Wat is een haspel en waar wordt een haspel voor gebruikt?

Een haspel is een eenvoudig apparaat waarop men een snoer of slang kan oprollen en makkelijk kan vervoeren. In vrijwel elke garage staat een haspel. Verder hebben veel technische bedrijven meerdere haspels die worden gebruikt door techneuten en bouwpersoneel. Een haspel is namelijk heel erg handig. Men moet bij een haspel echter wel het gebruik goed voor ogen hebben en bovendien de veiligheid. In dit artikel is hierover informatie weergegeven.

Haspels voor elektrische kabels
Er zijn verschillende haspels. Zo zijn er haspels voor elektrische kabels. Deze haspels bevatten één of meerdere stopcontacten op de as. Deze haspels kunnen als een verlengsnoer dienen waardoor men ook apparaten elektrische voeding kan geven buiten de woning. Hierbij kan men bijvoorbeeld denken aan elektrische grasmaaiers die doormiddel van de kabel op een haspel aangesloten kunnen worden op het netstroom.

Haspel voor waterslangen
Er zijn echter ook haspels die worden gebruikt voor slangen. Hierbij kan men denken aan haspels voor tuinslangen en brandslangen. Deze haspels worden aangesloten aan een waterkraan doormiddel van een koppeling. Aan de andere zijde van de slang op de haspel zit meestal een spuitstuk of sproeier. Een haspel met een tuinslang zorgt er voor dat men water eenvoudig over een langere afstand kan transporteren bijvoorbeeld in een tuin. Zo kan men ook ver bij de waterkraan weg voldoende water spuiten op bijvoorbeeld planten.

Voordelen van een haspel
Een haspel heeft echter nog meer voordelen. De kabels en slangen kunnen eenvoudig op een haspel worden gedraaid meestal doormiddel van een kleine hendel. Ook het afrollen gaat eenvoudig. Men kan de kabel of de slang gewoon van de haspel af halen zonder dat men deze hoeft rond te draaien. De haspel draait namelijk om een as en al men aan een kabel of slang trekt draait deze as automatisch mee.

Belangrijke veiligheidsaspecten voor haspels
Het is wel belangrijk dat men er voor zorgt dat er niets is aangesloten aan de haspel als men deze opdraait of afdraait. De draden en slangen kunnen namelijk gaan torderen en knikken als de as ronddraait en er iets aan de as is aangesloten. De elektrische snoeren die bijvoorbeeld in de stopcontacten van de as zijn bevestigd gaan met de as meedraaien en dat is slecht voor de bekabeling en veiligheid.

Bovendien moet men een elektrisch verlengsnoer helemaal van de haspel afrollen indien men deze aansluit op bijvoorbeeld het lichtnet of een andere bron van elektrische voeding. Als men dit niet doet wordt bij een zware belasting te veel warmte gerecreëerd door de weerstand in de kabels tegen de elektronenstroom. Deze warmte kan er voor zorgen dat de kunststof isolatie rondom de koperen draden gaat smelten. Dit zorgt voor grote veiligheidsrisico’s. Als een kabel ‘bloot’ komt te liggen riskeert men een elektrische schok als men de kabel op het ‘ontblote’ deel aanraakt. Daarnaast kunnen de fase en de nul tegen elkaar aankomen zodat kortsluiting ontstaat.

Periodiek keuren van haspels
Het is belangrijk dat men over veilig gereedschap beschikt. Vooral technische bedrijven worden door de arbeidsinspectie veelvuldig gecontroleerd of men zich wel aan de veiligheidsvoorschriften houdt. De overheid hoopt echter dat bedrijven zelf de veiligheid hoog in acht nemen. Veel bedrijven in de bouw en andere technische segmenten zijn zich daarvan bewust. Zij laten hun elektrische gereedschappen keuren conform de NEN 3140, keuring elektrische arbeidsmiddelen. Ook een haspel dient gekeurd te worden conform de NEN 3140. Deze keuring dient minimaal 1 keer per jaar plaats te vinden.

Tijdens de keuring van haspels let men zeer nauwkeurig op de kwaliteit van de elektrische bekabeling en de stekkers die daar aan bevestigd zijn. Er mag geen kabelbreuk zijn opgetreden of andere beschadigingen. Als dat wel het geval is wordt de haspel afgekeurd en mag deze niet meer gebruikt worden. De keuring moet gedaan worden door iemand die keurmeester is in elektrische gereedschappen conform de NEN3140. Als men tijdens het gebruik van een haspel echter zelf beschadigingen opmerkt dient men de haspel niet meer te gebruiken en ter controle af te geven aan iemand die keurmeester elektrische gereedschappen NEN3140 is. De veiligheid staat voorop.

Wat is een kabelboom en waar worden kabelbomen toegepast?

