Wat is het Programma Aanpak Stikstof (PAS)?

Het Programma Aanpak Stikstof wordt afgekort met PAS en is een programma dat in 2015 door de overheid is gestart om de emissie van stikstof terug te dringen in Nederland. Het programma werd daarnaast gebruikt om vergunningen te verstrekken aan bedrijven die stikstof produceren in de nabijheid van natuurgebieden. In Nederland wordt al geruime tijd veel stikstof uitgestoten. De uitstoot van stikstof vind onder andere plaats in de agrarische sector waarbij meststoffen vrij komen maar ook in het verkeer komt stikstof vrij in de atmosfeer. Stikstof wordt scheikundig aangeduid met N2) en is schadelijk voor ecosystemen en de kwaliteit van het milieu. Om die reden heeft de overheid besloten om doormiddel van het Programma Aanpak Stikstof de uitstoot van stikstof terug te dringen.

PAS is in eerste instantie ingevoerd om het milieu oftewel de natuur te beschermen. Als er meer stikstof wordt uitgestoten verdwijnen bepaalde kwetsbare soorten in de natuur en dat moet voorkomen worden. Anders gaat namelijk de diversiteit achteruit en kunnen ecosystemen verdwijnen. Natuur, milieu en de bouwsector moeten doormiddel van het PAS op elkaar worden afgestemd. Als men wil bouwen in de buurt van kwetsbare natuurgebieden dan zal men zich aan regels moeten houden. De overheid deelt daarom in het kader van het Programma Aanpak Stikstof specifieke vergunningen uit voor het bouwen in en rond natuurgebieden die als kwetsbaar worden aangemerkt. Uiteindelijk wordt bij het verstrekken van vergunningen voor bouwprojecten rekening gehouden met een reductie van stikstof voor de toekomst.

De Raad van State heeft aangegeven dat het Nederlandse programma om stikstof terug te dringen onvoldoende effect heeft. Het oordeel van de Raad van State over het PAS is duidelijk. Het Programma Aanpak Stikstof beschermd de natuur in Nederland onvoldoende tegen de uitstoot van stikstof in de bouwplannen. Er zou nauwelijks zekerheid worden geboden door het PAS als het gaat om de hoeveelheid stikstof die vrij komt door de bouw van snelwegen, stallen, industrie en andere bouwprojecten waarbij een toename van stikstof kan worden verwacht. Op 29 mei 2019 heeft de Raad van State geoordeeld dat het PAS niet als basis voor toestemming voor bouwactiviteiten mag worden gebruikt. Dat kan gevolgen de vergunningen die zijn verstrekt voor bepaalde bouwprojecten.

Bouwprojecten stilgelegd wegens stikstofregels in 2019

In Nederland zijn honderden bouwprojecten stilgelegd of er wordt opnieuw gekeken of de regels zijn nageleefd. In dit geval gaat het echter niet zozeer om een veiligheidskwestie of financiële kwestie, de bouwprojecten zijn stilgelegd wegens een uitspraak van een rechter over de stikstofregels. Dit kwam naar voren uit een rondgang van RTL Nieuws.

Programma Aanpak Stikstof
In totaal zouden in alle provincies gezamenlijk 1.571 bouwprocedures zijn stilgelegd of de vergunningen worden opnieuw bekeken. In mei werd door de Raad van State al geoordeeld dat het Programma Aanpak Stikstof (PAS) nauwelijks effect heeft op het terugdringen van stikstof. Het Programma Aanpak Stikstof is er op gericht dat er minder stikstof vrij komt in Nederland. Het opstellen van een programma hiervoor is slechts één aspect. Men zal intensief moeten samenwerken om de stikstof terug te dringen. Daarom werken in het PAS verschillende instanties met elkaar samen. Zo zijn Rijk, provincies, natuurorganisaties en ondernemers betrokken bij het PAS.

Pas heeft nauwelijks effect
In mei werd al geoordeeld dat PAS onvoldoende effect heeft gehad op het terugdringen van stikstof in Nederland. Er was toen al toestemming gegeven door de overheid voor bepaalde bouwprojecten die kunnen leiden voor meer stikstof in de atmosfeer. Hierbij kun je denken aan het aanleggen van wegen voor autoverkeer. Ook het uitbreiden van veestallen wordt beschouwd als een activiteit waardoor er uiteindelijk meer stikstof vrij komt in de atmosfeer. De Raad van State oordeelde dat de maatregelen die voortkomen uit het Programma Aanpak Stikstof niet volstaan.

Grote bouwprojecten
Vanwege deze gerechtelijke uitspraak zullen honderden projecten van de Rijksoverheid maar ook van provincies en gemeenten opnieuw bekeken moeten worden. Hierbij kan men denken aan projecten voor het uitbreiden van wegen zoals het uitbreiden van het asfalt bij de A12 en A9. Ook het project Lelystad Airport zal opnieuw worden bekeken. Daarnaast zal de uitspraak eveneens invloed hebben op de bouw van woningen indien daarbij een hogere stikstofemissie wordt verwacht.