VCA examens veranderen per 1 september 2017

VCA staat voor Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers en is een veiligheidscertificaat dat bij veel bouwbedrijven en bouwprojecten een vereiste is. Hoewel het behalen van een VCA certificaat geen wettelijke verplichting is zullen veel bedrijven in de bouw en techniek wel van hun leidinggevenden en uitvoerend personeel vereisen dat ze over een geldig VCA certificaat beschikken. DE vraagstelling en de vorm van examens en examinering kan verschillen. Daarom zijn hieronder een aantal veranderingen genoemd die van toepassing zijn vanaf 1 september 2017.

Wijzingen per 1 september 2017
Vanaf 1 september 2017 gaan een aantal wijzigingen plaatsvinden in het VCA stelsel. Het is niet meer mogelijk om schriftelijke examens af te nemen en de vraagvormen worden veranderd. Alle examens gaan voortaan via CBT (Computer-based testing)  verandert er heel wat aan de vraagvormen.  Er zijn een aantal nieuwe standaard talen (Bulgaars, Kroatisch en Russisch) en alle standaardtalen zijn nu ook mogelijk als voorlees examen, uitzonderingen zijn Litouws en Bulgaars.

Nieuwe vraagvormen voor VCA
Er komen een aantal nieuwe vraagvormen op het VCA examen. Dit zijn de volgende:

  • De meervoudig-antwoordvraag
    De kandidaat moet uit 4, 5 of 6 alternatieven meerdere juiste antwoorden selecteren.
  • De matrixvraag
    De kandidaat moet voor 3 of 4 beweringen, per bewering aangeven of deze juist is of onjuist.
  • De rangschikvraag
    De kandidaat moet 3 of 4 elementen in de juiste volgorde zetten.
  • De koppel- of matchingvraag
    De kandidaat moet 3 of 4 elementen uit het ene rijtje koppelen aan het juiste begrip in het andere rijtje.

In de nieuwe examens wordt meer gewerkt met tekstarme items. Dit houdt in dat afbeeldingen een deel van de tekst vervangen. Dit zorgt er voor dat voor de beantwoording van de vraag een foto goed bekeken moet worden. Het begrijpend lezen wordt daardoor minder belangrijk maar het juist inschatten van een situatie op het gebied van veiligheid neemt een belangrijkere plaats in. De nieuwe vraagvormen van het VCA kunnen worden gevonden in het nieuwe proefexamen dat voor het VCA is ontwikkeld.

Cesuur examen VCA:
De cesuur wordt aangepast vanwege de nieuwe vraagvormen die in de examens VCA voorkomen. Voor een voldoende moet een kandidaat onderstaande punten behalen:

  • B-VCA                        26 punten of meer van de 40
  • VOL-VCA                   45 punten of meer van de 70
  • VIL-VCU                    45 punten of meer van de 70

Deelscores examens VCA
Bij enkele nieuwe vraagvormen wordt gewerkt met deelscores. Dat geldt voor onderstaande vraagvormen:

  • Meervoudig-antwoordvraag.
  • Matrixvraag. Voor elk juist deelantwoord krijgt de kandidaat de bijbehorende deelscore.
  • Bij een vraag waarbij 4 juiste antwoorden gegeven kunnen worden, kun je 25 punten behalen per goed    antwoord.
  • Bij een vraag waarbij 3 juiste antwoorden gegeven kunnen worden, kun je 33 punten behalen per goed antwoord.
  • Per fout deelantwoord ook weer de proportie af, met een ondergrens van 0. Je kunt dus nooit negatief scoren.

Wat is het verschil tussen veiligheidsschoenen s1 tot en met s5?

Veiligheidsschoenen zijn stevige schoenen met specifieke eigenschappen waardoor de voeten van de drager beschermd zijn tegen schadelijke invloeden van buitenaf. In veel technische beroepen zijn veiligheidsschoenen verplicht. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan de beroepen in de bouw en de werktuigbouwkunde. Ook in de petrochemie zijn veiligheidsschoenen en/of veiligheidslaarzen verplicht.

