Wat is de olieprijs?

In veel berichten over de oliemarkt heeft men het over de olieprijs. Wereldwijd wordt er veel waarde gehecht aan de olieprijs omdat veel bedrijven olie als grondstof gebruiken of als brandstof gebruiken. De oliemarkt is daardoor een markt die aan veel markten is gekoppeld. Daarom is het belangrijk om te weten wat de olieprijs precies is. De olieprijs is een prijs waarmee de waarde van olie wordt aangeduid. Meestal wordt deze waarde aangegeven per vat aardolie. De prijs die hiervoor gehanteerd wordt is de prijs op de spotmarkt. De waarde van olie wordt over het algemeen aangegeven in Amerikaanse dollars.

Verschillende soorten olie
De kwaliteit van grondstoffen kan verschillen. Ook de kwaliteit van olie kan verschillen. Daarom zijn er in de praktijk op de oliemarkt ook verschillende olieprijzen. Zo worden olieprijzen aangegeven in een van Brent, West Texas Intermediate (WTI), OPEC en Dubai. Deze benaming maakt duidelijk waar de aardolie vandaan komt.

Oliemarkten
Uiteraard wordt olie ook verhandelt in een bepaalde markt. Er zijn verschillende markten in de wereld waar olie wordt verhandelt. Voorbeelden hiervan zijn de IntercontinentalExchange (ICE) en de New York Mercantile Exchange (NYMEX). Op deze markten wordt de waarde en dus ook de prijs van olie bepaald. Deze prijs komt grotendeels tot stand door vraag en aanbod in de oliemarkt. Daarnaast spelen ook andere factoren een rol zoals politieke conflicten en economische verwachtingen. Ontwikkelingen in de oliemarkt kunnen door oorlogen en andere crisissituaties enorm veranderen waardoor de prijs van olie kan stijgen of dalen. Men heeft het op de oliemarkt ook over speculatie en verwachtingen op de lange en korte termijn.

Waardoor stijgt of daalt de olieprijs?
De olieprijs staat niet vast en kan zelfs binnen een dag of binnen een paar uur dalen of stijgen. Toen bijvoorbeeld Irak en Iran weer actief werden op de oliemarkt nam de olieproductie toe en het aanbod op de oliemarkt ook. Geen wonder dat de olieprijs in 2016 enorm naar beneden is gegaan. Als de economie bovendien nog niet voldoende aantrekt is de vraag naar olie beperkt. De vraag naar olie blijft achter ten opzichte van het aanbod waardoor er een overschot aan olie ontstaat. De oliemarkt raakt verzadigd en de voorraden nemen toe.

Daardoor gaat de prijs steeds verder omlaag tot er een ontwikkeling komt die er voor zorgt dat de oliemarkt weer een nieuwe impuls heeft en de vraag naar olie laat toenemen of het aantal aanbieders van olie laat afnemen. In de loop van 2016 werd er overleg gevoerd tussen de landen van de OPEC en Rusland over het afspreken van een productieplafond voor olie. Alleen al het feit dat men de productie van olie eventueel zou willen reduceren heeft al een effect op de olieprijs. Zo gevoelig en aan verandering onderhevig is de oliemarkt en dus ook de waarde van een vat olie. 

Biobrandstoffen ter discussie

Wereldwijd is er sprake van een toenemende vraag naar biobrandstoffen. Dit heeft er toe geleid dat er bijvoorbeeld in 2009 in totaal 1,5 miljoen barrels per dag aan vloeibare biobrandstof werden geproduceerd. Dit kwam neer op 1,8 procent van de totale wereldproductie aan vloeibare brandstof. In 2004 was dit nog 500.000 barrels per dat en dat betrof toen 0,6 procent van de totale vloeibare brandstof die wereldwijd werd geproduceerd. Dit lijkt hoopgevend voor het milieu maar toch is het maar de vraag of biobrandstoffen echt zo goed zijn voor het beperken van de CO2 uitstoot.