Een kabelboom behoort tot de elektrotechnische onderdelen van machines en voertuigen. Een kabelboom bestaat uit een samenvoeging van verschillende elektrische draden en connectoren. Deze draden zijn aan elkaar verbonden doormiddel van verschillende bandjes. Kenmerkend voor een kabelboom is een centrale bundeling. Deze centrale bundeling bevat alle draden die naar verschillende componenten van de machine of het voertuig worden geleid.

Vorm van een kabelboom
Vanuit de centrale bundeling zijn verschillende ‘aftakkingen’. Deze ‘aftakkingen’ zijn kleine groepen of losse draden die vanaf de centrale bundeling naar specifieke delen worden getrokken. De draden hebben voor het overzicht verschillende kleuren. Hierdoor kan men zien waar de draad de kabelboom ingaat en waar deze naar toe leid. Doordat de kern van de kabelboom gevormd wordt door verhoudingsgewijs de dikste bundeling spreekt men van een kabelboom. Het dikste deel van deze kabelboom bevindt zich het dichtste bij het gedeelte van de machine of het voertuig waarvandaan de elektrische voeding komt. Dit kan bijvoorbeeld de accu of batterij zijn.

Kabelbomen worden complexer
Kabelbomen worden steeds uitgebreider. Dit komt onder andere omdat voertuigen en machines steeds complexer worden. Moderne auto’s bevatten voertuigmanagementsystemen en bevatten meerdere elektrotechnische systemen zoals, elektrische ramen, stuurbekrachtiging en elektrisch bedienbare spiegels. Daarnaast zijn er parkeersensoren en zelfs systemen waarmee voertuigen doormiddel van sensoren andere voertuigen op een bepaalde afstand kunnen volgen zodat er geen botsingen of files kunnen ontstaan. Al deze verschillende elektrotechnische systemen en componenten moeten gevoed worden met elektrische stroom.

Daarom moeten meer draden worden verwerkt in een kabelboom. Kabelbomen worden groter en bevatten meer aftakkingen. Daarom moeten monteurs die de kabelbomen samenstellen complexere werkzaamheden verrichten. De kabelbomen moeten namelijk wel overzichtelijk worden samengesteld.

Waar worden kabelbomen aangebracht?
Kabelbomen worden aangebracht in voertuigen en machines. Toch zien de eindgebruikers hiervan de elektrische bedrading meestal niet. Dit komt omdat de bedrading verstopt wordt achter bijvoorbeeld panelen en dashboarddelen.  Bij auto’s loopt de kabelboom van het dashboard naar de achterverlichting. De kabelboom wordt over de vloer van de auto aangebracht en wordt vervolgens weggewerkt onder de bekleding.

Wat is tie-wrap of tiewrap en waar worden deze voor gebruikt?

Een tie-wrap of tiewrap is bevestigingsmateriaal in de vorm van een kunststof riempje of bandje. Dit bandje bevat aan de ene kant een punt en aan de andere kant is aan het bandje een klein gleufje bevestigd. De punt van het riempje kan door het gleufje worden getrokken zodat er een gesloten lus in het bandje ontstaat.

Verschillende benamingen voor tiewraps
De naam tie-wrap is afgeleid van de naam TY-rap. De naam TY-rap is de naam die bedacht is door het fabricaat Thomas & Betts (T&B), deze naam staat ook op de bandjes die door dit bedrijf worden geproduceerd. Omdat het bedrijf Thomas & Betts de eerste fabrikant was die deze bandjes produceerde wordt de naam TY-rap vaak als een materiaalnaam of soortnaam gebruikt.

In plaats van de naam tiewarp worden ook wel de volgende benamingen gebruikt:

  • Colsonbandje
  • TY-rap
  • Tie-rib
  • Bundelbandje
  • Kabelbinder
  • Ladderstrip
  • Trekbandje
  • Sjorbandje
  • Bindbandje

Waar worden tiewraps voor gebruikt?
Tiewraps zijn bandjes die zeer geschikt zijn voor het aan elkaar bevestigen van elektriciteitskabels, dit wordt ook wel bundelen genoemd. Daarnaast wordt dit bindmateriaal gebruikt om elektriciteitskabels aan objecten te bevestigen. Tiewraps kunnen extra strak worden aangetrokken door speciaal gereedschap. Daarnaast zijn er speciale kniptangen voor tiewraps waarmee de tiewraps afgeknipt kunnen worden en er geen scherpe rand ontstaat waar mensen zich aan kunnen snijden. In sommige bedrijven en op sommige werklocaties is een goede afwerking van een afgeknipte tiewrap verplicht uit veiligheidsoverwegingen.

Wat is een cunet en waarvoor wordt een cunet gegraven?

Een cunet is een uitgraving in een natuurlijke ondergrond. Een cunet wordt gemaakt in een niet draagkrachtige grondlaag. Hierin wordt meestal zand aangelegd. Dit zand wordt goed aangedrukt en is een stevige ondergrond. Het zand in een cunet wordt ook wel een dragend lichaam of een zandlichaam genoemd. Dit dragend lichaam is een stevige ondergrond voor opstelterreinen, kabels en nutsleidingen ten behoeve van elektriciteit en gas.

