Solliciteren in de techniek

De techniek is een brede branche binnen het Nederlandse bedrijfsleven. Binnen deze branche zijn zeer veel verschillende bedrijven actief. Toch verschillende producten en diensten die in de techniek worden aangeboden. Bedrijven in de techniek proberen zich van elkaar te onderscheiden door zich te specialiseren op een bepaald segment van de techniek. Hierdoor maken bedrijven unieke producten en leveren ze specifieke diensten. Dit zorgt voor een bepaalde klantenkring of afzetgebied. Bedrijven die hoogwaardige technische producten aanbieden waar veel vraag naar is staan stevig in de markt. De positie van deze bedrijven wordt nog steviger naarmate ze producten maken die concurrenten niet kunnen of mogen maken. Sommige bedrijven hebben speciale machines die zeer unieke producten kunnen maken omdat deze machines meer mogelijkheden of capaciteiten hebben dan de machines van concurrenten. Andere bedrijven onderscheiden zich door een hoger kennisniveau. Het is ook mogelijk om je positie als bedrijf te verstevigen door te voldoend aan certificeringen of door het patent op de vervaardiging van bepaalde producten.

Sollicitanten onderscheiden zich ook in de techniek
Niet alleen bedrijven dienen zich in de techniek te onderscheiden, ook werknemers en sollicitanten moeten zich onderscheiden van hun collega’s. Dit kan doormiddel van opleidingsrichting, opleidingsniveau, werkervaring en hobby’s waarmee unieke technische vaardigheden zijn aangeleerd. Door dit onderscheid kunnen werknemers en sollicitanten zich op één of meerdere technische vakgebieden specialiseren en een toegevoegde waarde vormen voor bedrijven.

Tegenwoordig ziet de arbeidsmarkt er anders uit dan in de twintigste eeuw. Bedrijven hebben meestal geen vaste klantenkring en maken door de jaren heen verschillende producten. Modernisering en technologie spelen een belangrijke rol in bedrijfsprocessen. Producten moeten sneller en hoogwaardiger worden gemaakt. Daarnaast is er ook aandacht voor duurzaamheid en speelt ook de prijs een belangrijke rol op de markt. In deze spanningsvelden opereren bedrijven maar ook personeelsleden. Personeel blijft tegenwoordig niet zo lang meer bij bedrijven als vroeger. In het verleden hadden sommige personeelsleden één of twee werkgevers en bleven ze daar tot aan hun pensioen werken. Tegenwoordig kan men in vijf jaar tijd wel twee of zelfs drie werkgevers hebben. Bedrijven vinden dit vandaag de dag minder bijzonder dan in het verleden.

Dit komt ook doordat bedrijven veel projectmatig werken. Daarvoor zoeken ze dan technisch specialisten die op projectbasis worden ingezet. Dit kan doormiddel van tijdelijke contracten of op basis van detachering en uitzenden. Bedrijven moeten flexibeler worden en personeelsleden zullen dat in veel gevallen ook moeten worden. Hoe meer kennis en ervaring personeelsleden hebben hoe makkelijke ze een toegevoegde waarde kunnen vormen voor verschillende bedrijven. Personeel kan daardoor rekenen op een leven lang leren. Als personeelsleden niet hun kennis en vaardigheden blijven ontwikkelen lopen ze de kans dat hun kennis veroudert waardoor hun positie op de arbeidsmarkt minder gunstig wordt.

Werk zoeken in de techniek
Met alleen het ontwikkelen van de kennis en vaardigheden is de techneut nog niet verzekerd van werk. Deze kennis en vaardigheden moeten ook onder de aandacht gebracht worden bij bedrijven. In het verleden was het voldoende dat men een klein netwerk had met technische bedrijven in de stad of het dorp waar men woonde. Tegenwoordig dient een netwerk veel groter te zijn. Netwerken zijn niet meer aan een stad of dorp gebonden en worden steeds groter. Netwerken bestaan uit bedrijven in een provincie of zelfs een grotere regio. Deze regio kan landelijk of zelfs internationaal zijn. Naar mate de techneut gespecialiseerder is zal hij of zij ook gebruik moeten maken van een groter netwerk. Hierdoor wordt de kans vergroot dat in dat netwerk een bedrijf aanwezig is die behoefte heeft aan de technische expertise waarover de techneut beschikt.

Dit kunnen overigens techneuten zijn in uitvoerende technische functies en techneuten in leidinggevende functies of functies die zich richten op tekenen en ontwerp. Over het algemeen hebben hoger opgeleide technici ervaring met digitale netwerken en zijn ze daarnaast ook goed in staat om in het Engels te communiceren. Hierdoor kunnen engineers, ingenieurs, constructeurs en tekenaars via internet goed hun vaardigheden kenbaar maken bij bedrijven. Techneuten in deze functiegebieden kunnen daardoor op veel verschillende locaties werken.

