag moet dan echter niet te diep zijn. Als men zand aanbrengt moet deze laag echter wel verdicht worden. Dit wordt gedaan doormiddel van aandrukken en trillen.

Veranderen van de bodemsamenstelling
Grondverbetering kan ook worden gerealiseerd door het wijzigen van de bodemkarakteristieken. Dit gebeuren door slappe grond te injecteren met grout of andere stoffen. Verder kan men kalk toevoegen aan leem of klei om een betere grond te krijgen. Een andere vorm is simulatie van bacteriën. Hierbij worden bacteriën die in de grond aanwezig zijn bewerkt zodat ze hun verkittende werking versnellen.

Ontlasten van de ondergrond
Men kan er ook voor kiezen om de slappe lagen in de bodem te vervangen door een deel daarvan op te hogen met lichtgewicht materiaal. Dit lichtere materiaal kan bijvoorbeeld Geëxpandeerd polystyreen (EPS) zijn of puimsteen (bims). Verder kan men palen gebruiken in bijvoorbeeld een paalmatras. Hierdoor wordt de belasting van de bovenkant van de grond gedragen door de palen. Deze palen dienen dan zo diep in de grond door te dringen dat ze op een stevige grondlaag staan. een bekend voorbeeld hiervan zijn de heipalen die in de grond geheid worden voor woningen en andere gebouwen.

Wapenen van grond
Net als beton kan men ook grond wapenen. Doormiddel van wapenen kan de grond worden verstevigd en kan de grond draagkrachtiger worden. het verstevigen van grond kan doormiddel van natuurlijke materialen gebeuren zoals riet, wilgentenen, taken, wiepen en dierenhuiden. Deze materialen werden vooral vroeger gebruikt. Tegenwoordig maakt men bij het wapenen van grond vooral gebruik van zogenoemde geokunststoffen. Dit kan bijvoorbeeld een geotextiel of geogrid van bijvoorbeeld polyester zijn. Daarnaast kan men ook gebruik maken van stalen strippen om de grond te wapenen.

Grondbevriezing
Door het bevriezen van grond kan een tijdelijke grondverbetering ontstaan. Het bevriezen van grond kan men realiseren door bijvoorbeeld de grond te injecteren met vloeibare stikstof. De bevroren grond is hard en daardoor stevig. Deze stevigheid is echter zeer lokaal en van korte duur omdat de warmte van de omringende grond en de omgevingstemperatuur er voor zorgen dat de grond langzaam maar zeker gaat ontdooien.

Wat is cultuurtechniek en waar is deze techniek op gericht?

Cultuurtechniek is een verzamelnaam voor verschillende technieken die worden gebruikt voor het in cultuur brengen van landoppervlakken en het in cultuur houden daarvan. Maatregelen en werkzaamheden die onder cultuurtechniek vallen zijn er op gericht om de grond of bodem blijvend te verbeteren en de gebruikswaarde daarvan te vergroten. De cultuurtechniek omvat verschillende segmenten en werkgebieden. Hierbij kan men deken aan waterbeheersing, grondverbetering, landaanwinning en verbetering van de verkaveling.

Cultuurtechniek: streven naar balans tussen cultuur en natuur
Cultuurtechniek is in de loop der jaren verandert. In de tijd van de Romeinen, rond het begin van de jaartelling, was cultuurtechniek vooral gericht op het cultiveren van grond zodat deze gebruikt kon worden voor de landbouw. Naar verloop van tijd is cultuurtechniek breder geworden en werd deze ook gericht op het aanwinnen van land en de waterbeheersing. Tegenwoordig staan duurzaamheid en natuur hoog op de agenda. Een landschap moet wel een bepaald natuurlijk ‘karakter’ behouden. Het ecologisch aspect speelt een steeds grotere rol bij cultuurtechniek. Er wordt aandacht besteed aan een natuurlijke landschapsinrichting met bijvoorbeeld poelen en natuurlijke oevers. Dit is gunstig voor de flora en de fauna in de omgeving. Cultuurtechniek is een afstemming van verschillende belangen en factoren. De overheid, natuurorganisaties en verschillende bedrijven die grondwerkzaamheden verrichten overleggen regelmatig met elkaar hoe het landschap vormgegeven moet worden. Hierdoor ontstaan beleidsplannen met aandacht voor natuur, duurzaamheid en esthetische aspecten zonder dat het nut voor de mens uit het oog wordt verloren.

