Behoren houten klompen ook tot veiligheidsschoenen?

Houten klompen worden door sommige technische medewerkers als veiligheidsschoeisel gedragen. Op de bouw en in verschillende technische bedrijven kan hierover discussie ontstaan. Werknemers die graag op houten klompen lopen doen dat om duidelijke redenen. Houten klompen zijn gemaakt van natuurlijk materiaal (hout) en dat bevordert het draagcomfort. Het dragen van klompen is tegen transpiratie van de voeten (zweetvoeten) omdat hout ventileert . Houten klompen zijn relatief goedkoop in aanschaf en daarnaast kan de drager ze makkelijk aan en uit doen. Hout isoleert waardoor klompen warm zijn in de winter en relatief koel in de zomer.

Houten klompen zijn bovendien duurzaam en milieuvriendelijk omdat ze biologisch afbreekbaar zijn. Ondanks deze voordelen worden klompen in de praktijk nauwelijks gedragen op de werkvloer. Verschillende bedrijven en leidinggevenden bewerken (vaak ten onrechte) dat houten klompen geen veilig schoeisel zijn voor werknemers. Dit zorgde er een aantal jaren geleden voor dat veel klompenmakers minder houten klompen verkochten. De klompenmakers waren verontwaardigd over deze gang van zaken en lieten onderzoek doen naar de veiligheid van klompen.

Onderzoek naar de veiligheid van klompen
Klompenmakers zijn enthousiast over hun product. Ze willen graag dat zoveel mogelijk mensen klompen gaan dragen maar de veiligheid op de werkvloer moet daardoor niet in het geding komen. Om die reden zijn een aantal klompenmakers in Nederland op onderzoek gegaan naar de veiligheid van houten klompen. Een klompenfabriek deed een test met een klomp door er een steen van 50 kilo op te laten vallen. Na de eerste keer dat de steen er op werd laten vallen ontstond er slechts een klein scheurtje in de houten klomp. De tweede keer dat dezelfde steen werd laten vallen brak er een klein stukje hout van de klomp. Door dit eenvoudige onderzoek werd aangetoond dat de voeten van iemand die klompen draagt goed worden beschermd tegen zware vallende objecten. In 1997 werden klompen erkend als veiligheidsschoeisel. Verschillende klompenmakers konden later ook het CE keurmerk voor hun klompen verkrijgen.

Zijn houten klompen veilig op de werkvloer?
Uiteindelijk draait het natuurlijk om de vraag of houten klompen veilig zijn op de werkvloer. Dat is echter van een aantal factoren afhankelijk. Klompen zijn veilig in een omgeving waarop stenen of kleine metalen objecten op de voet kunnen vallen. Hout geleid ook geen elektriciteit en is daardoor ook veilig als iemand met elektrische bedrading werkt. Echter bij vochtig weer kunnen klompen wel glad worden en bovendien sneller slijten als men over betonnen vloeren heen loopt. Ook in de winter als het vriest zijn klompen gevaarlijk glad. Of houtenklompen op een werkvloer als veiligheidsschoenen gedragen mogen worden is afhankelijk van de werkgever of opdrachtgever in de werkomgeving. Veiligheidsfunctionarissen en de arbeidsinspectie kunnen ook richtlijnen geven voor veiligheidsschoeisel. Als een werknemer graag houten klompen wil dragen op de werkvloer zal hij of zij bij deze bevoegde personen navraag moeten doen alvorens hij of zij de klompen daadwerkelijk als werkschoenen gaat dragen.

Wat is het verschil tussen veiligheidsschoenen s1 tot en met s5?

Veiligheidsschoenen zijn stevige schoenen met specifieke eigenschappen waardoor de voeten van de drager beschermd zijn tegen schadelijke invloeden van buitenaf. In veel technische beroepen zijn veiligheidsschoenen verplicht. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan de beroepen in de bouw en de werktuigbouwkunde. Ook in de petrochemie zijn veiligheidsschoenen en/of veiligheidslaarzen verplicht.

