Korte technische opleidingen nodig voor energietransitie vanaf 2019

Er is te weinig gekwalificeerd technisch personeel beschikbaar om de energietransitie de komende jaren succesvol te laten verlopen. Daarom moeten ‘nieuwe’ krachten worden opgeleid. De meeste technische opleidingen duren echter een aantal jaar. Ook in de BBL varianten zoals BBL installatietechniek en BBL AMSI (assistent monteur sterkstroominstallaties) zijn de meeste BBL-ers wel een aantal jaar bezig voordat ze voldoende vakbekwaam zijn om in de elektrotechniek of installatietechniek zelfstandig aan de slag te kunnen.

Ook zonder technische ervaring
Korte technische opleidingen gecombineerd met VCA en NEN certificaten kunnen echter een oplossing vormen. Veel technische medewerkers zouden doormiddel van een korte opleiding tot monteur zonnepanelen voldoende vakbekwaam moeten worden gemaakt om zonnepanelen te kunnen plaatsen. Dat is dan het werk waarin ze gespecialiseerd zijn. In de energietechniek, elektrotechniek en installatietechniek zijn verschillende speciale installaties die worden gebruikt voor de energietransitie. Door korte opleidingen aan te bieden zouden ook leken (mensen die geen technische kennis en geen papieren hebben voor specifiek technisch werk) ontwikkeld kunnen worden tot specialisten op een bepaald deelgebied.

Specifieke opleidingen
Technicum is hier al mee bezig door specifieke opleidingen aan te bieden waarin werkzoekenden (met VCA) leren hoe ze zonnepanelen veilig en vakkundig kunnen plaatsen. Er is veel interesse in deze opleidingen. Het plaatsen van zonnepanelen komt veelvuldig voor in de elektrotechniek. Toch gaat het vaak veel te ver om iemand jaren lang een BBL of BOL opleiding in de elektrotechniek te laten volgen als de werknemer in de praktijk alleen maar verantwoordelijk is voor het plaatsen van zonnepanelen op daken. Dan is een korte specialistische opleiding veel effectiever.

Aanmelden voor korte technische opleiding
Wil je ook graag een korte specialistische opleiding zodat je leert hoe je zonnepanelen kunt plaatsen op daken? Klik dan op de knop “BBL Technicum” om jezelf aan te melden voor een korte opleiding tot monteur zonnepanelen. Wil je een complete BBL opleiding volgen dan kun je dat ook aangeven op het aanmeldformulier.

Beroepsbegeleidende leerweg BBL

De beroepsbegeleidende leerweg wordt ook wel afgekort met de hoofdletters BBL of met bbl en is een praktijkgerichte vorm van het middelbaar beroepsonderwijs oftewel het mbo. BBL wordt ook wel werken en leren genoemd omdat de deelnemer aan deze opleiding grotendeels werkzaam is in de praktijk bij een erkend leerbedrijf. BBL opleidingen worden aangeboden door Regionale OpleidingsCentrums (ROC) en Agrarische OpleidingsCentrums (AOC). Tijdens een BBL-opleiding werkt de leerling ongeveer 80 procent van zijn of haar tijd bij een erkend leerbedrijf. De overige twintig procent van de tijd is de leerling aanwezig op het opleidingsinstituut voor theorielessen, praktijklessen, toetsen en examens.

Werkend leren?
BBL is een combinatie tussen werken en leren. Dat betekend dat er op deze praktijkgerichte opleiding een bepaalde balans is tussen leren in de praktijk en leren op school. Dat is voor bepaalde leerlingen ideaal omdat niet iedereen het beste uit zichzelf haalt op school. Sommige mensen leren beter door te doen. Dat betekent dat deze mensen liever in de praktijk vaardigheden en competenties toepassen in een beroep. Het werkend leren is vooral interessant in echte doe-beroepen waarin assistenten of BBL-ers worden opgeleid tot vakmensen of vakvolwassen werknemers. Bovendien werkt men in de praktijk vaak anders dan in de theorie op school wordt aangegeven. Ervaren krachten hebben in de uitvoering van hun werk vaak vaardigheden en technieken aangeleerd die ze kunnen overbrengen op BBL-ers en andere aankomende vakkrachten. Dat zorgt er voor dat werken en leren in de vorm van BBL er voor zorgt dat er ook technische- en praktijkvaardigheden worden geleerd die niet eens in de theorie vermeld zijn.

Vooropleiding voor BBL
BBL-opleidingen zijn er op verschillende niveaus. Meestal kan je een BBL opleiding in een bepaalde richting volgen van niveau 1 tot en met niveau 4. Voor het instroomniveau is meestal geen vooropleiding vereist. Dit instroomniveau is niveau 1 en zorgt er voor dat je een assistent bent in een bepaalde beroepsgroep. Na niveau 1 volgen de hogere niveaus waarvoor een vmbo opleiding of een Havo opleiding als vooropleiding is vereist. Als je precies wilt weten welke vooropleiding je voor een bepaalde BBL-opleiding nodig hebt kun je dat vragen aan een ROC of AOC waar de desbetreffende BBL-opleiding wordt gegeven.

BBL in de techniek
Technischwerken.nl is een website met informatie over de techniek en de technische arbeidsmarkt. Geen wonder dat op deze website vooral wordt gekeken naar technische BBL opleidingen hoewel er ook andere BBL opleidingen zijn. In de techniek is vooral in de installatietechniek, elektrotechniek en de werktuigbouwkunde een groot tekort aan technisch personeel. De overheid en bedrijven proberen daarom leerlingen te werven voor BBL-trajecten zodat er voor de toekomst meer technisch personeel wordt opgeleid. Daarbij zijn ook vaak technische (VCU) uitzendbureaus aangesloten.

