Mogen uitzendkrachten werken tijdens een staking?

Uitzendkrachten kunnen om verschillende redenen worden ingezet door opdrachtgevers. Meestal worden uitzendkrachten ingeleend door bedrijven omdat er sprake is van een (tijdelijke) vraag naar personeel. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als het bedrijf meer orders krijgt van klanten en het aanwezige personeelsbestand onvoldoende is om in de behoefte van de klanten te voorzien. In een piekproductie lenen bedrijven uitzendkrachten en andere flexibel personeel in om er voor te zorgen dat het huidige personeel niet (te veel) hoeft over te werken.

Stakingen
Vakbonden gebruiken een staking regelmatig als middel om de druk op werkgevers op te voeren en ze te dwingen tot beslissingen omtrent arbeidsvoorwaarden. Dit middel blijkt in de praktijk effectief en het houden van een staking is onder bepaalde voorwaarden een recht van werknemers.

Uitzendkrachten en staking
Voor bedrijven kan het misschien aantrekkelijk zijn om de lege plekken die ontstaan tijdens stakingen op te vullen met tijdelijk personeel. Op die manier kan de productie van het bedrijf gehandhaafd blijven en is het pressiemiddel in de vorm van stakingen eigenlijk helemaal niet zo schadelijk voor bedrijven. het inlenen van flexwerkers puur ter vervanging van stakers is echter verboden.

Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (Waadi)
het verbod op het inzetten van flexkrachten tijdens een staking is vastgelegd in de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs. Deze wet wordt ook wel afgekort met Waadi. In de Waadi wordt het verbod op het inlenen van flexkrachten tijdens een staking ook wel het onderkruipersverbod genoemd.

Als een uitzendkracht al bij het bedrijf werkzaam is?
Het is echter mogelijk dat een uitzendkracht al bij een inlener werkzaam is en dat er na verloop van tijd stakingen worden gehouden. In dat geval wordt de desbetreffende uitzendkracht niet specifiek ingezet om het effect van een staking te beperken. Daarom mogen uitzendkrachten in die situatie wel doorwerken tijdens een staking. Het moet echter wel zo zijn dat het verloop van de staking niet moet worden beïnvloed door de werkzaamheden van de flexkracht. De flexkracht mag dus niet het werk van de stakende werknemers overnemen.

Staken levert te weinig op?

Er ontstaat in Nederland regelmatig discussie over het nut van staken. De Unie, een vakbond in Nederland die gericht is op Middelbaar en Hoger Personeel, geeft aan dat ze stopt met stakingen en harde acties. Volgens de voorzitter Reinier Castelein levert staken niets op en heeft het daarom ook geen zin om dit middel in te zetten. De voorzitter geeft aan dat argumenten aan de onderhandelingstafel de doorslag moeten gegeven.

Cijfers bewijzen dat stakingen niets opleveren
De Unie toont met cijfers aan dat stakingen geen positief effect hebben voor de werknemers. In plaats van het inwilligen van eisen van de werknemers zorgen stakingen er in de praktijk dikwijls voor dat er banen verloren gaan. In 2015 gaan er volgens voorzitter Castelein nog eens 100.000 banen verdwijnen in Nederland. Harde acties en stakingen zorgen volgens hem alleen maar voor verliezers. Als werkgevers en werknemers er met elkaar uit willen komen zullen ze met elkaar aan tafel moeten onderhandelen. Een openhartig gesprek zorgt er voor dat men ons land sterker kan maken.

Castelein benoemt dat de tijden zijn veranderd. Inmiddels is er minder begrip en draagvlak voor stakingen. Dit heeft hij gemerkt bij de leden van de vakbond de Unie. Volgens hem zijn ook de werknemers anders dan in het verleden. Laag opgeleide fabrieksarbeiders in een grote fabriekshal zijn nauwelijks meer aanwezig. Tegenwoordig worden veel werknemers een specialist en worden ze beter opgeleid. Dat verstevigd hun positie op de arbeidsmarkt en zorgt er ook voor dat werknemers ook een beter beeld hebben van de effecten van een eventuele staking voor een bedrijf.

Heeft staken wel zin?
Er zijn ook mensen die van mening zijn dat staken juist wel zin heeft. Een voorbeeld daarvan is hoogleraar Evert Verhulp. Hij noemt de beslissing van De Unie onlogisch. Volgens hem is De Unie al een vakbond waar weinig wordt gestaakt. Als men nu dit pressiemiddel gaat afschaffen zal de onderhandelingspositie van deze vakbond alleen maar worden verzwakt. Volgens hoogleraar Verhulp zijn stakingen nodig omdat vakbonden in Nederland soms methodes moeten gebruiken om hun argumenten kracht bij te zetten. Volgens de hoogleraar dient De Unie met “alternatieve pressiemiddelen” te komen omdat anders haar positie ten opzichte van de werkgever zwakker wordt en het is de vraag of dat tactisch gezien een verstandige keuze is.

Reactie van Technisch Werken
Stakingen zijn door de jaren heen volop in het nieuws geweest. Vaak hebben stakingen niet alleen gevolgen voor het bedrijf maar ook voor klanten en leveranciers. Hierdoor worden de negatieve effecten van stakingen in de maatschappij nog duidelijker zichtbaar. Dikwijls kiezen de gedupeerden niet de kant van de stakers maar juist van de werkgevers omdat die eveneens gedupeerd worden door de stakingen. Hierdoor wordt de beeldvorming over stakingen in de maatschappij alleen maar negatiever. Geen wonder dat men zich terecht gaat afvragen of stakingen nut hebben. Als men denkt aan de enorme stakingen in Frankrijk de afgelopen jaren en in Griekenland over de verhoging van de pensioenleeftijd krijgt men in Nederland dikwijls een gevoel van boosheid. In die landen ligt de pensioenleeftijd veel lager dan in Nederland en een verhoging van deze pensioenleeftijd met slechts een jaar (waardoor de pensioenleeftijd nog niet op het niveau van Nederland komt) zorgt in die landen al voor hevige reacties in de vorm van stakingen. Dit vinden veel Europese landen met een relatief hoge pensioenleeftijd onverteerbaar. De driftige Franse en Griekse  stakers op de televisie worden dan ook met veel afkeurende blikken bekeken door Nederlanders.

