Wat is APP bitumen dakbedekking?

APP-bitumen is een dakbedekking die bestaat uit een combinatie van bitumen en een plastische kunststof en wordt net als andere bitumen op rollen verkocht. De afkorting APP staat voor een kunststof namelijk Atactisch PolyPropyleen (APP). Dit is een polymeer met speciale eigenschappen die er voor zorgen dat de bitumineuze dakbedekking soepel blijft ook bij hoge temperaturen. Atactisch PolyPropyleen wordt bij temperaturen tussen de 140 en 150 graden Celsius pas vloeibaar terwijl de meeste bitumen bij een temperatuur rond de 50 graden Celsius vloeibaar kunnen worden. Het verwerkingspunt van APP bitumen ligt dus veel hoger als bij normale bitumen het geval is. Het membraan van APP bitumen is ook in hoge mate bestand tegen UV.

Tijdens het productieproces van APP bitumen wordt gewone zachte bitumen gemengd met ongeveer dertig procent Atactisch PolyPropyleen. Deze kunststof geeft het bitumen haar unieke duurzame eigenschappen. APP bitumen is in veel gevallen een ideale dakbedekking voor platte daken. Toch is het belangrijk om een adviseur in te schakelen. Niet altijd is bitumen de juiste oplossing. In sommige gevallen kan men beter kiezen voor gewone bitumen op SBS bitumen. Daarnaast is er ook nog EPDM verkrijgbaar. Dit is een dakbedekking waarin geheel geen bitumen zijn toegepast.

Wat is EPDM dakbedekking?

EPDM is een synthetische rubberen dakbedekking die bestaat uit de hoofdbestandsdelen Ethyleen, Propyleen, Dieën en Monomeer en wordt in de vorm van folie op daken geplaatst. De benaming EPDM bestaat uit etheen, propeen en een dieen (een onverzadigde koolwaterstof met twee dubbele bindingen) en Monomeer. Deze verschillende stoffen gaat men polymeriseren. Het polymeer dat hieruit ontstaat wordt vervolgens gevulkaniseerd. Daaruit komt rubber voort. De samenvoeging van de verschillende stoffen zorgt er voor dat het rubber unieke eigenschappen heeft. Zo heeft EPDM een grote elasticiteit en daarnaast ook een groot temperatuurbereik. De gunstige eigenschappen zorgen er voor dat EPDM de meest populaire kunststof dakbedekking is op dit moment.

Deze dakbedekking is vrij makkelijk aan te brengen maar men dient van te voren wel goed onderzoek te doen naar het dak waar deze synthetisch rubber op wordt aangebracht. Men kan bijvoorbeeld EPDM niet zomaar over bitumen daken heen aanbrengen. Aan de andere kant bied EPDM ook weer voordelen omdat men op dit materiaal zelfs een groendaksysteem kan aanbrengen. EPDM is namelijk bestand tegen wortels. Ook hier komen allemaal voorwaarden en technische aspecten aan de orde. Voordat je besluit om EPDM te laten aanbrengen is een goed advies van een ervaren dakdekker dus van groot belang.

Wat is teer en waar wordt teer voor gebruikt?

Teer is een donkere, taaie substantie met een sterke geur. De geur van deze substantie is afhankelijk van het materiaal waar teer van gemaakt is. Teer kan bijvoorbeeld geproduceerd worden door plantaardig materiaal zoals houtsoorten te verhitten. In dat geval spreekt en van bruine teer. Het is ook mogelijk om teer uit steenkool te vervaardigen. Het product van dat proces wordt koolteer genoemd. Bij het verhitten van de voorgenoemde grondstoffen werkt men onder pyrolyse, dit is onder uitsluiting van lucht. Zoals eerder genoemd bestaan er twee hoofdgroepen: de koolteer en de bruine teer. Koolteer is inmiddels verboden in Europa met het van kracht worden van Europese richtlijn 98/08 (biociden). Bruine teer mag onder bepaalde voorwaarden worden gebruikt.

Bruine teer
Bruine teer wordt voornamelijk uit hout vervaardigd. Het wordt gebruikt voor sommige historische gebouwen maar is vooral een product dat wordt gebruikt bij historische schepen. Hierbij kan men denken aan de toepassing op houten scheepsluiken zoals de Friese kap.  Een bekende bruine teersoort is de zogenoemde  Zweedse of Stockholmer teer. In tegenstelling tot koolteer is bruine teer niet carcinogeen. Het gebruik van bruine teer is inmiddels (anno 2015) weer toegestaan als men een bepaalde giftige stof uit het teermengel haalt. Deze stof is benoemd in de bijlage van richtlijn 98/08.

