Wat is faillissement?

Faillissement is een situatie waarin beslag wordt gelegd op het totale vermogen van de failliet verklaarde schuldenaar (rechtspersoon of natuurlijk persoon) door de gezamenlijke schuldeisers wanneer de schuldenaar niet in staat is om aan de betalingsverplichtingen te voldoen. Ook wanneer een schuldenaar wel in staat is om zijn of haar schulden af te lossen maar dit bewust niet doet kan een faillissement worden aangevraagd. Dat betekend dat een faillissementsprocedure kan worden ingezet voor een rechtspersoon of natuurlijk persoon die zijn of haar schulden niet kán betalen of niet wíl betalen.

Faillissement uitspreken
Een faillissement wordt door een rechtbank uitgesproken. Zo als in de eerste alinea is aangegeven kunnen zowel natuurlijke personen als rechtspersonen failliet worden verklaard door een rechtbank. Een rechtbank zal tijdens de faillissementsprocedure een curator aanstellen. De curator zal er voor moeten zorgen dat het bezit van de schuldenaar wordt verkocht zodat de gezamenlijke schuldeisers (een deel) van hun geld terug kunnen krijgen. Door een faillissement wordt in feite beslag gelegd op het gehele vermogen van de schuldenaar ten behoeve van de gezamenlijke schuldeisers.

Rechtspersoon of natuurlijk persoon
Bij het uitspreken van een faillissement maakt het uit of het om een rechtspersoon gaat of een natuurlijk persoon. Een natuurlijk persoon is bijvoorbeeld de eigenaar van een eenmanszaak. Denk hierbij aan een zelfstandige zonder personeel (zzp’er). Een Vennootschap onder Firma of een maatschap vallen echter ook onder organisaties waarbij de natuurlijke personen in het faillissement mede aansprakelijk worden gesteld voor de schulden. Als bijvoorbeeld een eenmanszaak failliet wordt verklaard zal de eigenaar dus failliet worden verklaard. Bij een VOF worden de vennoten failliet verklaard en bij een maatschap de maten. Dat betekend dat ook het privévermogen van de natuurlijke personen kan worden aangesproken bij een faillissement.

Het is ook mogelijk dat een onderneming in de vorm van een rechtspersoon failliet wordt verklaard. Een rechtspersoon is een juridische constructie waardoor organisatie beschouwd wordt als een volwaardig en handelingsbekwaam persoon. Hierbij kun je denken aan een besloten vennootschap (BV) of een naamloos vennootschap (NV). Als een rechtspersoon failliet wordt verklaard zal het privévermogen van de eigenaren van het bedrijf (meestal) niet worden aangesproken. Alleen wanneer er sprake is van aantoonbaar wanbeleid zal ook het privévermogen van de bestuurder kunnen worden aangesproken voor het betalen van de schulden van de BV.

Faillissement of bankroet
Het woord faillissement is afkomstig van het Franse woord ‘faillir’, dat ‘mislukken’ of ‘falen’ betekent. In feite faalt de eigenaar van het bedrijf omdat hij of zij niet in staat is om aan de financiële verplichtingen van de schuldeisers te voldoen.

Een faillissement wordt ook wel een bankroet genoemd. Het woord bankroet is afkomstig van het Italiaanse ‘banca rotta’ dat betekend ‘de bank is gebroken’. Dat stamt nog uit de tijd dat handelaren nog vanaf een tafel of toonbank hun handel bedreven. Deze bank werd stukgeslagen wanneer de handelaar niet in staat was om zijn schulden te betalen. Handelaren deden zaken aan een soort tafel of toonbank (van waaruit via metonymie de benaming “bank” voor een financiële instelling is ontstaan), die stukgeslagen werd wanneer de handelaar zijn schulden niet meer kon betalen.

Wie kan een faillissement aanvragen?
Het aanvragen van een faillissement kan door verschillende partijen worden gedaan. In totaal zijn er vier partijen die een faillissement kunnen aanvragen wanneer
Er zijn vier partijen die een faillissement kunnen aanvragen.

  • De schuldenaar kan zelf faillissement aanvragen
  • De schuldeiser(s) kunnen faillissement aanvragen wanneer er sprake is van minimaal twee opeisbare vorderingen.
  • Het Openbaar Ministerie kan faillissement aanvragen om redenen van openbaar belang
  • De rechtbank kan faillissement aanvragen op basis van de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP)

Organisatiemechanismen en coördinatiemechanismen

Een organisatie kent vele processen en systemen. Organisaties worden ook wel mechanismen genoemd. Deze visie op organisaties is door Mintzberg beschreven en is in deze tekst door HRM-student Tjerk van der Meij als bron gehanteerd. Planning en coördinatie staan in de theorie van Mintzberg centraal. Doormiddel van planning wordt het organisatiemechanisme aangestuurd en in banen geleid. Binnen organisaties wordt de gehele bedrijfsvoering gestuurd door coördinatie.

