Wat is een vonkinductor of Ruhmkorff-inductor en wat is de werking daarvan?

Een vonkinductor of Ruhmkorff-inductor wordt gebruikt voor het opwekken van hoogspanning. Deze hoogspanningstransformator wordt gebruikt voor het opwekken van een elektrische spanning van 100.000 Volt of meer. Deze spanning wordt opgewekt uit een gelijkstroombron doormiddel van inductie. In het verleden werd een vonkinductor gebruikt als voeding voor bijvoorbeeld geissler- en crookesbuizen. Daarnaast werd een vonkinductor ook gebruikt voor het uitzenden van radiogolven en het opwekken van röntgenstraling.

Toepassing van de vonkinductor
Tegenwoordig wordt er minder gebruik gemaakt van vonkinductors voor het opwekken van hoogspanning. In plaats daarvan maakt men in toenemende mate gebruik van een transformator met hoogspanningsgelijkrichters. Varianten van de vonkinductor worden nog wel toegepast. Een voorbeeld hiervan is de bobine die wordt gebruikt bij benzinemotoren. Deze bobine is gebaseerd op de vonkinductor. Een bobine wordt gebruikt om hoogspanning op te wekken, deze hoogspanning is nodig om de bougie een vonk te laten maken. Met de vonk van de bougie wordt het brandstofmengsel in de cilinder tot ontbranding gebracht zodat druk ontstaat. De bobine is slechts één voorbeeld van een vonkinductor er worden tegenwoordig ook vonkinductors gebruikt met lagere uitgangsspanningen. Deze worden bijvoorbeeld gebruikt als voeding voor schrikdraad.

Wat is het principe van een vonkinductor?
Een vonkinductor bestaat uit 2 spoelen. Deze spoelen hebben een cilindrische vorm en zijn om een ijzerkern heen gewikkeld. Deze ijzerkern heeft de vorm van een staaf. De twee spoelen zijn gemaakt van elektrolytisch koper. De spoelen kunnen worden ingedeeld in een primaire spoel en een secundaire spoel. Door de primaire spoel loopt een gelijkstroom door de draden van de wikkelingen. Deze gelijkstroom wordt onderbroken door een zelfstandige onderbreker die ook wel de ‘hamer van Wagner’ wordt genoemd. Dit onderbreken gebeurd continu en zorgt er voor dat er in de secundaire spoel een zeer hoge wisselspanning geïnduceerd wordt. Deze hoge wisselspanning heeft een sterk asymmetrische vorm. De spanning die hierbij wordt opgewekt is zo hoog dat er een vonk ontstaat. Deze vonk is een elektrische ontlading die tussen de secundaire aansluitklemmen ontstaat. Bij een bobine van een verbrandingsmotor wordt de bobine gebruikt om voldoende hoogspanning te leveren voor de bougie die de vonk maakt.

Wat is een bobine en waar wordt deze voor gebruikt?

Een bobine is een transformator die wordt gebruikt in het ontstekingssysteem van verbrandingsmotoren. Het woord bobine is ontleend uit het Frans, in het Frans betekend dit woord spoel of klos. In Vlaanderen wordt een bobine ook wel een bobijn genoemd. Voor het ontsteken van de brandstof in de verbrandingsmotor genereerd de bougie een vonk. De bobine levert de spanning die daarvoor nodig is. Dit is een hoogspanning (tot 40 kV) en wordt dus gebruikt als voeding voor de bougie. Een bobine zet de laagspanning van het elektrische systeem om in een hoogspanning die nodig is voor een ontsteking. Oude auto’s hebben meestal één bobine. Modernere auto’s bevatten meestal een bobineblok met meerdere bobines.

Hoe ziet een bobine er uit?
Een conventionele bobine bevat twee spoelen die zijn gemaakt van geëmailleerd koperdraad deze zijn gewikkeld om een gelamelleerde weekijzeren kern. De ene spoel wordt ook wel de primaire spoel genoemd en is de laagspanningsspoel. De laagspanningsspoel heeft weinig windingen van dikke draad. De tweede spoel wordt de secundaire spoel genoemd. Dit is de hoogspanningsspoel en deze heeft veel windingen die zijn gemaakt van dunne draad. Deze twee spoelen vormen samen de transformator. De wikkelingen in de spoelen worden van elkaar gescheiden door laagjes isolerend papier.