Uitvoerende techneuten hebben over het algemeen meer moeite met het solliciteren via digitale netwerken. In het dagelijks leven werken ze meestal minder met computers dan bijvoorbeeld ingenieurs. Dit zorgt er voor dat ze buiten hun werk om hun digitale netwerken op orde moeten houden. Hiervoor zijn ze dan meestal aangewezen op avonden en weekenden. Dit vereist een belangrijke mate van discipline die niet iedere techneut kan opbrengen.

Uitzendbureaus een oplossing voor techneuten
Veel techneuten kiezen er voor om via uitzendbureaus en detacheringsbureaus te solliciteren. Hierdoor maken ze handig gebruik van de grote netwerken waarover deze bemiddelingsbureaus beschikken. In overleg met uitzendbureaus en detacheringsbureaus kunnen ze een specifiek profiel opstellen dat aangeboden kan worden aan verschillende bedrijven. Hierdoor worden de kennis en vaardigheden van de techneut bij verschillende bedrijven onder de aandacht gebracht. Bedrijven kunnen kijken of het profiel past binnen de projecten die in het bedrijf worden uitgevoerd. Omdat veel bedrijven projectmatiger werken is dit een ideale oplossing. Bedrijven en techneuten gaan in samenwerking met uitzendbureaus kort durende dienstverbanden met elkaar aan. Hierdoor krijgt de techneut een brede kijk op het bedrijfsleven en leert deze meestal ook nieuwe vaardigheden aan. Dit zorgt er voor dat de techneut zijn meerwaarde op de arbeidsmarkt vergroot en breder inzetbaar wordt.

Sommige bedrijven kiezen er ook voor om technisch personeel voor langere tijd aan te nemen via een uitzendbureau. Dit gaat meestal doormiddel van detacheringscontracten. Omdat uitzendbureaus ook een groot netwerk hebben van technisch personeel kunnen bedrijven ook vragen aan uitzendbureaus om de werving en selectie te doen voor personeel van specifieke technische functies. Op die manier kunnen uitzendbureaus voor techneuten ook banen zoeken voor langere tijd en rechtstreeks dienstverband bij een opdrachtgever. Een technisch uitzendbureau kan daardoor een totaalpakket aan oplossingen bieden aan haar opdrachtgevers en aan technische werkzoekenden.

Sollicitanten voor technische functies alleen op opleidingsniveau selecteren is niet verstandig

Werkzoekenden kunnen bij het zoeken naar een baan te maken krijgen met verschillende reacties op hun sollicitatie. In veel gevallen kan een teleurstelling worden voorkomen wanneer een kandidaat eerlijk is over zijn of haar eigen vaardigheden. In de vacatures van de meeste bedrijven en uitzendbureaus is duidelijk aangegeven waar een bedrijf of uitzendbureau naar op zoek is. Als een werkzoekende deze informatie uit de vacature niet nauwkeurig leest en verwerkt in de sollicitatiebrief bestaat de kans dat de sollicitatie onsuccesvol verloopt. Bedrijven willen dat personeel doelgericht solliciteert en aan de eisen van het functieprofiel dat in de vacature is weergegeven voldoen. In tijden van een overschot aan beschikbaar personeel op de arbeidsmarkt zijn bedrijven zeer strikt in hun wervingsbeleid. CV’s waarin het gewenste opleidingsniveau niet is vermeld worden regelmatig zonder verdere bestudering terzijde geschoven. Dit bespaard weliswaar tijd maar is niet altijd verstandig. Hieronder is in een aantal alinea’s aangegeven waarom deze manier van werken getuigd van weinig betrokkenheid bij de sollicitant en van beperkte selectievaardigheden van bedrijven en uitzendbureaus.

Waarom is opleidingsniveau belangrijk bij een sollicitatie?
Bedrijven delen hun functies in op verschillende niveaus. Hierbij wordt gekeken naar de complexiteit en de verantwoordelijkheid die personen dragen die een bepaalde functie uitoefenen. Ook andere aspecten zoals veiligheid, werktijden,  fysieke en mentale belasting  zijn belangrijke punten die invloed hebben op de indeling van functies. De complexiteit van een functie zorgt er vaak voor dat een bepaald opleidingsniveau is vereist. Daarnaast kan ook werkervaring worden verlangd van een sollicitant.

Opleidingen zijn belangrijk. Bedrijven willen er zeker van zijn dat het personeel dat wordt aangenomen over het juiste kennisniveau beschikt. Daarvoor verlangen ze meestal een bepaalde opleidingsrichting en een bepaald opleidingsniveau. Een opleidingsrichting kan bijvoorbeeld Werktuigbouwkunde zijn, een opleidingsniveau kan bijvoorbeeld mbo niveau 4 zijn. Bedrijven en uitzendbureaus gaan er vanuit dat kandidaten die over deze opleiding beschikken en het juiste opleidingsniveau hebben, in de basis geschikt zijn voor een bepaalde functie. Daarom wordt veel waarde gehecht aan opleiding en opleidingsniveau.