Een zandlichaam wordt ook in een cunet aangebracht om voldoende draagkracht te bieden voor een fundering die er later op wordt geplaatst. Daarnaast is zand een goed materiaal voor een cunet omdat het ontgraven van zand eenvoudiger is dan het ontgraven van kleigrond en zwarte grond. Ook bij regen en temperaturen vlak onder het nulpunt kan men zand makkelijker ontgraven dan de meeste andere bodemsoorten.

Zandlichaam in een cunet
Voor het aanleggen van een cunet wordt meestal gebruik gemaakt van een graafmachine. Een smalle cunet kan eventueel door een grondwerker met een spade worden uitgegraven. Na het graven van een cunet wordt er met de hand of machinaal zand in de cunet gebracht. Dit zand wordt gelijkmatig over het cunet verdeeld. Als zand in een cunet wordt geschept is het nog los en daarnaast zit er nog veel lucht tussen het zand. Daardoor is het zand nog niet geschikt om als fundament te dienen. Zand kan echter met een trilplaat worden aangetrild. Hierdoor verdwijnt de lucht uit het zand en gaat het zand beter zetten. Het aan trillen van zand zorgt voor een primaire zetting. Deze zetting is een goed fundament voor de verharding die erop wordt aangebracht.

De dikte van de zandlaag in en cunet kan verschillen. Dit heeft te maken met de benodigde draagkracht. Een drukke autosnelweg heeft meer draagkracht nodig dan een voetpad of fietspad. Daarom heeft een autosnelweg een dikker zandpakket nodig dan wegen die minder zwaar worden belast.

Wat verstaat men onder bouwrijp maken van bouwgrond?

Bouwrijp maken is een term die wordt gebruikt voor het bewerken van het maaiveld voordat men start met het daadwerkelijk bouwen van een gebouw. Het maaiveld wordt ook wel aangeduid met de afkorting ‘mv’ en is de hoogte van het grondoppervlak. Het bouwrijp maken van een kavel wordt gedaan voordat men een nieuwe woonwijk of utiliteitscomplex gaat bouwen. Ook voor het aanleggen van wegen wordt de grond bouwrijp gemaakt.

Werkzaamheden tijdens bouwrijp maken
Voordat een grond bouwrijp is worden er vaak verschillende werkzaamheden uitgevoerd. Zo kan men eerst de grond ophogen. Ook kan men de grond verbeteren en begroeiing verwijderen. Oude bouwwerken en fundamenten worden gesloopt. Ook betonresten, stenen en andere ongewenste elementen kunnen indien nodig uit de bodem verwijdert worden.

Verder kan men tijdens het bouwrijp maken watergangen en waterpartijen graven en aanleggen. Men graaft ook stroken voor kabels en leidingen. Daarnaast worden er sleuven gegraven voor  rioleringssystemen. Nadat dit is gebeurd worden de rioleringen ook daadwerkelijk aangelegd.

Er worden cunetten  uitgegraven voor wegen. Een cunet is een uitgegraven stook in een grondlaag die niet voldoende draagkrachtig is. In een cunet wordt materiaal aangebracht dat voor voldoende draagkracht zorgt. Meestal kiest men hiervoor zand of een combinatie van zand en puin. Hier kan men indien nodig stelconplaten of grote metalen platen overheen leggen zodat een tijdelijke bouwweg ontstaat.

Voorbelasten van grond
Als grond onvoldoende draagkracht heeft kan men de grond voorbelasten. Dit wordt vaak ook geëist omdat zettingen door de toekomstige bovenbelastingen zo klein mogelijk moeten zijn. Voorbelasten wordt onder andere gedaan door op de bouwgrond veel zand of grond te plaatsen. Dit zorgt voor veel druk op de bouwgrond. De bouwgrond wordt in elkaar gedrukt en zal daardoor verdichten. De grootste grondzakkingen hebben dan voor de bouw plaatsgevonden. Dit zorgt er voor dat na de bouw minder grondzakkingen optreden. Voorbelasten is daardoor een belangrijk onderdeel van het bouwrijp maken van bouwgrond.

Leidingen en kabels in de grond
Het bouwrijp maken van grond bestaat voor een groot deel uit graafwerk. Ook voor leidingen en kabels wordt veel graafwerk verricht. Deze leidingen worden in cunetten gelegd. Deze cunetten worden over het algemeen voorzien van een stevige laag zand zodat de leidingen stevig op hun plaats blijven en niet of nauwelijks gaan verzakken. De leidingen en kabels worden aangelegd voor nutsvoorzieningen en voor riolering. Doordat men leidingen en kabels aanlegt in de bouwrijpfase hoeft men in een later bouwstadium niet veel graafwerk meer te verrichten. De grond kan dan mooi op zijn plek blijven en dit komt de stevigheid van de bouwgrond ten goede.