Koolteer
Koolteer wordt gewonnen uit steenkool. Deze teersoort blijft in Nederland verboden. Dit vinden veel restaurateurs van historische schepen een probleem. Er zijn nog geen goede vervangers ontwikkelt die varende monumenten onder de waterlijn voldoende waterdicht kunnen maken en voldoende bescherming kunnen bieden. Koolteer moet echter wel vervangen worden door andere producten omdat dit materiaal niet meer in Nederland mag worden gebruikt.  Omdat men het hier niet meer mag gebruiken wijkt men voor de restauratie van historische schepen uit naar scheepshavens elders in de wereld waar men wel koolteer mag gebruiken.

Viskeus
Teer is een materiaal met een hoge viscositeit, daarom wordt teer ook wel viskeus genoemd. Een stof met hoge viscositeit vloeit langzaam en is dus traag vloeiend. De viscositeit van een stof is voor een belangrijk deel afhankelijk van de temperatuur. Door teer te verhitten wordt het vloeibaar en als het afkoelt begint het te stollen. Teer wordt meestal verwarmt voordat het wordt verwerkt.

Teer is geen asfalt of bitumen
Teer wordt in de volksmond ook wel asfalt of bitumen bedoelt. Dit is echter onjuist. Asfalt en bitumen zijn de oogst kokende fracties die achterblijven na het verdampen van aardolie. Asfalt en bitumen zijn echter niet giftig in tegenstelling tot bepaalde bestandsdelen van teer.

Wat zijn groene daken of vegetatiedaken?

Groene dakbedekking wordt steeds meer toegepast op woningen en utiliteit. Met de benaming ‘groen’ bedoelt men in dit verband niet zozeer de kleur van het dak, groen dakbedekking is dakbedekking die bestaat uit vegetatie. Daarom worden groene daken ook wel vegetatiedaken genoemd. Meestal wordt groene dakbedekking aangebracht op platte of glooiende daken. Daarnaast wordt vegetatie ook wel aangebracht op hellende daken. Formeel spreekt men ook wel van een begroeid dak of dak begroeiing. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen intensief begroeide daken en extensief begroeide daken. Groende daken bieden een aantal voordelen. Deze voordelen zijn vooral op het gebied van milieu, duurzaamheid en belevingswaarde. De aanschafkosten van groene daken zijn echter wel hoger dan de aanschafkosten van daken die gemaakt zijn van bijvoorbeeld bitumen of dakpannen. Een groen dak gaat over het algemeen langer meer dan een traditioneel dak.

Geschiedenis van groene daken
Hoewel vooral de laatste jaren groende daken meer worden toegepast op bouwprojecten is het concept vrij oud. Al in de oudheid werden regelmatig groene daken toegepast op woningen en andere gebouwen. Hierbij kan men bijvoorbeeld denken aan eenvoudige woningen die van plaggen werden gemaakt. De plaggenhutten begroeiden omdat plaggen voedzame grond vormen voor mossen en grassen. Hierdoor ontstonden groene daken.

Plaggenhutten waren zelfs rond 1900 nog in Nederland te vinden. Met name in arme streken werden plaggen gebruikt om eenvoudige woningen te maken. Deze woningen werden ook wel een spitkeet genoemd. Deze woningen werden voor een deel uitgegraven (gespit) en daarna bedekt met plaggen. Omdat de atmosfeer in deze woningen zeer ongezond was heeft de overheid in de arme streken van Nederland de spitketen vervangen door eenvoudige woningen van steen en hout. Vanaf 1900 werden steeds meer woningen in Nederland van bakstenen gemaakt.

Vooral aan het einde van de twintigste eeuw raakten moderne groene daken in opkomst in de bouw. Verschillende gebouwen in Nederland werden voorzien van een groen dak. Deze daken zijn echter niet meer te vergelijken met de groene daken uit het verleden.

Moderne groene daken
De manier waarop moderne groene daken worden gemaakt verschilt van de wijze waarop dat in het verleden gebeurde. Tegenwoordig heeft men professionele machines waarmee men dakconstructies kan maken. Ook de materialen zijn sterker en duurzamer geworden. Hierdoor kunnen groene daken lichter worden uitgevoerd dan in het verleden. Een groen dak heeft over het algemeen een standaard opbouw. Deze opbouw kan worden beschreven in een aantal lagen. Er zijn verschillende systemen en materialen die kunnen worden gebruikt in het aanbrengen van groene daken. Soms is het mogelijk om meerdere lagen samen te voegen tot één fysieke laag.

