Wat is een paalfundering en waarvoor is deze fundering geschikt?

Een paalfundering is een specifiek soort fundering waarbij het gewicht van een bouwwerk of kunstwerk wordt overgedragen op palen die onder het bouwwerk of kunstwerk zijn aangebracht. Naast het daadwerkelijke gewicht van het bouwwerk worden de krachten die op dit bouwwerk worden uitgeoefend eveneens overgebracht op de paalfundering. De paalfundering kan geheel onder het maaiveld worden aangebracht of gedeeltelijk er bovenuit steken. Men kiest vaak voor paalfunderingen als de draagkrachtige grond te diep ligt voor een fundering op putringen of op staal.

Houten funderingspalen
Voor een paalfundering kan men verschillende soorten palen gebruiken. Vroeger werden vooral houten palen gebruikt. Tegenwoordig gebruikt men eigenlijk geen houten palen meer in Westerse landen. Dit komt omdat houten palen minder draagkracht hebben dan gewapende betonpalen. Daarnaast ben je voor houten palen afhankelijk van bossen met de juiste houtsoort en de juiste paallengte. Verder kunnen houten palen gaan rotten als ze niet volledig onder het freatisch oppervlak zijn geplaatst. Als houten palen worden gebruikt worden deze meestal zo ver in de grond geplaatst dat ze onder de grondwaterspiegel komen. Vervolgens wordt er alsnog een betonopzetter gebruikt om de afstand tussen het grondwater en het maaiveld te overbruggen.

In sommige landen maakt men echter nog wel gebruik van houten palen. Deze palen worden bijvoorbeeld gebruikt in vissersdorpen in Azië. Hierbij worden de palen in het water geplaatst en worden er eenvoudige woningen boven op deze palen gebouwd. Deze woningen zijn net als de palen van hout gemaakt en voorzien van daken die gemaakt zijn van planken of golfplaten. Houten palen kunnen namelijk niet heel zwaar belast worden. Betonnen heipalen kunnen daarentegen wel zwaar belast worden.

Betonnen heipalen
In Nederland en veel andere Westerse landen maakt men tegenwoordig vooral gebruik van gewapende betonnen palen voor paalfunderingen. Deze betonnen palen worden in speciale fabrieken op een lange maat gemaakt. Hierbij worden de betonpalen gemaakt van gewapend of voorgespannen beton. De kwaliteit van de betonpalen die in fabrieken worden gemaakt is over het algemeen goed omdat in de fabrieken onder optimale omstandigheden kan worden gewerkt.

De maat van een betonpaal moet minimaal 5 keer zo lang zijn als de dwarsdoorsnede van de paal. In de praktijk is de gebruikte paal veel langer. Dit komt omdat de betonpalen net zo ver in de grond worden geheid totdat ze voldoende draagkrachtige grond bereiken. In moerasachtige veengrond kunnen betonpalen diep de grond in worden geheid. Ook bij kleigrond worden heipalen vaak diep de grond in geheid. Bij draagkrachtige zandgrond is het soms minder noodzakelijk om de betonpalen diep de grond in te heien. De heipalen dragen het gewicht van een bouwwerk over op de draagkrachtige ondergrond. Hierdoor wordt het zetten of de verzakking van het bouwwerk beperkt of voorkomen.

Wat is een bouwontwerp?

In de bouwbranche worden specifieke ontwerpen gemaakt voor objecten die gebouwd moeten worden. Deze ontwerpen worden ook wel bouwontwerpen genoemd. Een bouwontwerp komt aan de hand van een aantal stappen tot stand. Deze stappen ontstaan op chronologische volgorde.

  • De eerste stap is het initiatief van een persoon of organisatie die een gebouw wil laten bouwen. Deze fase wordt ook wel de initiatieffase of oriëntatiefase genoemd.
  • Vervolgens wordt gekeken naar de haalbaarheid van dat initiatief. Dit is een fase die ook wel haalbaarheidsfase of verkenningsfase wordt genoemd.
  • Daarna wordt een voorontwerp gemaakt dit wordt ook wel afgekort met VO.
  • Na het voorontwerp worden meestal een aantal aanpassingen gedaan. Nadat deze aanpassingen zijn gedaan ontstaat een aangepast ontwerp. Dit ontwerp wordt het definitieve ontwerp. Dit ontwerp wordt ook wel met DO afgekort.
  • Het definitief ontwerp wordt verwerkt tot een bestek. Dit is een uitgewerkt detailontwerp.

