Wat is een GAWALO opleiding en hoe heet deze opleiding tegenwoordig?

GAWALO is een afkorting die in de installatietechniek werd gebruikt voor een opleiding voor installatiemonteurs en de erkenning van installatiebedrijven. GAWALO wordt voluit als volgt geschreven: Gas, Water en Loodgieter. UNETO-VNI deed in het verleden de certificering van bedrijven op waterechnisch gebied en gastechnisch gebied.  Een bedrijf dat gecertificeerd was als  Watertechnisch installateur en gastechnisch installateur werd ook wel een GAWALO-installateur genoemd.

Tegenwoordig hoor je de term GAWALO niet veel meer. Wanneer men het over opleidingen heeft in de installatietechniek spreekt men over de opleiding W installatietechniek, W installatiemonteur of de opleiding monteur werktuigkundige installaties.

Opleiding GAWALO in vergelijking tot huidig opleidingsaanbod
De opleiding GAWALO wordt tegenwoordig niet meer aangeboden. In het verleden was GAWALO een toonaangevende opleiding op installatiegebied. Tijdens deze opleiding leerde men Gas Water en Loodgieters vaardigheden. Hierbij kan gedacht worden aan het plaatsen van waterleidingen en gasleidingen in woningen en utiliteit. Daarnaast werd aandacht besteed aan het plaatsen van sanitair en alle veiligheidsaspecten die bij deze genoemde werkzaamheden aan de orde komen. De opleiding GAWALO is een MBO opleiding. Tegenwoordig zijn er andere opleidingen die gericht zijn op installatietechniek. De niveaus van de huidige opleidingen sluiten echter wel aan bij de niveaus die vroeger werden gebruikt voor de GAWALO opleiding.

GAWALO maakte gebruik van drie opleidingsniveaus. Deze niveaus zijn van laag naar hoog als volgt:

  • montage assistent
  • assistent monteur
  • monteur

In de huidige opleidingen worden ook niveauverschillen toegepast. Deze zijn als volgt:

  • Arbeidsgekwalificeerd medewerker (AKA) MBO niveau 1
  • Monteur MBO niveau 2
  • Eerste monteur MBO niveau 3
  • Leidinggevend monteur MBO niveau 4

Wat leer je op een opleiding monteur werktuigbouwkundige installaties?
De opleidingen die tegenwoordig op installatiegebied worden aangeboden dragen verschillende namen. Installatiemonteur W (waarbij de W staat voor ‘werktuigbouwkundige installaties) wordt veel gebruikt. Tussen scholen en andere opleidingsinstituten kan de inhoud van de opleidingen op installatiegebied wel verschillen. In grote lijnen wordt echter tijdens opleidingen die gericht zijn op werktuigbouwkundige installaties aandacht besteed aan:

  • Aanleggen en fitten van waterleidingen
  • Fitten en aanleggen van gasleidingen
  • Plaatsen van CV ketels en bijbehorende leidingen
  • Sanitair
  • Appendages plaatsen
  • Normen en veiligheidsvoorschriften
  • Beproeven van de installaties
  • Onderhoud van de installaties
  • Lezen van tekeningen t.b.v. installaties

Installatieopleidingen kunnen zowel voltijd BOL (beroepsopleidende leerweg) als in combinatie met werk worden gedaan. In het laatste geval wordt gekozen voor een BBL (beroepsbegeleidende Leerweg). Omdat technieken voortdurend veranderen wordt ook de inhoud van opleidingen regelmatig aangepast.

Wat is een loodgieter en waar komt de functienaam loodgieter vandaan?

Loodgieters zijn werkzaam in de bouw. Het beroep richt zich met name op het aanleggen en onderhouden van waterleidingen en riolering en het monteren en demonteren sanitair. Ook het aanleggen van verwarmingsinstallaties wordt vaak tot het takenpakket van een loodgieter gerekend. Een loodgieter is door dit brede takenpakket een allround vakman die goed op de hoogte moet zijn van verschillende installatiesystemen. Naast het aanleggen van deze systemen moet een loodgieter deze systemen ook onderhouden en storingen oplossen.

Waar komt de functienaam loodgieter vandaan?
Loodgieter is een oude functiebenaming. Deze functienaam stamt nog uit de tijd dat loodgieters nog daadwerkelijk lood moesten gieten. Dit gieten van lood werd gedaan om loden pijpen te gieten en loden stroken. Deze stroken van lood werden gebruikt om waterleidingen te repareren. Na de Tweede Wereldoorlog waren loodgieters in Nederland belangrijke vakmensen die hielpen om Nederland weer op te bouwen. Verschillende loodgieters zetten een eigen bedrijf op in dorpen en steden om aan de lokale vraag te kunnen voldoen. Er werden drie belangrijke eisen gesteld om een loodgietersbedrijf te mogen starten. De eerste eis was dat men over een middelstandsdiploma beschikte. Daarnaast moest de aankomend loodgieter over een vakdiploma beschikken en moest hij een bepaalde kredietwaardigheid hebben. Het vakdiploma voor loodgieters kon eventueel in een avondopleiding worden gehaald. Dit is het GAWALO-diploma en gemiddelde loodgieter had vier tot vijf jaar nodig om het diploma te behalen. GAWALO is een afkorting die staat voor GAsfitter, WAterfitter en Loodgieter.

Wat doen loodgieters tegenwoordig?
Tegenwoordig is de term loodgieter verouderd. Loodgieters hebben een veel breder takenpakket en gieten geen lood meer. Lood is giftig en de toepassing daarvan in waterleidingen is verboden. Zelfs de legering van het soldeertin dat wordt gebruikt voor waterleidingen moet volgens Europese richtlijnen vrij zijn van lood. Loodgieters leggen tegenwoordig nog steeds waterleidingen aan. Daarnaast plaatsen ze sanitair, verwarmingsinstallaties en alles wat daar bij hoort. Ook het aanleggen en fitten van gasleidingen wordt door loodgieters gedaan. Loodgieters zijn allround medewerkers op de bouw.

Is een loodgieter hetzelfde als een installatiemonteur?
Een loodgieter is een verouderde functienaam. In feite is een loodgieter een installatiemonteur. Wanneer in vacatures om een loodgieter wordt gevraagd bedoelen bedrijven vaak wel installatiemonteurs die ervaring hebben met het aanleggen en het fitten van leidingen. Ook het buigen van bochten en het aansluiten van bijbehorend sanitair wordt specifiek gekoppeld aan de functienaam loodgieter. De functienaam installatiemonteur is veel breder. Daaronder valt ook het aanleggen van verwarming en ketels ten behoeve van Cv-installaties. Een installatiemonteur is daardoor meer gericht op complete installaties en een loodgieter meer op leidingwerk. Deze scheidingslijn wordt in de praktijk niet overal toegepast. De termen loodgieter en installatiemonteur worden nog veel doorelkaar heen gebruikt. Daarom is het altijd verstandig om goed de functieprofielen en vacatures van bedrijven door te lezen. Per bedrijf kan het beeld van de functie ‘loodgieter’ verschillen.