Wat is een bestek in het kader van de bouwkunde?

In de bouwkunde wordt het woord bestek regelmatig gebruikt. Voordat men een gebouw gaat bouwen is het belangrijk dat het bouwbedrijf en de opdrachtgever precies weten wat er gebouwd gaat worden en hoe het gebouwd moet worden. Daarom wordt een bestek opgesteld. Dit bestek is een omschrijving van het bouwwerk en de bijbehorende werkzaamheden. Daarnaast zijn ook alle technische en juridische bepalingen aangeven. De materialen en de uitvoeringsvoorwaarden zijn ook in het bestek beschreven zodat de aannemer precies weet wat er gebouwd moet worden en wat er verder van de aannemer wordt verwacht.

In een bestek wordt het geplande gebouw ook gevisualiseerd. Dit gebeurd aan de hand van tekeningen. De bestektekeningen zorgen samen met de technische beschrijving voor de basis van het bestek. Een bestek kan op verschillende manieren worden vormgegeven. Zo kan een bestek een functionele beschrijving of een prestatiebeschrijving zijn. Daarnaast kan een bestek ook een volledige beschrijving zijn van het bouwproject. Op basis van het bestek kan meestal een goede indicatie worden gegeven van de prijs.

Stichting STABU
Een bestek moet duidelijk zijn en volledig daarom is het belangrijk dat een bestek wordt opgesteld volgens een besteksystematiek die voor alle bedrijven in de bouwnijverheid herkenbaar is. De stichting STABU is een samenwerkingsverband van grote organisaties in de Nederlandse bouwnijverheid en gevestigd in Ede. De naam STABU is een afkorting die staat voor Standaardbestek Utiliteitsbouw. Deze stichting is opgericht op 13 oktober 1976 en houdt zich bezig met het uitgeven en beheren van de gestandaardiseerde besteksystematiek. Deze besteksystematiek wordt gebruikt voor zowel de woningbouw als de utiliteitsbouw.

Opbouw van een bestek
Het eerste deel van een bestek bevat een algemene omschrijving van het bouwproject. Hierin staan algemene gegevens over het project en worden de bepalingen genoemd over de werkzaamheden van derden. Verder staan er regelingen met betrekking tot aanbesteding en inschrijving.

Na deze algemene omschrijving is aangeven welke voorschriften en voorwaarden van toepassing zijn. de bepalingen over tekeningen en berekeningen komen aan bod. Hierbij wordt onder andere ingegaan op verantwoordelijkheden en verzekeringen. Verder worden bepalingen benoemd over verrekeningen van wijzigingen en de kosten van meerwerk en minderwerk. Bepalingen omtrent arbeidsomstandigheden en bouwplaatsvoorzieningen komen eveneens aan bod.

Na deze algemene beschrijvingen en toelichtingen worden de werkzaamheden in onderdelen beschrijven. Hierin worden ook de materialen benoemd en de specificaties. Als er bepalingen zijn die afwijken van de STABU worden deze duidelijk benoemd.

UAV 2012
Voor de administratieve basis van een bestek UAV 2012 gebruikt. Deze afkorting staat voor Uniforme Administratieve Voorwaarden voor de uitvoering van werken en van technische installatiewerken 2012. De nieuwe UAV 2012 is aangepast aan het Burgerlijk Wetboek 7 titel 12 aanneming van werk. De UAV 2012 zijn op 30 januari 2012 bij ministeriële beschikking vastgesteld. Onder een bestek wordt volgens lid 1 van paragraaf 1 “Aanduidingen, begripsbepalingen” van de UAV 2012 het volgende verstaan:

  • de beschrijving van het werk;
  • de daarbij behorende tekeningen;
  • de voor het werk geldende voorwaarden;
  • de nota van inlichtingen;
  • het proces-verbaal van aanwijzing.

Wat is afbouw of de afbouwfase in de bouwsector?