Hoewel deze fases van het bouwontwerp een logische opeenvolging zijn van stappen worden ze in de praktijk regelmatig door elkaar heen uitgevoerd. Dit komt doordat het ontwerpen regelmatig via een cyclisch proces gebeurd. Dit houdt in dat men regelmatig aanpassingen verricht in de verschillende fases. Deze aanpassingen kunnen ook worden gedaan in eerdere fases als men in het ontwerp proces al verder is.

Na de totstandkoming van het bouwontwerp volgen er nog een aantal fasen tijdens het bouwproces. Na het definitieve bouwontwerp volgt namelijk de werkvoorbereidingsfase. Daarna wordt het uitvoeringsontwerp gemaakt. Ook tijdens deze fasen kunnen er ontwerpwerkzaamheden worden uitgevoerd. Hierbij kan gedacht worden aan het wijzigen van het bestaande ontwerp. Daarnaast kunnen nieuwe ontwerpen worden gemaakt voor bijvoorbeeld hulpconstructies die tijdens het bouwproces gemaakt moeten worden.

Wat verstaat men onder bouwrijp maken van bouwgrond?

Bouwrijp maken is een term die wordt gebruikt voor het bewerken van het maaiveld voordat men start met het daadwerkelijk bouwen van een gebouw. Het maaiveld wordt ook wel aangeduid met de afkorting ‘mv’ en is de hoogte van het grondoppervlak. Het bouwrijp maken van een kavel wordt gedaan voordat men een nieuwe woonwijk of utiliteitscomplex gaat bouwen. Ook voor het aanleggen van wegen wordt de grond bouwrijp gemaakt.

Werkzaamheden tijdens bouwrijp maken
Voordat een grond bouwrijp is worden er vaak verschillende werkzaamheden uitgevoerd. Zo kan men eerst de grond ophogen. Ook kan men de grond verbeteren en begroeiing verwijderen. Oude bouwwerken en fundamenten worden gesloopt. Ook betonresten, stenen en andere ongewenste elementen kunnen indien nodig uit de bodem verwijdert worden.

Verder kan men tijdens het bouwrijp maken watergangen en waterpartijen graven en aanleggen. Men graaft ook stroken voor kabels en leidingen. Daarnaast worden er sleuven gegraven voor  rioleringssystemen. Nadat dit is gebeurd worden de rioleringen ook daadwerkelijk aangelegd.

Er worden cunetten  uitgegraven voor wegen. Een cunet is een uitgegraven stook in een grondlaag die niet voldoende draagkrachtig is. In een cunet wordt materiaal aangebracht dat voor voldoende draagkracht zorgt. Meestal kiest men hiervoor zand of een combinatie van zand en puin. Hier kan men indien nodig stelconplaten of grote metalen platen overheen leggen zodat een tijdelijke bouwweg ontstaat.

Voorbelasten van grond
Als grond onvoldoende draagkracht heeft kan men de grond voorbelasten. Dit wordt vaak ook geëist omdat zettingen door de toekomstige bovenbelastingen zo klein mogelijk moeten zijn. Voorbelasten wordt onder andere gedaan door op de bouwgrond veel zand of grond te plaatsen. Dit zorgt voor veel druk op de bouwgrond. De bouwgrond wordt in elkaar gedrukt en zal daardoor verdichten. De grootste grondzakkingen hebben dan voor de bouw plaatsgevonden. Dit zorgt er voor dat na de bouw minder grondzakkingen optreden. Voorbelasten is daardoor een belangrijk onderdeel van het bouwrijp maken van bouwgrond.

Leidingen en kabels in de grond
Het bouwrijp maken van grond bestaat voor een groot deel uit graafwerk. Ook voor leidingen en kabels wordt veel graafwerk verricht. Deze leidingen worden in cunetten gelegd. Deze cunetten worden over het algemeen voorzien van een stevige laag zand zodat de leidingen stevig op hun plaats blijven en niet of nauwelijks gaan verzakken. De leidingen en kabels worden aangelegd voor nutsvoorzieningen en voor riolering. Doordat men leidingen en kabels aanlegt in de bouwrijpfase hoeft men in een later bouwstadium niet veel graafwerk meer te verrichten. De grond kan dan mooi op zijn plek blijven en dit komt de stevigheid van de bouwgrond ten goede.

Wat is afbouw of de afbouwfase in de bouwsector?

