Wat is omscholen?

Omscholen is het geheel van opleidingen, trainingen, cursussen en andere activiteiten waarmee iemand nieuwe vaardigheden en kennis aanleert die hem of haar in staat stellen om een ander beroep uit te oefenen dan men tot op heden heeft uitgeoefend en waar men aanvankelijk voor is opgeleid. Deze definitie voor omscholen heeft schrijver Pieter Geertsma van Technischwerken.nl geformuleerd om het begrip omscholen te verduidelijken. Het is duidelijk dat omscholen zorgt voor een verandering in de loopbaanmogelijkheden van de desbetreffende persoon. Deze verandering vereist inspanning en wordt daarom met een reden of vanwege meerdere redenen in werking gezet. In de volgende alinea zijn een aantal redenen genoemd waarom iemand kiest voor omscholen.

Waarom omscholen?
Omscholen doet men meestal niet zomaar. Meestal kost omscholen geld en behoorlijk wat inspanning. Er worden andere keuzes gemaakt en men neemt vaak afscheid van een bepaald beroep of beroepsgroep. Voordat men dit doet moet men goed nadenken en de keuze voor een omscholing naar andere beroepsgroep goed motiveren. Er kunnen verschillende redenen zijn waarom iemand besluit tot omscholen. We zetten een aantal veelvoorkomende redenen op een rijtje:

  • Met de opleiding die men aanvankelijk heeft gevolgd heeft men geen mogelijkheden op een betaalde baan op de arbeidsmarkt.
  • Men ondervind fysieke of psychische klachten bij het uitoefenen van de huidige functie waardoor men een omscholingstraject nodig heeft om een andere baan te kunnen krijgen.
  • De huidige loopbaan biedt weinig perspectieven en heeft ongunstige arbeidsvoorwaarden.
  • Er ontstaan nieuwe functies en beroepen door nieuwe technologieën en andere ontwikkelingen die de interesse wekken en mensen laten overwegen om zich om te scholen.
  • Vrienden of kennissen maken iemand geïnteresseerd in andere functies waardoor men overweegt om een omscholingstraject in te gaan.
  • Door ontslag of door een reorganisatie raakt iemand zijn of haar functie kwijt en besluit hij of zij om de loopbaan en loopbaanperspectieven een nieuwe invalshoek te geven doormiddel van een omscholing.
  • Iemand komt er tijdens een gesprek of loopbaanbegeleidingstraject met een loopbaanbegeleider achter dat hij of zij toch geschikter is voor een andere functie dan hij of zij op dit moment uitoefent.

Hierboven staan een paar redenen voor omscholing. Zoals je ziet hebben veel redenen te maken met beeldvorming over beroepen en functies. Deze beeldvorming kan veranderen na verloop van tijd. Daarnaast veranderen functies ook. Doormiddel van nieuwe technologieën, gereedschappen, robotisering en automatisering verdwijnen functies, worden functies aangepast en komen er nieuwe functies bij. Omscholen en bijscholen worden daardoor steeds vaker ter sprake gebracht binnen bedrijven en bij loopbaanbegeleidingstrajecten.

Omscholen begint met kiezen
Omscholen begint in feite bij de werknemer of werkzoekende zelf en zijn of haar omgeving. Door veranderingen in de werksituatie en persoonlijke (lichamelijke en psychische) situatie kan er behoefte ontstaan aan omscholing. Zodra deze behoefte ontstaat is het belangrijk dat deze behoefte en veranderde beeldvorming getoetst wordt. Dit kan door een gesprek aan te gaan met een loopbaanbegeleider of met een decaan. Ook kan het nuttig zijn om op internet informatie te zoeken met betrekking tot opleidingen en beroepen. Vacatures en functieprofielen kunnen belangrijke informatie geven over wat werkgevers voor opleidingsachtergrond eisen in bepaalde beroepen. Een keuze voor omscholing is vaak een keuze voor een bepaald beroep of functie. De beeldvorming over dit beroep of deze functie moet goed worden getoetst bij werknemers die een dergelijk beroep uitoefenen. Werknemers die daadwerkelijk dezelfde functie uitoefenen kunnen vaak een eerlijk beeld geven van de positieve en negatieve aspecten van de functie. Zo kan men een helder beeld krijgen en een goede beslissing maken om juist wel of niet een omscholingstraject in te gaan. Als je niet zeker weet of je een omscholingstraject in wilt gaan is het verstandig om geen overhaaste beslissingen te nemen. Een omscholing naar een ander beroep kost vaak veel tijd en geld en daarom moet een omscholingstraject zorgvuldig in werking worden gezet.

Hoe werkt omscholen?
Omscholen doe je meestal niet alleen maar samen met je werkgever een outplacementbureau, het UWV of een andere instantie. Deze zal je vaak advies geven over de opleiding en het opleidingsinstituut waar je de opleiding zou kunnen volgen. Vaak kun je zelf afspraken maken met het opleidingsinstituut over de aanvang en duur van de opleiding. Ook weet het opleidingsinstituut vaak goed te vertellen wat de loopbaanmogelijkheden en loopbaanperspectieven zijn met een bepaalde opleiding. Omscholingstrajecten kun je fulltime doen maar ook naast je werk. Op die manier kun je naast je werk jezelf ontwikkelen voor een andere beroepsgroep. Denk hierbij aan avondstudies, werken en leren of zelfs BBL.

Vooropleiding voor omscholen
Er zijn veel opleidingen in Nederland. Toch kun je niet elke opleiding zomaar volgen. Meestal wordt er een vooropleiding vereist. Omdat er sprake is van een omscholingstraject is de kans groot dat iemand niet over de vereiste vooropleiding beschikt. Daarom wordt vaak gekeken naar het opleidingsniveau. Heeft iemand bijvoorbeeld een HBO niveau of een MBO niveau dan is het vaak mogelijk om op hetzelfde niveau een andere opleiding te volgen in een andere richting. Of iemand voor bepaalde modules en vakken vrijstelling kan krijgen is afhankelijk van de opleiding, het opleidingsinstituut en individuele afspraken die hierover gemaakt kunnen worden voordat men met de opleiding start. De meeste ROC’s en HBO-opleidingsinstituten hebben vaak duidelijke regels en voorschriften met betrekking tot vrijstelling en vooropleiding. Daarom is het belangrijk om met deze opleidingsinstituten hierover in contact te treden voordat men zich aanmeld voor een opleiding in het kader van omscholing.

Uitzendbureaus, loopbaanbegeleiding en loopbaanontwikkeling

Dat uitzendbureaus een belangrijke rol vervullen op de arbeidsmarkt is duidelijk. Een uitzendbureau is een intermediair oftewel een tussenpersoon tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Daardoor heeft een uitzendorganisatie een goed beeld van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Uitzendbureaus weten welke vacatures open worden gezet door hun opdrachtgevers en wat opdrachtgevers graag willen zien op de cv’s van beschikbare kandidaten. Omdat uitzendbureaus vaak een groot netwerk hebben van beschikbaar personeel en (potentiële) opdrachtgevers krijgen ze een veel kennis die onder andere gebruikt kan worden voor loopbaanbegeleiding.

Loopbaanbegeleiding door uitzendbureaus
Bij het woord uitzendbureau denkt men in de praktijk vaak niet aan loopbaanbegeleiding, toch hebben de werkzaamheden van intercedenten op een uitzendbureau veel overeenkomsten met de werkzaamheden die een loopbaanbegeleider doet. Intercedenten beginnen voor de arbeidsbemiddeling namelijk met het beoordelen van het cv van de werkzoekenden en daarnaast wordt een intakegesprek gehouden. Tijdens het intakegesprek wordt dieper ingegaan op de informatie die uit het cv naar voren komt. Daarnaast vraagt de intercedent vaak goed door op de werkervaring en de ambities van de werkzoekende. Hierdoor wordt duidelijk wat iemand tijdens zijn of haar loopbaan heeft gedaan en wat hij of zij in de toekomst voor werkzaamheden zoekt. Dit vormt in feite ook de basis voor het gesprek dat loopbaanbegeleiders hebben met hun cliënten.