Staken moet nut hebben en moet ook een eerlijk doel nastreven. Gewoon staken om maar je zin te krijgen is egoïstisch en bovendien oneerlijk. Er zijn verschillende bedrijven in Nederland die het moeilijk hebben om alles financieel op orde te krijgen. Deze bedrijven kunnen werknemers dikwijls niet meer loon of andere arbeidsvoorwaarde geven. Een pressiemiddel als een staking heeft dan zeker geen nut en zorgt er alleen maar voor dat het bedrijf nog verder in moeilijkheden komt. In dat geval is het overleg dat De Unie benoemt de beste oplossing. Ook dat dient inderdaad eerlijk en open te gebeuren. De vraag is of dat in de praktijk zo werkt.

Metaalarbeiders staken

De Nederlandse groot- en kleinmetaal bevat ongeveer  475.000 arbeidsplaatsen .Op dit moment, vrijdag 20 september 2013, wordt er gestaakt bij verschillende metaalbedrijven in Nederland. Het gaat om ongeveer 1750 metaalarbeiders. De stakingen vinden plaats bij een aantal grote metaalverwerkende bedrijven zoals DAF, VDL Nedcar, Heerema, Damen en IHC Merwede. De stakingen waren eerder al aangekondigd maar zijn nu ook daadwerkelijk van start gegaan. De vakbonden FNV Metaal en CNV Vakmensen gebruiken de stakingen om hun ongenoegen kenbaar te maken over de vastgelopen cao-onderhandelingen in de metaalsector.

Stakers
De metaalarbeiders willen met hun stakingen de druk op de werkgevers vergroten. Ze willen onder andere meer loonsverhoging. Daarnaast willen de metaalarbeiders ook een mogelijkheid hebben om 32 uur per week te werken. In juni werd ook al stakingen gehouden voor deze eisen. Toen namen 2.500 metaalarbeiders deel aan de stakingsactie.

FNV
De onderhandelaars van de FNV gaven aan: ”Werknemers gaan niet zomaar staken, zij zijn het zat dat werkgevers steeds meer eenzijdig verslechteringen door willen drukken en ze willen invloed houden op hun werktijden. Na jaren van achteruitgang in koopkracht, is een normale loonontwikkeling broodnodig. Daar is in de metaal ruimte voor”. De FNV geeft in hun reactie duidelijk aan dat ze in de metaalsector voldoende mogelijkheden zien om de loonkosten te laten stijgen.

Werkgevers in de metaal
De werkgeversvereniging FME-CWM is het niet eens met deze stelling. De vinden de stakingen onverantwoord. De werkgeversvereniging gaf aan: ”De vakbonden onderkennen de economische situatie niet. Met zeker een derde van de bedrijven in de sector gaat het momenteel niet goed.” Het lijkt er op dat de partijen niet nader tot elkaar komen.

Reactie Technisch Werken:
De onvrede van de metaalarbeiders is begrijpelijk. De vraag is natuurlijk of het terecht is om de werkgevers verantwoordelijk te stellen voor de moeilijke positie waarin de metaalbranche is geraakt. Het gaat in Nederland moeizaam met de metaalbranche. Uit mijn eigen ervaring weet ik dat verschillende metaalbedrijven echt moeten vechten om hun ‘hoofd boven water te houden’. De rek is er bij veel bedrijven uit. Ik denk dat het geen onwil is van werkgevers om geen loonsverhoging te bieden. Bedrijven houden onder aan de streep nauwelijks geld over. Gedwongen ontslagen komen regelmatig voor. Is dit nu een verstandige tijd om stakingen te houden? In het Noorden van Nederland wordt er voor zover ik weet nog niet gestaakt. Ik hoop dat dit ook niet gebeurd.

Duitse sluiswachters blijven staken

Minister Melanie Schultz die verantwoordelijk is voor Infrastructuur heeft contact gehad met haar collega in Duitsland. Tijdens dit contact heeft ze aandacht gevraagd voor de Nederlandse binnenvaartschippers. Deze schippers ondervinden flinke (financiële) schade doordat de Duitse sluiswachters doorgaan met hun stakingen.

Minister Melanie Schultz het volgende in een brief naar haar Duitse ambtgenoot gestuurd.

”In de brief heb ik een beroep gedaan op mijn Duitse ambtgenoot om zich maximaal in te spannen om de stakingen te doen beëindigen.”

Ook heeft ze er op aangedrongen om de vrije doorgang van de rivieren zo snel mogelijk op orde te krijgen. De stakingen kunnen er voor zorgen dat Nederlandse binnenvaartschippers duizenden euro’s per week kwijt zijn omdat ze moeten wachten voor dichte sluizen. Dit zorgt er voor dat deze bedrijven failliet kunnen gaan. Op dit moment lijkt er nog geen oplossing in zicht. De situatie bij de sluizen wordt wel grimmiger. Zo zijn er al tegenprotestacties geweest van binnenvaartschippers. De Duitse sluiswachters geven aan dat bij alles stakingen wel mensen de dupe zijn.