De afbouw of afbouwfase is de bouwfase die volgt op de ruwbouwfase. In de ruwbouwfase wordt het casco van een gebouw geplaatst en aan het einde van deze fase wordt het gebouw wind- en waterdicht gemaakt. Nadat dit gebeurd is treed over het algemeen de afbouwfase in. In de afbouwfase wordt een gebouw klaar gemaakt voor gebruik of bewoning. Een gebouw kan worden gebruikt als woning maar kan ook worden gebruikt voor een bedrijf of kantoorcomplex. Als men een gebouw gebruikt als woning spreekt men over het algemeen van woningbouw. Ook appartementen worden door de meeste bouwbedrijven onder de naam woningbouw geplaatst. Grote fabriekspanden, ziekenhuizen en kantoorcomplexen worden onder de naam utiliteit geplaatst.

De eisen met betrekking tot de afbouw van woningen zijn over het algemeen anders dan de eisen die aan kantoorruimtes en andere bedrijfspanden worden gesteld. In de utiliteit worden in de afbouwfase bijvoorbeeld systeemplafonds geplaatst en worden de ruimtes zo ingedeeld dat de werknemers er in de toekomst veilig en effectief kunnen werken. Tevens wordt er inbouwverlichting geplaatst conform de voorschriften en richtlijnen die daarvoor gelden. In de woningbouw worden huizen en appartementen meer voor ontspanning gebruikt en wordt veel aandacht besteed aan gebruiksgemak van de toekomstig bewoners.

Turnkey en afbouw
Turnkey is een term die tegenwoordig steeds vaker in de bouwsector wordt genoemd. Als men het woord ‘turnkey’ letterlijk uit het Engels naar het Nederlands vertaald betekent dit zoiets als ‘sleutel omdraaien’. Bij een turnkeyproject is een gebouw zover afgebouwd dat de toekomstig eigenaar alleen de sleutel maar hoeft om te draaien en vervolgens het gebouw in gebruik kan nemen. Bij een turnkeyproject is de afbouw van een woning of utiliteitspand tot in de finesses uitgevoerd. Het stucwerk en schilderwerk is aangebracht. Ook de vloerbedekking, keuken, badkamer en toiletten zijn geplaatst evenals de bijbehorende betegeling en verlichting.

Een opdrachtgever kan er voor kiezen om een ‘kaal’ gebouw als turnkeyproject aan te bieden aan een afbouwbedrijf. Een afbouwbedrijf maakt dan met de opdrachtgever afspraken over de afbouwfase en de manier waarop het gebouw ingericht en opgeleverd moet worden.  

Aandachtspunten voor de afbouwfase
De afbouwfase is de bouwfase na de ruwbouwfase en is de laatste fase voor de oplevering en de ingebruikname. Tijdens de afbouw kunnen verschillende technische mankementen aan het licht komen die in de ruwbouwfase zijn misgegaan. In de afbouwfase werkt men een pand nauwkeurig af en zorgt men er voor dat de toekomstige gebruikers van het pand zorgeloos kunnen wonen of werken. Het is belangrijk dat technische problemen voor de daadwerkelijke afwerking worden opgelost. Als men namelijk al tegels heeft aangebracht en muren heeft bekleed met verf of behang is het heel vervelend om dit te verwijderen om leidingwerk te repareren die in de muur, plafond of vloer is geplaatst. Fouten die aan het begin van de bouw werden gemaakt komen meestal in een latere fase terug. Toch moeten de fouten wel opgelost worden. Woningen en utiliteitsgebouwen vallen onder garanties zodat de eigenaren zeker zijn van een bepaalde kwaliteit. Als daar door het bouwbedrijf niet aan wordt voldaan zal men na de afbouwfase alsnog fouten moeten herstellen. Na dit herstel zal men dan vervolgens alles weer netjes moeten afwerken.

KOMO-Afbouw keurmerk
Voor de afbouwfase in Nederland is ook een speciaal kwaliteitskeurmerk. Dit is het KOMO-Afbouw keurmerk en wordt beheert en geoptimaliseerd door de Stichting KOMO. Certificerende instellingen brengen in Nederland KOMO-kwaliteitsverklaringen uit aan bedrijven die producten en diensten leveren die aan strenge eisen voldoen. Het KOMO-Afbouw keurmerk maakt duidelijk dat een afbouwbedrijf haar producten en diensten aanbied volgens vastgelegde  beoordelingsrichtlijnen.