Veiligheidsschoenen voldoen aan verschillende eisen. Deze eisen zijn gebonden aan de sector waar de schoenen gedragen moeten worden. Veiligheidsschoenen zijn voorzien van een stalen neus of een neus van verhard plastic. Daarnaast zijn er veiligheidsschoenen met een harde tussenzool die de onderkant van de voet moet beschermen tegen scherpe objecten waar de drager van de schoen tijdens het uitvoeren van werkzaamheden op kan gaan staan.

Normen van veiligheidsschoenen
In Nederland worden met name in de bouw en de industrie veiligheidsschoenen verplicht gesteld die aan de S3-norm voldoen. Deze schoenen zijn ook verplicht in de theater- en de evenementenindustrie. De normen voor veiligheidsschoenen zijn gebaseerd op de werkzaamheden die moeten worden uitgevoerd en het gevaar waaraan de drager van de werkschoenen wordt blootgesteld. De normen voor veiligheidsschoenen geven onder andere aan hoeveel druk op de veiligheidsschoen kan worden uitgeoefend. Er zijn normen voor de waterdichtheid van veiligheidsschoeisel. Daarnaast zijn er normen die gericht zijn op de hittebestendigheid of juist de bescherming tegen kou. Ook zijn er normen op het gebied van antistatische bescherming van veiligheidsschoenen.

Europese normen voor veiligheidsschoenen
In Europa wordt veel aandacht besteed aan de veiligheid op de werkplek. Verschillende instanties zien er op toe dat bedrijven er alles aan doen om ongelukken en letsel bij hun werknemers te voorkomen. Daarvoor kunnen bedrijven verschillende certificeringen halen. Waaronder bijvoorbeeld het VCA certificaat. Er zijn echter ook algemene regels met betrekking tot persoonlijke beschermingsmiddelen. Veiligheidsschoenen behoren tot de persoonlijke beschermingsmiddelen. De kwaliteit van veiligheidsschoenen verschilt echter. Om er zeker van te zijn dat de juiste kwaliteit wordt geleverd vallen veiligheidsschoenen ook onder normering. In Europa is deze normering de EN ISO 20345:2011 (CE EN-345) norm. Volgens deze norm zijn er vijf verschillende niveaus waarin veiligheidsschoenen kunnen worden ingedeeld.

Vijf verschillende niveaus van veiligheidsschoenen
Veiligheidsschoenen moeten bescherming bieden aan de drager van deze schoenen. Soms is zeer veel bescherming vereist en soms kan men met minder bescherming de werkzaamheden veilig uitvoeren. De bescherming van de veiligheidsschoenen wordt in vijf verschillende niveaus aangegeven. Deze niveaus zijn gebaseerd op de indeling van de EN ISO 20345:2011 (CE EN-345) norm. Elke schoen die echter onder deze norm valt heeft een verharde neus. Deze verharde neus moet 200J kinetische energie kunnen verdragen. De hoogte die overblijft van de neus moet na de uitwerking van deze kinetische energie minimaal 144 millimeter zijn. De vijf verschillende niveaus van veiligheidsschoenen voldoen allemaal aan deze eis.

Hieronder zijn de specifieke eisen weergegeven van de verschillende niveaus. Hierbij staat de letter ‘S’ voor een bepaalde klasse.

  • S1 Antistatische veiligheidsschoen. Deze neemt energie op in de hiel.
  • S2 Hetzelfde als hierboven maar dan met een verhoogde waterdichtheid of water resistentie
  • S3 De hierboven genoemde eigenschappen met daarbij een verharde tussenzool en antislipprofiel.
  • S4 alles wat hierboven staat, alleen zijn de schoenen geheel van kunststoffen vervaardigd en compleet waterdicht.
  • S5 Al het hiervoor in S4 genoemde alleen dan met een harde tussenzool en antislipprofiel.

Waarom zijn er veiligheidscertificaten en wat is de geldigheidsduur van veiligheidscertificaten?

Bedrijven zijn in Nederland verplicht om een veilige werkplek te garanderen aan de medewerkers die bij hen in dienst zijn. Deze verplichting komt voort uit de Arbowet. Bedrijven moeten er voor zorgen dat het bedrijfspand, de bouwplaats, de projectlocatie of andere werksituatie zo veilig mogelijk is voor werknemers en andere aanwezigen. Hieruit vloeit voort dat bedrijven verplicht zijn om bepaalde (elektrische) gereedschappen te keuren. Daarnaast moeten bedrijven er voor zorgen dat kranen en andere hijsmiddelen zijn gekeurd en voorzien zijn van de juiste bevestigingsmiddelen. Alleen veilige gereedschappen en werktuigen zijn niet voldoende.

