Opleiding MBO middenkaderengineering populair bij werkgevers in de metaalsector in 2018

Afgestudeerden met een diploma mbo middenkaderengineering op zak kunnen rekenen op veel interesse vanuit werktuigbouwkundige bedrijven en andere bedrijven in de metaalsector. Er zijn verschillende vacatures in het middenkader van metaalbedrijven waar mbo middenkaderengineering als minimale opleidingseis wordt gesteld. In het verleden werd voor het middenkader al snel een hbo opleiding als opleidingseis genoemd maar dat is aan het veranderen. Er zijn op de arbeidsmarkt nauwelijks sollicitanten of werkzoekenden te vinden die een hbo opleiding werktuigbouwkunde of technische bedrijfskunde hebben behaald. Werkzoekenden met een hbo opleiding in de techniek zijn schaars. Dat zorgt er voor dat bedrijven breder gaan kijken als ze een geschikte kandidaat voor hun vacatures zoeken in het middenkader.

Middenkaderengineering vacatures
Voor veel bedrijven is het natuurlijk de vraag of de mbo opleiding middenkaderengineering voldoende is voor een functie als werkvoorbereider, planner of assistent productieleider. In de praktijk blijkt echter dat werknemers met deze opleidingsachtergrond het heel goed doen. Vooral in functies in het middenkader met een praktische inslag zijn werknemers met mbo middenkaderengineering zeer geschikt. Naar mate er meer ontwerpaspecten en sterkteberekeningen aan de orde komen is al snel een hbo opleiding werktuigbouwkunde vereist. Het middenkader is echter breed. Ontwerpers, constructeurs en engineers kunnen in de praktijk vaak goed de ondersteuning gebruiken van tekenaars en werkvoorbereiders. Voor deze ondersteunende middenkaderfuncties zijn afgestudeerden met mbo middenkaderengineering heel geschikt. Deze werknemers zorgen er voor dat de processen goed kunnen lopen en dat de organisatie een geoliede machine wordt en blijft.

Middenkaderfunctionarissen vormen een oplossing
In tegenstelling tot hbo werktuigbouwkundigen en universitaire technici zorgen mbo opgeleide middenkaderfunctionarissen er vaak voor dat de omschakeling tussen theorie en praktijk goed wordt gemaakt. Hoogopgeleide technici kunnen soms teveel verdiept zijn in theoretische aspecten van metaaltechniek, metallurgie, sterkteleer en andere werktuigbouwkundige vakgebieden. Het praktische aspect moet echter altijd een belangrijke rol blijven spelen in de organisatiestructuur en de ontwikkeling van producten en machines in de organisatie. Werknemers met middenkaderengineering leren op hun mbo opleiding om een effectieve bijdrage te leveren aan de processen van een organisatie. Ze leren engineers en tekenaars te ondersteunen en hun taken eventueel over te nemen als ze daarvoor voldoende training in het werk hebben gekregen.

Doorstuderen naar mbo middenkaderengineering
Bovendien kunnen leerlingen met middenkaderengineering vaak ook een goede aansluiting vinden wanneer ze door willen leren voor hbo technische bedrijfskunde en hbo werktuigbouwkunde. Daarom volgen sommige werknemers die mbo 4 middenkaderengineering hebben gevolgd later in hun werk een hbo opleiding in de richting van werktuigbouwkunde, mechatronica of technische bedrijfskunde. Op die manier kunnen ze een grotere theoretische kennis ontwikkelen en dat komt deze technici in hun vakgebied alleen maar ten goede.

Wat is het middenkader?

Het middenkader is een term die wordt gebruikt om het middelste leidinggevende deel binnen de hiërarchie van een organisatie aan te duiden. Het middenkader bevind zich tussen het uitvoerende personeel op de werkvloer en de directie en leidinggevenden in de top van de organisatie. Niet alle organisaties hebben een middenkader. Over het algemeen hebben alleen grote organisaties een middenkader omdat bij die organisaties meer personeelsleden werken en een omvangrijkere organisatiestructuur aanwezig is.