Daarnaast wordt natuurlijk gekeken naar de loopbaan, hobby’s, woonplaats, vervoer en helaas ook vaak naar de leeftijd van een kandidaat. Al deze aspecten komen vaak in de tweede of derde plaats aan de orde hoewel de loopbaanontwikkeling van een kandidaat niet minder belangrijk is voor een bedrijf en een sollicitatie. Als kandidaten hoofdzakelijk worden geselecteerd op basis van hun opleidingsrichting of opleidingsniveau worden de andere aspecten vaak niet meer bekeken en wordt hun cv terzijde gelegd. Deze situatie is moeilijk door een sollicitant te voorkomen omdat in de moderne indeling van een cv de opleidingen direct onder de NAW-gegevens staan. Bij de opmaak van een cv en het daadwerkelijk solliciteren is het meestal te laat om wat aan het opleidingsniveau of aan de opleidingsrichting te veranderen. Men zou er hooguit voor kunnen kiezen om tijdens het zoeken naar werk een opleiding te volgen. Het maken van de juiste opleidingskeuze is echter niet eenvoudig.

Technische opleiding kiezen in Nederland
Nederland is een land met veel verschillende opleidingen. Als we alleen al naar de techniek kijken kun je enorm veel verschillende technische opleidingen kiezen. Bij het verlaten van de basisschool is het zonder hulp bijna niet mogelijk om de juiste opleiding te kiezen. Het komt in de praktijk regelmatig voor da leerlingen en studenten een opleiding afbreken omdat een opleiding niet datgene bied dat ze verwachten. Opleidingssituaties zijn opleidingsfabrieken geworden. De producten zijn de leerlingen en studenten. Het is belangrijk om zoveel mogelijk potentiële leerlingen en studenten aan te trekken. Daarnaast moeten de opleidingen die geboden worden niet te veel geld kosten voor een opleidingsinstituut. Dure praktijkruimtes met machines en apparatuur worden over het algemeen zo weinig mogelijk gebruikt. Het geven van theorielessen is daarentegen veel kostenefficiënter, tientallen leerlingen en studenten kunnen in een collegezaal naar één vakdocent luisteren. In een praktijkruimte is de begeleiding veel intensiever en zal ook materiaal moeten worden gebruikt.

Opleidingsinstituten maken gebruik van verschillende middelen om leerlingen en studenten te enthousiasmeren voor hun instituut en de opleiding die daarbinnen worden geboden. Er zijn maar weinig opleidingsinstituten die bewerken dat er met een bepaalde opleiding op zak weinig kans op werk is. Toch blijken veel jongeren die net zijn afgestudeerd moeite te hebben met het vinden van een baan. Normaal gesproken stemmen opleidingsinstituten hun opleidingen af op de behoeften van bedrijven. Tegenwoordig lijken een aantal opleidings instituten een andere werkwijze te hanteren bij het bepalen van hun opleidingsaanbod. Ze luisteren naar de wensen van de jeugd. Dit houdt in dat ze hun opleidingen vormgeven op basis van de interesses die leven onder jongeren. Een belangrijk aspect dat in de promotie van opleidingen wordt gebruikt is dat mensen van hun hobby hun werk moeten maken. Daarom moeten ze bij zichzelf nagaan wat ze leuk vinden en daarvoor een passende opleiding zoeken. Dat klinkt natuurlijk heel mooi maar is wel erg kortzichtig. Veel jongeren weten bijvoorbeeld niet welke dynamische vakgebieden er allemaal zijn in de techniek, daarnaast hebben ze ook vaak niet de ruimte of de mogelijkheden om thuis hobbymatig te oefenen met verschillende technieken.

Hierdoor kunnen ze niet goed een beeld vormen van technische opleidingen. Daarvoor zijn ze afhankelijk van een eerlijke voorlichting van opleidingsinstituten. Deze opleidingsinstituten zullen potentiële leerlingen en studenten er goed op moeten wijzen dat de arbeidsmarkt en het bedrijfsleven soms een ander beeld voor ogen heeft dan het beeld dat jongeren over zichzelf hebben. De eisen die technische bedrijven stellen aan hun medewerkers worden tegenwoordig steeds zwaarder. Bedrijven willen met het in dienst nemen van jonge technici vaak ook nieuwe kennis in het bedrijf brengen. Een opleiding moet daardoor van voldoende niveau zijn en gericht zijn op specifieke vakgebieden waar het bedrijf actief in is. Dit stelt eisen aan het opleidingsinstituut en aan de leerling of  student die de vaardigheden gedurende  de opleiding goed moeten aanleren om deze later in de praktijk toe te kunnen passen. De vaardigheden en kwaliteiten van afgestudeerde technici zijn echter verschillend ondanks het feit dat ze dezelfde opleiding hebben afgerond.

Opleidingsniveau geeft niet altijd de kwaliteiten van kandidaten weer
Het opleidingsniveau of de opleidingsrichting geeft niet altijd een goed beeld van de kwaliteiten van een sollicitant. Allereerst is onduidelijk hoeveel moeite iemand heeft gehad om een opleiding te behalen. Daarnaast is er ook een verschil tussen opleidingsinstituten en de kwaliteit van opleiding. Dit verschil bestaat ondanks het feit dat veel opleidingen dezelfde of bijna dezelfde naam dragen. Daarnaast zegt een opleiding weinig over iemand zijn of haar daadwerkelijke interesse in een bepaald vakgebied.