Wat is bestrating en welke soorten bestrating zijn er?

Bestrating wordt gebruikt in de wegenbouw. Het unieke van bestrating is dat bestrating bestaat uit losse elementen. Dit in tegenstelling tot een gesloten verharding zoals asfaltbeton. Omdat bestrating bestaat uit losse elementen spreekt men ook wel van elementenverharding. De verschillende elementen van bestrating zijn aan elkaar verbonden maar kunnen relatief eenvoudig weer uitelkaar genomen worden. De toepassing van bestrating op wegen is al heel oud. Al sinds de oudheid wordt bestrating gebruikt als bedekking op wegen.

Voordelen van bestrating
Bestrating of elementenverharding heeft een aantal belangrijke voordelen ten opzichte van andere vormen van wegverharding. Zo is bestrating gas doorlatend, als er een gaslek onder de bestrating ontstaat kan het gas tussen de kieren van de bestrating ontsnappen in de atmosfeer. Hierdoor kan gas zich niet ophopen onder het wegdek.

Daarnaast is bestrating waterdoorlatend. Dit zorgt er voor dat water makkelijker tussen de naden en kieren van de elementen kan weglopen. Hierdoor blijft er minder water staan op het wegdek en wordt daarnaast de bodem goed bevochtigd zodat verdroging tegen wordt gegaan.

Soorten bestrating
Er zijn verschillende soorten bestrating. Meestal maakt men gebruik van gebakken klinkers die in verschillende verbanden worden gelegd. Daarnaast wordt ook wel gebruik gemaakt van natuursteen in de vorm van straatkeien, kinderkopjes en kasseien. De afmetingen van bestrating kan verschillen. Ook de kleur is divers. Meestal worden door de overheid eisen gesteld aan de bestrating van wegen. Aan de bestrating van opritten aan de staatzijde kunnen eveneens eisen worden gesteld zodat de bestrating binnen het staatbeeld en beeldkwaliteitsplan valt.

Wat is infratechniek en wat valt onder de techniek?

Infratechniek is een toegepaste wetenschap die gericht is op het realiseren en onderhouden van objecten die in de grond vast zitten. Grond Weg- en waterbouw is een benaming waarmee over het algemeen ook Infratechniek wordt bedoelt. Binnen de infratechniek worden verschillende werkzaamheden verricht. Infratechniek heeft te maken met infrastructuur. Het woord infrastructuur is een verzamelnaam voor het totaal aan onroerende voorzieningen die er op gericht zijn om transport en vervoer van mens en materiaal mogelijk te maken. Hierbij kan gedacht worden aan het ontwerpen en  bouwen van bruggen en het aanleggen van wegen. Ook ondergrondse infra is een tak van infratechniek. Hierbij gaat het om het in kaart brengen en het leggen van leidingen en kabels. Ook het onderhouden en beheren van de objecten en bouwwerken met betrekking tot de infrastructuur behoort tot de infratechniek.

Civiele techniek en infratechniek
Infratechniek wordt ook wel civiele techniek genoemd. De termen Grond Weg- en waterbouw, infratechniek en civiele techniek worden in de praktijk vaak door elkaar gebruikt. Zo wordt de naam infratechniek bijvoorbeeld gebruikt voor een de mbo-opleiding voor civiele techniek. In het verleden is de naam civiele techniek ingevoerd als tegenhanger van de militaire techniek. De militaire techniek werd en wordt bedreven door de genie. In het verleden viel de aanleg van bruggen en kanalen nog onder de verantwoordelijkheid van de genie. Tegenwoordig valt dit onder de verantwoordelijkheid van de civiele techniek. De genie is echter op uitzending in oorlogsgebieden en crisisgebieden nog wel verantwoordelijk voor het aanleggen van (tijdelijke)  infrastructuur. Civiele techniek is gericht op de burgermaatschappij en alle Grond- Weg- en waterbouwprojecten die binnen de landsgrenzen worden uitgevoerd. Als er sprake is van een crisis zoals een watersnood dan kan alsnog de militaire genie worden ingeschakeld voor tijdelijke infrastructuur.