In verschillende landen gaat men meer suikerriet, soja en andere gewassen verbouwen om meer biobrandstof te produceren. Daarvoor wordt bijvoorbeeld in Azië en Brazilië veel ongerepte natuur verbrand zoals regenwouden en oerwouden. De schade die hiermee aan de natuur wordt toegebracht is vermoedelijk groter dan de voordelen die de extra productie van biobrandstoffen oplevert voor het milieu. Naast het verliezen van kostbare natuur komt er nog een nadeel bij: de regenwouden en oerwouden zorgen er juist  voor dat CO2 wordt omgezet. Verder zorgt het platbrand van regenwouden juist voor meer CO2 in de lucht. Deze effecten worden echter niet in de ERoEI opgenomen.

Biobrandstoffen zorgen er daarnaast voor dat veel voedsel wordt aangewend voor brandstof in plaats van voor voeding. Dit roept het ethische vraagstuk op of het wel verantwoord is om mais tot biobrandstof te verwerken terwijl er in sommige landen sprake is van voedseltekorten.

Biobrandstoffen kunnen wel degelijk een goede ontwikkeling zijn zolang daarbij verstandige keuzes worden gemaakt waarmee mens en natuur in acht worden genomen.

Wat wordt bedoelt met de term energiebalans in de natuurkunde en duurzame energie?

De term energiebalans wordt zowel in het kader van de duurzame energie gebruikt als in de natuurkunde. Met energiebalans wordt de verhouding bedoelt tussen de energie die ergens in wordt gestopt en de energie die er uit wordt gehaald. Er worden voor het woord energiebalans een aantal afkortingen gebruikt. Zo wordt energiebalans afgekort met ERoEI.

ERoEI Dit is een afkorting die staat voor de Engelse woorden Energy Returned on Energy Invested. Hierbij wordt gedoeld op het rendement. Bij een ERoEI groter dan 1 is er sprake van een zekere winstgevendheid. Als de ERoEI kleiner is dan 1 moet ergens meer energie in worden geïnvesteerd dan er wordt uitgehaald. Dit houdt in dat het productieproces meer energie kost dan het daadwerkelijk oplevert.

Biobrandstoffen De wereld moet duurzamer worden. Hierbij kijkt men onder andere naar middelen om de CO2 uitstoot te beperken. De keuze van de meest CO2 neutrale brandstoffen is echter lastig te maken. Dit komt omdat verschillende biologische brandstoffen of biobrandstoffen met veel moeite kunnen worden aangewend. Zogenoemde biobrandstoffen haalt men onder andere uit plantaardige oliën. Er zijn echter grote verschillen in het productieproces en verwerkingsproces van planten en vruchten tot daadwerkelijke bio-ethanol. Zo heeft bijvoorbeeld:

  • Bio-ethanol uit maïs een ERoEI van 1,3
  • Bio-ethanol uit suikerriet een ERoEI van 8,0.
  • Biodiesel die wordt geproduceerd uit koolzaad een ERoEI van 2,5

Welke grondstoffen worden gebruikt voor biodiesel?

Biodiesel is een brandstof die wordt gewonnen uit dierlijk vet of plantaardige olie. Voor biodiesel worden geen fossiele brandstoffen gebruikt. Fossiele brandstoffen zijn ontstaan uit plantaardige en dierlijke resten die duizenden jaren samengedrukt in de grond zijn omgezet tot olie en gassen. Biodiesel is een biobrandstof. Deze brandstof wordt uit planten en dierenresten gewonnen die veel korter geleden zijn gestorven. Over het algemeen wordt biodiesel toegepast in een mengvorm met diesel die uit aardolie is verkregen. Als men pure biodiesel gebruikt noemt men dir B100. De mengvorm wordt ook wel B5 of B20 genoemd. B5 is 5% biodiesel of B20 bij 20% bijmenging. Biodiesel kan tot de duurzame energiebronnen behoren dit is echter afhankelijk van de methode waarop de grondstoffen worden verkregen.