De afbouw of afbouwfase is de bouwfase die volgt op de ruwbouwfase. In de ruwbouwfase wordt het casco van een gebouw geplaatst en aan het einde van deze fase wordt het gebouw wind- en waterdicht gemaakt. Nadat dit gebeurd is treed over het algemeen de afbouwfase in. In de afbouwfase wordt een gebouw klaar gemaakt voor gebruik of bewoning. Een gebouw kan worden gebruikt als woning maar kan ook worden gebruikt voor een bedrijf of kantoorcomplex. Als men een gebouw gebruikt als woning spreekt men over het algemeen van woningbouw. Ook appartementen worden door de meeste bouwbedrijven onder de naam woningbouw geplaatst. Grote fabriekspanden, ziekenhuizen en kantoorcomplexen worden onder de naam utiliteit geplaatst.

De eisen met betrekking tot de afbouw van woningen zijn over het algemeen anders dan de eisen die aan kantoorruimtes en andere bedrijfspanden worden gesteld. In de utiliteit worden in de afbouwfase bijvoorbeeld systeemplafonds geplaatst en worden de ruimtes zo ingedeeld dat de werknemers er in de toekomst veilig en effectief kunnen werken. Tevens wordt er inbouwverlichting geplaatst conform de voorschriften en richtlijnen die daarvoor gelden. In de woningbouw worden huizen en appartementen meer voor ontspanning gebruikt en wordt veel aandacht besteed aan gebruiksgemak van de toekomstig bewoners.

Turnkey en afbouw
Turnkey is een term die tegenwoordig steeds vaker in de bouwsector wordt genoemd. Als men het woord ‘turnkey’ letterlijk uit het Engels naar het Nederlands vertaald betekent dit zoiets als ‘sleutel omdraaien’. Bij een turnkeyproject is een gebouw zover afgebouwd dat de toekomstig eigenaar alleen de sleutel maar hoeft om te draaien en vervolgens het gebouw in gebruik kan nemen. Bij een turnkeyproject is de afbouw van een woning of utiliteitspand tot in de finesses uitgevoerd. Het stucwerk en schilderwerk is aangebracht. Ook de vloerbedekking, keuken, badkamer en toiletten zijn geplaatst evenals de bijbehorende betegeling en verlichting.

Een opdrachtgever kan er voor kiezen om een ‘kaal’ gebouw als turnkeyproject aan te bieden aan een afbouwbedrijf. Een afbouwbedrijf maakt dan met de opdrachtgever afspraken over de afbouwfase en de manier waarop het gebouw ingericht en opgeleverd moet worden.  

Aandachtspunten voor de afbouwfase
De afbouwfase is de bouwfase na de ruwbouwfase en is de laatste fase voor de oplevering en de ingebruikname. Tijdens de afbouw kunnen verschillende technische mankementen aan het licht komen die in de ruwbouwfase zijn misgegaan. In de afbouwfase werkt men een pand nauwkeurig af en zorgt men er voor dat de toekomstige gebruikers van het pand zorgeloos kunnen wonen of werken. Het is belangrijk dat technische problemen voor de daadwerkelijke afwerking worden opgelost. Als men namelijk al tegels heeft aangebracht en muren heeft bekleed met verf of behang is het heel vervelend om dit te verwijderen om leidingwerk te repareren die in de muur, plafond of vloer is geplaatst. Fouten die aan het begin van de bouw werden gemaakt komen meestal in een latere fase terug. Toch moeten de fouten wel opgelost worden. Woningen en utiliteitsgebouwen vallen onder garanties zodat de eigenaren zeker zijn van een bepaalde kwaliteit. Als daar door het bouwbedrijf niet aan wordt voldaan zal men na de afbouwfase alsnog fouten moeten herstellen. Na dit herstel zal men dan vervolgens alles weer netjes moeten afwerken.

KOMO-Afbouw keurmerk
Voor de afbouwfase in Nederland is ook een speciaal kwaliteitskeurmerk. Dit is het KOMO-Afbouw keurmerk en wordt beheert en geoptimaliseerd door de Stichting KOMO. Certificerende instellingen brengen in Nederland KOMO-kwaliteitsverklaringen uit aan bedrijven die producten en diensten leveren die aan strenge eisen voldoen. Het KOMO-Afbouw keurmerk maakt duidelijk dat een afbouwbedrijf haar producten en diensten aanbied volgens vastgelegde  beoordelingsrichtlijnen.