Drinkwaterbedrijven gaan in 2020 laatste loden leidingen naar woningen toe opsporen en vervangen

Tien Nederlandse drinkwaterbedrijven gaan de komende het complete drinkwaterleidingnetwerk van Nederland controleren. Daarbij gaan ze beoordelen en onderzoeken of er ook nog loden leidingen aanwezig zijn die voor drinkwater worden gebruikt. Deze loden waterleidingen gaan deze bedrijven vervangen zodat het waterleidingnetwerk tot aan de woningen in ieder geval loodvrij is. Dit heeft brancheorganisatie Vewin aan de NOS bekend gemaakt.

Volgens een inschatting zullen er in Nederland ongeveer 1500 drinkwateraansluitingen aanwezig zijn die voor een deel bestaan uit loden leidingen. Daarop kunnen echter wel meerdere woningen zijn aangesloten. Het is echter onduidelijk hoeveel woningen precies zijn aangesloten op loden leidingen. Daarnaast is het ook niet geheel duidelijk waar deze woningen met loden leidingen zich bevinden. Onderzoek is daarom nodig. In totaal zijn de drinkwaterbedrijven gezamenlijk verantwoordelijk voor meer dan 8 miljoen drinkwateraansluitingen in Nederland.

Toch zullen loden waterleidingen nog niet geheel uit Nederland verdwijnen door de werkwijze van de drinkwaterbedrijven. Het probleem is namelijk dat veel woningen die loden leidingen bevatten nog niet worden gerenoveerd. Het vervangen van loden leidingen “achter de voordeur” is namelijk de verantwoordelijkheid van de huizenbezitters.

Controleren of je loden leidingen in je huis hebt

Het is niet eenvoudig om te controleren of je loden waterleidingen in je woning hebt. Van veel woningen is niet precies bijgehouden of er loden leidingen zijn geplaatst of niet. In ieder geval is het aanbrengen van loden waterleidingen vanaf 1960 verboden in Nederland. Er zijn echter veel woningen die voor dat jaar gebouwd zijn. Deze woningen bevatten grotendeels nog loden leidingen. Het vervangen van loden waterleidingen gebeurde niet op grote schaal. Daardoor is van veel woningen en woningblokken niet bekend welke woningen wel en welke niet nieuwe kunststof waterleidingen hebben.

De laatste tijd worden de risico’s van loden leidingen regelmatig benieuwd in het nieuws. Veel bewoners van oude woningen maken zich zorgen of ze ook loden waterleidingen in hun koopwoning of huurwoning hebben. Door het water te drinken uit loden leidingen kunnen kleine looddeeltjes in het lichaam van mensen terecht komen. Jonge kinderen tot een jaar of zeven zouden daardoor schade aan hun hersenen op kunnen lopen. Ook volwassenen kunnen op den duur last krijgen van gezondheidsproblemen zoals een verhoogde bloeddruk of nierfalen. Om die reden zijn veel mensen bezorgd over de aanwezigheid van loden waterleidingen in hun woning. Ons advies is om altijd een erkend installatiebedrijf in te schakelen om te controleren of er wel of niet loden leidingen in de woning aanwezig zijn.

Honderdduizenden Nederlanders drinken nog uit loden leidingen in 2020

Er zijn in Nederland nog vele woningen aanwezig met loden leidingen. Deze loden leidingen werden gebruikt tijdens de aanleg van drinkwatersystemen in woningen. De installatiemonteurs die zich bezighielden met het plaatsen van loden leidingen werden ook wel loodgieters genoemd. Daarom wordt de naam loodgieter vandaag de dag nog gebruikt voor installatiemonteurs die waterleidingen plaatsen. Alleen worden nu geen loden leidingen meer aangebracht in woningen maar kunststof leidingen. Het probleem is echter dat veel woningen in Nederland nog wel oude loden leidingen bevatten en die kunnen gezondheidsproblemen opleveren.