Over het algemeen bestaat  de onderste laag van de dakopbouw uit een laag waterdichte dakbedekking, die tevens wortelbestendig is. Deze laag wordt ook wel de waterkerende laag genoemd. Hierop is een beschermlaag aangebracht die de dakbedekking moet beschermen tegen mechanische beschadigingen. Daarboven is er een drainagelaag aangebracht. Deze kan bijvoorbeeld gemaakt zijn kunststof of mineralen. Vervolgens is er een filterlaag aangebracht die moet voorkomen dat substraatdeeltjes in de drainagelaag terecht komen. Dan volgt de substraatlaag in deze laag kan de vegetatie wortelen. Daarnaast bevat de substraatlaag voedingstoffen, water en zuurstof. Dit is nodig voor de vegetatielaag die boven op de substraatlaag wordt gepaatst.

Vegetatie voor groene daken
De vegetatie die voor groene daken kan worden gebruikt is verschillend. Men kan vetkruid gebruiken zoals sedum. Daarnaast kan men ook mossen, kruiden of bepaalde grassen gebruiken. Deze varianten van vegetatiedaken vallen onder de extensieve begroeiing. Naast extensieve begroeiing kan ook gebruikt worden gemaakt van intensieve begroeiing. Hiervoor maakt men gebruik van stuiken en zelfs bomen. Deze vegetatie is veel omvangrijker dan gras, mos of sedum daarom moet bij intensieve begroeiing veel aandacht worden besteed aan de constructie van het dak. Bij intensieve begroeiing heeft men een dakbedekking met een opbouwhoogte van meer dan vijftien centimeter. Bij intensieve begroeiing spreekt men al snel van een daktuin.

NEN-normcommissie Begroeide Daken
In Nederland moeten gebouwen aan strenge eisen voldoen. De eisen die worden gesteld aan Nederlandse bouwwerken hebben te maken met de constructieve stevigheid, veiligheid en duurzaamheid. Er zijn verschillende richtlijnen en wetten ontwikkelt voor daken en dakbedekking. Ook voor het aanbrengen van groene daken zijn inmiddels verschillende richtlijnen en handboeken gemaakt door erkende instellingen. In deze handleidingen staan aanwijzingen en instructies met betrekking tot de materialen die gebruikt moeten worden. Het gaat hierbij zowel om de ontwerprichtlijnen, de praktijkrichtlijnen en de bouwkundige detailleringen die nodig zijn voor een correcte verwerking dakbedekking. Halverwege 2012 is de NEN-normcommissie ‘Begroeide Daken’ tot stand gekomen.  Deze commissie houdt zich bezig met het ontwikkelen van een norm voor de functionele eisen, prestatie-eisen en toetsingsmethoden van bouwwerkbegroeiing. In 2014 zal deze nieuwe norm als het goed is geheel zijn beschreven.

Welke aspecten komen aan de orde bij dakbedekking of dakbekleding?

Dakbedekking wordt ook wel dakbekleding genoemd. Het belangrijkste doel van het aanbrengen van dakbedekking is het aanbrengen van een beschermde laag op een dak. Deze beschermende bekleding moet er voor zorgen dat een dak waterdicht is en dat er ook geen sneeuw kan binnendringen. Daarnaast dient dakbedekking er voor te zorgen dat er geen tocht door het dak naar binnen kan komen. Een goede dakbedekking is van groot belang voor de levensduur van een gebouw. Als dakbedekking niet goed is aangebracht kan er bijvoorbeeld hemelwater onder het dak terecht komen. Hierdoor kunnen vochtplekken in het gebouw ontstaan met alle schadelijke gevolgen van dien. Vocht is niet alleen slecht voor de (hout)constructie het zorgt ook voor een minder aangename atmosfeer voor de bewoners of gebruikers van het gebouw. Voor dakbedekking worden verschillende materialen gebruikt. De keuze van dakbedekking hangt af van een aantal verschillende factoren.

