Wat is het Programma Aanpak Stikstof (PAS)?

Het Programma Aanpak Stikstof wordt afgekort met PAS en is een programma dat in 2015 door de overheid is gestart om de emissie van stikstof terug te dringen in Nederland. Het programma werd daarnaast gebruikt om vergunningen te verstrekken aan bedrijven die stikstof produceren in de nabijheid van natuurgebieden. In Nederland wordt al geruime tijd veel stikstof uitgestoten. De uitstoot van stikstof vind onder andere plaats in de agrarische sector waarbij meststoffen vrij komen maar ook in het verkeer komt stikstof vrij in de atmosfeer. Stikstof wordt scheikundig aangeduid met N2) en is schadelijk voor ecosystemen en de kwaliteit van het milieu. Om die reden heeft de overheid besloten om doormiddel van het Programma Aanpak Stikstof de uitstoot van stikstof terug te dringen.

PAS is in eerste instantie ingevoerd om het milieu oftewel de natuur te beschermen. Als er meer stikstof wordt uitgestoten verdwijnen bepaalde kwetsbare soorten in de natuur en dat moet voorkomen worden. Anders gaat namelijk de diversiteit achteruit en kunnen ecosystemen verdwijnen. Natuur, milieu en de bouwsector moeten doormiddel van het PAS op elkaar worden afgestemd. Als men wil bouwen in de buurt van kwetsbare natuurgebieden dan zal men zich aan regels moeten houden. De overheid deelt daarom in het kader van het Programma Aanpak Stikstof specifieke vergunningen uit voor het bouwen in en rond natuurgebieden die als kwetsbaar worden aangemerkt. Uiteindelijk wordt bij het verstrekken van vergunningen voor bouwprojecten rekening gehouden met een reductie van stikstof voor de toekomst.

De Raad van State heeft aangegeven dat het Nederlandse programma om stikstof terug te dringen onvoldoende effect heeft. Het oordeel van de Raad van State over het PAS is duidelijk. Het Programma Aanpak Stikstof beschermd de natuur in Nederland onvoldoende tegen de uitstoot van stikstof in de bouwplannen. Er zou nauwelijks zekerheid worden geboden door het PAS als het gaat om de hoeveelheid stikstof die vrij komt door de bouw van snelwegen, stallen, industrie en andere bouwprojecten waarbij een toename van stikstof kan worden verwacht. Op 29 mei 2019 heeft de Raad van State geoordeeld dat het PAS niet als basis voor toestemming voor bouwactiviteiten mag worden gebruikt. Dat kan gevolgen de vergunningen die zijn verstrekt voor bepaalde bouwprojecten.

Wat is een omgevingsvergunning?

Een omgevingsvergunning is een vergunning die door een gemeente wordt verstrekt met betrekking tot het verrichten van activiteiten die invloed hebben op de omgeving zoals bouwactiviteiten en activiteiten in het milieu, de natuur en de ruimte. Op 1 oktober 2010 is de omgevingsvergunning ingevoerd in Nederland.

Omgevingsvergunning
Met de invoering van de omgevingsvergunning worden verschillende vergunningen samengevat onder één vergunningsprocedure namelijk de procedure van de omgevingsvergunning. Nu hoeven bedrijven en particulieren geen losser bouwvergunningen en milieuvergunningen meer aan te vragen. Dit is bovendien effectief omdat men vaak voor het plaatsen van een bouwwerk meerdere vergunningen nodig had. Nu is het indienden van één vergunning voldoende en dat is de omgevingsvergunning. De aanvraag voor deze vergunning kan bij één loket worden ingediend. Er volgt daarop één procedure en de uitkomst daarvan is één besluit. Men kan tegen dit besluit in beroep gaan en ook hier is maar één beroepsprocedure voor. De omgevingsvergunning zorgt er voor dat alles transparanter en makkelijk wordt.

Indienen omgevingsvergunning
Het indienen van een omgevingsvergunning kan men doen bij de gemeente waar men de activiteit wil uitvoeren. Als men bijvoorbeeld een nieuwbouwwoning wil plaatsen op een kavel zal men de aanvraag hiervoor bij de gemeente in kunnen dienen. De omgevingsvergunning kan echter dikwijls via een digitaal omgevingsloket worden aangevraagd. Dat is een website waarop de aanvrager verschillende opties kan aanklikken en diverse vragen kan beantwoorden. Door het programma van de omgevingsvergunning wordt de aanvrager steeds verder geholpen met de aanvraag.

Uiteindelijk is de aanvraag klaar en kan deze worden verzonden. Er zijn echter wel kosten verbonden aan het aanvragen van een omgevingsvergunning. Deze kosten kunnen echter verschillen per gemeente en per jaar.  Als je hier meer informatie over wilt hebben zal er contract moeten worden opgenomen met de desbetreffende gemeente waar de woning gebouwd gaat worden of een andere activiteit wordt ondernomen waar een omgevingsvergunning is vereist.