Zes organisatiemechanismen
Mintzberg heeft zes organisatiemechanismen beschreven die de coördinatie van het bedrijf vormgeven:

  • Cultuur
  • Strategische top
  • Middenkader
  • Operationele kern, of uitvoerend personeel
  • Ondersteunende stafdiensten
  • Technische staf

Naast deze zes organisatiemechanismen heeft Mintzberg ook een aantal coördinatiemechanismen in zijn theorie beschreven. Deze zijn in onderstaande alinea nader toegelicht.

Zes coördinatiemechanismen
De bedrijfsvoering en de werkprocessen worden op een bepaalde stijl gecoördineerd, dit noemt men een coördinatiemechanisme. Hiervoor zijn zes mechanismes om deze processen te sturen. Mintzberg onderscheidt deze zes fundamentele manieren om de werkzaamheden binnen een organisatie te coördineren:

  • Onderlinge afstemming, coördinatie door informele communicatie. Dit vindt plaats in zelfsturende teams, werknemers werken met elkaar door middel van feedback. Dit gebeurt (grotendeels) zonder leidinggevenden.
  • Rechtstreeks toezicht, coördinatie door orders van één persoon. Er is een leidinggevende aanwezig die de werknemers voorziet van directe instructies.
  • Standaardisatie van werkprocessen, coördinatie door specificeren van de werkzaamheden. Alle werkzaamheden worden nauw omschreven en toegelicht in een werkinstructie. Werknemers werken vanuit deze instructie. Dit komt veel voor bij productiebedrijven.
  • Standaardisatie van resultaten, coördinatie door specificatie van de resultaten van werkzaamheden. Denk hier aan financiële doelstelling zoals winst.
  • Standaardisatie van bekwaamheden en kennis, coördinatie van verschillende werkzaamheden door opleiding. Werknemers van de operationele laag staan centraal in deze stijl. Ze krijgen veel opleiding om ze goed aan de organisatie te binden.
  • Standaardisatie van normen die het werk beïnvloeden. Deze stijl komt hoofdzakelijk voor bij productiebedrijven en een bureaucratie.

Bovenstaande zijn drie vormen van standaardisatie terug te vinden. Mintzberg ondervond tijdens het vormen van zijn theorie, dat hoe complexer de organisatie werd, hoe meer standaardisatie er wordt toegepast. Van de gehele zes manieren van organisatiecoördinatie heeft een organisatie van ieder een deel nodig, maar uiteindelijk wordt één coördinatiemechanisme de overheersende. Het mechanisme wat het best aansluit bij de bedrijfsvoering wordt de “orginizational fit” genoemd.

Wat zijn de voordelen om voor een startup te gaan werken?

Startups zijn ondernemingen die kort geleden zijn opgericht en zich richten op de ontwikkeling, implementatie en verkoop van vernieuwende producten en diensten. In de praktijk zijn startups meestal kleine ondernemingen die vanuit een opleidingsinstituut zoals een technische universiteit zijn ontstaan. Veel startups ontstaan uit een samenwerkingsverband tussen studenten die een nieuw concept hebben onderzocht en uitgewerkt en dat op de markt willen brengen. Er kunnen echter ook startups ontstaan uit reeds bestaande ondernemingen als een gedeelte van de werknemers besluit om voor zichzelf te beginnen om nieuwe producten te ontwikkelen.

De achtergronden van startups kunnen verschillen evenals de bedrijfsculturen en de visie en missie van deze jonge ondernemingen. Al deze aspecten zijn uiteraard van invloed op het imago van de startup. Veel startups oefenen een bepaalde aantrekkingskracht uit op avontuurlijk ingestelde werkzoekenden. Het werken bij een startup kan belangrijke voordelen opleveren. Deze worden hieronder benoemd.

Je werkt aan een innovatief product of dienst
Een belangrijk voordeel van het werken bij een startup is het leveren van een bijdrage aan het ontwikkelen, implementeren of het verkopen van een vernieuwend product of dienst. Door nieuwe producten en diensten te ontwikkelen en de exploiteren ben je op de markt actief als pionier. Dit is een uniek gevoel waaraan veel werknemers een gevoel van eigenwaarde ontlenen. Immer ze onderscheiden zich van andere bedrijven en diensten. Dit onderscheidend vermogen van startups zorgt er voor dat ook de werknemers die voor deze bedrijven werken het gevoel hebben dat ze vernieuwend of ‘hip’ zijn.