Intakegesprek als loopbaanoriëntatie

Het intakegesprek vormt in feite een oriëntatie op de loopbaanmogelijkheden van de werkzoekende via het uitzendbureau. Het uitzendbureau maakt een inventarisatie van het opleidingsniveau en de werkervaring van de werkzoekende. Er kunnen competentieprofielen worden opgesteld en eventueel kan zelfs een portfolio worden beoordeeld. Dit alles zorgt er voor dat niet alleen het uitzendbureau een goed beeld krijgt van de capaciteiten en mogelijkheden van de werkzoekende, ook de werkzoekende zelf krijgen een goed beeld van zijn of haar kansen en perspectieven op de arbeidsmarkt. De meeste uitzendorganisaties maken tijdens het intakegesprek ook notities en noteren een profielschets van de werkzoekende en zetten dit boven het cv en in het systeem. Deze profielschets is nuttige informatie voor een uitzendbureau en de opdrachtgevers van de uitzendorganisatie. Het vormt als het ware de indruk die de werkzoekende heeft gemaakt op de intercedent. Tijdens het intakegesprek worden door de intercedent ook vragen gesteld met betrekking tot motivatie. Dit kunnen vragen zijn zoals:

  • Waarom heb je voor die opleiding gekozen?
  • Waarom heb je een opleiding niet afgemaakt?
  • Waarom besluit je verder te solliciteren?
  • Wat is de reden dat je gestopt bent om voor dat bedrijf te werken?
  • Welk werk heeft je meeste interesse?
  • Welk werk geeft je voldoening?
  • Welk werk zou je liever niet meer willen doen?
  • Waar ben je goed in?

Veel van deze vragen worden echter ook gesteld door loopbaanbegeleiders tijdens een loopbaangesprek. Deze vragen zetten de cliënt en werkzoekende aan tot nadenken over zijn of haar eigen loopbaankeuzes en loopbaanmogelijkheden.

Uitzendbureaus als loopbaanbegeleider

Niet alleen de inventarisatie van de loopbaanmogelijkheden wordt door een uitzendbureau gedaan, In de praktijk zijn veel uitzendbureaus bewust en onbewust bezig om als loopbaanbegeleiders iemand aan het werk te helpen. Tijdens het intakegesprek of in een latere fase van de arbeidsbemiddeling worden door veel uitzendbureaus tips en adviezen gegeven waarmee de werkzoekende geholpen kan worden om zijn of haar loopbaan richting te geven. Hierbij kun je denken aan adviezen die gericht zijn op sollicitatie. Hoe kun je bijvoorbeeld je kansen vergroten tijdens een sollicitatieprocedure? Veel bedrijven laten namelijk de uitzendkrachten eerst op sollicitatiegesprek komen voordat ze deze flexkrachten aannemen.
Ook kan een uitzendbureau een werkzoekende adviseren om zich juist wel of niet in een bepaalde richting te specialiseren of te verbreden. De vraag vanuit de arbeidsmarkt vormt daarbij vaak een belangrijk uitgangspunt. Uitzendbureaus weten namelijk waar behoefte aan is op de arbeidsmarkt. Veel loopbaanbegeleiders weten dat vaak niet en gaan puur uit van de intrinsieke motivatie van de werkzoekende. Een uitzendbureau kan daardoor niet alleen de loopbaanwens van de werkzoekende in kaart brengen maar ook de perspectieven op de arbeidsmarkt daar tegen afwegen. Dat zorgt voor een kwalitatief goed totaalbeeld voor de werkzoekende.

Loopbaanontwikkeling door uitzendbureaus
Naast de intakegesprekken die als loopbaanoriëntatie kunnen worden beschouwd kunnen uitzendbureaus ook daadwerkelijk ontwikkeltrajecten aanbieden aan werkzoekenden. Deze ontwikkeltrajecten kunnen bestaan uit het bieden van passend werk met een bepaalde opbouw. Zo kan een werkzoekende in eerste instantie bemiddeld worden richting een assistentenfunctie om vervolgens door te groeien tot een zelfstandige vakkracht. Dit gebeurd veel in de techniek. Een uitzendbureau krijgt bovendien vaak feedback van opdrachtgevers over het functioneren van de uitzendkracht en kan dit terugkoppelen aan de uitzendkracht. Daarnaast kan de feedback worden gebruikt in de verdere loopbaankeuzes van de werkzoekende of uitzendkracht. Het uitzendbureau en de uitzendkracht kunnen deze feedback bovendien in een cv verwerken waarmee de uitzendkracht verder bemiddeld kan worden naar een hogere functie of meer gespecialiseerde functie. Ook wanneer de uitzendkracht bepaalde werkzaamheden minder goed heeft uitgevoerd is er sprake van belangrijke informatie. De uitzendkracht kan dan eventueel door de uitzendorganisatie worden geholpen bij zijn of haar ontwikkeling. Dit kan doormiddel van opleidingen en trainingen.

Uitzendbureau als opleider
Opleidingen en opleidingstrajecten worden veelvuldig aangeboden door uitzendorganisaties. Veel uitzendbureaus hebben zelfs contracten en samenwerkingsverbanden gesloten met opleidingsinstituten. Dat zorgt er voor dat er een goede begeleiding is en dat er een goed opleidingsadvies mogelijk is. Vooral wanneer er een krapte aan personeel is op de arbeidsmarkt worden opleidingen belangrijker. De advisering van uitzendbureaus op het gebied van opleidingen is nuttige informatie voor de uitzendkracht ook wanneer de uitzendkracht of werkzoekende niet besluit om voor de uitzendorganisatie te gaan werken. Veel uitzendbureaus betalen echter ook de opleidingen aan de uitzendkrachten wanneer deze voor het uitzendbureau gaan werken bij een opdrachtgever.

Loopbaanbegeleiding en de flexibilisering van de arbeidsmarkt
De combinatie tussen de loopbaanoriëntatie tijdens het intakegesprek en de opleidingsmogelijkheden van een uitzendbureau vormen een totaalpakket waardoor de uitzendorganisatie niet alleen als loopbaanbegeleider kan worden beschouwd maar ook als loopbaanvormer of loopbaanontwikkelaar voor uitzendkrachten en ander flexibel personeel. Op deze manier levert een uitzendorganisatie niet een tijdelijke oplossing voor een uitzendkrachten door ze van passend werk te voorzien maar ook een structurele oplossing waarmee uitzendkrachten in de toekomst ook aan het werk kunnen blijven. Dat laatste is afhankelijk van de loopbaanmogelijkheden en loopbaanperspectieven die steeds belangrijker worden op een flexibele arbeidsmarkt. Veel werknemers werken niet voor altijd bij één opdrachtgever of werkgever maar wisselen tijdens hun loopbaan regelmatig van werkgever. Dat zorgt er voor dat de loopbaan moet worden vormgegeven en ontwikkelt. Een belangrijke rol is hierin weggelegd voor het uitzendbureau.

Wat is een Persoonlijk Activiteitenplan of PAP

Een Persoonlijk Activiteitenplan of Persoonlijk Actieplan is een document dat door opleidingsinstituten wordt gehanteerd ter ondersteuning van de studenten. Een Persoonlijk Activiteitenplan wordt ook wel afgekort met PAP en is meestal gekoppeld aan een Persoonlijk Ontwikkelingsplan POP. In een persoonlijk ontwikkelingsplan wordt bijgehouden welke ontwikkelingen een student of werknemer heeft doorgemaakt en welke stappen hierin moeten worden ondernomen.

Het PAP bevat echter de activiteiten die moeten worden ondernomen door de student of leerling om de doelen in het Persoonlijk Ontwikkelingsplan te behalen. Deze acties zijn meestal gericht om competenties en vaardigheden te bevorderen. Daarnaast wordt in een PAP ook aangegeven wat een student nodig heeft om de acties effectief te kunnen uitvoeren. Hierbij is ook aandacht voor de begeleiding die de student nodig denkt te hebben. er kunnen in een PAP dus ook afspraken staan met docenten en andere begeleiders. De acties moeten echter duidelijk omschreven worden evenals het beoogde resultaat. Daarvoor kan men de SMART methode gebruiken. De SMART methode maakt doelen:

  • Specifiek
  • Meetbaar
  • Acceptabel
  • Realistisch
  • Tijdgebonden

Door de SMART methode kunnen doelen duidelijker omschreven worden. Duidelijke doelen zorgen er voor dat leerlingen en medewerkers effectief ergens naar toe kunnen werken. Dat houdt de ontwikkeling van personeel transparant.

Wat is een persoonlijk ontwikkelingsplan POP?

Een persoonlijk ontwikkelingsplan is een document of dossier waarin de ontwikkeling van een bepaald personeelslid wordt bijgehouden en gevisualiseerd. Het persoonlijk ontwikkelingsplan wordt ook wel afgekort met POP en wordt ook wel een instrument genoemd voor het humanresourcesmanagement. De persoonlijke ontwikkelingsplannen worden meestal door de werkgever beheerd maar zowel de werkgever als de werknemer zijn verantwoordelijk voor de inhoud van het POP. De werkgever stelt het POP en de inhoud daarvan vast. De werkgever voegt het POP toe aan het personeelsdossier.

