Wetenschappers: meer kleine bossen aanplanten om CO2 op te slaan in 2020

Verschillende bedrijven en overheden zijn van mening dat bossen een goede oplossing zijn voor de opslag van CO2. Het is natuurlijk bekend dat bomen de leefbaarheid op deze planeet bevorderen. Toch kijkt men hierbij eigenlijk alleen naar de aanplant van grote bossen. Wetenschappers geven aan dat juist de aanplant van kleine bossen niet vergeten moet worden. Binnen de EU zouden veel meer kleine bossen moeten worden aangeplant. De wetenschappers geven aan dat de Europese Commissie er op moet aansturen door bijvoorbeeld boeren subsidies te geven voor het aanleggen van kleine bossen op of rondom hun land. Het onderzoek waaruit deze aanbeveling naar voren komt is gedaan door twee Vlaamse wetenschappers.

Er zouden volgens deze wetenschappers in Europa ongeveer twee miljard bomen moeten worden geplant. Er is veel te weinig grond beschikbaar om alleen maar grote bossen aan te planten. Daarom moet ook naar kleinere stukken grond worden gekeken. Een van de onderzoekers genaamd Pieter De Frenne geeft aan dat kleinere bossen per vierkante meter veel meer CO2 opslaan dan grote bossen. In kleinere bossen is de temperatuur hoger. Bovendien valt er in kleinere bossen meer licht. Dat zorgt er voor dat bomen sneller groeien en bovendien meer bladeren krijgen. Vanwege deze ontwikkeling kunnen kleinere bossen meer koolstof opslaan per vierkante meter ten opzichte van grote bossen.

CO2-opslag onder Noordzee brengt klimaatdoelen in zicht

Nederland heeft moeite om aan de klimaatdoelen te voldoen. Er wordt wel veel geld geïnvesteerd in windmolenparken en andere grote projecten waarmee men duurzame energie kan opwekken maar de uitstoot van CO2 blijft hoog. Er zijn verschillende grote bedrijven die graag de CO2 uitstoot willen beperken maar daarvoor niet het geld of de mogelijkheden hebben. In sommige gevallen is het op korte termijn niet haalbaar om de uitstoot van CO2 te reduceren. In dat geval kan men proberen de CO2 uitstoot op te vangen om deze vervolgens op te slaan. Daarvoor heeft men echter een grote ruimte nodig. Inmiddels zijn er verschillende onderzoeken gedaan naar de opslag van CO2 op de bodem van de zee.

CO2 opslag technisch mogelijk
Uit een onderzoek van het Havenbedrijf Rotterdam, Gasunie en Energiebeheer Nederland komen hoopvolle berichten naar voren. Volgens een haalbaarheidsstudie die in opdracht van deze organisaties is uitgevoerd is het technisch gezien haalbaar om de opslag van CO2 in lege gasvelden diep onder de Noordzee te realiseren. Deze oplossing zou ook kosteneffectief zijn in vergelijking met andere maatregelen die bijdragen aan het realiseren van de klimaatdoelen van het kabinet.

Haalbaarheidsstudie
Volgens de haalbaarheidsstudie zou men op de bodem van de Noordzee ieder jaar zou 2 miljoen tot 5 miljoen ton CO2 kunnen opslaan. hiervoor zou een soort verzamelleiding moeten worden aangebracht door heel het havengebied van Rotterdam. Deze verzamelleiding moet verbonden zijn aan verschillende bedrijven die daarmee hun afgevangen CO2 kunnen transporteren. In feite is deze verzamelleiding een soort riolering voor CO2. Een gedeelte van de afgevangen CO2 zou overigens kunnen worden gebruikt door de glastuinbouw in Zuid-Holland. De glastuinbouw kan namelijk de CO2 gebruiken om de planten in kassen sneller te laten groeien.