VCU uitzendbureaus en BBL
Technische uitzendorganisaties zoals Technicum leveren BBL opleidingen aan hun uitzendkrachten en gedetacheerd personeel. Daarvoor heeft Technicum opleidingscoördinators in dienst die adviezen geven over BBL trajecten en de BBL-ers ook daadwerkelijk begeleiden. Technicum heeft daarnaast ook een groot netwerk aan erkende leerbedrijven waar ze haar BBL-ers aan de slag laat gaan om te werken aan hun vakkennis en praktijkvaardigheden. Technischwerken.nl heeft een samenwerkingsverband met Technicum op het gebied van BBL. Als je interesse hebt in een technisch BBL-traject kun je via het contactformulier je gegevens naar de websitebeheerder sturen of het BBL aanmeldformulier invullen. Dit aanmeldformulier voor BBl kan worden gevonden op de hoofdpagina van de website onder het knopje ‘BBL Technicum’.

Welke technische opleiding moet ik kiezen in Nederland?

In Nederland zijn veel opleidingsinstituten gevestigd die technische opleidingen aanbieden. In de loop der tijd zijn er veel nieuwe opleidingen bedracht. Langzamerhand klinkt de roep om eenduidigheid tussen de opleidingen luider. Dat is logisch want bedrijven willen weten over welke kennis een afgestudeerde beschikt. Aan het einde van de twintigste eeuw ontstond er verandering in de structuur van technische scholen. Tot die tijd was jarenlang de volgende logische opbouw van lagere technische opleidingen naar hogere technische opleidingen

  • LTS, de lagere technische school.
  • MTS, de middelbare technische school.
  • HTS, de hogere technische school.
  • De technische universiteit.

Als een werkzoekende bijvoorbeeld op zijn of haar cv de MTS had staan kon een bedrijf goed inschatten wat zijn of haar vaardigheden waren als de vakken succesvol waren afgerond en het diploma was behaald. Tegenwoordig geven veel bedrijven aan dat ze moeite hebben met het inschatten van de kwaliteiten van werkzoekenden die recentelijk een opleiding hebben behaald. Dit is niet alleen nadelig voor bedrijven, ook de werkzoekenden ondervinden hinder van het gebrek aan transparante in de opleidingen.

Kies een opleiding die herkenbaar is

Een belangrijke tip voor het zoeken naar een opleiding is dat men moet kiezen voor een opleiding die herkenbaar is voor bedrijven. Een voorbeeld van een herkenbare opleiding is Mbo werktuigbouwkunde. Ook opleidingen zoals MSI oftewel monteur sterkstroominstallaties is herkenbaar voor bedrijven. Met een herkenbare opleiding kan men later doelgericht solliciteren. Opleidingen zoals mechatronica zijn in opkomst maar er zijn nog veel bedrijven die niet precies weten wat een mechatronicamonteur kan. Is dit bijvoorbeeld een werktuigbouwkundige, een elektromonteur of een combinatie tussen deze twee? Dat laatste benadert de werkelijkheid het meest, maar is dat gunstig? Zijn gecombineerde opleidingen waardevol?

Algemene brede opleidingen of specialistische?

Sommige bedrijven verlangen in de techniek breed inzetbaar personeel dat meerdere diciplines beheerst. Andere bedrijven geven er de voorkeur aan dat personeelsleden specialistische opleidingen hebben gevolgd en echt vakkennis hebben in een klein segment van de techniek.

Als je jezelf gaat oriënteren op een opleiding moet je er goed rekening mee houden dat er verschillende bedrijven zijn en dat de inzet van personeel in bedrijven divers is. Als je weet in welke sector je graag wilt werken dan kun je kijken naar de bedrijven die daarin actief zijn en de eisen die ze stellen aan personeel. In sommige werktuigbouwkundige bedrijven maakt men complete machines en daarom heeft men vaak allrounders nodig die verstand hebben van mechanische aspecten maar ook elektrotechnische componenten. Pas als bedrijven groot genoeg zijn kan men een duidelijke arbeidsverdeling maken tussen elektromonteurs, lassers, samenstellers en mechanisch monteurs. In dat geval zal men liever specialisten aannemen dan allrounders met weinig diepgaande kennis. Bij dit soort bedrijven xal men lever mensen met een specialistische opleiding aannemen.  Bij productiebedrijven waarbij veel verschillende eenvoudige producten worden gemaakt zal men eerder kiezen voor technici met een algemene brede technische opleiding.

Aanvullende opleidingen

Een combinatie tussen een algemen brede technische opleiding een een aantal specifieke technische opleidingen ziet men in de praktijk vaak op cv’s staan van techneuten. Deze hebben bijvoorbeeld een Mbo opleiding werktuigbouwkunde gedaan en hebben deze algemene kennis later aangevuld met een opleiding of cursus MIG/MAG, BMBE lasse of TIG lassen. Ook komt het voor dat men een aanvullende opleiding richting verspaning doet zoals draaien en frezen. Als men nog verder kijkt kan men zelfs buiten de mechanische techniek ook nog elektronische cursussen doen zoals elektrisch schakelen of zelfs PLC programmeren. Curussen op het gebied van hydraulica en pneumatiek zijn ook mogelijk. Al deze opleidingen en cursussen maken duidelijk welke specialistische kennis de techneut beheerst naast de algemene kennis.

De beste opleidingscombinatie?

Een moderne techneut is goed op de toekomst voorbereid en heeft een herkenbare technische opleiding. Dit kan een algemene technische opleiding zijn zoals Mbo werktuigbouwkunde. Om zijn of haar inzetbaarheid te vergroten en de specifieke kwaliteiten te onderstrepen zijn aanvullende opleidingen gevolgd En op het cv gezet. De beste opleiding? Die is voor iedereen anders maar herkenbaarheid is voor bedrijven van belang dus ook van belang voor de werkzoekende sollicitant.  De opleidingen moeten passen in het profiel van de sollicitant en een logische opbouw hebben, bijvoorbeeld van laag naar hoog en van algemeen naar specifiek. Een logische opleidingscombinatie die herkenbaar is voor bedrijven vergroot de kans op werk.