Naast bedrijven maakt men in het onderwijs soms ook gebruik van persoonlijke ontwikkelingsplannen. Deze zijn dan specifiek gericht op het bijhouden van de vorderingen van een leerling of student in een bepaalde opleiding. Het kan voorkomen dat men naast persoonlijke ontwikkelingsplannen ook persoonlijke actieplannen gebruikt (PAP).

Wat is het doel van een POP?
Het doel van een POP is het bieden van een fundament voor iemand zijn of haar ontwikkeling zodat de bekwaamheden, vaardigheden en competenties voor de functie kunnen worden geoptimaliseerd.

Wat staat er in een  persoonlijk ontwikkelingsplan POP?
In een POP staat informatie over de werknemer of student met betrekking tot de ontwikkeling die hij of zij wil doormaken. Daarbij is ook duidelijk aangegeven welke stappen daar voor nodig zijn en hoe die stappen verwezenlijkt kunnen en moeten worden. Een werknemer of student geeft in zijn of haar eigen woorden aan welke activiteiten hij of zij gaat onder nemen. De doelen moeten zo duidelijk mogelijk worden omschreven.

Door een duidelijke omschrijving van de doelen en de stappen die ondernomen moeten worden om de doelen te bereiken kan een persoonlijk ontwikkelingsplan verhelderend werken voor iemand zijn of haar loopbaan. Als de doelen duidelijk omschreven zijn kan men bovendien op een vastgestelde datum of binnen een vastgestelde termijn controleren in hoeverre de doelen zijn behaald. Hier kan een beloningssysteem aan gekoppeld worden of een opleidingstraject.

Solliciteren naar werk in de techniek

Volgens verschillende bronnen zou er een te kort zijn aan technisch personeel in Nederland. Hierover verschijnen regelmatig berichten op het nieuws, zowel op het journaal als in kranten. Bedrijven en opleidingsinstituten proberen jonge mensen over te halen om een technische opleiding te gaan volgen.  Verschillende jongeren geven daaraan gehoor en bij technische opleidingen is er een toename in het aantal inschrijvingen. Dit is allemaal geweldig maar wat heb je daaraan als werkzoekende techneut? Met name oudere technici hebben moeite met het vinden van betaald werk. Daarnaast zijn er ook nog veel jongeren die met een technische opleiding op zak moeite hebben om hun eerste betaalde baan te bemachtigen.

Goed cv is belangrijke basis

De zoektocht naar werk is niet eenvoudig de techniek is een brede sector met veel verschillende functies.  Het aantal vacatures verschilt per sector. Een oriëntatie op deze vacatures kan alleen succesvol verlopen als men een goed beeld heeft van zijn of haar eigen capaciteiten en mogelijkheden. Een goed cv is daarom de belangrijkste basis voor een zoektocht naar werk in de techniek. Op dit cv dient de werkervaring te staan maar ook de opleidingen. Deze informatie moet duidelijk omschreven zijn.

Met een goed cv kun je gericht solliciteren naar een functie die aansluiting biedt. De gevraagde opleidingen en gevraagde werkervaring die zijn benoemd in de vacature moet passen bij het cv. De werkzoekende moet zelf de eerste ‘match’ maken. Een goede zelfkennis is belangrijk. Men moet zichzelf niet overschatten maar zeker ook niet onderschatten. Als men zichzelf overschat vindt een potentiële werkgever de kandidaat ongeschikt wegens een te kort aan ervaring en opleiding. Als men zichzelf onderschat loopt men de kans dat de potentiële werkgever iemand overgekwalificeerd.

Een potentiële werkgever moet een goed beeld hebben van de persoon achter de cv. In de techniek is het belangrijk dat men omschrijft welke technieken men beheerst en zelfstandig uit kan voeren. Bedrijven vergelijken de kennis en ervaring van de kandidaten met de kennis en ervaring die in de vacature is vereist. Pas als deze vergelijking voor een postieve ‘match’  zorgt kijken bedrijven naar de volgende stap.

Voorbereiden op gesprek

Tijdens een sollicitatiegesprek kijkt het bedrijf niet alleen meer naar het cv. Het cv is al goed in de smaak gevallen anders volgde geen gesprek. Wel kunnen bedrijven vragen stellen over de inhoud van het cv. Kortom de werkervaring,  de opleidingen en vaardigheden die op het cv beschreven zijn. Het is belangrijk dat je goed kunt aangeven op welke manier je cv aansluiting biedt op de vacature van het bedrijf.

Daarnaast wil een bedrijf dat een kandidaat een bewuste keuze maakt voor een functie en een bedrijf. Daarom moet de kandidaat zich goed verdiepen in het bedrijf waar hij of zij naar een functie solliciteerd. Ook de vacaturetekst moet goed doorgenomen worden. Vooral in de techniek kan men zich onderscheiden met een portfolio met daarin afbeeldingen van werkstukken zodat men zijn of haar ervaring ook visueel kan ondersteunen tijdens een gesprek. Lassers moeten rekening houden met een proeflas.

Welke technische opleiding moet ik kiezen in Nederland?

In Nederland zijn veel opleidingsinstituten gevestigd die technische opleidingen aanbieden. In de loop der tijd zijn er veel nieuwe opleidingen bedracht. Langzamerhand klinkt de roep om eenduidigheid tussen de opleidingen luider. Dat is logisch want bedrijven willen weten over welke kennis een afgestudeerde beschikt. Aan het einde van de twintigste eeuw ontstond er verandering in de structuur van technische scholen. Tot die tijd was jarenlang de volgende logische opbouw van lagere technische opleidingen naar hogere technische opleidingen

  • LTS, de lagere technische school.
  • MTS, de middelbare technische school.
  • HTS, de hogere technische school.
  • De technische universiteit.

Als een werkzoekende bijvoorbeeld op zijn of haar cv de MTS had staan kon een bedrijf goed inschatten wat zijn of haar vaardigheden waren als de vakken succesvol waren afgerond en het diploma was behaald. Tegenwoordig geven veel bedrijven aan dat ze moeite hebben met het inschatten van de kwaliteiten van werkzoekenden die recentelijk een opleiding hebben behaald. Dit is niet alleen nadelig voor bedrijven, ook de werkzoekenden ondervinden hinder van het gebrek aan transparante in de opleidingen.

Kies een opleiding die herkenbaar is

Een belangrijke tip voor het zoeken naar een opleiding is dat men moet kiezen voor een opleiding die herkenbaar is voor bedrijven. Een voorbeeld van een herkenbare opleiding is Mbo werktuigbouwkunde. Ook opleidingen zoals MSI oftewel monteur sterkstroominstallaties is herkenbaar voor bedrijven. Met een herkenbare opleiding kan men later doelgericht solliciteren. Opleidingen zoals mechatronica zijn in opkomst maar er zijn nog veel bedrijven die niet precies weten wat een mechatronicamonteur kan. Is dit bijvoorbeeld een werktuigbouwkundige, een elektromonteur of een combinatie tussen deze twee? Dat laatste benadert de werkelijkheid het meest, maar is dat gunstig? Zijn gecombineerde opleidingen waardevol?

Algemene brede opleidingen of specialistische?

Sommige bedrijven verlangen in de techniek breed inzetbaar personeel dat meerdere diciplines beheerst. Andere bedrijven geven er de voorkeur aan dat personeelsleden specialistische opleidingen hebben gevolgd en echt vakkennis hebben in een klein segment van de techniek.

Als je jezelf gaat oriënteren op een opleiding moet je er goed rekening mee houden dat er verschillende bedrijven zijn en dat de inzet van personeel in bedrijven divers is. Als je weet in welke sector je graag wilt werken dan kun je kijken naar de bedrijven die daarin actief zijn en de eisen die ze stellen aan personeel. In sommige werktuigbouwkundige bedrijven maakt men complete machines en daarom heeft men vaak allrounders nodig die verstand hebben van mechanische aspecten maar ook elektrotechnische componenten. Pas als bedrijven groot genoeg zijn kan men een duidelijke arbeidsverdeling maken tussen elektromonteurs, lassers, samenstellers en mechanisch monteurs. In dat geval zal men liever specialisten aannemen dan allrounders met weinig diepgaande kennis. Bij dit soort bedrijven xal men lever mensen met een specialistische opleiding aannemen.  Bij productiebedrijven waarbij veel verschillende eenvoudige producten worden gemaakt zal men eerder kiezen voor technici met een algemene brede technische opleiding.