Middenkader in het midden
Het middenkader bevind zich in het midden van de organisatie en vormt daardoor een belangrijke kernpostitie binnen een organisatie. Een goed functionerend middenkader is van groot belang omdat dit er voor zorgt dat de capaciteit van de werkvloer en de organisatiedoelstellingen van de directie goed op elkaar zijn afgestemd. Problemen in deze afstemming worden over het algemeen in het middenkader opgelost. Het middenkader bevind zich in de praktijk ook vaak dichter bij de werkvloer dan de directie. Hierdoor kunnen personeelsleden van de werkvloer ook sneller in contact treden met de werknemers die werken in het middenkader.

Communicatie
Leidinggevenden in het middenkader moeten goede communicatieve en leidinggevende vaardigheden hebben. Men noemt personeel in het middenkader ook wel middenkaderfunctionarissen. Een middenkaderfunctionaris moet kunnen communiceren met uitvoerend personeel en leidinggevend personeel. Deze schakelpositie zorgt er voor dat er verschillende goede communicatieve vaardigheden moeten worden gebruikt en dat men met verschillende deelculturen van de bedrijfscultuur overweg moet kunnen. Een goede middenkaderfunctionaris moet kunnen schakelen in taken en rollen. Hij of zij moet mensen kunnen motiveren en moet een actieve rol spelen in het voorkomen en oplossen van problemen.

Taken van middenkader
Bovenstaande omschrijving van het middenkader is vrij algemeen. Een specifieke omschrijving van de taken die men in het middenkader uitvoert is moeilijk te geven omdat het takenpakket in het middenkader per organisatie en per sector kan verschillen. Er zijn middenkaderfunctionarissen die een functie hebben met veel leidinggevende aspecten maar er zijn ook middenkaderfunctionarissen met meer algemene coördinerende en werkvoorbereidende de taken.

Opleiding middenkader engineering niveau 4

De opleiding middenkader engineering is vrij nieuw in het opleidingsaanbod van Nederland. Deze opleiding is een technische opleiding op mbo niveau vier. In tegenstelling tot de meeste mbo-opleidingen in de techniek is de opleiding middenkaderengineering meer gericht op kantoorfuncties dan op uitvoerende functies op de werkvloer of fabriek. Men zou ook kunnen zeggen dat middenkader engineering meer gericht is op de zogenoemde ‘witte boorden’ dan op de ‘blauwe boorden’. Met blauwe boorden wordt over het algemeen het personeel op de werkvloer bedoelt.

Wat leer je in de opleiding middenkader engineering?
De opleiding middenkader engineering is gericht op kantoorfuncties in de techniek. Deelnemers aan deze opleiding leren verschillende facetten die bij het kantoorwerk in de technische branche aan de orde komen. Zo leren deelnemers machines en constructies ontwerpen en verkopen. Daarbij komt ook calculatie aan de orde. Om toch raakvlakken met de praktijk te houden leren deelnemers ook producten vervaardigen. Maatvoering en tekeningen maken en tekeningen lezen zijn ook facetten die aan bod komen. Verder is er ook aandacht voor materiaalkunde. De opleiding middenkader engineering wordt door verschillende opleidingsinstituten aangeboden. De inhoud van de opleiding kan verschillen.

Voltijd BOL of BBL en deeltijd BOL:
De opleiding middenkader engineering kan men Voltijd BOL, BBL, of deeltijd BOL volgen. Dit is afhankelijk van de wensen van de deelnemer. Daarnaast dient het ook in combinatie met een geschikt bedrijf mogelijk te zijn om een BBL traject in te gaan. Niet elk bedrijf is geschikt om als BBL plek te dienen voor iemand die een BBL opleiding middenkader engineering volgt.

Wat kun je met de opleiding middenkader engineering?
De kantoorfuncties die in de techniek worden uitgevoerd zijn breed. Er zijn werkvoorbereiders, tekenaars, calculators en engineers werkzaam in middenkaderfuncties. Met de opleiding middenkader engineering zou je in één van deze functies aan de slag kunnen. Het is echter wel mogelijk dat bedrijven voor deze functies specifiek om een hbo-geschoold persoon vragen.