Grondstoffen voor biodiesel
Biodiesel wordt gemaakt van een  korte keten alcohol zoals (bio)methanol en (bio)ethanol  en natuurlijke oliën en natuurlijke vetten. Voor de natuurlijke oliën en vetten kunnen verschillende grondstoffen worden aangewend. De grondstoffen die worden gebruik voor biodiesel zijn afhankelijk van de grondstoffen die beschikbaar zijn. De beschikbaarheid van grondstoffen verschilt per werelddeel en is onder andere afhankelijk van het klimaat en de vruchtbaarheid van de grond.  Sommige planten leven in bepaalde klimaatgebieden hoge olieopbrengsten op. In België en Nederland is de olieopbrengst van plantaardige oliën vrij laag. In deze landen wordt voornamelijk koolzaad geplant.

Hieronder staan nog een aantal voorbeelden van plantaardige oliën die gebruikt worden in verschillende klimaatstreken.

  • sojaolie wordt bijna wereldwijd gewonnen uit plantages.
  • maïsolie wordt onder andere in de Verenigde Staten gewonnen.
  • palmolie wordt in tropische landen gebruikt.
  • Jatropha-olie wordt gehaald uit de purgeernoot (Jatropha curcas) in India en andere sub-tropische landen.
  • Karanj wordt vooral India gebruikt.
  • Eucalyptusolie in onder andere Thailand.

Verder worden ook algen gebruikt. Hiervoor worden algen gekweekt in grote waterbakken. Dit wordt ook wel algendiesel genoemd en is de derde generatie biobrandstof. Dierlijke vetten kunnen echter ook worden gebruikt als grondstof voor biodiesel.

Wat is een roetmeting en viergasmeting tijdens een APK?

De Algemene Periodieke Keuring voor voertuigen is in Nederland vooral bekend als afkorting APK. Deze keuring is vanuit Europa als verplichting opgelegd. De verplichte APK moet de verkeersveiligheid bevorderen en daarnaast moeten de voertuigen doormiddel van deze keuring gecontroleerd worden op een aantal milieutechnische aspecten.

De APK wordt gedaan door een keuringsbedrijf dat door de RDW erkend is. Deze bedrijven hebben een bord met daarop RDW erkend. De eisen aan auto’s worden steeds strenger. Dit heeft onder andere te maken met de strengere eisen die worden gesteld aan de verkeersveiligheid. Ook het milieu is wereldwijd een belangrijk aandachtspunt.

De CO2 uitstoot van auto’s moet zoveel mogelijk worden beperkt. Daarom worden ook de milieueisen die aan de orde komen bij de APK steeds strenger. Hierbij wordt onder andere aandacht besteed aan de roetmeting en de viergasmeting. Daarover is hieronder in twee alinea’s informatie weergegeven.

Wat is de roetmeting?
De roetmeting is sinds 1 januari 1997 ingevoerd. Deze meting wordt gedaan bij auto’s die een dieselmotor hebben en daarnaast een bouwjaar hebben van 1980 of later. Tijdens de roetmeting wordt door een APK-keurmeester de hoeveelheid roet gecontroleerd die een auto uitstoot. Hierbij wordt de motor van de auto aangezet en laat men de motor eerst onbelast draaien en vervolgens volgas. Tijdens de roetmeting meet men optisch de hoeveelheid roet die wordt uitgestoten. De roetmeting duurt maar een paar seconden. Desondanks moet de roetmeting wel goed worden uitgevoerd. Er zijn motoren die een Comprexlader bevatten deze motoren zijn uitgesloten van de roetmeting.

Veel auto’s hebben tegenwoordig een OBD. Deze afkorting staat voor On-Board Diagnostics. Dit is een systeem in de auto-elektronica en vormt het voertuigmanagementsysteem van de auto. Daarnaast vormen de On-Board Diagnostics een interface die gebruikt kan worden voor het uitlezen van verschillende technische aspecten van het voertuig. De OBD is ingevoerd in de jaren tachtig. De hoeveelheid informatie die in een OBD kan worden opgevraagd is sinds de invoering toegenomen. De nieuwste variant van OBD is OBD II. Een roetmeting hoeft niet te worden uitgevoerd wanneer een OBD de hoeveelheid roetuitstoot aangeeft. Als een OBD echter een foutmelding heeft moet de roetmeting alsnog worden gedaan.