Investeringsbeslissing over CO2 opslag
Tijdens de haalbaarheidsstudie zijn verschillende aspecten aan de orde gekomen. Er is onder meer gekeken naar techniek en innovatie die nodig is om het project te realiseren. Ook is gekeken naar de markt en het effect op het milieu. Uiteraard zijn ook de kosten belangrijk en het beleid dat ontwikkeld moet worden. Tot slot is ook het draagvlak onder bedrijven en andere betrokken organisaties in kaart gebracht. De berichten over de haalbaarheidsstudie voor CO2 opslag onder de Noordzee zijn positief. Toch wil dat nog niet zeggen dat een dergelijk project ook daadwerkelijk in beweging wordt gebracht. Er is nog aanvullende informatie nodig. De haalbaarheidsstudie is wel een belangrijke stap. Door het succesvol afronden van deze stap kunnen de partijen zich de komende maanden gaan richten op de financiële en technische onderbouwing van het project. In 2019 wordt een investeringsbeslissing verwacht. Dan is er meer duidelijk of het project daadwerkelijk door zal gaan.

Wat is CO2-afvang en CO2-opslag?

CO2-afvang en CO2-opslag is het afvangen, opvangen en opslaan van CO2 bij processen waarbij brandstoffen worden verbrand. Bij het verbranden van brandstoffen komt namelijk CO2 oftewel kooldioxidegas vrij. Dit koolstofdioxidegas of koolzuurgas draagt bij aan de opwarming van de waarde omdat het in de atmosfeer ophoopt waardoor het zonlicht er wel doorheen kan schijnen maar de warmte die weerkaatst wordt door de aarde niet wordt doorgelaten. Het opwarmen van de aarde zorgt voor allemaal klimaatproblemen waardoor men heeft gezocht naar oplossingen om het vrijkomen van CO2 in de atmosfeer te beperken. In eerste instantie probeert men de verbranding van fossiele brandstoffen te beperken maar als dat niet mogelijk is zal men de uitgestoten CO2 moeten afvangen uit de rook en zal men de CO2 moeten opslaan. Dit is dus CO2-afvang en CO2 opslag. Dit wordt internationaal afgekort met CCS dit staat voor carbon capture and storage.

CCS en verbranding van fossiele brandstoffen
CCS een verzameling van technieken waarmee men kan voorkomen dat CO2 in de atmosfeer terecht komt. Door CCS kan men het gebruik van fossiele brandstoffen bijna klimaatneutraal laten plaatsvinden. Uit de verbrandingsgassen wordt het broeikasgas CO2 afgevangen en opgeslagen in ondergrondse reservoirs. Door het opvangen van CO2 kan men schoner fossiele brandstoffen verbranden. Er komen tijdens de verbranding echter wel afvalgassen vrij die men niet doormiddel van CCS opvangt. Daar zitten ook gassen tussen die niet goed zijn voor de atmosfeer.

Waar past men CCS toe?
Als men het heeft over het CO2 afvang en CO2 opslag dan weet men nog niet precies welke techniek of welk systeem men hanteert voor het beperken van de CO2 emissie in de atmosfeer. CCS kan worden beschouwd als een verzamelnaam voor verschillende technieken voor het afvangen, het transporteren en het opslaan van CO2. Men past CCS in verschillende soorten industrie toe. Met name in de industrie wordt veel CO2 uitgestoten, daarom kan in industriële bedrijven CCS echt milieubesparend werken. Men past CCS onder andere in de staalproductie toe of in de productie van andere metalen en metaallegeringen. Ook bij de productie van kunstmest of cement past men CCS toe.

Momenteel wordt CCS nog niet op grote schaal toegepast in Nederland. in plaats daarvan worden onderdelen van CCS  op kleine schaal gebruikt. Complete CCS ketens worden nog niet toegepast. In het Rotterdam Opslag en Afvang Demonstratieproject werkt men er mee. Zo zijn er nog een aantal projecten waarbij men technieken in het kader van CO2 opvangen en opslaan toepast. Verschillende bedrijven en de overheid buigen zich over CCS en onderzoeken en evalueren of dit een probate oplossing is om de Nederlandse industrie (tijdelijk) te verduurzamen.

CCS is echter niet een structurele duurzame oplossing voor het beperken van CO2. In plaats daarvan wordt dit systeem gezien als een tussenoplossing. Men blijft immers schadelijke fossiele brandstoffen verbranden. In plaats dat men deze brandstoffen vervangt beperkt men met CCS de schadelijke effecten/ gevolgen van de verbranding van deze brandstoffen. Door de toepassing van CCS hoopt men tijd te winnen zodat men langer de mogelijkheden kan ontplooien voor echte duurzame energiebesparende en milieubesparende methoden om energie te winnen.