Aanvullende opleidingen

Een combinatie tussen een algemen brede technische opleiding een een aantal specifieke technische opleidingen ziet men in de praktijk vaak op cv’s staan van techneuten. Deze hebben bijvoorbeeld een Mbo opleiding werktuigbouwkunde gedaan en hebben deze algemene kennis later aangevuld met een opleiding of cursus MIG/MAG, BMBE lasse of TIG lassen. Ook komt het voor dat men een aanvullende opleiding richting verspaning doet zoals draaien en frezen. Als men nog verder kijkt kan men zelfs buiten de mechanische techniek ook nog elektronische cursussen doen zoals elektrisch schakelen of zelfs PLC programmeren. Curussen op het gebied van hydraulica en pneumatiek zijn ook mogelijk. Al deze opleidingen en cursussen maken duidelijk welke specialistische kennis de techneut beheerst naast de algemene kennis.

De beste opleidingscombinatie?

Een moderne techneut is goed op de toekomst voorbereid en heeft een herkenbare technische opleiding. Dit kan een algemene technische opleiding zijn zoals Mbo werktuigbouwkunde. Om zijn of haar inzetbaarheid te vergroten en de specifieke kwaliteiten te onderstrepen zijn aanvullende opleidingen gevolgd En op het cv gezet. De beste opleiding? Die is voor iedereen anders maar herkenbaarheid is voor bedrijven van belang dus ook van belang voor de werkzoekende sollicitant.  De opleidingen moeten passen in het profiel van de sollicitant en een logische opbouw hebben, bijvoorbeeld van laag naar hoog en van algemeen naar specifiek. Een logische opleidingscombinatie die herkenbaar is voor bedrijven vergroot de kans op werk.

Wat is een perspectiefverklaring en hoe kan deze worden gebruikt voor het aanvragen van een hypotheek?

De term perspectiefverklaring wordt tegenwoordig in het nieuws regelmatig genoemd. Een perspectiefverklaring kan worden gebruikt om een hypotheek aan te vragen voor een flexibele arbeidskracht. Flexibele arbeidskrachten merken dat ze moeilijk een hypotheek kunnen aanvragen bij een hypotheekverstrekker omdat ze geen vast contract hebben. De meeste hypotheekverstrekkers hebben behoefte aan duidelijke gegevens over de inkomenszekerheid van de hypotheekaanvrager. Een vast contract wordt door veel hypotheekverstrekkers geaccepteerd maar een tijdelijk contract of een tijdelijk dienstverband op uitzendbasis via een uitzendbureau zorgt bij de meeste hypotheekverstrekkers voor terughoudendheid.

Flexwerkers krijgen moeilijk een hypotheek
Hypotheekverstrekkers zijn bang dat uitzendkrachten en andere flexwerkers door het wegvallen van de uitzendarbeid of na de einddatum van hun tijdelijke contract geen inkomen meer hebben. Daardoor zou deze groep niet meer aan hun betalingsverplichting voor de hypotheek kunnen voldoen. Dit zorgt er vervolgens weer voor dat de hypotheekverstrekker langer op het geld moet wachten of uiteindelijk de woning te koop moet laten zetten.

Wat is de perspectiefverklaring?
Bovenstaande situatie is niet ideaal omdat veel hardwerkende flexibele arbeidskrachten lange tijd aan het werk zijn via uitzendbureaus. Er zijn flexwerkers die helemaal nooit in de WW zitten omdat ze goede perspectieven hebben op de arbeidsmarkt. Daarom heeft uitzendorganisatie Randstad de  perspectiefverklaring ontwikkelt. In deze verklaring wordt duidelijk aangeven wat de perspectieven zijn van de desbetreffende flexkracht op de arbeidsmarkt. Deze perspectieven zijn gebaseerd op wat men redelijkerwijs kan verwachten als men naar de volgende eigenschappen kijkt van de flexkracht:

  • Werkervaring
  • Opleidingsniveau
  • Functie
  • Arbeidsmarktsituatie in de regio
  • Mobiliteit (eigen vervoer)
  • Competenties

Doormiddel van een omschrijving van bovenstaande eigenschappen van de flexkracht tracht het uitzendbureau aan de hypotheekverstrekker duidelijk te maken hoe groot de kans is dat de flexkracht de in de toekomst bestendige inkomsten uit arbeid kan verwerven. Hierbij wordt het actuele inkomensniveau van de flexkracht als het minimale uitgangspunt genomen.

Wat kan een flexwerker met de perspectiefverklaring?
De perspectiefverklaring moet een steeds belangrijker document worden bij het aanvragen van een hypotheek. Banken zijn hierin geïnteresseerd maar  het is nog wel even afwachten of het document net zo waardevol wordt geacht als een werkgeversverklaring waarmee wordt aangeduid dat de werknemer een vast contract heeft. Verschillende hypotheekverstrekkers moeten wennen aan het idee dat de perspectieven die iemand op de arbeidsmarkt heeft in veel gevallen belangrijker zijn dan een vast contract bij een werkgever. Veel ervaren werknemers hebben ontslag gekregen tijdens de economische crisis omdat het bedrijf waarvoor ze werkten failliet ging. Werknemers die jaren lang een vast contract hebben gehad maar nauwelijks een ontwikkeling hebben doorgemaakt in hun werk hebben niet altijd een goed perspectief op werk.

Een vast contract is dus niet een garantie dat men altijd aan het werk zal blijven en aan de verplichtingen van een hypotheek kan voldoen. Veel uitzendkrachten hebben tijdens hun loopbaan bij verschillende bedrijven gewerkt. Ze zijn gewend aan diverse opdrachtgevers en kunnen een breed scala aan werkzaamheden uitvoeren. Deze flexwerkers zijn flexibel en passen zich makkelijk aan. Daarom krijgen ze meestal ook sneller een nieuwe baan. Geen wonder dat na de economische crisis vooral uitzendkrachten als eerste profiteren van een stijgende productie.

Wat is de beste sollicitatieactiviteit die je kunt uitvoeren voor je sollicitatieplicht?

Mensen die in Nederland een WW-uitkering hebben zijn verplicht om te voldoen aan de sollicitatieplicht. De overheid wil met de sollicitatieplicht er voor zorgen dat mensen er alles aan doen om uit de uitkeringspositie te komen. Dit houdt in dat mensen in de WW-uitkering activiteiten moeten ondernemen die de kans op het vinden van werk vergroten. Deze activiteiten worden ook wel sollicitatieactiviteiten genoemd. Er zijn verschillende sollicitatieactiviteiten die men kan ondernemen om aan de sollicitatieplicht te voldoen.

Sollicitatieplicht
Doormiddel van de sollicitatieplicht is een werkloze die gebruik maakt van een WW-uitkering verplicht om te solliciteren. De overheid betaald jaarlijks zeer veel geld aan uitkeringsgerechtigden. Dit zorgt voor een grote kostenpost. Daarom wil de overheid zo weinig mogelijk mensen in een uitkering hebben. De overheid levert hiervoor inspanningen onder andere door het UWV en de inzet van verschillende reïntegratiebedrijven.

De overheid wil echter niet alle verantwoordelijkheid dragen voor het vinden van passend werk voor een werkloze in de uitkering. Mensen in een uitkering moeten niet een afwachtende houding aannemen maar moeten actief op zoek gaan naar passend werk. Helaas is niet iedereen die gebruik maakt van een uitkering even  gedreven om een baan te vinden. De onderlinge verschillen zijn groot. Daarom is de overheid genoodzaakt om een verplichting op te leggen. Deze verplichting is de sollicitatieplicht.

De sollicitatieplicht bestaat uit een aantal verschillende onderdelen. Zo moet een werkzoekende die gebruik maakt van een uitkering ten minste één keer per twee weken een vacaturebank bezoeken. Daar dient de werkzoekende passende vacatures te verzamelen. Deze vacatures moeten worden aangetoond bij het UWV. Vervolgens moet de werkzoekende hierop gericht solliciteren. Ook dit dient aangetoond te worden bij het UWV.

Het UWV kan echter zelf ook vacatures vinden voor de werkzoekende. De werkzoekende is verplicht om wat met deze tips van het UWV te doen. Dit houdt in dat de werkzoekende dient te solliciteren en deze sollicitatie moet aantonen bij het UWV.