Sommige leerlingen of studenten volgen een bepaalde opleiding omdat ze nog niet wilden werken. Daarnaast volgen sommigen een opleiding terwijl ze zich onvoldoende hebben georiënteerd op  de verschillende opleidingen die er te volgen zijn. Het is verbazingwekkend dat sommige  leerlingen en studenten een opleiding afronden omdat ze daar nu eenmaal aan begonnen zijn. Eenmaal afgestudeerd blijken ze niets met hun opleidingskeuze of opleidingsniveau te willen doen.

Een ander uiterste vormen de leerlingen en studenten die een opleiding volgen enkel en alleen omdat daar vermoedelijk veel werk in te vinden is. Een aantal van hen heeft nauwelijks aanleg voor de technieken die in de opleiding aan de orde komen. Ze studeren af en beschikken daardoor over een basiskennis maar missen de aanleg of passie voor een bepaald vakgebied waardoor ze niet over de vindingrijkheid, inzicht en creativiteit beschikken die in veel technische beroepen is vereist.

Er zijn verschillende opleidingen en verschillende opleidingsniveaus. De mensen die deze opleidingen en niveaus behalen verschillen echter ook. Een opleidingsniveau koppelen aan de waarde van een arbeidskracht is natuurlijk belangrijk tijdens een selectieprocedure. Toch moet dit niet het belangrijkste punt zijn waarop moet worden geselecteerd. Hieronder is in een alinea weergegeven wat belangrijke punten zijn waarop geselecteerd moet worden wanneer een sollicitant voor een bepaalde functie in aanmerking wil komen.

Aandachtspunten voor het selecteren van technisch personeel
Techniek draait voor een belangrijk deel om uitvoeren. In opleidingen blijkt vaak al welke leerlingen en studenten zich meer op de theorie richten dan de praktijk. Meestal blinkt iemand uit in één van deze twee onderdelen van de opleiding. Leerlingen en studenten die theoretisch goed presteren en daarnaast ook nog in de praktijk echte vakmensen zijn komen niet veel voor. Een echte theoreticus is meestal minder geschikt voor een uitvoerende technische functie dan een praktijkgericht persoon. Toch kunnen beide personen een mbo opleiding hebben afgerond.

Voor technisch uitvoerende functies zoals bijvoorbeeld lasser, slijper, polijster, relingzetter en fitter kan men wel een afgeronde mbo opleiding niveau 4 in de richting van metaal of werktuigbouwkunde vereisen maar is dit noodzakelijk? Deze werkzaamheden komen in een gemiddelde technische mbo opleiding slechts beperkt aan bod. De zogenoemde ‘kneepjes van het vak’ leert men vaak in de praktijk. Hierdoor kunnen mensen die van hobbymatig als kind thuis in de werkplaats van hun vader gelast hebben vaak beter lassen dan leerlingen die alleen gelast hebben op een algemene technische opleiding in de metaal zoals de opleiding mbo werktuigbouwkunde.

Voor technisch uitvoerende functies is het meestal niet nodig om een zware theoretische opleiding te vereisen in de vacature. Dit schrikt veel technische vakkrachten af die wel over de nodige vaardigheden beschikken maar niet het gewenste opleidingsniveau hebben. Juist in de uitvoerende techniek is vakmanschap en inzicht van groot belang. In veel opleidingen wordt hier nog te weinig aandacht aan besteed. Iemand moet ‘gevoel’ hebben voor het vak. Dit is lang niet altijd te leren. Sommige vakmensen die uitvoerend uitstekend werk leveren haken vaak af op een opleiding waar veel aandacht uit gaat naar de theoretische aspecten van het vakgebied. Zo kan iemand die uitstekend kan lassen wel helemaal niet goed zijn in wiskunde, natuurkunde of technisch tekenen. Wanneer een opleidingsinstituut veel waarde hecht aan deze theoretische opleidingen zal iemand die een passie heeft voor de uitvoerende kant van een beroep zich niet op zijn of haar plek voelen. In het ergste geval zal hij of zij de opleiding afbreken.

Het afbreken van een opleiding staat slecht op een cv. Mensen die verantwoordelijk zijn voor het werven en selecteren van technisch personeel moeten een goed onderscheid kunnen maken tussen voortijdig schoolverlaters die hun opleiding hebben afgebroken omdat ze theoretisch niet goed konden meekomen en voortijdig schoolverlaters die hun opleiding hebben afgebroken omdat ze niet gemotiveerd waren. Daarvoor moet een cv doorgelezen worden. Hobby’s, werkervaring en interessegebieden kunnen een ander licht werpen op de motivatie en vakkennis van een sollicitant.