Veiligheidsaspecten op het werk
Het personeel moet ook op de hoogte zijn van de veiligheidsaspecten die verbonden zijn aan het werken met bepaalde werktuigen en gereedschappen. Bij de meeste werktuigen is er sprake van roterende delen en word er een bepaalde mechanische kracht uitgeoefend. Wanneer een werknemer hier onzorgvuldig mee omgaat kunnen de gevolgen zeer ernstig zijn. Werkgevers zijn daarom verplicht om werknemers voor de aanvang van de werkzaamheden goed te instrueren over de manier waarop de werkzaamheden moeten worden verricht.

Werkinstructie
Deze instructie moeten bedrijven kunnen aantonen bij de Arbeidsinspectie wanneer deze inspectie daarom vraagt. Het is moeilijk om een werkinstructie die mondeling is gegeven aan te tonen bij de arbeidsinspectie. Daarom kiezen veel bedrijven er voor om de werkinstructie schriftelijk te doen. Vaak worden hiervoor opleidingsinstanties benadert. Deze opleidingsinstanties verzorgen voor bedrijven de complete theoretische instructie. Daarnaast zorgen ze er voor dat er ook in de praktijk kan worden geoefend. Dit kan meestal bij de opleidingsinstantie. Daarnaast kiezen veel bedrijven in samenwerking met opleidingsinstanties er voor om veiligheidstrainingen binnen de muren van het bedrijf te doen. Daarbij kan vaak ook gebruik worden gemaakt van de middelen die het bedrijf te beschikking heeft zoals heftrucks, reachtrucks en kranen. Voor een bedrijf is deze samenwerking interessant omdat het kostenbesparend is en daarnaast ook professioneel omdat de instructies door externe instanties worden gegeven. Dit ontzorgt een bedrijf. Voor werknemers is het prettig dat de instructies en de praktijktraining binnen het bedrijf plaatsvinden waar ze normaalgesproken ook werken. Dit is een vertrouwde omgeving en er wordt gewerkt met apparatuur waarmee ze ook in de toekomst zullen werken.

Wat is de geldigheid van veiligheidscertificaten
Wanneer werknemers een veiligheidstraining hebben gehad wordt deze vaak afgerond met een examen. Het examen bestaat vaak uit een theoretisch deel en een praktisch deel waarbij daadwerkelijk met de machines en voertuigen wordt geoefend. Na het afronden van de training en het behalen van de examens is de medewerker voldoende geïnstrueerd om de werkzaamheden uit te voeren waarvoor hij de instructie heeft gevolgd. Een veiligheidscertificaat en een werkinstructie is niet onbeperkt geldig. Voor onderstaande veiligheidscertificaten en werkinstructies  is een geldigheidsduur van toepassing van vijf jaar.

  • Veilig hijsen en heffen certificaat
  • Valbeveiliging certificaat
  • Heftruck certificaat
  • Reachtruck certificaat
  • Veilig werken met een hoogwerker certificaat

Naast bovengenoemde veiligheidscertificaten wordt er in de praktijk ook vaak gevraagd om andere veiligheidscertificaten. Een bekend certificaat dat veel gevraagd wordt is het VCA. Hierover is in de volgende alinea informatie beschreven.

VCA certificaat
Daarnaast wordt er in de praktijk ook vaak het VCA verplicht gesteld voor werknemers op bouwlocatie en de petrochemische sector. Niet alleen op bouwlocaties wordt het VCA gebruikt als veiligheidsinstructie, in toenemende mate wordt het VCA ook gebruikt voor  machinefabrieken en productiebedrijven als veiligheidsinstructie monteurs en ander technisch personeel. VCA is een afkorting die staat voor Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist. Er wordt onderscheid gemaakt tussen een Basis VCA voor uitvoerend personeel en VOL VCA voor leidinggevenden. Een VCA certificaat is tien jaar geldig.