Welke technieken vallen onder infratechniek
Onder de civiele techniek vallen verschillende vakgebieden. Deze vakgebieden kunnen op een aantal manieren worden onderverdeeld. De volgende onderverdeling van deelgebieden binnen de civiele techniek is mogelijk:

  • Baggertechniek houdt zich voornamelijk bezig met het verwijderen van zand, slib van de waterbodem zodat de waterwegen beter begaanbaar wordt.
  • Beton- en staalconstructie is gericht op het ontwerpen en realiseren van bouwwerken zoals bruggen en gebouwen.
  • Geotechniek, deze techniek is gericht op bouwen in en op de grond. Het gaat hierbij onder andere om tunnels, funderingen en damwanden.
  • Gezondheidstechniek hout zich bezig met drinkwaterzuivering, riolering, afvalwaterbehandeling.
  • Milieukunde is een onderdeel van infratechniek dat gericht is op bodemverontreiniging en bodemsaneringstechnieken.
  • Offshore technologie is een brede tak van de techniek. Het is gericht op zowel vaste constructies als drijvende constructies. Ook diepzeetechnologie komt bij offshore technologie aan de orde.
  • Verkeerskunde heeft te maken met spoorconstructies en de dimensionering van verhardingen.
  • Logistiek en verkeerskunde is gericht op  verkeersinfrastructuur en de planning en ontwerp van wegen.
  • Seismische techniek
  • Waterbeheer is het totaal aan activiteiten die gericht zijn op het beheren van het grond- en oppervlaktewater.
  • Wegbouwkunde is gericht op het ontwerpen en aanleggen van wegen en spoorwegen.
  • Waterbouwkunde omvat waterbouwkundige werken die verbonden zijn aan kanalen, dijken, rivieren, sluizen, kades, kusten, stuwen en havens.
  • Hydrologie is een breed vakgebied wat ook raakvlakken heeft met infratechniek. Hydrologie is onderzoeken van de eigenschappen van water in de atmosfeer. Ook wordt in deze studie gekeken naar het gedrag van water op en onder het aardoppervlak.

Wat is asfalt en waaruit bestaat asfalt?

Asfalt is vooral bekend als materiaal dat wordt gebruikt voor het verharden van wegen. Daarnaast wordt het materiaal ook gebruik in onder andere de waterbouw. Asfalt kan industrieel worden vervaardigd in een asfaltcentrale. Daarnaast komt asfalt van nature voor in asfaltmeren in bijvoorbeeld Trinidad. Verder bestaat er ook steenasfalt. Steenasfalt is samengesteld uit zand, asfalt en leem.

Waaruit bestaat asfalt?
Asfalt is een mengsel. Dit mengsel kan worden onderverdeeld in twee hoofdgroepen namelijk het mineraal aggregaat en de bindmiddelen. Het mineraal aggregaat kan vervolgens weer worden opgedeeld in zand-, steen- en vulstoffractie. Het bindmiddel voor asfalt is bitumen. Het bindmiddel zorgt er voor dat de grondstoffen aan elkaar worden gebonden en bij elkaar worden gehouden.

Bitumen worden tijdens de productie van asfalt toegevoegd in de menger van de asfaltcentrale. Om de hechtingseigenschappen en verwerkbaarheid van bitumen te verbeteren worden de bitumen verwarmd voordat ze worden toegevoegd. De verwarmde bitumen worden opgeslagen in geïsoleerde en verwarmde bitumentanks. Hierin worden ze op de juiste temperatuur gehouden. De minerale aggregaten worden ook verwarmd zodat de mengtemperatuur gewaarborgd wordt. Deze mengtemperatuur is ongeveer 170 graden Celsius.

De mineralen moeten in de juiste verhoudingen worden gemengd met bitumen. Daarom worden de mineralen in de gewenste verhoudingen voorgedoseerd en gezeefd in verschillende korrelgroottefracties. Eventueel kan men ook oud asfalt granulaat toevoegen aan het mengsel.