Tot slot dient de werkzoekende per week een sollicitatieactiviteit uit te voeren. Er zijn verschillende sollicitatieactiviteiten. Belangrijk bij de beoordeling van sollicitatieactiviteiten is het doel van de activiteit. Het doel van de sollicitatieactiviteit dient op het vergroten van de kans op werk gericht te zijn.

Voorbeelden van sollicitatieactiviteiten voor het UWV
Er worden door het UWV verschillende sollicitatieactiviteiten geaccepteerd. Zo kan iemand zich inschrijven bij een detacheringsbureau of uitzendbureau. Daarnaast kan men deelnemen aan trainingen ten behoeve van sollicitatievaardigheden. Verder is het ook mogelijk om beroepskeuzetesten te doen of psychologische testen waardoor zelfinzicht kan worden verkregen en een duidelijk beeld ontstaat over de loopbaanmogelijkheden. Ook het schrijven van sollicitatiebrieven en het sturen van een sollicitatiemail kan worden beschouwd als een sollicitatieactiviteit. Het voeren van sollicitatiegesprekken en intakegesprekken zijn ook sollicitatieactiviteiten.

Wat is de beste sollicitatieactiviteit?
Er zijn veel verschillende sollicitatieactiviteiten. De vraag die dan aan de orde kan komen is: wat is de beste sollicitatieactiviteit? Het antwoord op deze vraag verschilt per werkzoekende toch is er een duidelijk stappenplan wat men kan hanteren om de kans op werk te vergroten. Immers de sollicitatieplicht moet niet als plicht worden beschouwd, men dient zelf voldoende gemotiveerd te zijn om werk te zoeken. Daarvoor zou een sollicitatieplicht als overbodig moeten worden geacht. Men dient alles in het werk te zetten om een geschikte baan te vinden. Daar komen uiteraard verschillende sollicitatieactiviteiten aan de orde.

Deze activiteiten kunnen het beste in een logische volgorde worden opgebouwd. De beste sollicitatieactiviteit is de sollicitatieactiviteit die op het juiste moment wordt uitgevoerd. Iemand die nog geen beeld van zijn of haar loopbaanmogelijkheden en loopbaanperspectieven heeft kan wel gaan solliciteren maar weet niet op welke functie of bij welk bedrijf. Dat is verspilde moeite. Het volgende globale stappenplan bevat verschillende sollicitatieactiviteiten die op logische wijze op elkaar aansluiten. Sommige activiteiten zijn voor ervaren werkzoekenden overbodig, toch zijn deze voor de volledigheid wel benoemd.

  1. Weet wie je bent en wat voor mogelijkheden je hebt op de arbeidsmarkt. Doormiddel van verschillende psychologische testen en beroepskeuzetesten kun je in kaart krijgen welke beroepen bij je passen.
  2. Stel een duidelijk cv op met daarin je werkervaring en opleidingsniveau. Laat dit cv door verschillende bedrijven en instanties voorzien van feedback en tips zodat een professioneel cv ontstaat. Indien nodig kun je bij de meeste UWV’s een training volgen voor het opstellen van een goed cv.
  3. Maak profielen aan op social media waarin je een duidelijk professioneel beeld van je zelf laat zien. Stel deze profielen zo op dat bedrijven geïnteresseerd raken en contact met je op kunnen nemen.
  4. Kijk op vacaturebanken, in kranten, in vakbladen en andere media naar vacatures die passen bij jouw profiel. Vraag indien nodig een adviseur die kan beoordelen of bepaalde vacatures en functiegroepen bij je passen.
  5. Solliciteer vervolgens gericht op de vacatures. Dit kan op verschillende manieren. Sommige bedrijven prefereren een sollicitatiebrief terwijl andere bedrijven liever reacties per mail ontvangen. Volg deze wensen van de bedrijven op. Laat indien nodig een sollicitatiebrief of sollicitatiemail lezen door een ervaren persoon. Als het schrijven van sollicitatiebrieven toch moeilijker is dan gedacht kan men in veel gevallen een aanvullende training volgen. Vraag bij het UWV om meer informatie.
  6. Als je wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek heb je een belangrijke stap gezet in de richting van een baan. Deze stap is voor sommige mensen best spannend. Een goede voorbereiding is daarom belangrijk. Dit kan door meer informatie in te winnen over het bedrijf. Deze informatie kan worden gevonden op internet maar ook in vakbladen. Vergeet niet om in je kenniskring te vragen of mensen ervaringen hebben met een bepaald bedrijf. Al deze informatie draagt bij aan je beeldvorming over een bedrijf. Deze beeldvorming is een belangrijke voorbereiding op een sollicitatiegesprek.  Als sollicitatiegesprekken toch lastig zijn omdat men niet goed weet hoe deze gesprekken in zijn werk gaan is het mogelijk om ook hiervoor aanvullende trainingen te volgen. Ook hierover heeft het UWV meer informatie.
  7. Wat de uitkomst van een sollicitatiegesprek ook is, jouw beeld vorming is belangrijk. Ook van een afwijzing kun je een hoop leren. Ga naar waarom je bent afgewezen en gebruik deze informatie voor de sollicitatiegesprekken die je in de toekomst hebt. Daarnaast is de informatie uit een sollicitatiegesprek belangrijk voor iemand zijn of haar beroepskeuze of keuze voor bepaalde bedrijven. Bij deze oriëntatie kunnen verschillende professionals ondersteuning bieden aan de sollicitant. Hierbij kan gedacht worden aan loopbaancoaches, jobcoaches, werkcoaches en loopbaanbegeleiders.

Sollicitatieactiviteiten hebben een bepaalde volgorde
De volgorde van sollicitatieactiviteiten is het belangrijkste voor een succesvolle zoektocht naar een baan. De verschillende stappen dienen zorgvuldig uitgevoerd te worden. Voorbereiding is van groot belang. Gelukkig sta je er niet alleen voor. De overheid en verschillende andere instanties zijn bereid om je te ondersteunen. De sollicitatieplicht is geen last maar is alleen bedoelt voor mensen die niet uit zichzelf bereid zijn om inspanningen te leveren voor hun sollicitatie. Bij deze groep moet jij niet willen horen. Je moet zelf de regie nemen over je loopbaan en de bedrijven benaderen waar je echt aan het werk wilt. Een gerichte sollicitatie met een passend cv en een sollicitatiebrief waar de motivatie vanaf straalt is voor veel bedrijven van doorslaggevend belang voor een verdere sollicitatieprocedure. Solliciteren is een uitdaging.

Wat is loopbaancoaching en wat doet een loopbaancoach?

Loopbaancoaching is een diensterverlening die gericht is op het ondersteunen van mensen bij het bepalen van de koers van hun loopbaan. Loopbaancoaching kan als traject worden aangeboden door een loopbaancoach. Deze persoon is een specialist in het begeleiden van mensen met betrekking tot loopbaanvraagstukken. Naast loopbaancoaches kunnen ook andere mensen loopbaancoachingtrajecten begeleiden. Hierbij kan gedacht worden aan personeelsfunctionarissen, loopbaanbegeleiders, loopbaanadviseurs, decanen en opleidingsadviseurs.

Voor wie is loopbaancoaching bedoelt?
Loopbaancoaching kan aan verschillende mensen worden aangeboden. Grofweg kunnen de mensen die gebruik maken van loopbaancoaching ingedeeld worden in drie groepen: studenten & starters op de arbeidsmarkt, werknemers en werklozen. Deze drie groepen worden hieronder beschreven.

Studenten & starters op de arbeidsmarkt
De groep studenten en starters op de arbeidsmarkt staat aan het begin van hun loopbaan. Mensen die tot deze groep behoren hebben meestal nauwelijks werkervaring en moeten zich nog oriënteren op hun toekomst. Een loopbaancoach zal voor deze groep een belangrijke rol kunnen spelen in het concretiseren van de studiekeuze of beroepskeuze. Hierbij is het verstrekken van informatie over opleidingen en beroepen van groot belang voor de beeldvorming die deze groep mensen kan vormen over hun eigen loopbaan. Deze beroepsbeeldvorming is een basis voor de verdere keuzes en stappen die mensen zetten in hun loopbaan.