Bedrijven moeten soms nog wennen aan het idee om mbo geschoold personeel in te zetten in het middenkader. Voor functies op het gebied van engineering en research en development moet men vaak nog wel aanvullende opleidingen volgen voordat men aan de slag kan. Meestal vragen bedrijven voor ontwerpfuncties hbo werktuigbouwkunde of de voormalige hts werktuigbouwkunde. De opleiding mbo middenkader engineering biedt voor deze opleiding wel een mooie opstap.  Daarnaast kan iemand met een diploma middenkader engineering ook verder studeren op het gebied van: commerciële  techniek, industrieel design,  elektrotechniek, installatietechniek en mechatronica.

Wat is werktuigbouwkunde?

De werktuigbouwkunde (afgekort met WTB) heeft binnen de techniek een bijzondere positie omdat de WTB naast veelzijdig en breed ook specialistisch is. De werktuigbouwkunde richt zich op het ontwerpen en fabriceren van machines en werktuigen. De producten en machines die in de werktuigbouwkunde worden ontworpen en geproduceerd zijn divers en voeren verschillende bewerkingen uit op grondstoffen of objecten. Zo zijn er machines die objecten kunnen wegen en meten. Daarnaast worden er ook machines ontwikkeld die zichzelf of andere machines en objecten kunnen verplaatsen. Ook machines die kunnen persen en verspanen, dieptrekken en extruderen behoren tot de werktuigbouw. Onder de werktuigbouwkunde worden verschillende functies in deelgebieden geplaatst. Technisch Werken maakt voor de duidelijkheid een onderverdeling. Een transparante onderverdeling is echter niet eenvoudig omdat functies zoals lasser ook onder plaatwerking kunnen worden geplaatst en onder apparatenbouw. De onderstaande verdeling wordt door Technisch Werken in grote lijnen aangehouden:

Middenkader                                    
Ingenieurs/ constructeurs
Werkvoorbereiders
Tekenaars
Calculators
Chef werkplaats

Plaatbewerking
Zagers/ knippers
Kanters/ zetters
Operators voor lasersnijmachines
Operators voor walsmachines

Constructie
Samenstellers / ijzerwerkers
Lassers Mig/Mag, Tig en Elektrode, OP-lassen
Scheepsbouwer / jachtbouwer
Sleutelaars staalconstructie

Verspaning
CNC frezen en draaien
Conventioneel draaien en frezen
Draadvonken
Boren en tappen

Monteurs
Assemblagemedewerkers
Onderhoudsmonteurs elektrotechnisch
Softwareprogrammeurs
Onderhoudsmonteur mechanisch

Voertuigentechniek
Monteur landbouwvoertuigen
Monteur treinen/ bussen
Monteur bedrijfswagens
Monteur vliegtuigen

Apparatenbouw en piping
Tankenbouwers
Pijpfitters
Flensmonteurs

Nabewerking
Spuiters
Polijsters
Slijpers

Offshore
De offshore is een aparte tak binnen de werktuigbouwkunde. Het is werk uit de kust en daar zijn aparte regels aan verbonden. Veiligheid is daarbij net als werk aan de wal erg  belangrijk maar de veiligheidsrisico’s zijn groter. Daarom krijgt offshorepersoneel vaak aanvullende trainingen. De offshore is een eigen cultuur met eigen functiebenamingen die veelal in het Engels zijn:

General Roustabout: ongeschoolde arbeider
Maintenance Roustabout: deck schoon houden en kleine reparaties
Roughneck: lichtbekwame arbeider
Toolpusher: licht administratief werk
Painters: schilder
Floorhand: onderhoudswerkzaamheden
Derrickman / Derrickhand: hulpje van de Driller
Driller / Assistant Driller: pertroleum uit de aarde halen
Crane Operator / Assistant Crane Operator: kraan bedienen
Radio Operators: radiocommunicatie

In een ander artikel van de kennisbank word nader ingegaan op de offshore en de functies die daar onder vallen.