Hoe werkt een bobine?
Zoals hierboven gelezen kan worden bestaat een bobine uit een laagspanningskant en een hoogspanningskant. De laagspanningskant van de bobine voorzien van een gelijkspanning van +12 volt vanaf het contactslot. Oudere motorvoertuigen hebben aan de laagspanningskant een gelijkspanning van 6 Volt. Een bobine werkt als volgt:

  • De onderbreker of contactpunten in de stroomverdeler worden onderbroken.
  • Hierdoor wordt de gelijkstroomkring van de primaire wikkeling naar massa onderbroken.
  • Dit zorgt er voor dat in de secundaire spoel van de bobine een hoge inductiespanning wordt opgewekt. Deze spanning is een hoogspanning tussen 15.000-25.000 Volt.
  • Via een verdeler wordt de hoogspanning naar de juiste bougie geleid.
  • De bougie kan door de hoogspanning een vonk maken.
  • De vonk van de bougie ontsteekt het brandstofmengsel in de cilinder.
  • Door de ontbranding van het mengsel ontstaat een soort explosie die de zuiger naar beneden drukt.
  • De zuiger brengt de krukas in beweging.

Bobine vervangen?
De meeste onderdelen van een auto zijn aan slijtage onderhevig. Een bobine is daar geen uitzondering op. De bobine moet op een gegeven moment vervangen worden. Hiervoor is echter geen vaste termijn of een vast aantal kilometers dan het voertuig gereden moet hebben. Een kapotte bobine kan men herkennen aan het vermogen verlies. Ook kan een voertuig met een kapotte bobine gaan schudden.

Wat is een roetmeting en viergasmeting tijdens een APK?

De Algemene Periodieke Keuring voor voertuigen is in Nederland vooral bekend als afkorting APK. Deze keuring is vanuit Europa als verplichting opgelegd. De verplichte APK moet de verkeersveiligheid bevorderen en daarnaast moeten de voertuigen doormiddel van deze keuring gecontroleerd worden op een aantal milieutechnische aspecten.

De APK wordt gedaan door een keuringsbedrijf dat door de RDW erkend is. Deze bedrijven hebben een bord met daarop RDW erkend. De eisen aan auto’s worden steeds strenger. Dit heeft onder andere te maken met de strengere eisen die worden gesteld aan de verkeersveiligheid. Ook het milieu is wereldwijd een belangrijk aandachtspunt.

De CO2 uitstoot van auto’s moet zoveel mogelijk worden beperkt. Daarom worden ook de milieueisen die aan de orde komen bij de APK steeds strenger. Hierbij wordt onder andere aandacht besteed aan de roetmeting en de viergasmeting. Daarover is hieronder in twee alinea’s informatie weergegeven.

Wat is de roetmeting?
De roetmeting is sinds 1 januari 1997 ingevoerd. Deze meting wordt gedaan bij auto’s die een dieselmotor hebben en daarnaast een bouwjaar hebben van 1980 of later. Tijdens de roetmeting wordt door een APK-keurmeester de hoeveelheid roet gecontroleerd die een auto uitstoot. Hierbij wordt de motor van de auto aangezet en laat men de motor eerst onbelast draaien en vervolgens volgas. Tijdens de roetmeting meet men optisch de hoeveelheid roet die wordt uitgestoten. De roetmeting duurt maar een paar seconden. Desondanks moet de roetmeting wel goed worden uitgevoerd. Er zijn motoren die een Comprexlader bevatten deze motoren zijn uitgesloten van de roetmeting.