Werknemers
Werknemers hebben werkervaring en zijn daarnaast in bezit van verschillende opleidingen. Deze ervaring zorgt voor een belangrijk referentiekader dat gebruikt zal worden voor verdere loopbaankeuzes. Een loopbaancoach zal van werknemers verschillende loopbaanvraagstukken kunnen krijgen. Werknemers kunnen bijvoorbeeld uitgekeken zijn op hun huidige beroep of vakgebied. Daarnaast kunnen werknemers ook overwegen om door te groeien of te specialiseren. Een loopbaancoach kan voor werknemers een belangrijke ondersteuning bieden in het oplossen van deze vraagstukken. Loopbaancoaches kunnen binnen een bedrijf aanwezig zijn waar de werknemer werkt. Zo kan bijvoorbeeld de personeelsfunctionaris de rol van loopbaancoach op zich nemen. De personeelsfunctionaris is echter wel gebonden aan de organisatie waar de werknemer werkt. Hierdoor zal de loopbaancoaching nooit geheel objectief zijn. Sommige werknemers kiezen er daarom voor om een externe loopbaancoach te benaderen met hun vraagstukken.

Werklozen
Mensen die tot de beroepsbevolking behoren en geen werk hebben worden ook wel werklozen genoemd. Deze mensen hebben meestal werk gehad en zijn in bezit van opleidingen. Om verschillende redenen is hun dienstverband bij hun laatste werkgever beëindigd. De ervaring die ze hebben opgedaan bij hun werkgever(s) nemen ze echter wel mee in hun verdere loopbaan. De werkervaring staat op het cv. Werklozen kunnen echter onzeker worden over hun loopbaan. Willen ze door met dezelfde loopbaanrichting of willen ze juist iets anders doen? Dat zijn belangrijke vragen die een werkloze werkzoekenden zichzelf zal stellen. Een loopbaancoach kan hierbij belangrijke ondersteuning bieden.

Wat doet een loopbaancoach?
Een loopbaancoach zal loopbaanvraagstukken samen met zijn of haar cliënt trachten op te lossen. De loopbaancoach neemt de rol op van een coach. Dit houdt in dat de problemen en vraagstukken niet door de loopbaancoach zelf worden opgelost. In plaatst daarvan ondersteund hij of zij de cliënt bij het oplossen van de vraagstukken. De cliënt zal hierbij zelf ook een actieve rol moeten nemen. De uiteindelijke beslissing van de koers van de loopbaan ligt bij de cliënt zelf. Samen met de cliënt stelt de loopbaancoach een loopbaanprogramma op. Hierin staan verschillende stappen die nodig zijn om de loopbaanvraag of loopbaanvragen helder te krijgen. Daarnaast worden verschillende activiteiten benoemd die de cliënt zou kunnen ondernemen om de loopbaanvraag(en) op te lossen. De cliënt zal tijdens het loopbaantraject verschillende begeleidingsgesprekken hebben met de loopbaancoach. In de alinea hieronder is meer informatie weergegeven over de inhoud van loopbaanbegeleidingstrajecten.

Waaruit bestaat een loopbaanbegeleidingstraject?
Loopbaanbegeleidingstrajecten zijn maatwerk. Dit maatwerk is noodzakelijk omdat loopbaanvraagstukken verschillen. Daarnaast zijn de achtergronden van de cliënten die deelnemen aan loopbaanbegeleidingstrajecten verschillend. Ondanks het verschil in de inhoud en koers van deze trajecten bestaan de meeste loopbaanbegeleidingstrajecten uit de volgende onderdelen:

  • Concretiseren van loopbaanvraag of loopbaanvraagstukken.
  • Onderzoeken van eigen kennis, vaardigheden en competenties.
  • Arbeidsmarkt onderzoek. Daarbij kan ook aandacht worden besteed aan social media, vacaturessites en andere media waarin vacatures gevonden kunnen worden.
  • Indien nodig oriënteren op opleidingen die de mogelijkheden op de arbeidsmarkt vergroten.
  • Sollicitatievaardigheden zoals schrijven van briefen en het opstellen van een cv.
  • Trainingen met betrekking tot het voeren van sollicitatiegesprekken.

De loopbaancoach biedt tijdens het loopbaanbegeleidingstraject ondersteuning aan de cliënt bij het oplossen van het loopbaanvraagstuk. De daadwerkelijke inspanningen worden door de cliënt zelf geleverd. De cliënt evalueert de resultaten van zijn of haar inspanningen met de loopbaancoach. Indien nodig stuurt de loopbaancoach het loopbaanbegeleidingsproces bij.

Wat is een portfolio en waarvoor wordt deze gebruikt?

Het woord portfolio is een samenvoeging van twee Latijnse woorden, het Latijnse woord voor dragen “portare” en het Latijnse woord voor papier “folium”. Een portfolio vormt een overzicht van iemand zijn of haar vaardigheden. Deze vaardigheden worden aan de hand van voorbeelden gevisualiseerd. Een technisch tekenaar kan in een portfolio verschillende tekeningen tonen van projecten die hij of zij heeft vormgegeven. Een portfolio wordt echter niet alleen gebruikt door architecten en technisch tekenaars. Ook in het kunstonderwijs, fotografie en in de mode-industrie worden portfolio’s gebruikt om de vaardigheden van een persoon te verduidelijken.

Tegenwoordig maken ook steeds meer uitvoerende technici gebruik van een portfolio. Hierin kunnen ze bijvoorbeeld tonen welke constructies ze hebben gelast en welke casco’s ze hebben gebouwd. Niet alle projecten mogen echter worden gefotografeerd. Een lasser, jachtbouwer of samensteller zal daarvoor goedkeuring moeten vragen aan de projectleider of eigenaar van het bedrijf waar hij of zij het werkstuk voor heeft gemaakt.

Waaruit bestaat een portfolio?
Een portfolio kan uit verschillende onderdelen bestaan. Over het algemeen bevat een portfolio in ieder geval de volgende informatie:

  • Een uitgebreid cv waarin de persoonlijke gegevens van de persoon zijn vermeld. De werkervaring en de opleidingen die de persoon heeft gevolgd moeten duidelijk zijn omschreven.
  • Een ander belangrijk onderdeel is de beschrijving van de competenties die de persoon heeft. Deze competenties moeten duidelijk zijn omschreven en voorzien van een reflectie. Hierdoor moet duidelijk worden over welke competenties de persoon beschikt en in welke mate de persoon over de desbetreffende competenties beschikt.
  • In een portfolio worden de vaardigheden van de persoon geïllustreerd aan de hand van voorbeelden en andere bewijzen. Deze voorbeelden kunnen foto’s, tekeningen of andere afbeeldingen zijn. Daarnaast bevat een portfolio ook zogenoemde ‘bewijzen’ van iemand zijn of haar vaardigheden. Deze bewijzen bestaan uit diploma’s, certificaten en cijferlijsten. Ook testresultaten kunnen in een portfolio worden opgenomen. Referenties kunnen die door bedrijven op schrift zijn verstrekt zijn ook een belangrijk bewijs dat iemand in een bepaalde functie zelfstandig aan de slag kan.
  • Een onderdeel, wat meestal aan het einde van het portfolio is geplaatst, richt zich op de loopbaandoelen van de persoon. Hierin kan een persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) worden opgenomen. Dit plan maakt duidelijk welke groei een persoon wil doormaken om een bepaald doel te bereiken.

Is een portfolio belangrijk voor een sollicitatie?
In de architectuur, de marketing en de mode-industrie vormt een portfolio geen ongebruikelijk onderdeel van een sollicitatieprocedure. Bedrijven willen weten wat sollicitanten daadwerkelijk hebben gepresteerd. Een cv en een sollicitatiebrief zijn daarvoor in sommige gevallen te beperkt. Een portfolio wordt tegenwoordig in steeds meer branches gebruikt. Desondanks maken veel sollicitanten er geen gebruik van. Een portfolio bijhouden vereist discipline. Niet iedereen heeft deze discipline. Er moeten regelmatig nieuwe ‘bewijzen’ worden toegevoegd om de vaardigheden van de persoon inzichtelijk te maken. De persoon is eigenaar van het portfolio en moet er voor zorgen dat deze niet veroudert. Ook de leerdoelen en het bijbehorend persoonlijk ontwikkelingsplan moet goed op pijl worden gehouden.

Een verouderde portfolio werkt meestal niet in het voordeel van de sollicitant. Een goed onderhouden, actuele portfolio kan wel in het voordeel werken tijdens een sollicitatie. Een portfolio moet echter niet te uitgebreid zijn. Als afbeeldingen worden getoond van complexe projecten hoeven daarnaast niet veel afbeeldingen van eenvoudige projecten te worden getoond. De protfolio moet kernachtig en duidelijk zijn voor de persoon die het portfolio inziet. De richtlijnen voor het aanleggen van een portfolio zijn niet duidelijk vastgelegd. Dit biedt als voordeel dat iemand zijn of haar eigen creativiteit kwijt kan in het opstellen van een portfolio en het verzamelen van ‘bewijzen’. Op die manier kan een portfolio een mooi compleet beeld geven van jezelf. Dit beeld kan duidelijker worden vormgegeven dan in een cv of sollicitatiebrief. Daarom is een portfolio voor veel bedrijven een waardevol document tijdens een sollicitatieronde.