Veiligheidsschoenen voldoen aan verschillende eisen. Deze eisen zijn gebonden aan de sector waar de schoenen gedragen moeten worden. Veiligheidsschoenen zijn voorzien van een stalen neus of een neus van verhard plastic. Daarnaast zijn er veiligheidsschoenen met een harde tussenzool die de onderkant van de voet moet beschermen tegen scherpe objecten waar de drager van de schoen tijdens het uitvoeren van werkzaamheden op kan gaan staan.

Normen van veiligheidsschoenen
In Nederland worden met name in de bouw en de industrie veiligheidsschoenen verplicht gesteld die aan de S3-norm voldoen. Deze schoenen zijn ook verplicht in de theater- en de evenementenindustrie. De normen voor veiligheidsschoenen zijn gebaseerd op de werkzaamheden die moeten worden uitgevoerd en het gevaar waaraan de drager van de werkschoenen wordt blootgesteld. De normen voor veiligheidsschoenen geven onder andere aan hoeveel druk op de veiligheidsschoen kan worden uitgeoefend. Er zijn normen voor de waterdichtheid van veiligheidsschoeisel. Daarnaast zijn er normen die gericht zijn op de hittebestendigheid of juist de bescherming tegen kou. Ook zijn er normen op het gebied van antistatische bescherming van veiligheidsschoenen.

Europese normen voor veiligheidsschoenen
In Europa wordt veel aandacht besteed aan de veiligheid op de werkplek. Verschillende instanties zien er op toe dat bedrijven er alles aan doen om ongelukken en letsel bij hun werknemers te voorkomen. Daarvoor kunnen bedrijven verschillende certificeringen halen. Waaronder bijvoorbeeld het VCA certificaat. Er zijn echter ook algemene regels met betrekking tot persoonlijke beschermingsmiddelen. Veiligheidsschoenen behoren tot de persoonlijke beschermingsmiddelen. De kwaliteit van veiligheidsschoenen verschilt echter. Om er zeker van te zijn dat de juiste kwaliteit wordt geleverd vallen veiligheidsschoenen ook onder normering. In Europa is deze normering de EN ISO 20345:2011 (CE EN-345) norm. Volgens deze norm zijn er vijf verschillende niveaus waarin veiligheidsschoenen kunnen worden ingedeeld.

Vijf verschillende niveaus van veiligheidsschoenen
Veiligheidsschoenen moeten bescherming bieden aan de drager van deze schoenen. Soms is zeer veel bescherming vereist en soms kan men met minder bescherming de werkzaamheden veilig uitvoeren. De bescherming van de veiligheidsschoenen wordt in vijf verschillende niveaus aangegeven. Deze niveaus zijn gebaseerd op de indeling van de EN ISO 20345:2011 (CE EN-345) norm. Elke schoen die echter onder deze norm valt heeft een verharde neus. Deze verharde neus moet 200J kinetische energie kunnen verdragen. De hoogte die overblijft van de neus moet na de uitwerking van deze kinetische energie minimaal 144 millimeter zijn. De vijf verschillende niveaus van veiligheidsschoenen voldoen allemaal aan deze eis.

Hieronder zijn de specifieke eisen weergegeven van de verschillende niveaus. Hierbij staat de letter ‘S’ voor een bepaalde klasse.

  • S1 Antistatische veiligheidsschoen. Deze neemt energie op in de hiel.
  • S2 Hetzelfde als hierboven maar dan met een verhoogde waterdichtheid of water resistentie
  • S3 De hierboven genoemde eigenschappen met daarbij een verharde tussenzool en antislipprofiel.
  • S4 alles wat hierboven staat, alleen zijn de schoenen geheel van kunststoffen vervaardigd en compleet waterdicht.
  • S5 Al het hiervoor in S4 genoemde alleen dan met een harde tussenzool en antislipprofiel.