Veel auto’s hebben tegenwoordig een OBD. Deze afkorting staat voor On-Board Diagnostics. Dit is een systeem in de auto-elektronica en vormt het voertuigmanagementsysteem van de auto. Daarnaast vormen de On-Board Diagnostics een interface die gebruikt kan worden voor het uitlezen van verschillende technische aspecten van het voertuig. De OBD is ingevoerd in de jaren tachtig. De hoeveelheid informatie die in een OBD kan worden opgevraagd is sinds de invoering toegenomen. De nieuwste variant van OBD is OBD II. Een roetmeting hoeft niet te worden uitgevoerd wanneer een OBD de hoeveelheid roetuitstoot aangeeft. Als een OBD echter een foutmelding heeft moet de roetmeting alsnog worden gedaan.

Wat is een viergasmeting?
Auto’s met een bouwjaar van 1993 of later die zijn uitgerust met een benzinemotor of LPG-motor met een ‘geregelde’ katalysator moeten sinds 1 januari 1998 een zogenoemde viergasmeting ondergaan tijdens de APK. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een viergastester. Met behulp van dit instrument wordt door de APK keurmeester gecontroleerd of de uitlaatgassen niet de wettelijk vastgestelde percentages overschrijden. Als de viergastester aangeeft dat de percentages van bepaalde gassen worden overschreden kan de oorzaak daarvan liggen in een defecte katalysator. De katalysator van een voertuig zet namelijk de meeste schadelijke stoffen om die door de motor worden uitgestoten.

Met de viergasmeting worden vier verschillende gassen die uit de uitlaat komen gemeten. Dit zijn de gassen:

  • Koolmonoxide, dit wordt aangegeven met CO
  • Kooldioxide, dit wordt aangegeven met CO2
  • Koolwaterstoffen, dit wordt aangegeven met HC
  • Zuurstof, dit wordt aangegeven met O2

Door deze gassen te meten kan de APK keurmeester tevens controleren of de werking van de  lambdasonde, de katalysator en het regelsysteem goed is. In de huidige eisen voor de APK is een maximaal toelaatbaar CO2-gehalte vastgelegd dat gemeten wordt in het uitlaatgas. Dit CO2 gehalte wordt gemeten achter de katalysator. Daarnaast heeft men het bij de APK ook over een lambdawaarde. De lambdawaarde kan worden gepaald door het meten van meerdere uitlaatgascomponenten. Daarom is de APK keurmeester verplicht om een 4-gastester te gebruiken.

Waaruit bestaat een APK oftewel een Algemene Periodieke Keuring?

APK staat voor Algemene Periodieke Keuring. Deze keuring is in Europa verplicht voor auto’s. De APK is bedoelt om de verkeersveiligheid te bevorderen en het milieu te beschermen. Er wordt onderheid gemaakt tussen een APK voor lichte voertuigen en een APK voor zware voertuigen. Een APK is een keuring die moet worden uitgevoerd door een erkend APK-bedrijf. Deze erkenning wordt gedaan door de RDW.

RDW
De afkorting RDW staat voor RijksDienst voor het Wegverkeer. Deze instantie is een zelfstandig bestuursorgaan welke onder andere verantwoordelijk is voor het toezicht en het controleren van de technische deugdelijkheid van gemotoriseerde voertuigen. Deze controle wordt onder andere gedaan doormiddel van de APK.

RDW erkend
Autobedrijven die in Nederland een APK mogen uitvoeren hebben een erkenningsschild met daarop ‘RDW erkend’. Daarnaast staat er een sticker op het bord met de tekst ‘APK lichte voertuigen’ of ‘APK zware voertuigen’.  Hierdoor weet een automobilist dat een bedrijf door de RDW erkend is om een APK uit te voeren.

Wat is het doel van een APK?
Het belangrijkste doel van de APK is het controleren of de auto technisch in orde is en dat de bestuurder met de auto veilig kan rijden zonder zichzelf en andere weggebruikers in gevaar te brengen. Daarnaast wordt ook aandacht besteed aan milieuaspecten. Een auto moet niet onnodig vervuilend zijn en het lekken van olie en andere schadelijke stoffen zoals koelvloeistoffen moet zoveel mogelijk worden voorkomen.