Wat is een aardebaan in de civiel bouw?

Een aardebaan kan worden aangelegd om als ondergrond voor wegen. De aardebaan is een onderdeel van een weglichaam en wordt gebruikt om de krachten van verkeer af te dragen aan de ondergrond. Een aardebaan wordt tevens gebruikt voor het ophogen van de grond. Zo kan een aardebaan worden gebruikt om de grond op de gewenste hoogte boven het maaiveld te brengen. Een aardebaan is echter nog niet hard genoeg om het verkeer te dragen. Daarom wordt op een aardebaan verharding of bovenbouw aangebracht. Tussen deze lagen kan eventueel een funderingslaag worden gelegd zodat de weg nog meer druk kan verdragen.

Draagkrachtige bodem
Het is belangrijk dat de bodem voldoende draagkrachtig is voordat een aardebaan wordt aangelegd. Als dit niet het geval is zal de bodem en daarmee de aardebaan verzakken. Dit heeft gevolgen voor het wegdek en zal hinder opleveren voor het verkeer dat zich over het wegdek verplaatst. De aardebaan kan daardoor alleen worden aangebracht op een voldoende draagkrachtige bodem. Verder kan een aardebaan worden aangebracht als vervanging van een ondergrond die niet of onvoldoende draagkrachtig is. In dat geval zal men de grond eerst gaan afgraven. Door het graven van een sleuf ten behoeve van een zandlichaam of aardebaan ontstaat een cunet. 

Grond in een aardebaan
Een aardebaan bevat meestal een mengsel van zand en puin. Het puin is grofkorrelig steenachtig materiaal en zorgt er voor dat water voldoende wordt doorgelaten. Als er veel verkeer over de aardebaan gaat rijden wordt deze steeds harder en compacter. Toch is een aardebaan in feite een wegverharding die ongebonden is in tegenstelling tot bijvoorbeeld asfalt.

Wat is een cunet en waarvoor wordt een cunet gegraven?

Een cunet is een uitgraving in een natuurlijke ondergrond. Een cunet wordt gemaakt in een niet draagkrachtige grondlaag. Hierin wordt meestal zand aangelegd. Dit zand wordt goed aangedrukt en is een stevige ondergrond. Het zand in een cunet wordt ook wel een dragend lichaam of een zandlichaam genoemd. Dit dragend lichaam is een stevige ondergrond voor opstelterreinen, kabels en nutsleidingen ten behoeve van elektriciteit en gas.

Een zandlichaam wordt ook in een cunet aangebracht om voldoende draagkracht te bieden voor een fundering die er later op wordt geplaatst. Daarnaast is zand een goed materiaal voor een cunet omdat het ontgraven van zand eenvoudiger is dan het ontgraven van kleigrond en zwarte grond. Ook bij regen en temperaturen vlak onder het nulpunt kan men zand makkelijker ontgraven dan de meeste andere bodemsoorten.

Zandlichaam in een cunet
Voor het aanleggen van een cunet wordt meestal gebruik gemaakt van een graafmachine. Een smalle cunet kan eventueel door een grondwerker met een spade worden uitgegraven. Na het graven van een cunet wordt er met de hand of machinaal zand in de cunet gebracht. Dit zand wordt gelijkmatig over het cunet verdeeld. Als zand in een cunet wordt geschept is het nog los en daarnaast zit er nog veel lucht tussen het zand. Daardoor is het zand nog niet geschikt om als fundament te dienen. Zand kan echter met een trilplaat worden aangetrild. Hierdoor verdwijnt de lucht uit het zand en gaat het zand beter zetten. Het aan trillen van zand zorgt voor een primaire zetting. Deze zetting is een goed fundament voor de verharding die erop wordt aangebracht.

De dikte van de zandlaag in en cunet kan verschillen. Dit heeft te maken met de benodigde draagkracht. Een drukke autosnelweg heeft meer draagkracht nodig dan een voetpad of fietspad. Daarom heeft een autosnelweg een dikker zandpakket nodig dan wegen die minder zwaar worden belast.