Ook in kantoorfuncties kunnen sommige studenten een opleiding eerder hebben beëindigd omdat bepaalde vakgebieden zoals bijvoorbeeld wiskunde en natuurlijk moeilijk voor hen waren. Een technisch tekenaar zal echter altijd een bepaalde basiskennis nodig hebben van wiskunde en in mindere mate van natuurkunde. Daarom gaan technische opleidingen op HBO niveau meestal diep in op deze vakken of modules. De opleiding HBO werktuigbouwkunde blijkt voor veel technici een uitdaging met name op het gebied van wiskunde en natuurkunde. Een aantal van hen stopt deze opleiding juist omdat ze deze modules moeilijk of in het geheel niet kunnen halen. Onder deze voortijdig schoolverlaters kunnen grote technici aanwezig zijn die uitstekend nieuwe technische oplossingen kunnen bedenken voor bepaalde problemen. Ook hier is het belangrijk dat iemand verder kijkt op het cv van een sollicitant. Hobby’s, projecten, inzicht en visie over technologie kunnen van een kandidaat een duidelijker beeld schetsen waardoor iemand toch geschikt is voor een functie. In een aantal gevallen zal een voortijdig schoolverlater meer geschikt zijn voor een functie dan iemand die de opleiding plichtsgetrouw maar zonder passie heeft afgerond.

Hierbij is ook het opleidingsinstituut een belangrijke factor. In Nederland moet meer aandacht worden besteed aan het bedenken van nieuwe technologieën waarbij buiten bepaalde kaders gedacht moet worden. In veel opleidingen wordt nog teveel binnen kaders gedacht. Leerlingen en studenten leren producten, machines en constructies maken conform de richtlijnen die zijn geboden. Op die manier worden technische oplossingen gereproduceerd. Als men de techniek verder wil brengen zal men meer de aandacht moeten leggen op bedenken van nieuwe concepten en deze moeten toetsen.

Selecteren van technisch personeel tot slot
Het selecteren van geschikt technisch personeel is niet eenvoudig. Het vereist vaak technische kennis om de technische kennis van een sollicitant op de juist waarde te schatten. Medewerkers die verantwoordelijk zijn voor de werving en selectie van technisch personeel doen er verstandig aan om zich te verdiepen in de techniek waarvoor ze een geschikte sollicitant moeten selecteren. Deze technische kennis zorgt er voor dat niet alleen geselecteerd wordt op opleidingen en opleidingsniveau maar juist op vakmanschap, technisch inzicht en visie. Deze eigenschappen zijn persoonsgebonden en maken iemand geschikt voor een bedrijf en een specifieke functie.  Iemand die echt een passie heeft voor de techniek en een bepaald technisch beroep kun je tijdens een selectieprocedure prima herkennen. Hij of zij zal zeer geïnteresseerd reageren op technische vragen. Sommige technici zijn echter niet heel spraakzaam. Dit maakt ze nog niet ongeschikt. Communicatieve vaardigheden zijn niet in elke technische functie vereist. Iemand die weinig communiceert kan aan de hand van een proeflas of foto’s vaak goed aantonen of het een vakkundig goed onderlegd persoon is. Daarnaast kunnen ze ook praktijkvoorbeelden noemen en aangeven hoe ze bijvoorbeeld een lastoestel moeten instellen en waar je bijvoorbeeld op moet letten als je gaat verspanen.

Sommige technici kunnen heel goed praten over hun werk en kunnen in de praktijk juist weinig waar maken. Iemand die selecteert en daarbij zijn of haar technische kennis gebruikt weet over het algemeen goed onderscheid te maken tussen mensen die goed kunnen praten en goed kunnen werken. Voor beide personen zijn functies, iemand die goed selecteert weet de juiste persoon voor de juiste functie te selecteren. Opleidingsniveau en opleidingsrichting blijven belangrijk maar het toepassen van de juiste vragen over techniek zal uiteindelijk er toe leiden dat sollicitanten tot hun recht komen en de juiste kandidaat wordt geselecteerd.

Tips voor een sollicitatiegesprek

Wanneer een sollicitant na het schrijven van een sollicitatiebrief of een motivatie wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek zijn de meeste sollicitanten blij maar tegelijk ook een beetje zenuwachtig. Een sollicitatiegesprek voer je niet elke dag en je wil graag dat het bedrijf een goede indruk van je krijgt zodat je een grote kans maakt om de door jou begeerde functie te bemachtigen. Een goede voorbereiding op een sollicitatiegesprek is belangrijk maar hoe doe je dat? Hieronder worden een aantal tips gegeven waarmee je jezelf goed kunt voorbereiden op je sollicitatiegesprek.

1 Bestudeer het bedrijf waar je een sollicitatiegesprek hebt
Veel sollicitanten hebben zich na het lezen dan de vacature in het bedrijf verdiept. Dit gebeurd vaak via internet of vakbladen. Hou er rekening mee dat tijdens een sollicitatiegesprek door het bedrijf vragen kunnen worden gesteld over de producten, de ontwikkelingen en de projecten waar het bedrijf mee bezig is. Doormiddel van deze vragen krijgt het bedrijf zicht op het voorwerk dat je hebt gedaan met betrekking tot je sollicitatie.