Sollicitanten voor technische functies alleen op opleidingsniveau selecteren is niet verstandig

Werkzoekenden kunnen bij het zoeken naar een baan te maken krijgen met verschillende reacties op hun sollicitatie. In veel gevallen kan een teleurstelling worden voorkomen wanneer een kandidaat eerlijk is over zijn of haar eigen vaardigheden. In de vacatures van de meeste bedrijven en uitzendbureaus is duidelijk aangegeven waar een bedrijf of uitzendbureau naar op zoek is. Als een werkzoekende deze informatie uit de vacature niet nauwkeurig leest en verwerkt in de sollicitatiebrief bestaat de kans dat de sollicitatie onsuccesvol verloopt. Bedrijven willen dat personeel doelgericht solliciteert en aan de eisen van het functieprofiel dat in de vacature is weergegeven voldoen. In tijden van een overschot aan beschikbaar personeel op de arbeidsmarkt zijn bedrijven zeer strikt in hun wervingsbeleid. CV’s waarin het gewenste opleidingsniveau niet is vermeld worden regelmatig zonder verdere bestudering terzijde geschoven. Dit bespaard weliswaar tijd maar is niet altijd verstandig. Hieronder is in een aantal alinea’s aangegeven waarom deze manier van werken getuigd van weinig betrokkenheid bij de sollicitant en van beperkte selectievaardigheden van bedrijven en uitzendbureaus.

Waarom is opleidingsniveau belangrijk bij een sollicitatie?
Bedrijven delen hun functies in op verschillende niveaus. Hierbij wordt gekeken naar de complexiteit en de verantwoordelijkheid die personen dragen die een bepaalde functie uitoefenen. Ook andere aspecten zoals veiligheid, werktijden,  fysieke en mentale belasting  zijn belangrijke punten die invloed hebben op de indeling van functies. De complexiteit van een functie zorgt er vaak voor dat een bepaald opleidingsniveau is vereist. Daarnaast kan ook werkervaring worden verlangd van een sollicitant.

Opleidingen zijn belangrijk. Bedrijven willen er zeker van zijn dat het personeel dat wordt aangenomen over het juiste kennisniveau beschikt. Daarvoor verlangen ze meestal een bepaalde opleidingsrichting en een bepaald opleidingsniveau. Een opleidingsrichting kan bijvoorbeeld Werktuigbouwkunde zijn, een opleidingsniveau kan bijvoorbeeld mbo niveau 4 zijn. Bedrijven en uitzendbureaus gaan er vanuit dat kandidaten die over deze opleiding beschikken en het juiste opleidingsniveau hebben, in de basis geschikt zijn voor een bepaalde functie. Daarom wordt veel waarde gehecht aan opleiding en opleidingsniveau.

Daarnaast wordt natuurlijk gekeken naar de loopbaan, hobby’s, woonplaats, vervoer en helaas ook vaak naar de leeftijd van een kandidaat. Al deze aspecten komen vaak in de tweede of derde plaats aan de orde hoewel de loopbaanontwikkeling van een kandidaat niet minder belangrijk is voor een bedrijf en een sollicitatie. Als kandidaten hoofdzakelijk worden geselecteerd op basis van hun opleidingsrichting of opleidingsniveau worden de andere aspecten vaak niet meer bekeken en wordt hun cv terzijde gelegd. Deze situatie is moeilijk door een sollicitant te voorkomen omdat in de moderne indeling van een cv de opleidingen direct onder de NAW-gegevens staan. Bij de opmaak van een cv en het daadwerkelijk solliciteren is het meestal te laat om wat aan het opleidingsniveau of aan de opleidingsrichting te veranderen. Men zou er hooguit voor kunnen kiezen om tijdens het zoeken naar werk een opleiding te volgen. Het maken van de juiste opleidingskeuze is echter niet eenvoudig.

Technische opleiding kiezen in Nederland
Nederland is een land met veel verschillende opleidingen. Als we alleen al naar de techniek kijken kun je enorm veel verschillende technische opleidingen kiezen. Bij het verlaten van de basisschool is het zonder hulp bijna niet mogelijk om de juiste opleiding te kiezen. Het komt in de praktijk regelmatig voor da leerlingen en studenten een opleiding afbreken omdat een opleiding niet datgene bied dat ze verwachten. Opleidingssituaties zijn opleidingsfabrieken geworden. De producten zijn de leerlingen en studenten. Het is belangrijk om zoveel mogelijk potentiële leerlingen en studenten aan te trekken. Daarnaast moeten de opleidingen die geboden worden niet te veel geld kosten voor een opleidingsinstituut. Dure praktijkruimtes met machines en apparatuur worden over het algemeen zo weinig mogelijk gebruikt. Het geven van theorielessen is daarentegen veel kostenefficiënter, tientallen leerlingen en studenten kunnen in een collegezaal naar één vakdocent luisteren. In een praktijkruimte is de begeleiding veel intensiever en zal ook materiaal moeten worden gebruikt.

Opleidingsinstituten maken gebruik van verschillende middelen om leerlingen en studenten te enthousiasmeren voor hun instituut en de opleiding die daarbinnen worden geboden. Er zijn maar weinig opleidingsinstituten die bewerken dat er met een bepaalde opleiding op zak weinig kans op werk is. Toch blijken veel jongeren die net zijn afgestudeerd moeite te hebben met het vinden van een baan. Normaal gesproken stemmen opleidingsinstituten hun opleidingen af op de behoeften van bedrijven. Tegenwoordig lijken een aantal opleidings instituten een andere werkwijze te hanteren bij het bepalen van hun opleidingsaanbod. Ze luisteren naar de wensen van de jeugd. Dit houdt in dat ze hun opleidingen vormgeven op basis van de interesses die leven onder jongeren. Een belangrijk aspect dat in de promotie van opleidingen wordt gebruikt is dat mensen van hun hobby hun werk moeten maken. Daarom moeten ze bij zichzelf nagaan wat ze leuk vinden en daarvoor een passende opleiding zoeken. Dat klinkt natuurlijk heel mooi maar is wel erg kortzichtig. Veel jongeren weten bijvoorbeeld niet welke dynamische vakgebieden er allemaal zijn in de techniek, daarnaast hebben ze ook vaak niet de ruimte of de mogelijkheden om thuis hobbymatig te oefenen met verschillende technieken.

Hierdoor kunnen ze niet goed een beeld vormen van technische opleidingen. Daarvoor zijn ze afhankelijk van een eerlijke voorlichting van opleidingsinstituten. Deze opleidingsinstituten zullen potentiële leerlingen en studenten er goed op moeten wijzen dat de arbeidsmarkt en het bedrijfsleven soms een ander beeld voor ogen heeft dan het beeld dat jongeren over zichzelf hebben. De eisen die technische bedrijven stellen aan hun medewerkers worden tegenwoordig steeds zwaarder. Bedrijven willen met het in dienst nemen van jonge technici vaak ook nieuwe kennis in het bedrijf brengen. Een opleiding moet daardoor van voldoende niveau zijn en gericht zijn op specifieke vakgebieden waar het bedrijf actief in is. Dit stelt eisen aan het opleidingsinstituut en aan de leerling of  student die de vaardigheden gedurende  de opleiding goed moeten aanleren om deze later in de praktijk toe te kunnen passen. De vaardigheden en kwaliteiten van afgestudeerde technici zijn echter verschillend ondanks het feit dat ze dezelfde opleiding hebben afgerond.

Opleidingsniveau geeft niet altijd de kwaliteiten van kandidaten weer
Het opleidingsniveau of de opleidingsrichting geeft niet altijd een goed beeld van de kwaliteiten van een sollicitant. Allereerst is onduidelijk hoeveel moeite iemand heeft gehad om een opleiding te behalen. Daarnaast is er ook een verschil tussen opleidingsinstituten en de kwaliteit van opleiding. Dit verschil bestaat ondanks het feit dat veel opleidingen dezelfde of bijna dezelfde naam dragen. Daarnaast zegt een opleiding weinig over iemand zijn of haar daadwerkelijke interesse in een bepaald vakgebied.