Wat leer je op de opleiding servicetechnicus Electro STE?

De opleiding servicetechnicus Electro wordt ook wel afgekort met STE. Deze opleiding komt overeen met de Opleiding technicus instrumentatietechniek OTI. Op de meeste vacatures die gericht zijn op het onderhouden, reviseren, inregelen en het storing zoeken in instrumentatie kan men met beide opleidingen solliciteren. De opleiding servicetechnicus Electro STE is net als de OTI een opleiding op mbo-niveau 4. De opleiding wordt gegeven als een BBL-traject.

Dit houdt in dat de deelnemer aan de opleiding door de week werkzaam is bij een bedrijf en in de avond of op één doordeweekse dag naar een opleidingsinstituut moet voor de theoretische aspecten van de opleiding. Hiervoor dient de deelnemer aan de opleiding servicetechnicus Electro echter wel een relevante werkplek te hebben. Een BBL-traject wordt ook wel ‘werken en leren’ genoemd. Dit heeft voor de deelnemer een aantal voordelen. Zo verdient de BBL-er een salaris en wordt door de opleiding zijn of haar kennisniveau vergroot.

Vooropleiding voor opleiding servicetechnicus Electro STE
De opleiding servicetechnicus Electro is een mbo opleiding op niveau 4. Het is belangrijk dat deelnemers aan deze opleiding over voldoende niveau beschikken. De lesstof van de opleiding STE is zeer specialistisch en gericht op met name elektrotechniek. Daarom is een elektrotechnische opleiding op mbo niveau 3 minimaal vereist. Ook relevante opleidingen met vergelijkbare lesstof kunnen worden geaccepteerd als voldoende vooropleiding. Voor meer informatie over de vooropleiding kan men het beste contact opnemen met een opleidingsinstituut waar de opleiding servicetechnicus Electro wordt gehouden. Verder volgt er altijd een intakegesprek voordat men aan de opleiding mag beginnen.

Inhoud opleiding servicetechnicus Electro STE
De duur van de opleiding STE is twee jaar. De opleiding wordt in de middag of avond gegeven. Dit is meestal afhankelijk van het opleidingsinstituut. Gedurende de opleiding werkt de deelnemer ook bij een bedrijf in een relevante sector en doet de deelnemer ook relevante werkzaamheden. Hierbij kan gedacht worden aan bedrijven in de procesindustrie of andere bedrijven waar men zich richt op onderhoudstechniek en meet- en regeltechniek. Tijdens de werkzaamheden leert de deelnemer veel praktische vaardigheden aan die bij het beroep servicetechnicus Electro van toepassing zijn. Tijdens de leermomenten op school worden theoretische aspecten en achtergronden behandelt. Het practicum vindt meestal plaats in een speciaal praktijkcentrum dat gericht is op procesbesturing.

Tijdens de opleiding leert de deelnemer meet- en regelsystemen geïnstalleerd moeten worden. Naast het in bedrijfstellen van deze systemen leert de deelnemer deze systemen ook onderhouden en te kalibreren. Ook het werken met onderhoudsschema’s wordt geleerd zodat de aankomend servicetechnicus Electro in de praktijk methodisch aan de slag kan.

Een bijzonder aspect van de opleiding is gericht op het samenwerken met andere medewerkers binnen de procesindustrie. Een servicetechnicus Electro moet in de praktijk vaak nauw samenwerken met collega’s in verschillende functies. Hierbij kan gedacht worden aan mechanisch onderhoudsmonteurs maar ook aan operators en productiemedewerkers. In sommige gevallen zal de servicetechnicus Electro als een soort coördinator moeten werken bij het oplossen van storingen. Daarvoor moet hij of zij goed kunnen communiceren en samenwerken. Het overdragen van informatie is erg belangrijk bij het oplossen van storingen en het voorkomen van storingen in de instrumentatie en alle apparatuur die daarmee verbonden is. Daarom wordt aan dit aspect ook aandacht besteed tijdens de opleiding STE.

Verder is veiligheid een belangrijk aspect. Met name in de chemische sector kunnen de gevolgen van onachtzaam handelen zeer groot zijn. Daarom leren de deelnemers aan de opleiding verschillende veiligheidsaspecten die tijdens de uitvoering van het werk aan de orde kunnen komen.

De opleiding STE wordt afgesloten  met een Proeve van Bekwaamheid. Nadat de deelnemer deze succesvol heeft afgerond ontvang hij of zij het diploma servicetechnicus Electro. Dit is een mbo-diploma met waarde op de arbeidsmarkt.

Wat kun je met de opleiding servicetechnicus Electro STE?
De procesindustrie vormt een belangrijk onderdeel van het bedrijfsleven in Nederland. Verschillende bedrijven zijn actief in deze sector die ook wel de ‘maaksector’ wordt genoemd. In de procesindustrie worden namelijk verschillende producten gemaakt. Hierbij kan gedacht worden aan medicijnen, voedingsmiddelen, gebruiksvoorwerpen maar ook aan petrochemische producten. De fabrieken waarin deze producten worden geproduceerd zijn even divers als de producten zelf. Dit houdt in dat er verschillende systemen in de fabrieken aanwezig zijn die het proces aansturen, meten en controleren.

Met name op het gebied van meet- en regeltechniek is de servicetechnicus Electro inzetbaar. De meetapparatuur moet goed zijn afgesteld zodat precies de juiste hoeveelheden, de juiste snelheden of de juiste temperatuur wordt gemeten. Ook de samenstelling van producten en stoffen kan men meestal met meetapparatuur in kaart brengen. De afstelling van meetapparatuur wordt ook wel kalibratie of kalibreren genoemd. Een servicetechnicus Electro kan deze kalibratie uitvoeren en moet daarvoor zeer nauwkeurig te werk gaan.