2 Motiveer je keuze voor een bepaald bedrijf
Bedrijven willen dat sollicitanten bewust een keuze maken voor hun bedrijf. Ze kunnen vragen stellen waarop een sollicitant moet antwoorden waarom hij of zij juist voor dit bedrijf kiest en niet voor een concurrent. Waarom wil je graag bij dit bedrijf werken? Veel bedrijven vinden het belangrijk dat hierbij niet alleen naar de primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden wordt gekeken. Vooral de sfeer, cultuur, het unieke product en de huisstijl zijn belangrijke onderwerpen die je in je motivatie kunt benoemen.

3 Motiveer je keuze voor de functie
Binnen een bedrijf zijn verschillende functies aanwezig. Wanneer je solliciteert op één specifieke functie wil een bedrijf graag weten waarom je juist op díe functie solliciteert en niet op een andere functie. Benoem hierin aspecten waarmee deze functie zich onderscheid van andere functies en waarom die aspecten jou juist aanspreken.

4 Overtuig het bedrijf van jouw geschiktheid
Veel bedrijven stellen de standaard vraag: “waarom zou ik jou moeten aannemen op deze functie?”. Ondanks dat blijkt in de praktijk dat veel sollicitanten moeite hebben met het formuleren van antwoord hierop. Extra voorbereiding blijkt vaak nodig om jezelf goed te kunnen ‘verkopen’. Er moet voor gewaakt worden dat iemand gaat overdrijven over zijn of haar capaciteiten. Doe jezelf niet beter voor dan je bent. Benoem maximaal vijf vaardigheden van jezelf waarin je uitblinkt. Ga daarnaast na welke vaardigheden beter kunnen. Bedrijven willen namelijk ook weten wat minder goede kanten van sollicitanten zijn. Een eerlijk antwoord op die vraag is van groot belang omdat je hiermee blijk geeft van zelfkennis. Geen mens is perfect en dat weet het bedrijf ook.

5 Benoem voorbeelden over je vaardigheden
Wanneer je aangeeft dat je over bepaalde competenties beschikt wil een bedrijf graag weten waaruit dat blijkt. Hierbij kan een bedrijf de vraag stellen: “kun je voorbeelden uit het heden of verleden noemen waaruit blijkt dat je over die competentie beschikt?” Voordat je naar een sollicitatiegesprek gaat moet je daarom een lijst opstellen van vaardigheden waarin je uitblinkt. Daarnaast moet je per vaardigheid voorbeelden opschrijven uit je verleden of heden waarmee je kunt aangeven dat de vaardigheid op jou van toepassing is. Dit kunnen voorbeelden zijn uit je werk maar ook uit de privésfeer. Zo kun je bijvoorbeeld de competentie leiderschap ook ontwikkelen bij een sportvereniging of in het vrijwilligerswerk. Wees creatief met het bedenken van voorbeelden maar zorg er voor dat het bedrijf de motivatie wel logisch vindt klinken.

6 Wees niet te lang aan het woord
Sommige sollicitanten vergeten in hun enthousiasme dat ze een gesprek voeren en geen monoloog. Bedrijven willen graag weten wat iemand zijn of haar vaardigheden zijn maar willen niet naar lange verhalen luisteren met irrelevante informatie. Probeer daarom duidelijk en kort te antwoorden op de vragen die het bedrijf aan je stelt. Wanneer een bedrijf meer informatie van je wilt zal het bedrijf doorvragen.

7 Stel zelf ook vragen
Tijdens je voorbereiding op het gesprek heb je jezelf als het goed is verdiept in het bedrijf waar je het sollicitatiegesprek gaat voeren. Hierbij kunnen vragen naar boven komen over bijvoorbeeld projecten, het product, de diensten of andere zaken die aan het bedrijf verbonden zijn. Het bedrijf vindt het over het algemeen van interesse getuigen wanneer iemand tijdens het sollicitatiegesprek specifieke vragen stelt over het bedrijf. Ook over de functie inhoud kunnen tijdens het sollicitatiegesprek vragen worden gesteld door de sollicitant. Hierbij is het van belang dat de vragen relevant zijn en dat het antwoord niet eenvoudig door de sollicitant zelf gevonden kunnen worden op bijvoorbeeld internet.

8 Luister actief
Actief luisteren is een term die je veel hoort in de theorie over gespreksvoering. Een actieve luisterhouding laat aan de gesprekspartner zien dat de informatie je interesseert en dat je deze kunt volgen. Een actieve luisterhouding realiseer je door rechtop te gaan zitten en je armen niet over elkaar te houden maar open of losjes voor je op tafel. Wanneer je ook nog een beetje voorover leunt laat je aan je gesprekspartner zien dat je zeer geïnteresseerd bent over het onderwerp dat op dat moment wordt besproken.