Wat is een viergasmeting?
Auto’s met een bouwjaar van 1993 of later die zijn uitgerust met een benzinemotor of LPG-motor met een ‘geregelde’ katalysator moeten sinds 1 januari 1998 een zogenoemde viergasmeting ondergaan tijdens de APK. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een viergastester. Met behulp van dit instrument wordt door de APK keurmeester gecontroleerd of de uitlaatgassen niet de wettelijk vastgestelde percentages overschrijden. Als de viergastester aangeeft dat de percentages van bepaalde gassen worden overschreden kan de oorzaak daarvan liggen in een defecte katalysator. De katalysator van een voertuig zet namelijk de meeste schadelijke stoffen om die door de motor worden uitgestoten.

Met de viergasmeting worden vier verschillende gassen die uit de uitlaat komen gemeten. Dit zijn de gassen:

  • Koolmonoxide, dit wordt aangegeven met CO
  • Kooldioxide, dit wordt aangegeven met CO2
  • Koolwaterstoffen, dit wordt aangegeven met HC
  • Zuurstof, dit wordt aangegeven met O2

Door deze gassen te meten kan de APK keurmeester tevens controleren of de werking van de  lambdasonde, de katalysator en het regelsysteem goed is. In de huidige eisen voor de APK is een maximaal toelaatbaar CO2-gehalte vastgelegd dat gemeten wordt in het uitlaatgas. Dit CO2 gehalte wordt gemeten achter de katalysator. Daarnaast heeft men het bij de APK ook over een lambdawaarde. De lambdawaarde kan worden gepaald door het meten van meerdere uitlaatgascomponenten. Daarom is de APK keurmeester verplicht om een 4-gastester te gebruiken.

Apk-keuring is afhankelijk van de brandstof en het bouwjaar van de auto

De Algemene Periodieke Keuring is in Nederland ook wel bekend onder de afkorting APK. Deze keuring is gebaseerd op de Europese wetgeving. In deze Europese wetgeving is bepaald dat de verkeersveiligheid moet worden bevorderd en het milieu moet worden beschermd door auto’s verplicht te laten keuren. Deze verplichte autokeuring is afhankelijk van het bouwjaar van de auto en het type brandstof dat wordt gebruikt.

Benzine
Nieuwe auto’s die benzine als brandstof gebruiken moeten vier jaar na de ingebruikname van de auto hun eerste Apk-keuring hebben. Vervolgens zal de auto twee keer gekeurd moeten worden om de twee jaar. Nadat die periode van vier jaar is verstreken zal de auto ieder jaar opnieuw een Apk-keuring moeten krijgen.

Diesel of Lpg
Een nieuwe auto die diesel of lpg gebruikt als brandstof heeft een andere keuringscyclus dan een auto die op benzine rijd. Een auto die diesel of lpg gebruikt moet drie jaar na de ingebruikname worden gekeurd. Daarna moeten deze auto’s ieder jaar op nieuw worden gekeurd.

Oudere auto’s
Auto’s die ouder zijn dan 30 jaar hoeven veel minder vaak te worden gekeurd. Deze auto’s moeten om de twee jaar Apk te worden gekeurd. Auto’s die voor 1960 zijn gefabriceerd hoeven zelfs helemaal niet Apk gekeurd te worden.

Auto ter keuring aanbieden
Twee maanden vóór de einddatum van de laatste Apk-keuring mag de auto ter keuring worden aangeboden bij een erkend Apk-keuringsbedrijf. Als de auto goedgekeurd wordt, zal de oude Apk-datum worden verlengd. De einddatum of afloopdatum van de Apk mag niet worden overschreden. Deze datum is vermeld in het rapport over de Apk-keuring. Dit is het Apk-keuringsrapport. Zonder geldige APK mag men een auto niet besturen. Men mag dan hooguit met de auto via de kortste weg rijden naar het APK-station rijden dat het dichtste bij de woning in de buurt is.