Ook regelapparatuur is volop aanwezig in de procesindustrie. Doormiddel van deze apparatuur worden verschillende parameters van proces geregeld. De instrumentatie die hiervoor gebruikt wordt is zeer divers. Sommige instrumentatie is gericht op het verhogen van de temperatuur andere instrumentatie vergroot juist de snelheid van stoffen. Zo zijn er nog veel meer voorbeelden op te noemen. Een servicetechnicus Electro kan deze regelapparatuur instellen en controleren. Dit is een belangrijke taak die grote gevolgen kan hebben voor het proces.

De geautomatiseerde installaties en apparaten worden door de servicetechnicus Electro ook geprogrammeerd. Hierbij komt besturingstechniek aan de orde met bijbehorende software zoals PLC’s en SCADA.

Een servicetechnicus Electro zal in de praktijk veel moeten samenwerken met andere collega’s zoals onderhoudsmonteurs, procesoperators, operators en productiepersoneel.

Ploegendienst en consignatie
In de procesindustrie draaien veel bedrijven volcontinue. Dit houdt in dat deze bedrijven dag en nacht doordraaien. De meeste processen zijn niet volautomatisch en er zal daardoor altijd personeel nodig zijn om processen in beweging te houden, te controleren en reparaties te verrichten. Ook de servicetechnicus Electro zal in de praktijk regelmatig nodig zijn buiten de gebruikelijke ‘kantooruren’. Deze monteurs werken daarom regelmatig in ploegendienst. Een ploegendienst is ingepland op een ploegenrooster. Er zijn verschillende ploegendiensten zoals tweeploegendienst, drieploegendienst, vierploegendienst en vijfploegendienst. De keuze voor een bepaalde ploegendienst is afhankelijk van het bedrijf en de processen die daarbij plaatsvinden.

Naast ploegendienst kan een servicetechnicus Electro ook consignatiediensten draaien. Deze diensten worden ingepland in een rooster. Tijdens een consignatiedienst is de STE oproepbaar bij storingen of calamiteiten. De STE moet tijdens deze diensten meestal binnen een bepaalde straal van het bedrijf verblijven. Als het bedrijf de monteur nodig heeft moet deze vaak binnen een half uur aanwezig zijn bij het bedrijf.

Wat leer je op de opleiding Onderhoudstechnicus Instrumentatie OTI?

De opleiding Onderhoudstechnicus Instrumentatie wordt ook wel afgekort met OTI. Deze opleiding duurt 2,5 jaar en wordt gegeven aan verschillende opleidingsinstituten in Nederland. De opleiding OTI is BBL-opleiding dit houdt in dat deelnemers aan de opleiding werken en leren. De deelnemers zijn door de week werkzaam bij een bedrijf in een relevante sector en voeren werkzaamheden uit die verband houden met de opleiding. De theoretische aspecten en inhoud van de OTI opleiding leert de leerling op het opleidingsinstituut. De theorie van de opleiding kan in de avonduren worden gevolgd of één dag per week op het opleidingsinstituut. De overige dagen werkt de deelnemer gewoon bij het bedrijf.

Vooropleiding voor OTI
De opleiding OTI is een mbo opleiding op niveau 4. Voordat men aan deze opleiding kan deelnemen dient men te beschikken over een relevante vooropleiding. De opleiding OMEI op niveau 3 en niveau 3 Elektrotechniek worden als relevante vooropleidingen beschouwd. Ook andere opleidingen van soortgelijk niveau kunnen als relevante vooropleidingen worden beschouwd. Een opleidingsinstituut kan beoordelen of een opleiding relevant (genoeg) is.

Inhoud opleiding Onderhoudstechnicus Instrumentatie OTI
De opleiding OTI is een opleiding waarin verschillende technische aspecten worden aangeleerd met betrekking tot het inregelen en onderhouden van instrumentatie. Daarbij wordt ook aandacht besteed aan onderhoudsmanagement. Ook PLC’s, logicaschema’s en bijbehorende besturingstechniek komen aan de orde. Instrumentatie kan op verschillende manieren worden voorzien van energie. Dit kan bijvoorbeeld elektrische energie zijn of pneumatische (lucht) druk. Tijdens de opleiding OTI wordt aan deze verschillende systemen aandacht besteed. Verder leren deelnemers tijdens de opleiding hoe ze meet- en regelapparatuur kunnen testen en gebruiken. Na afloop van de opleiding volgt een examen met een praktijkgedeelte en een theoretisch gedeelte. Als men het examen en praktijkproef heeft gehaald ontvangt men een diploma Onderhoudstechnicus Instrumentatie OTI. Dit is een mbo niveau 4 diploma.

Wat kun je met de opleiding OTI?
In de techniek draait bijna alles om kennis en meten is weten. Daarom is meet- en regeltechniek van groot belang. Met name in de (chemische) industrie en procesindustrie is veel instrumentatie aanwezig. In deze sector zijn onderhoudstechnici instrumentatie nodig voor het onderhoud aan instrumentatie en het inregelen daarvan. Ook het kalibreren en vervangen van instrumentatie wordt gedaan door een onderhoudstechnicus instrumentatie. Deze persoon is een specialist op het gebied van meet- en regeltechniek.

De onderhoudstechnicus instrumentatie kan in de praktijk zelfstandig werken of in teamverband. De bedrijven waar een OTI werkt bevinden zich over het algemeen in de procesindustrie. Deze bedrijven draaien meestal volcontinue. Dit houdt in dat de bedrijven dag en nacht doordraaien. Het personeel van deze bedrijven werkt daarom in ploegen. De onderhoudstechnicus instrumentatie zal daarom in de praktijk regelmatig in ploegen werken. Dit kunnen tweeploegen, drieploegen, vierploegen of vijfploegen zijn. Zowel dagdiensten als nachtdiensten komen hierbij aan de orde.