Algemene eisen aan dakbedekking
Dakbedekking is een belangrijk onderdeel van een gebouw. Daarom worden er eisen gesteld aan dakbedekking. Dakbedekking moet bijvoorbeeld een licht gewicht hebben zodat het dak niet te zwaar drukt op de constructie van een gebouw. Daarnaast moet dakbedekking weinig onderhoud vragen want de meeste daken bevinden zich op een dusdanige hoogte dat er een steiger of een hoogwerker gebruikt moet worden om het dak schoon te maken. Dit is echter kostbaar omdat de eigenaar van het pand dit meestal niet zelf kan doen. Het aanbrengen van dakbedekking moet ook eenvoudig zijn.

Dakbedekking moet ook dampdoorlatend zijn. Als dakbedekking niet over deze eigenschap beschikt dan moet men aan de onderkant van de dakconstructie, dus aan de binnenkant van het gebouw, een damp remmende laag aanbrengen. Deze laag moet er voor zorgen dat het woonvocht niet in de constructie van het gebouw dringt. Het woonvocht dient in de vorm van damp de woning of het bedrijfspand te verlaten zodat er geen condensatie ontstaat. Condensatie zocht voor vochtplekken en schimmels die de constructie van een gebouw ernstig kunnen aantasten.

De dakbedekking moet verder goed bestand zijn tegen atmosferische invloeden. Daarnaast is het belangrijk dat dakbedekking moeilijk vlam vat. Het beste is dakbedekking toepassen die onbrandbaar is. De keuze van de dakbedekking is ook afhankelijk van de vorm van het dak.

Schuine of hellende daken
Bij schuine of hellende daken moeten bedekkingselementen afwaterend zijn aangebracht. Dit houdt in dat het water van het dak moet aflopen en daarbij niet onder de dakbedekking terecht mag komen. Deze daken zijn in letterlijke zin niet geheel water dicht. Verder spelen esthetische aspecten een rol een rol bij hellende of schuine daken.

Deze daken kunnen vanaf de grond worden gezien door omwonenden of voorbijgangers. Daarom worden er in een bestemmingsplan eisen vastgelegd met betrekking tot de vormgeving en de kleur van dakbedekkingselementen die in het zicht komen te liggen. Dakbedekkingselementen die in het zicht zijn aangebracht bepalen in belangrijke mate het esthetisch effect van het gebouw waarop ze zijn geplaatst.

Platte daken
Bij platte daken speelt het esthetische aspect geen rol omdat deze daken over het algemeen uit het zicht zijn van voorbijgangers. Soms worden platte daken wel als terras gebruikt. In dat geval worden er wel eisen gesteld aan de dakbedekking. Deze eisen hebben dan meer te maken met de constructieve stevigheid dan met esthetische aspecten. Een plat dak moet in tegenstelling tot een schuin dak of een hellend dak wel geheel van waterdichte dakbedekking zijn voorzien.

Gebruikelijke materialen voor dakbedekking
Vroeger maakte men vooral gebruik van dakbedekking uit de directe omgeving van het gebouw of woning. Toen werd er vooral gebruik gemaakt van leisteen, riet en stro. Tegenwoordig kan men materialen voor dakbedekking van ver transporteren. Daarom is de keuze voor een bepaalde dakbedekking aanzienlijk  toegenomen. Ook de ontwikkelingen in de techniek hebben er voor gezorgd dat er meer materialen gebruikt kunnen worden en dat materialen massaal kunnen worden geproduceerd door machines. Bekende materialen die worden gebruikt als dakbedekking zijn:

  • Dakpannen die gemaakt zijn van gebakken klei of van geperst beton.
  • Leisteen uit de natuur
  • Gebakken leisteen
  • Schaliën van hout in e vorm van dakspanen
  • Riet en stro
  • Bitumen dakbedekking
  • Kunststof
  • Glas
  • Metalen zoals koper, zink en lood

Vroeger werd ook wel gebruik gemaakt van asbestcement. Dit materiaal werd bijvoorbeeld gebruikt om golfplaten en leien van te maken. Tegenwoordig mag men geen asbestcement meer gebruiken op de bouw omdat bij het verbranden of breken van asbest kleine asbestdeeltjes vrij kunnen komen in de atmosfeer.  Deze deeltjes zijn bij inademing schadelijk voor de gezondheid van mensen en dieren. Asbestdeeltjes kunnen kanker veroorzaken en mogen daarom niet meer als dakbedekking worden gebruikt.

Wat is bitumen en waarvoor wordt bitumen gebruikt?