9 Wees niet negatief over je arbeidsverleden
Veel bedrijven vinden het niet prettig wanneer sollicitanten erg negatief zijn over hun vorige werkgever. De oorzaak van de negatieve sfeer kan namelijk zowel aan de voormalige werkgever liggen als aan de voormalig werknemer. Bedrijven zullen extra referenties natrekken over de sollicitant wanneer deze negatief is over zijn of haar vorige werkgever. Dit kan er voor zorgen dat de sollicitatie een andere wending krijgt die minder gunstig is voor de sollicitant. Door een positieve houding aan te nemen tijdens het gesprek en een positieve sfeer te creëren houdt het bedrijf ook een positieve indruk aan de sollicitant over.

10 Zorg voor geschikte kleding bij je sollicitatie
Aan het onderwerp kleding moet voorafgaand aan het sollicitatiegesprek ook aandacht besteed worden. In veel technische uitvoerende functie is nette vrijetijdskleding heel geschikt. Bedrijven verwachten van een lasser of elektromonteur meestal niet dat deze in driedelig pak naar het sollicitatiegesprek gaat. Bij een kantoorfunctie in  een financieel dienstverlenend bedrijf is het over het algemeen wel wenselijk om een net pak aan te doen. Ga bij jezelf na wat de persoon waarmee je het gesprek voert voor kleding aan zal hebben. Probeer je kledingstijl hier op aan te passen.

Sollicitatiegesprek algemeen
Hoewel veel sollicitanten een beetje gespannen zijn wanneer ze een sollicitatiegesprek moeten voeren is solliciteren over het algemeen een interessante uitdaging. Doormiddel van sollicitatiegesprek heeft een sollicitant de mogelijkheid om zijn of haar sollicitatiebrief en cv toe te lichten. Een sollicitatiegesprek is een persoonlijk gesprek waarmee je een bedrijf de mogelijkheid kunt geven om de juiste indruk van jou te krijgen. Een goede voorbereiding zorgt er voor dat je jouw kansen om een functie te bemachtigen vergroot.

Solliciteren draait om flexibiliteit en aanpassen

Er zijn verschillende redenen waarom iemand gaat solliciteren. Het kan zijn dat iemand werkloos is geworden omdat de werknemer of werkneemster zijn of haar baan is kwijtgeraakt door een ontslagprocedure of dat de functie verdwijnt omdat het bedrijf moet saneren of bezuinigen. Ook is het mogelijk dat het bepaalde tijd contract van werknemers niet wordt verlengd omdat de werkgever onvoldoende zicht heeft op de werkzaamheden in de toekomst. Deze redenen zorgen er voor dat een medewerker gedwongen is om op zoek te gaan naar ander werk.

Het kan ook zijn dat iemand vrijwillig op zoek gaat naar een baan. Hierbij kan gedacht worden aan studenten die overwegen om eerder aan het werk te gaan en hun opleiding stop te zetten of verder te gaan in een BBL traject bij een bedrijf. Daarnaast zijn er werknemers die de werksfeer of de uitdaging bij hun huidige werkgever missen en daarom zich voorzichtig gaan oriënteren op de arbeidsmarkt en de daarin aanwezige vacatures.

De redenen om te solliciteren verschillen per persoon. Voor de een is het noodzaak en voor de ander is het een kans om een betere functie te bemachtigen met gunstiger arbeidsvoorwaarden. Wat de reden van het solliciteren ook zijn, solliciteren draait om flexibiliteit en aanpassen.

De perfecte functie bestaat niet
De kans dat iemand de perfecte functie vindt is gering omdat een functie en de inhoud daarvan gekoppeld zijn aan verschillende factoren. Allereerst kan de titel van een functie verschillend worden uitgelegd. Zo verstaan sommige bedrijven onder een lasser iemand die kan tekening lezen en kan samenstellen. Andere bedrijven kunnen onder een lasser verstaan dat een lasser alleen maar bezig is met productiematig laswerk in slechts een aantal lasposities. De functietitels geven daardoor verwarring. Daarom proberen veel bedrijven en uitzendbureaus zo helder mogelijk in de functieomschrijving aan te geven wat ze zoeken. Hoewel in de meeste gevallen veel zorg wordt besteed aan de formulering van de functieomschrijving komt het regelmatig voor dat de functieomschrijving positiever lijkt dan de werkelijkheid. Zo kan een sollicitant de indruk hebben dat hij of zij op de perfecte functie solliciteert terwijl, na een succesvolle sollicitatieprocedure en na een paar maanden gewerkt te hebben, blijkt dat de functieomschrijving helemaal niet overeenkomt met de praktijk. Ook is het mogelijk dat de functieomschrijving grotendeels overeenkomt met de praktijk maar de collega’s en de sfeer van het bedrijf valt tegen. Dan kunnen werknemers het gevoel krijgen dat ze weer moeten gaan solliciteren om alsnog de perfecte functie te vinden.