Daarnaast wordt de onderhoudstechnicus instrumentatie ook regelmatig ingezet in consignatiediensten. Een OTI moet in de praktijk dus een flexibele houding hebben met betrekking de uren dat hij of zij werkzaam is. Uiteraard wordt bij de inzetbaarheid altijd rekening gehouden met de Arbeidstijdenwet (ATW). Voor ploegendienst en consignatiediensten worden echter wel vergoedingen verstrekt aan de werknemers. Daardoor kan de OTI naast een goed salaris ook nog extra toelagen ontvangen.

Hoe kan ik solliciteren naar een technische baan zonder technische achtergrond?

Op het nieuws komen regelmatig berichten naar voren over de groei van de werkgelegenheid in de techniek. Deze berichten doen vermoeden dat er in te techniek zoveel banen zijn dat er nauwelijks voldoende technisch personeel beschikbaar is om aan de vraag op de arbeidsmarkt te voldoen. Echter, niets is minder waar. Er is in de techniek inderdaad vraag naar vakkrachten maar er zijn ook veel technici beschikbaar. Het is daarom de vraag of het verstandig is om te solliciteren naar een technische functie als je geen technische achtergrond hebt.

Techniek draait om specialisatie
De techniek is een enorm breed marktsegment. Binnen dit marktsegment zijn zeer veel bedrijven actief. Daarnaast zijn er ook veel verschillende functies en technische specialismen. Wanneer men de uitspraak doet dat er werk is in de techniek bedoelt men zelden of nooit dat er in de gehele technische sector vraag is naar personeel. Meestal gaat het om specifieke technische vakgebieden waar mensen voor gezocht worden. Dit wordt in veel nieuwsberichten echter niet duidelijk beschreven. Daarnaast geven opleidingsinstituten voor technische opleidingen ook niet altijd duidelijk aan voor welke technische opleidingen de kans op werk groot is en welke technische opleidingen minder interessant zijn voor bedrijven. Dit heeft tot gevolg dat studenten kunnen afstuderen in een technisch specialisme zonder dat daarvoor op de arbeidsmarkt echt vraag aanwezig is. Technici zullen merken dat in een bepaalde periode behoefte is aan bijvoorbeeld lassers terwijl op een andere moment meer onderhoudsmonteurs worden gevraagd en verspaners.

Allround en toch specialist
Een oplossing waarmee de kans op werk zoveel mogelijk kan worden vergroot is er voor zorgen dat je een technisch specialist bent op een bepaald gebied en daarnaast ook andere technische werkzaamheden kan uitvoeren. Als iemand bijvoorbeeld een ervaren onderhoudsmonteur is zou het voor hem of haar verstandig zijn om ook andere vaardigheden aan te leren. Deze vaardigheden moeten uiteraard wel verband houden met de werktuigbouwkunde. Hierbij kan gedacht worden aan vaardigheden op het gebied van lassen, constructiebankwerken, verspanen, plc programmeren en technisch tekenen doormiddel van CAD programma. Door deze functieverbreding zijn er meer vacatures waarvoor de techneut in aanmerking kan komen. Daarnaast zoeken veel bedrijven naast specialisten ook mensen die allround kunnen worden ingezet. Bedrijven hebben flexibel personeel nodig omdat de producten die in de techniek worden vervaardigd kunnen wisselen en wijzigen door de veranderende wensen van de klanten.

Solliciteren in de techniek zonder technische achtergrond
Voor veel technisch personeel is het moeilijk om de juiste baan te vinden. Wanneer je solliciteert naar een technische functie zonder technische achtergrond is je positie op de arbeidsmarkt op zijn minst uitdagend. Belangrijk is dat je jezelf niet overschat. Als je dat namelijk doet loop je de kans dat je teleurstellingen krijgt. Verder vinden veel technische bedrijven het zeer onprettig wanneer men beweert dat de technieken die het bedrijf toepast eenvoudig aangeleerd kunnen worden. Dit is namelijk meestal niet zo. Bedrijven zijn trots op het technisch vakmanschap dat ze uitvoeren. Ze zijn er van overtuigd dat de technische taken niet eenvoudig door een leek kunnen worden aangeleerd. Het is belangrijk dat je dit in je achterhoofd houdt als je solliciteert naar een technische functie zonder een technische achtergrond te hebben.

Een goede voorbereiding is bij elke sollicitatie van belang. Ook in de techniek is een goede voorbereiding van groot belang en vergroot een goede voorbereiding de kans op het bemachtigen van een baan. Het is daarom verstandig om jezelf goed te verdiepen in de technieken die je het meeste aanspreken. Misschien kun je naar een loopbaanbegeleider toe gaan om een plan op te stellen dat je kansen vergroot om een technische functie te krijgen. Daarvoor zijn vaardighedentesten belangrijk en kunnen ook beroepskeuzetesten worden gebruikt. Als je eenmaal voor ogen hebt welke richting je in de techniek op wilt is het belangrijk dat je zoveel mogelijk informatie gaat inwinnen van het beroep van jouw keuze. Dit kan door filmpjes op internet te bekijken maar ook door met werknemers in contact te komen die het werk doen dat jij graag wilt doen. Deze werknemers geven daarnaast een eerlijk beeld van de voor en nadelen die bij het beroep horen. Dit doen scholen niet altijd.