Het water dat door loden leidingen stroomt neemt kleine deeltjes lood op. Dit lood is schadelijk voor de gezondheid van mensen. Vooral voor baby’s en kinderen tot 7 jaar kan lood in het drinkwater erg schadelijk zijn. Bij deze groepen tast lood de hersenen aan. Daardoor kan het IQ met 2 tot 5 punten dalen. Verder is lood ook voor volwassenen is lood ongezond. Lood kan bij volwassenen leiden tot een verhoogde bloeddruk en nierfalen. De Gezondheidsraad geeft aan dat in Nederland tussen de 230.000 en 460.000 mensen uit loden waterleidingen drinken. Van hen zijn tienduizenden jonger dan 8 jaar aldus de Gezondheidsraad. Er wordt nog gekeken naar oplossingen waardoor de loden waterleidingen vervangen kunnen worden op een korte termijn.

Wat kost vervangen van loden waterleidingen?

Het vervangen van loden waterleidingen uit woningen moet worden gedaan door een erkend installateur. Gemiddeld kost het vervangen van loden leidingen ongeveer 1400 euro per woning. Deze kosten zijn voor de eigenaar van de woning. Ook wanneer de woning verhuurd wordt zal de eigenaar van de woning de kosten voor het verwijderen van de loden leidingen moeten betalen. De meeste loden leidingen zijn aanwezig in oude woningen die voor 1945 zijn gebouw en geïnstalleerd door loodgieters. Ook in woningen die tussen 1945 en 1960 zijn gebouwd komen nog wel leidingen voor die van lood zijn gemaakt en gebruikt worden als drinkwaterleiding. Het is verstandig om deze leidingen te vervangen.

Is het verwijderen van loden leidingen verplicht?
Het laten verwijderen van loden leidingen is niet verplicht. Wel is duidelijk geworden uit onderzoek van de Gezondheidsraad dat het drinken van drinkwater uit loden leidingen gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Met name voor jonge kinderen en ongeboren kinderen die nog in de baarmoeder zitten van zwangere vrouwen lopen een risico als ze met lood vervuild drinkwater drinken. Als een zwangere vrouw met lood vervuild drinkwater opdrinkt zal dat ook gezondheidsschade kunnen opleveren voor het nog ongeboren kind. Het verwijderen van loden leiding wordt daarom dringend aanbevolen vanuit de Gezondheidsraad maar ook vanuit de overheid.

De overheid gaat in 2019 mogelijk subsidies invoeren die er voor moeten zorgen dat eigenaren van woningen met loden waterleidingen deze zo spoedig mogelijk gaan vervangen. Daarnaast denkt de overheid nog na over andere maatregelen. Zo zou bij de verkoop en verhuur van woningen duidelijk moeten worden aangegeven of er loden leidingen in het gebouw aanwezig zijn.

Tussen de 100.000 en 200.000 woningen hebben loden leidingen in 2019

Tot ongeveer 1945 werden de meeste woningen en andere gebouwen voorzien van loden leidingen voor de drinkwatervoorziening. Deze leidingen werden aangebracht door installatiemonteurs die toen nog toepasselijk loodgieters werden genoemd. Ook tussen 1945 en 1960 werden sommige woningen in Nederland nog wel voorzien van loden leidingen. Deze leidingen zijn in 2019 nog in ongeveer 100.000 tot 200.000 woningen aanwezig. De Gezondheidsraad heeft in november 2019 een advies aan het kabinet uitgebracht om huiseigenaren te stimuleren de laatste loden waterleidingen in oude woningen te saneren.

Daarvoor zou een subsidie moeten worden verstrekt. Daarnaast zou er ook een meldingsplicht moeten worden vastgelegd. Door deze meldingsplicht zouden huurders maar ook kopers op de hoogte worden gebracht van de aanwezigheid van loden leidingen in een woning. Het drinken van water uit loden leidingen is niet gezond. Met name ongeborenen, zuigelingen en kinderen tot zeven jaar oud zouden gezondheidsproblemen kunnen krijgen door langdurige loodinname. Volgens de gezondheidsraad zouden deze groepen door de langdurige loodinname een afname van het IQ met 2 tot 5 punten kunnen krijgen.

Zuigelingen die flesvoeding krijgen met door lood vervuild drinkwater zijn kwetsbaar. Ook zwangere vrouwen die met lood vervuild drinkwater binnen krijgen kunnen onbewust het gezondheidsrisico voor hun ongeboren kinderen vergroten. De Gezondheidsraad adviseert bewoners van woningen met loden leidingen die tot een risicogroepen behoren alleen nog flessenwater te gebruiken.