Waarom is flexibiliteit belangrijk bij solliciteren?
De perfecte baan bestaat niet. Aan elke functie kleven voor en nadelen. Er is één troost: de perfecte medewerker bestaat ook niet. Bedrijven en medewerkers maken allebei fouten en weten dat ook van elkaar. De vraag is natuurlijk in hoeverre men dat van elkaar accepteert. Men zal een flexibele houding naar elkaar moeten aannemen en duidelijk grenzen moeten aangeven van acceptabel gedrag en onacceptabel gedrag. Wat zijn de wederzijdse wensen en wat zijn de overeenkomsten daar tussen? Het antwoord op dit aftastproces begint in feite al bij de sollicitatieprocedure. In deze procedure bekijkt het bedrijf of de medewerker geschikt is voor de functie en bekijkt de medewerker of hij of zij het bedrijf en functie vindt passen bij zijn of haar ambities.

Als een sollicitant zich strikt houdt aan bepaalde arbeidsvoorwaarden of taken die in een functie naar voren moeten komen is dat natuurlijk zijn of haar goed recht. Wanneer echter een groot eisenpakket voor de sollicitant vast staat en als ‘breekpunt’ wordt beschouwd, zorgt dat er voor dat de kansen op werk voor hem of haar aanzienlijk worden verkleind. Bedrijven zijn meestal niet bereid om een sollicitant aan te nemen die star is in de onderhandeling over de arbeidsvoorwaarden of de invulling van de functie. Naarmate een sollicitant zijn positie op de arbeidsmarkt steviger is kan natuurlijk het eisenpakket wel worden vergroot. In crisistijd zijn er echter weinig bedrijven die moeilijk aan geschikt personeel kunnen komen. Bedrijven hebben vaak de keuzen uit tientallen sollicitanten. Dit zorgt er voor dat bedrijven een goede keuze kunnen maken. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de functie-eisen waaraan een sollicitant moet voldoen. Karaktereigenschappen en competenties vormen in toenemende mate een belangrijk onderdeel van de sollicitatieprocedure. De competentie flexibiliteit is voor bedrijven van groot belang. Omdat bedrijven zich voortdurend moeten schikken naar de wensen van hun klanten moet het personeel ook een flexibele houding aannemen tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden. Producten en diensten moeten namelijk worden aangepast op de wensen van de klant en de markt. Hierbij komt het woord aanpassen naar voren. In de volgende alinea wordt het belang van aanpassen genoemd tijdens de sollicitatie.

Waarom is aanpassen belangrijk bij solliciteren?
Met het woord ‘aanpassen’ wordt iets anders bedoelt als het woord ‘flexibiliteit’. Wanneer iemand flexibel is heeft hij of zij in een sollicitatieprocedure een bereidheid om verschillende werkzaamheden uit te voeren en onder verschillende arbeidsvoorwaarden werkzaamheden te verrichten. Bij aanpassen gaat men een stap verder. Hierbij past een sollicitant zich aan bij het bedrijf. De wensen van het bedrijf worden hierin in belangrijke mate vooropgesteld. Veel sollicitanten vinden het woord ‘aanpassen’ klinken alsof ze daarmee hun vrijheid verliezen. Dit is echter niet het geval. Een sollicitant is vrij om te kiezen of hij of zij wel of niet voor een bepaal bedrijf of bepaalde functie wil gaan werken. Omdat bedrijven voortdurend onder druk staan door de wensen van klanten en de politieke en macro-economische ontwikkelingen zullen bedrijven zich moeten aanpassen aan hun omgeving. Deze omgeving is de markt. Ook de arbeidsmarkt is een markt. Deze markt draait net als alle markten om vraag en aanbod. Wanneer er een groot aanbod van personeel op de arbeidsmarkt ontstaat en de vraag van bedrijven naar personeel gering is, komen sollicitanten in een lastige positie terecht. Zij zullen zich ook moeten aanpassen aan de markt. Dit houdt in dat ze hun eisenpakket moeten aanpassen zodat ze daarmee hun kansen op de arbeidsmarkt vergroten.

Moet je dan op alle functies solliciteren?
Het heeft geen zin om op alle functies te solliciteren om eenvoudigweg werk te bemachtigen. Daar wordt en sollicitant maar ook een bedrijf niet gelukkig van. Een sollicitant moet doelgericht te werk gaan en zijn of haar waarde op de arbeidsmarkt goed inschatten. Hiervoor is het belangrijk dat er een duidelijke cv wordt geschreven en een sollicitatiebrief die een bedrijf er van kan overtuigen dat de medewerker een bewuste keuze heeft gemaakt voor het bedrijf en de functie. De termen aanpassen en flexibiliteit komen aan de orde wanneer iemand zijn of haar cv wel aansluit bij een vacature maar de werkzoekende toch besluit om niet solliciteren omdat één of enkele aspecten van de functie voor twijfel zorgen. In dat geval is solliciteren toch verstandig. Tijdens de sollicitatieprocedure en de gesprekken die daar bij horen kan een sollicitant altijd de twijfel bespreekbaar maken. Er zijn vaak oplossingen mogelijk zolang een sollicitant aan een groot deel van de harde functie-eisen kan voldoen. Met een flexibele houding en een bereidheid om je aan te passen kun je ver komen op de arbeidsmarkt.