Technici die werkzaam zijn in een specifiek technisch vakgebied hebben daarnaast vaak ook tips over wat je moet doen om in dat specifieke vakgebied te werken. Daarnaast vormen deze techneuten een belangrijk onderdeel van een netwerk dat je kan helpen om een baan te vinden. Probeer ook contacten te leggen met bedrijven. Deze bedrijven hebben vaak ook tips die je verder kunnen helpen in een loopbaan in de techniek. Ook technische uitzendbureaus zijn een belangrijke informatiebron. De intercedenten op deze uitzendbureaus behoren kennis te hebben van de techniek en weten precies in welke vakgebieden werk te vinden is. Daarnaast hebben ze ook een groot netwerk van bedrijven en opleidingsinstellingen. Meestal zullen technische uitzendbureaus je adviseren om eerst te investeren in jezelf. Dit kan bijvoorbeeld door een technische opleiding te volgen die jezelf betaald. Hieruit laat je blijken dat je een bewuste keuze maakt voor de techniek. Deze motivatie is voor veel bedrijven belangrijk. Bedrijven weten dan dat je ook investeert in jezelf en dat een bedrijf dat niet alleen hoeft te doen. Wanneer je een begin hebt gemaakt in een technische loopbaan kunnen uitzendbureaus kijken of ze mogelijkheden hebben om als technisch assistent ingezet te worden. Technische uitzendbureaus helpen zo veel mensen die geïnteresseerd zijn in de techniek aan een tijdelijke of zelfs vaste baan.

Sollicitanten voor technische functies alleen op opleidingsniveau selecteren is niet verstandig

Werkzoekenden kunnen bij het zoeken naar een baan te maken krijgen met verschillende reacties op hun sollicitatie. In veel gevallen kan een teleurstelling worden voorkomen wanneer een kandidaat eerlijk is over zijn of haar eigen vaardigheden. In de vacatures van de meeste bedrijven en uitzendbureaus is duidelijk aangegeven waar een bedrijf of uitzendbureau naar op zoek is. Als een werkzoekende deze informatie uit de vacature niet nauwkeurig leest en verwerkt in de sollicitatiebrief bestaat de kans dat de sollicitatie onsuccesvol verloopt. Bedrijven willen dat personeel doelgericht solliciteert en aan de eisen van het functieprofiel dat in de vacature is weergegeven voldoen. In tijden van een overschot aan beschikbaar personeel op de arbeidsmarkt zijn bedrijven zeer strikt in hun wervingsbeleid. CV’s waarin het gewenste opleidingsniveau niet is vermeld worden regelmatig zonder verdere bestudering terzijde geschoven. Dit bespaard weliswaar tijd maar is niet altijd verstandig. Hieronder is in een aantal alinea’s aangegeven waarom deze manier van werken getuigd van weinig betrokkenheid bij de sollicitant en van beperkte selectievaardigheden van bedrijven en uitzendbureaus.

Waarom is opleidingsniveau belangrijk bij een sollicitatie?
Bedrijven delen hun functies in op verschillende niveaus. Hierbij wordt gekeken naar de complexiteit en de verantwoordelijkheid die personen dragen die een bepaalde functie uitoefenen. Ook andere aspecten zoals veiligheid, werktijden,  fysieke en mentale belasting  zijn belangrijke punten die invloed hebben op de indeling van functies. De complexiteit van een functie zorgt er vaak voor dat een bepaald opleidingsniveau is vereist. Daarnaast kan ook werkervaring worden verlangd van een sollicitant.

Opleidingen zijn belangrijk. Bedrijven willen er zeker van zijn dat het personeel dat wordt aangenomen over het juiste kennisniveau beschikt. Daarvoor verlangen ze meestal een bepaalde opleidingsrichting en een bepaald opleidingsniveau. Een opleidingsrichting kan bijvoorbeeld Werktuigbouwkunde zijn, een opleidingsniveau kan bijvoorbeeld mbo niveau 4 zijn. Bedrijven en uitzendbureaus gaan er vanuit dat kandidaten die over deze opleiding beschikken en het juiste opleidingsniveau hebben, in de basis geschikt zijn voor een bepaalde functie. Daarom wordt veel waarde gehecht aan opleiding en opleidingsniveau.

Daarnaast wordt natuurlijk gekeken naar de loopbaan, hobby’s, woonplaats, vervoer en helaas ook vaak naar de leeftijd van een kandidaat. Al deze aspecten komen vaak in de tweede of derde plaats aan de orde hoewel de loopbaanontwikkeling van een kandidaat niet minder belangrijk is voor een bedrijf en een sollicitatie. Als kandidaten hoofdzakelijk worden geselecteerd op basis van hun opleidingsrichting of opleidingsniveau worden de andere aspecten vaak niet meer bekeken en wordt hun cv terzijde gelegd. Deze situatie is moeilijk door een sollicitant te voorkomen omdat in de moderne indeling van een cv de opleidingen direct onder de NAW-gegevens staan. Bij de opmaak van een cv en het daadwerkelijk solliciteren is het meestal te laat om wat aan het opleidingsniveau of aan de opleidingsrichting te veranderen. Men zou er hooguit voor kunnen kiezen om tijdens het zoeken naar werk een opleiding te volgen. Het maken van de juiste opleidingskeuze is echter niet eenvoudig.

Technische opleiding kiezen in Nederland
Nederland is een land met veel verschillende opleidingen. Als we alleen al naar de techniek kijken kun je enorm veel verschillende technische opleidingen kiezen. Bij het verlaten van de basisschool is het zonder hulp bijna niet mogelijk om de juiste opleiding te kiezen. Het komt in de praktijk regelmatig voor da leerlingen en studenten een opleiding afbreken omdat een opleiding niet datgene bied dat ze verwachten. Opleidingssituaties zijn opleidingsfabrieken geworden. De producten zijn de leerlingen en studenten. Het is belangrijk om zoveel mogelijk potentiële leerlingen en studenten aan te trekken. Daarnaast moeten de opleidingen die geboden worden niet te veel geld kosten voor een opleidingsinstituut. Dure praktijkruimtes met machines en apparatuur worden over het algemeen zo weinig mogelijk gebruikt. Het geven van theorielessen is daarentegen veel kostenefficiënter, tientallen leerlingen en studenten kunnen in een collegezaal naar één vakdocent luisteren. In een praktijkruimte is de begeleiding veel intensiever en zal ook materiaal moeten worden gebruikt.