Het innovatieve en vernieuwende aspect van een startup kan een grote aantrekkingskracht uitoefenen op werkzoekenden. Deze aantrekkingskracht wordt helemaal groot wanneer de startup in een populair segment bijvoorbeeld duurzame energie of het gebruiksvriendelijker maken van producten. Door voor een dergelijke startup te werken hebben werknemers het gevoel dat ze een bijdrage leveren aan de maatschappij en duurzaamheid. Dat zijn aspecten die veel mensen waarderen en zorgt er voor dat werknemers die in deze sectoren werken bewust of onbewust populairder worden.

Startups zijn dynamisch en zorgen voor afwisseling
Omdat startups jonge ondernemingen zijn moeten ze vaak heel alert zijn op hun omgeving en de kansen die daarin aanwezig zijn. Dit houdt in dat startups dynamisch zijn en voorop moeten blijven lopen ten opzichte van hun concurrenten. Werknemers die bij een startup werken zullen te maken krijgen met een uitgebreid takenpakket. Er is nog geen sprake van een functiedifferentiatie. In plaats daarvan vervullen veel werknemers combifuncties waarbij ze meerdere taken of functies tegelijk bekleden. Het werken in een startup kan daardoor heel leerzaam. Een werknemer kan nieuwe vaardigheden ontwikkelen.

Veel verantwoordelijkheid
Startups zijn vaak kleine bevlogen bedrijven die voor hun slagvaardigheid voor een groot deel afhankelijk zijn van de betrouwbaarheid en het verantwoordelijkheidsgevoel van de werknemers. De verantwoordelijkheid is niet alleen gericht op het daadwerkelijk goed uitvoeren van de toegewezen taken. Een belangrijk aspect met betrekking tot verantwoordelijkheid is het omgaan met vertrouwelijke informatie. Veel startups werken aan nieuwe producten en deze concepten kunnen veel geld waard zijn. Daarom moet met tekeningen, technische specificaties en andere productbeschrijvingen zeer zorgvuldig worden omgegaan. Werknemers die werken bij een startup moeten met vertrouwelijke gegevens verantwoord omgaan.

Daarnaast is een startup ook vaak een samenwerkingsverband tussen specialisten. Dat zorgt er voor dat de meeste werknemers bij een startup een uniek takenpakket hebben. Vaak kan men elkaars werkzaamheden niet uitvoeren of elkaars zaken waarnemen. Dat zorgt er voor dat men een goed vertrouwen in elkaar en in elkaars kwaliteiten moet hebben. Hieraan is natuurlijk ook een groot verantwoordelijkheidsgevoel gekoppeld met betrekking tot de uitvoering van het takenpakket waarvoor men is opgesteld. Het positieve aspect hiervan is ook dat vaak heel duidelijk is wie welke bijdrage heeft geleverd aan het slagen van de startup.

Werken in teamverband
Het teamverband of de teamspirit is in een startup van groot belang. Gezamenlijk werken de collega’s naar een succes toe. De organisatiestructuur is meestal heel plat, de eigenaar of eigenaren werken vaak zelf mee in het bedrijf. Problemen in de samenwerking worden over het algemeen snel en goed opgelost. Dat moet ook wel want er is geen tijd om problemen te laten voortwoekeren. In een startup is bovendien meestal geen ruimte voor subculturen en afdelingen die hun eigen werkwijze en denkwijze er op na houden. Meestal werkt men gezamenlijk naar 1 of meerdere doelen toe en werkt men elkaar bij dit proces niet tegen maar vult men elkaar aan met een unieke bijdrage.

Werknemers krijgen vaak rechtstreeks feedback op hun eigen functioneren. Dit gebeurd bijvoorbeeld in werkoverleg maar eventueel kan er ook een gesprek ‘onder vier ogen’ plaatsvinden. Een goed contact tussen de medewerkers onderling is van groot belang vooral wanneer medewerkers elkaar materialen, tekeningen of concepten moeten aanleveren om deze vervolgens verder te laten uitwerken. De keten of de schakels moeten zo goed mogelijk op elkaar worden afgestemd zodat er zo weinig mogelijk geld, tijd en materiaal verloren gaat. Een goed teamverband draag dus ook bij aan het leanmanagement of de lean principes.

Wat zijn de risico’s van werken bij een startup?

Startups zijn jonge innovatieve bedrijven die in de praktijk vaak bestaan uit een kleine groep enthousiaste medewerkers die zich richten op de ontwikkeling en implementatie van vernieuwende producten en diensten op de markt. Startups ontlenen de naam startup aan het feit dat deze bedrijven nog maar net gestart zijn op de markt. Dit brengt uitdagingen met zich mee maar ook risico’s. In deze tekst zijn een aantal aspecten benoemd die een werkzoekende in overweging kan nemen om wel of juist niet voor een startup te gaan werken. Hierbij zijn de risico’s vooral benoemd. In een ander artikel zijn de voordelen benoemd die horen bij het werken voor een startup.