Bitumen is een stroperige vloeistof die op aardolie gebaseerd is. Door het verwijderen van lichtere fracties uit ruwe aardolie kan tijdens een raffinageproces bitumen worden verkregen. De lichtere fracties die uit ruwe aardolie worden gehaald zijn over het algemeen nafta (aardoliedestillaat), benzine en diesel. De bitumen die na de fractionele destillatie overblijven vormen een halfvast koolwaterstofproduct, dit is het zwaarste bestandsdeel van ruwe olie. Bitumen kunnen ook in de natuur zelf worden gevormd zonder dat de mens bewerkingen uitvoert. Bij een normale omgevingstemperatuur is bitumen een vrijwel vast substantie. Pas als bitumen worden verwarmd worden ze stroperig en gaat de stof vloeien.

Verschil tussen teer en bitumen
Soms wordt teer wel eens verward met bitumen. Steenkoolteer en bitumen zijn twee stoffen met een zwarte kleur en zijn daarnaast allebei kleverige substanties als ze worden verwarmd. Toch zijn deze stoffen verschillend. Een belangrijk verschil tussen teer en bitumen zit in de herkomst van de stoffen. Bitumen worden gewonnen uit ruwe olie terwijl teer wordt gekregen uit hout of steenkool. Steenkoolteer ontstaat door steenkool te verwarmen met zeer hoge temperaturen. In het verleden werd steenkoolteer wel gebruikt als bindmiddel voor wegenasfalt. Sinds 1990 wordt echter geraffineerd bitumen gebruikt als bindmiddel voor asfalt. De reden voor het gebruik van bitumen in asfalt heeft te maken met de hoge concentratie van polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) in teer.

Waar worden bitumen voor gebruikt
Tegenwoordig is bitumen een belangrijk onderdeel van asfalt. Ongeveer vijfentachtig procent van alle bitumen die worden geproduceerd worden toegepast in de productie van asfalt. Bitumen wordt in het asfaltmengsel gebruikt als bindmiddel waarmee de andere bestanddelen zoals steenslag, zand en vulstof aan elkaar worden verbonden.

Bitumen worden ook gebruikt voor zogenoemde roofing toepassingen. Ongeveer tien procent van de bitumenproductie wordt hiervoor gebruikt. Bitumen zijn geschikt voor dakbedekking vanwege de waterdichtingskwaliteiten van het materiaal. Bitumen worden in de dakbedekking zowel op rollen als in (golf) platen verwerkt.

De overige vijf procent van de bitumenproductie wordt gebruikt voor isolerende of afdichtende doeleinden voor bouwmaterialen. Hierbij kan gedacht worden aan coatings maar ook aan verf. De achterkant van tapijttegels kan eveneens van bitumen worden gemaakt.

Wat is asfalt en waaruit bestaat asfalt?

Asfalt is vooral bekend als materiaal dat wordt gebruikt voor het verharden van wegen. Daarnaast wordt het materiaal ook gebruik in onder andere de waterbouw. Asfalt kan industrieel worden vervaardigd in een asfaltcentrale. Daarnaast komt asfalt van nature voor in asfaltmeren in bijvoorbeeld Trinidad. Verder bestaat er ook steenasfalt. Steenasfalt is samengesteld uit zand, asfalt en leem.

Waaruit bestaat asfalt?
Asfalt is een mengsel. Dit mengsel kan worden onderverdeeld in twee hoofdgroepen namelijk het mineraal aggregaat en de bindmiddelen. Het mineraal aggregaat kan vervolgens weer worden opgedeeld in zand-, steen- en vulstoffractie. Het bindmiddel voor asfalt is bitumen. Het bindmiddel zorgt er voor dat de grondstoffen aan elkaar worden gebonden en bij elkaar worden gehouden.

Bitumen worden tijdens de productie van asfalt toegevoegd in de menger van de asfaltcentrale. Om de hechtingseigenschappen en verwerkbaarheid van bitumen te verbeteren worden de bitumen verwarmd voordat ze worden toegevoegd. De verwarmde bitumen worden opgeslagen in geïsoleerde en verwarmde bitumentanks. Hierin worden ze op de juiste temperatuur gehouden. De minerale aggregaten worden ook verwarmd zodat de mengtemperatuur gewaarborgd wordt. Deze mengtemperatuur is ongeveer 170 graden Celsius.

De mineralen moeten in de juiste verhoudingen worden gemengd met bitumen. Daarom worden de mineralen in de gewenste verhoudingen voorgedoseerd en gezeefd in verschillende korrelgroottefracties. Eventueel kan men ook oud asfalt granulaat toevoegen aan het mengsel.