Opleidingsinstituten maken gebruik van verschillende middelen om leerlingen en studenten te enthousiasmeren voor hun instituut en de opleiding die daarbinnen worden geboden. Er zijn maar weinig opleidingsinstituten die bewerken dat er met een bepaalde opleiding op zak weinig kans op werk is. Toch blijken veel jongeren die net zijn afgestudeerd moeite te hebben met het vinden van een baan. Normaal gesproken stemmen opleidingsinstituten hun opleidingen af op de behoeften van bedrijven. Tegenwoordig lijken een aantal opleidings instituten een andere werkwijze te hanteren bij het bepalen van hun opleidingsaanbod. Ze luisteren naar de wensen van de jeugd. Dit houdt in dat ze hun opleidingen vormgeven op basis van de interesses die leven onder jongeren. Een belangrijk aspect dat in de promotie van opleidingen wordt gebruikt is dat mensen van hun hobby hun werk moeten maken. Daarom moeten ze bij zichzelf nagaan wat ze leuk vinden en daarvoor een passende opleiding zoeken. Dat klinkt natuurlijk heel mooi maar is wel erg kortzichtig. Veel jongeren weten bijvoorbeeld niet welke dynamische vakgebieden er allemaal zijn in de techniek, daarnaast hebben ze ook vaak niet de ruimte of de mogelijkheden om thuis hobbymatig te oefenen met verschillende technieken.

Hierdoor kunnen ze niet goed een beeld vormen van technische opleidingen. Daarvoor zijn ze afhankelijk van een eerlijke voorlichting van opleidingsinstituten. Deze opleidingsinstituten zullen potentiële leerlingen en studenten er goed op moeten wijzen dat de arbeidsmarkt en het bedrijfsleven soms een ander beeld voor ogen heeft dan het beeld dat jongeren over zichzelf hebben. De eisen die technische bedrijven stellen aan hun medewerkers worden tegenwoordig steeds zwaarder. Bedrijven willen met het in dienst nemen van jonge technici vaak ook nieuwe kennis in het bedrijf brengen. Een opleiding moet daardoor van voldoende niveau zijn en gericht zijn op specifieke vakgebieden waar het bedrijf actief in is. Dit stelt eisen aan het opleidingsinstituut en aan de leerling of  student die de vaardigheden gedurende  de opleiding goed moeten aanleren om deze later in de praktijk toe te kunnen passen. De vaardigheden en kwaliteiten van afgestudeerde technici zijn echter verschillend ondanks het feit dat ze dezelfde opleiding hebben afgerond.

Opleidingsniveau geeft niet altijd de kwaliteiten van kandidaten weer
Het opleidingsniveau of de opleidingsrichting geeft niet altijd een goed beeld van de kwaliteiten van een sollicitant. Allereerst is onduidelijk hoeveel moeite iemand heeft gehad om een opleiding te behalen. Daarnaast is er ook een verschil tussen opleidingsinstituten en de kwaliteit van opleiding. Dit verschil bestaat ondanks het feit dat veel opleidingen dezelfde of bijna dezelfde naam dragen. Daarnaast zegt een opleiding weinig over iemand zijn of haar daadwerkelijke interesse in een bepaald vakgebied.

Sommige leerlingen of studenten volgen een bepaalde opleiding omdat ze nog niet wilden werken. Daarnaast volgen sommigen een opleiding terwijl ze zich onvoldoende hebben georiënteerd op  de verschillende opleidingen die er te volgen zijn. Het is verbazingwekkend dat sommige  leerlingen en studenten een opleiding afronden omdat ze daar nu eenmaal aan begonnen zijn. Eenmaal afgestudeerd blijken ze niets met hun opleidingskeuze of opleidingsniveau te willen doen.

Een ander uiterste vormen de leerlingen en studenten die een opleiding volgen enkel en alleen omdat daar vermoedelijk veel werk in te vinden is. Een aantal van hen heeft nauwelijks aanleg voor de technieken die in de opleiding aan de orde komen. Ze studeren af en beschikken daardoor over een basiskennis maar missen de aanleg of passie voor een bepaald vakgebied waardoor ze niet over de vindingrijkheid, inzicht en creativiteit beschikken die in veel technische beroepen is vereist.

Er zijn verschillende opleidingen en verschillende opleidingsniveaus. De mensen die deze opleidingen en niveaus behalen verschillen echter ook. Een opleidingsniveau koppelen aan de waarde van een arbeidskracht is natuurlijk belangrijk tijdens een selectieprocedure. Toch moet dit niet het belangrijkste punt zijn waarop moet worden geselecteerd. Hieronder is in een alinea weergegeven wat belangrijke punten zijn waarop geselecteerd moet worden wanneer een sollicitant voor een bepaalde functie in aanmerking wil komen.

Aandachtspunten voor het selecteren van technisch personeel
Techniek draait voor een belangrijk deel om uitvoeren. In opleidingen blijkt vaak al welke leerlingen en studenten zich meer op de theorie richten dan de praktijk. Meestal blinkt iemand uit in één van deze twee onderdelen van de opleiding. Leerlingen en studenten die theoretisch goed presteren en daarnaast ook nog in de praktijk echte vakmensen zijn komen niet veel voor. Een echte theoreticus is meestal minder geschikt voor een uitvoerende technische functie dan een praktijkgericht persoon. Toch kunnen beide personen een mbo opleiding hebben afgerond.

Voor technisch uitvoerende functies zoals bijvoorbeeld lasser, slijper, polijster, relingzetter en fitter kan men wel een afgeronde mbo opleiding niveau 4 in de richting van metaal of werktuigbouwkunde vereisen maar is dit noodzakelijk? Deze werkzaamheden komen in een gemiddelde technische mbo opleiding slechts beperkt aan bod. De zogenoemde ‘kneepjes van het vak’ leert men vaak in de praktijk. Hierdoor kunnen mensen die van hobbymatig als kind thuis in de werkplaats van hun vader gelast hebben vaak beter lassen dan leerlingen die alleen gelast hebben op een algemene technische opleiding in de metaal zoals de opleiding mbo werktuigbouwkunde.