Ondanks de doelstelling en de frequentie van een APK blijft deze keuring slechts een momentopname. Een APK is daardoor geen garantie dat het voertuig ook daadwerkelijk een jaar lang technisch in orde blijft. Daar zijn namelijk verschillende factoren van afhankelijk. Verder is een APK voor de auto eigenaar geen reden om de auto niet te onderhouden. Ook na het verstrekken van een nieuw positief APK keuringsrapport zal de auto goed onderhouden moeten worden en zal onder andere de bandenspanning, de koelvloeistof en het oliepeil regelmatig door de bestuurder moeten worden gecontroleerd.

Waar wordt op gelet tijdens een APK?
De APK wordt gedaan door een APK keurmeester. Dit is een automonteur of een autotechnicus die een opleiding heeft gevolgd voor het uitvoeren van algemene periodieke keuringen aan voertuigen. Een APK keurmeester is bevoegd om deze keuringen uit te voeren. Deze keurmeesters werken bij een RDW erkend bedrijf. Tijdens de APK wordt op een aantal aspecten gelet.

Verkeersveiligheid
Allereerst let men op de verkeersveiligheid. Tijdens dit onderdeel van de APK wordt gelet op de volgende technische aspecten van het voertuig:

  • Remmen
  • Wielophanging
  • Schokdempers
  • Banden
  • Stuurinrichting
  • Verlichting
  • Carrosserie

Milieu
Naast verkeersveiligheid is ook het milieu een belangrijk aspect. Tijdens dit onderdeel van de keuring wordt gekeken of de auto niet onnodig milieubelastend is. Hierbij komen de volgende keuringsonderdelen aan de orde:

  • Uitlaatgassen
  • Roetmeting  bij dieselmotoren.
  • Viergasmeting bij benzinemotoren

Voertuig
Tijdens de APK wordt naast de verkeersveiligheid en de milieutechnische staat van de auto ook gekeken naar de algemene aspecten met betrekking tot het voertuig. Hierbij wordt onder andere gekeken naar het voertuigidentificatienummer en het kentekenbewijs deel I. Ook de gebruikte brandstof wordt beoordeeld. Een voertuig moet over de juiste kentekenplaten beschikken.

Apk-keuring is afhankelijk van de brandstof en het bouwjaar van de auto

De Algemene Periodieke Keuring is in Nederland ook wel bekend onder de afkorting APK. Deze keuring is gebaseerd op de Europese wetgeving. In deze Europese wetgeving is bepaald dat de verkeersveiligheid moet worden bevorderd en het milieu moet worden beschermd door auto’s verplicht te laten keuren. Deze verplichte autokeuring is afhankelijk van het bouwjaar van de auto en het type brandstof dat wordt gebruikt.

Benzine
Nieuwe auto’s die benzine als brandstof gebruiken moeten vier jaar na de ingebruikname van de auto hun eerste Apk-keuring hebben. Vervolgens zal de auto twee keer gekeurd moeten worden om de twee jaar. Nadat die periode van vier jaar is verstreken zal de auto ieder jaar opnieuw een Apk-keuring moeten krijgen.

Diesel of Lpg
Een nieuwe auto die diesel of lpg gebruikt als brandstof heeft een andere keuringscyclus dan een auto die op benzine rijd. Een auto die diesel of lpg gebruikt moet drie jaar na de ingebruikname worden gekeurd. Daarna moeten deze auto’s ieder jaar op nieuw worden gekeurd.

Oudere auto’s
Auto’s die ouder zijn dan 30 jaar hoeven veel minder vaak te worden gekeurd. Deze auto’s moeten om de twee jaar Apk te worden gekeurd. Auto’s die voor 1960 zijn gefabriceerd hoeven zelfs helemaal niet Apk gekeurd te worden.

Auto ter keuring aanbieden
Twee maanden vóór de einddatum van de laatste Apk-keuring mag de auto ter keuring worden aangeboden bij een erkend Apk-keuringsbedrijf. Als de auto goedgekeurd wordt, zal de oude Apk-datum worden verlengd. De einddatum of afloopdatum van de Apk mag niet worden overschreden. Deze datum is vermeld in het rapport over de Apk-keuring. Dit is het Apk-keuringsrapport. Zonder geldige APK mag men een auto niet besturen. Men mag dan hooguit met de auto via de kortste weg rijden naar het APK-station rijden dat het dichtste bij de woning in de buurt is.