Wat is een bouwvergunning?

Een bouwvergunning is noodzakelijke meestal schriftelijke toestemming die door een overheid wordt verstrekt aan een bedrijf of particulier om een bouwwerk op te richten of een bestaand bouwwerk te wijzigen. Een bouwvergunning is in veel gevallen verplicht wanneer men een bouwwerk wil plaatsen. Bouwvergunningen worden echter niet altijd verstrekt, een bouwwerk moet namelijk aan bepaalde eisen voldoen. Vanaf 1 oktober is de bouwvergunning in Nederland vervangen door de omgevingsvergunning die veel meer omvattend is. Vaak heeft men het in de volksmond nog wel over een bouwvergunning als men een vergunning aanvraagt voor de bouw van een bouwwerk of de aanpassing daarvan.

Bouwvergunning verplicht
Niet voor alle bouwwerken is een bouwvergunning nodig. Dit wordt in Nederland bepaalt door de overheid. De overheid heeft in de Woningwet vastgelegd voor welke bouwwerken een bouwvergunning is vereist. De Woningwet trad in werking in het jaar 1902. In deze wet is ook vastgelegd dat gemeenten in Nederland verplicht zijn om bouw- en woningverordening op te stellen. Deze verordeningen dienen voorschriften te bevatten waaraan nieuwe bouwwerken waaronder woningen moeten voldoen.

Tevens bevat de Woningwet het verbod dat niemand iets mag bouwen, verbouwen of uitbreiden zonder dat er een bouwvergunning door de gemeente is verstrekt. Een bouwvergunning is in ieder geval voor de bouw van woningen en utiliteit verplicht. Zonder bouwvergunning mag men niet met de bouw van dergelijke bouwwerken starten. Ook voor bouwwerken die niet voor bewoning of als utiliteitscomplex worden gebruikt is vaak een bouwvergunning vereist. Hierbij kan men denken aan bruggen, viaducten en andere civiele kunstwerken. Gemeenten verstrekken de bouwvergunning en toetsen de bouwplannen aan landelijke eisen en regionale eisen die aan bouwwerken worden gesteld.

Waaraan wordt een bouwvergunning getoetst?
Een bouwvergunning wordt niet zomaar verstrekt. Particulieren en bedrijven kunnen hun bouwvergunningsaanvraag bij gemeenten (digitaal) indienen. Vaak wordt het indienen van een bouwvergunning doormiddel van een invullijst of formulier vergemakkelijkt. Er worden in de lijst of op het formulier allemaal vragen gesteld die de indiener van de vergunningsaanvraag dient te beantwoorden. Door de antwoorden op deze vragen krijgt de gemeente de benodigde informatie voor een goede toetsing.

Meestal krijgt men bij eenvoudige bouwaanvragen binnen acht weken bericht of de bouwvergunning wordt verstrekt of niet. Dit is wettelijk ook geregeld vanaf 10 oktober 2010 toen de omgevingsvergunning werd ingevoerd. Daarvoor hadden gemeenten nog 12 weken de tijd om een bouwvergunning te toetsen. In de periode van acht wordt het bouwplan door de gemeente getoetst aan een aantal planen, besluiten en verordeningen. De toetsing vindt in ieder geval plaats op basis van:

  • Het bestemmingsplan;
  • Het Bouwbesluit;
  • De lokale Bouwverordening;
  • De redelijke eisen van welstand.

Bouwvergunning of omgevingsvergunning
Een omgevingsvergunning is een vergunning die in Nederland op 1 oktober 2010 werd ingevoerd ter vervanging van de verschillende vergunningen en aanvraagprocedures van vergunningen voor wonen, ruimte en milieu. De omgevingsvergunning heeft na de invoering de volgende vergunningen vervangen:

  • bouwvergunning,
  • sloopvergunning
  • aanlegvergunning,
  • milieuvergunning,
  • gebruiksvergunning,
  • kapvergunning.

De omgevingsvergunning heeft er voor gezorgd dat iemand die in het verleden één van de bovengenoemde vergunningen wilde aanvragen in de toekomst al deze aanvragen via de omgevingsvergunningaanvraag kan indienen. De omgevingsvergunning is ingevoerd in het kader van de Modernisering van de VROM-regelgeving. Waarbij de letters VROM staan voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. De doelstelling van de modernisering van de VROM-regelgeving is het aantal wetten en regels op het gebied van de fysieke leefomgeving in Nederland flink te reduceren en te optimaliseren.  Particulieren die in de toekomst een bouwaanvraag willen indienen zullen daarom een omgevingsvergunning moeten aanvragen.