Voor technisch uitvoerende functies is het meestal niet nodig om een zware theoretische opleiding te vereisen in de vacature. Dit schrikt veel technische vakkrachten af die wel over de nodige vaardigheden beschikken maar niet het gewenste opleidingsniveau hebben. Juist in de uitvoerende techniek is vakmanschap en inzicht van groot belang. In veel opleidingen wordt hier nog te weinig aandacht aan besteed. Iemand moet ‘gevoel’ hebben voor het vak. Dit is lang niet altijd te leren. Sommige vakmensen die uitvoerend uitstekend werk leveren haken vaak af op een opleiding waar veel aandacht uit gaat naar de theoretische aspecten van het vakgebied. Zo kan iemand die uitstekend kan lassen wel helemaal niet goed zijn in wiskunde, natuurkunde of technisch tekenen. Wanneer een opleidingsinstituut veel waarde hecht aan deze theoretische opleidingen zal iemand die een passie heeft voor de uitvoerende kant van een beroep zich niet op zijn of haar plek voelen. In het ergste geval zal hij of zij de opleiding afbreken.

Het afbreken van een opleiding staat slecht op een cv. Mensen die verantwoordelijk zijn voor het werven en selecteren van technisch personeel moeten een goed onderscheid kunnen maken tussen voortijdig schoolverlaters die hun opleiding hebben afgebroken omdat ze theoretisch niet goed konden meekomen en voortijdig schoolverlaters die hun opleiding hebben afgebroken omdat ze niet gemotiveerd waren. Daarvoor moet een cv doorgelezen worden. Hobby’s, werkervaring en interessegebieden kunnen een ander licht werpen op de motivatie en vakkennis van een sollicitant.

Ook in kantoorfuncties kunnen sommige studenten een opleiding eerder hebben beëindigd omdat bepaalde vakgebieden zoals bijvoorbeeld wiskunde en natuurlijk moeilijk voor hen waren. Een technisch tekenaar zal echter altijd een bepaalde basiskennis nodig hebben van wiskunde en in mindere mate van natuurkunde. Daarom gaan technische opleidingen op HBO niveau meestal diep in op deze vakken of modules. De opleiding HBO werktuigbouwkunde blijkt voor veel technici een uitdaging met name op het gebied van wiskunde en natuurkunde. Een aantal van hen stopt deze opleiding juist omdat ze deze modules moeilijk of in het geheel niet kunnen halen. Onder deze voortijdig schoolverlaters kunnen grote technici aanwezig zijn die uitstekend nieuwe technische oplossingen kunnen bedenken voor bepaalde problemen. Ook hier is het belangrijk dat iemand verder kijkt op het cv van een sollicitant. Hobby’s, projecten, inzicht en visie over technologie kunnen van een kandidaat een duidelijker beeld schetsen waardoor iemand toch geschikt is voor een functie. In een aantal gevallen zal een voortijdig schoolverlater meer geschikt zijn voor een functie dan iemand die de opleiding plichtsgetrouw maar zonder passie heeft afgerond.

Hierbij is ook het opleidingsinstituut een belangrijke factor. In Nederland moet meer aandacht worden besteed aan het bedenken van nieuwe technologieën waarbij buiten bepaalde kaders gedacht moet worden. In veel opleidingen wordt nog teveel binnen kaders gedacht. Leerlingen en studenten leren producten, machines en constructies maken conform de richtlijnen die zijn geboden. Op die manier worden technische oplossingen gereproduceerd. Als men de techniek verder wil brengen zal men meer de aandacht moeten leggen op bedenken van nieuwe concepten en deze moeten toetsen.

Selecteren van technisch personeel tot slot
Het selecteren van geschikt technisch personeel is niet eenvoudig. Het vereist vaak technische kennis om de technische kennis van een sollicitant op de juist waarde te schatten. Medewerkers die verantwoordelijk zijn voor de werving en selectie van technisch personeel doen er verstandig aan om zich te verdiepen in de techniek waarvoor ze een geschikte sollicitant moeten selecteren. Deze technische kennis zorgt er voor dat niet alleen geselecteerd wordt op opleidingen en opleidingsniveau maar juist op vakmanschap, technisch inzicht en visie. Deze eigenschappen zijn persoonsgebonden en maken iemand geschikt voor een bedrijf en een specifieke functie.  Iemand die echt een passie heeft voor de techniek en een bepaald technisch beroep kun je tijdens een selectieprocedure prima herkennen. Hij of zij zal zeer geïnteresseerd reageren op technische vragen. Sommige technici zijn echter niet heel spraakzaam. Dit maakt ze nog niet ongeschikt. Communicatieve vaardigheden zijn niet in elke technische functie vereist. Iemand die weinig communiceert kan aan de hand van een proeflas of foto’s vaak goed aantonen of het een vakkundig goed onderlegd persoon is. Daarnaast kunnen ze ook praktijkvoorbeelden noemen en aangeven hoe ze bijvoorbeeld een lastoestel moeten instellen en waar je bijvoorbeeld op moet letten als je gaat verspanen.

Sommige technici kunnen heel goed praten over hun werk en kunnen in de praktijk juist weinig waar maken. Iemand die selecteert en daarbij zijn of haar technische kennis gebruikt weet over het algemeen goed onderscheid te maken tussen mensen die goed kunnen praten en goed kunnen werken. Voor beide personen zijn functies, iemand die goed selecteert weet de juiste persoon voor de juiste functie te selecteren. Opleidingsniveau en opleidingsrichting blijven belangrijk maar het toepassen van de juiste vragen over techniek zal uiteindelijk er toe leiden dat sollicitanten tot hun recht komen en de juiste kandidaat wordt geselecteerd.