Wat zijn de risico’s om voor een startup te gaan werken?
Als we de risico’s benoemen die gepaard gaan met het werken in een startup dan hebben de risico’s vooral te maken met onzekerheid. Deze risico’s vallen in de praktijk vaak mee zolang van de werknemer geen financiële investering wordt verwacht in de nieuwe onderneming. Als deze investering wel wordt verlangd omdat de werknemer zich moet inkopen om een mede-eigenaar te worden dan loopt de werknemer of mede-eigenaar in ieder geval het risico om (een deel) van deze investering kwijt te raken.

Gebrek aan bepaalde expertise
Verder zijn de meeste startups vrij klein en hebben ze nog niet expertise op alle aspecten van de bedrijfsvoering. Daardoor kunnen een hoop zaken (nog) niet goed geregeld zijn zoals het al dan niet van toepassing zijn van een collectieve arbeidsovereenkomst (cao). Ook het bepalen van de hoogte van het salaris en de onkostenvergoeding is bij aanvang van het dienstverband vaak een hindernis die genomen moet worden. Het maken van concrete afspraken op het gebied van contractduur en beoogde resultaat van de werknemer evenals de tegenprestatie van de werkgever in de vorm van loon en winstuitkering is vaak moeilijk. Niet alleen de werknemer heeft te maken met risico’s ook de eigenaren van de startup hebben te maken met risicofactoren. Dat zorgt voor een lastig spanningsveld waarbij de werknemer en de werkgever tot een duidelijke arbeidsovereenkomst moeten komen.

Kans op falen van startup
Een startup zorgt voor uitdagingen. Er bestaat een kans dat de opzet van de startup faalt en dat de werknemers daardoor ontslagen kunnen worden. Een faillissement behoort ook tot de mogelijkheden met alle gevolgen van dien. Zo kunnen werknemers die te maken hebben met een faillissement nog ‘loon tegoed’ hebben van de failliete startup. In ieder geval zorgt de kans op het mislukken van de startup voor een bepaalde stressfactor die als men het ten positieve wend er voor kan zorgen dat iedereen die werkzaam is voor de startup zijn of haar uiterste best gaat doen om de jonge onderneming zo slagvaardig en succesvol mogelijk te maken. Dat begint al aardig op een voordeel te lijken. In een ander artikel over startups worden echter de voordelen benoemd.

Wat is een startup?

Een startup is een onderneming die gebruik maakt van een innovatieve werkwijze of vernieuwende aanpak en zich richt op nieuwe technologische ontwikkelingen en de productie van innovatieve producten, werktuigen of apparaten.

Deze definitie heeft Pieter Geertsma opgesteld voor de website technischwerken.nl. De hiervoor genoemde definitie wordt als uitgangspunt gehanteerd voor dit artikel. Er zijn echter meerdere definities opgesteld die het woord ‘startup’ omschrijven of definiëren. Kenmerkend voor de definities van het woord startup is dat het om bedrijven gaat die vernieuwend zijn.

Vernieuwend
Dit vernieuwende aspect kan met de bedrijfsvoering of het business model te maken hebben van de onderneming, maar het heeft ook te maken met het product dat wordt ontwikkeld en geproduceerd. Men heeft het in dit verband over een innovatie of opkomende technologie. Een startup ontwikkelt in de praktijk meestal nieuwe producten of nieuwe diensten die nog niet of nauwelijks worden geproduceerd door andere bedrijven. Ook kunnen startups inspelen op een reeds aanwezige vraag in een marktsegment waar nog niemand een effectieve oplossing voor heeft bedacht. Een startup kan zich daardoor in de praktijk bezig houden met een “gat in de markt”.

Jong en innoverend
In de praktijk worden veel startups door jonge ondernemers opgericht. Ze hebben vaak specifieke kennis van internet, mobiele telefonie, duurzame energie of andere technologieën. Het kost vaak veel tijd en passie om een nieuw product of een nieuwe innovatie op de markt te brengen. De meeste ondernemers van startups werken daarom hard aan hun naamsbekendheid en productbekendheid. Omdat het vaak gaat om compleet nieuwe producten en innovaties worden deze ideeën vaak beschermd doormiddel van een octrooi of patent.

Voortbestaan van een startup
Naast het opstarten van een zogenaamde startup is het een uitdaging om een dergelijk bedrijf nog in stand te houden over een langere periode. Meestal moeten startups voortdurend hun eigen producten optimaliseren om er voor te zorgen dat ze niet verouderen op de markt. Juist veroudering is voor veel startups een gevaar. Hun producten moeten niet worden ingehaald door marktontwikkelingen, andere technologieën en innovaties die er voor zorgen dat de producten van de startup achterhaald zijn.