Sommige leerlingen of studenten volgen een bepaalde opleiding omdat ze nog niet wilden werken. Daarnaast volgen sommigen een opleiding terwijl ze zich onvoldoende hebben georiënteerd op  de verschillende opleidingen die er te volgen zijn. Het is verbazingwekkend dat sommige  leerlingen en studenten een opleiding afronden omdat ze daar nu eenmaal aan begonnen zijn. Eenmaal afgestudeerd blijken ze niets met hun opleidingskeuze of opleidingsniveau te willen doen.

Een ander uiterste vormen de leerlingen en studenten die een opleiding volgen enkel en alleen omdat daar vermoedelijk veel werk in te vinden is. Een aantal van hen heeft nauwelijks aanleg voor de technieken die in de opleiding aan de orde komen. Ze studeren af en beschikken daardoor over een basiskennis maar missen de aanleg of passie voor een bepaald vakgebied waardoor ze niet over de vindingrijkheid, inzicht en creativiteit beschikken die in veel technische beroepen is vereist.

Er zijn verschillende opleidingen en verschillende opleidingsniveaus. De mensen die deze opleidingen en niveaus behalen verschillen echter ook. Een opleidingsniveau koppelen aan de waarde van een arbeidskracht is natuurlijk belangrijk tijdens een selectieprocedure. Toch moet dit niet het belangrijkste punt zijn waarop moet worden geselecteerd. Hieronder is in een alinea weergegeven wat belangrijke punten zijn waarop geselecteerd moet worden wanneer een sollicitant voor een bepaalde functie in aanmerking wil komen.

Aandachtspunten voor het selecteren van technisch personeel
Techniek draait voor een belangrijk deel om uitvoeren. In opleidingen blijkt vaak al welke leerlingen en studenten zich meer op de theorie richten dan de praktijk. Meestal blinkt iemand uit in één van deze twee onderdelen van de opleiding. Leerlingen en studenten die theoretisch goed presteren en daarnaast ook nog in de praktijk echte vakmensen zijn komen niet veel voor. Een echte theoreticus is meestal minder geschikt voor een uitvoerende technische functie dan een praktijkgericht persoon. Toch kunnen beide personen een mbo opleiding hebben afgerond.

Voor technisch uitvoerende functies zoals bijvoorbeeld lasser, slijper, polijster, relingzetter en fitter kan men wel een afgeronde mbo opleiding niveau 4 in de richting van metaal of werktuigbouwkunde vereisen maar is dit noodzakelijk? Deze werkzaamheden komen in een gemiddelde technische mbo opleiding slechts beperkt aan bod. De zogenoemde ‘kneepjes van het vak’ leert men vaak in de praktijk. Hierdoor kunnen mensen die van hobbymatig als kind thuis in de werkplaats van hun vader gelast hebben vaak beter lassen dan leerlingen die alleen gelast hebben op een algemene technische opleiding in de metaal zoals de opleiding mbo werktuigbouwkunde.

Voor technisch uitvoerende functies is het meestal niet nodig om een zware theoretische opleiding te vereisen in de vacature. Dit schrikt veel technische vakkrachten af die wel over de nodige vaardigheden beschikken maar niet het gewenste opleidingsniveau hebben. Juist in de uitvoerende techniek is vakmanschap en inzicht van groot belang. In veel opleidingen wordt hier nog te weinig aandacht aan besteed. Iemand moet ‘gevoel’ hebben voor het vak. Dit is lang niet altijd te leren. Sommige vakmensen die uitvoerend uitstekend werk leveren haken vaak af op een opleiding waar veel aandacht uit gaat naar de theoretische aspecten van het vakgebied. Zo kan iemand die uitstekend kan lassen wel helemaal niet goed zijn in wiskunde, natuurkunde of technisch tekenen. Wanneer een opleidingsinstituut veel waarde hecht aan deze theoretische opleidingen zal iemand die een passie heeft voor de uitvoerende kant van een beroep zich niet op zijn of haar plek voelen. In het ergste geval zal hij of zij de opleiding afbreken.

Het afbreken van een opleiding staat slecht op een cv. Mensen die verantwoordelijk zijn voor het werven en selecteren van technisch personeel moeten een goed onderscheid kunnen maken tussen voortijdig schoolverlaters die hun opleiding hebben afgebroken omdat ze theoretisch niet goed konden meekomen en voortijdig schoolverlaters die hun opleiding hebben afgebroken omdat ze niet gemotiveerd waren. Daarvoor moet een cv doorgelezen worden. Hobby’s, werkervaring en interessegebieden kunnen een ander licht werpen op de motivatie en vakkennis van een sollicitant.

Ook in kantoorfuncties kunnen sommige studenten een opleiding eerder hebben beëindigd omdat bepaalde vakgebieden zoals bijvoorbeeld wiskunde en natuurlijk moeilijk voor hen waren. Een technisch tekenaar zal echter altijd een bepaalde basiskennis nodig hebben van wiskunde en in mindere mate van natuurkunde. Daarom gaan technische opleidingen op HBO niveau meestal diep in op deze vakken of modules. De opleiding HBO werktuigbouwkunde blijkt voor veel technici een uitdaging met name op het gebied van wiskunde en natuurkunde. Een aantal van hen stopt deze opleiding juist omdat ze deze modules moeilijk of in het geheel niet kunnen halen. Onder deze voortijdig schoolverlaters kunnen grote technici aanwezig zijn die uitstekend nieuwe technische oplossingen kunnen bedenken voor bepaalde problemen. Ook hier is het belangrijk dat iemand verder kijkt op het cv van een sollicitant. Hobby’s, projecten, inzicht en visie over technologie kunnen van een kandidaat een duidelijker beeld schetsen waardoor iemand toch geschikt is voor een functie. In een aantal gevallen zal een voortijdig schoolverlater meer geschikt zijn voor een functie dan iemand die de opleiding plichtsgetrouw maar zonder passie heeft afgerond.

Hierbij is ook het opleidingsinstituut een belangrijke factor. In Nederland moet meer aandacht worden besteed aan het bedenken van nieuwe technologieën waarbij buiten bepaalde kaders gedacht moet worden. In veel opleidingen wordt nog teveel binnen kaders gedacht. Leerlingen en studenten leren producten, machines en constructies maken conform de richtlijnen die zijn geboden. Op die manier worden technische oplossingen gereproduceerd. Als men de techniek verder wil brengen zal men meer de aandacht moeten leggen op bedenken van nieuwe concepten en deze moeten toetsen.

Selecteren van technisch personeel tot slot
Het selecteren van geschikt technisch personeel is niet eenvoudig. Het vereist vaak technische kennis om de technische kennis van een sollicitant op de juist waarde te schatten. Medewerkers die verantwoordelijk zijn voor de werving en selectie van technisch personeel doen er verstandig aan om zich te verdiepen in de techniek waarvoor ze een geschikte sollicitant moeten selecteren. Deze technische kennis zorgt er voor dat niet alleen geselecteerd wordt op opleidingen en opleidingsniveau maar juist op vakmanschap, technisch inzicht en visie. Deze eigenschappen zijn persoonsgebonden en maken iemand geschikt voor een bedrijf en een specifieke functie.  Iemand die echt een passie heeft voor de techniek en een bepaald technisch beroep kun je tijdens een selectieprocedure prima herkennen. Hij of zij zal zeer geïnteresseerd reageren op technische vragen. Sommige technici zijn echter niet heel spraakzaam. Dit maakt ze nog niet ongeschikt. Communicatieve vaardigheden zijn niet in elke technische functie vereist. Iemand die weinig communiceert kan aan de hand van een proeflas of foto’s vaak goed aantonen of het een vakkundig goed onderlegd persoon is. Daarnaast kunnen ze ook praktijkvoorbeelden noemen en aangeven hoe ze bijvoorbeeld een lastoestel moeten instellen en waar je bijvoorbeeld op moet letten als je gaat verspanen.

Sommige technici kunnen heel goed praten over hun werk en kunnen in de praktijk juist weinig waar maken. Iemand die selecteert en daarbij zijn of haar technische kennis gebruikt weet over het algemeen goed onderscheid te maken tussen mensen die goed kunnen praten en goed kunnen werken. Voor beide personen zijn functies, iemand die goed selecteert weet de juiste persoon voor de juiste functie te selecteren. Opleidingsniveau en opleidingsrichting blijven belangrijk maar het toepassen van de juiste vragen over techniek zal uiteindelijk er toe leiden dat sollicitanten tot hun recht komen en de juiste kandidaat wordt geselecteerd.