Wat leer je op de opleiding VAPRO D en wat kun je met deze opleiding?

De procesindustrie is een industrie waarin verschillende processen worden uitgevoerd. Kenmerkend voor de procesindustrie is de industriële omgeving waarin de werknemers werken. De functies in de procesindustrie zijn divers. Binnen de procesindustrie zijn productiekrachten werkzaam maar ook operators en technici. Al deze mensen voeren taken uit ter bevordering van het proces. Een hoogwaardig productieproces met een goed rendement en kwalitatief uitstekende producten staan hierbij centraal. De procesindustrie is een unieke werkomgeving. Deze werkomgeving laat zich moeilijk vergelijken met andere werkomgevingen. Daarom zijn er weinig reguliere opleidingen die geschikt zijn voor werknemers in de procesindustrie. Voor de procesindustrie zijn daarom speciale aanvullende opleidingen ontwikkelt. Een bekend voorbeeld van deze opleidingen zijn de VAPRO opleidingen. De VAPRO opleidingen zijn er in verschillende niveaus. Het laagste niveau is de VAPRO basisoperator opleiding. Deze opleiding is op mbo niveau 1. Een niveau hoger is de VAPRO A opleiding, die op mbo niveau 2 is. Nog weer hoger is VAPRO B op mbo 3 niveau. Dan volgt de VAPRO C op mbo niveau 4. Tot slot is er de VAPRO D. Deze opleiding is op HBO niveau, op Bachelor niveau zoals dat tegenwoordig internationaal wordt genoemd.

Lesstof van VAPRO D
VAPRO D wordt een duale opleiding genoemd omdat deze opleiding werken en leren combineert. Hierdoor leren de deelnemers aan de opleiding meteen de theorie in de praktijk toe te passen. Dit gebeurd onder andere doormiddel van praktijkopdrachten en praktijkstudies. De opleiding VAPRO D duurt over het algemeen twee jaar. Het is echter mogelijk om door te leren tot Bachelor of Engineering hieraan is de titel Ingenieur Chemische Technologie verbonden. De totale opleiding duurt dan ongeveer vier jaar.

De lesstof op de VAPRO D opleiding is op HBO niveau dit in tegenstelling tot de andere VAPRO opleidingen die op mbo niveau zijn. Door dit HBO niveau zijn er wel toelatingseisen van toepassing voordat men met de opleiding VAPRO D mag starten. Iemand moet in bezit zijn een VAPRO C of een afgeronde MBO opleiding Procestechnologie. Ook mensen met een opleiding MBO Algemene Operationele Techniek kunnen zich inschrijven voor VAPRO D. Mocht iemand niet in bezit zijn van deze opleidingen maar wel een gelijkwaardige opleiding en relevante werkomgeving hebben dan kan hij of zij ook in aanmerking komen voor VAPRO D. Dit wordt dan afzonderlijk bekeken.

De inhoud van de VAPRO D opleiding is gericht op een aantal onderwerpen. Het onderwerp procestechniek komt aan bod omdat de processen in een productiebedrijf grotendeels om techniek draaien. Daarnaast komt procesbeheersing aan de orde. Deelnemers leren in dit onderdeel van de opleiding hoe ze processen kunnen beheersen, controleren en aansturen. Vervolgens komen ook managementvakken aan de orde zoals bedrijfsmanagement. Een bedrijf in de procesindustrie moet worden aangestuurd hiervoor zijn verschillende management modellen nodig. Medewerkers met VAPRO D moeten over het algemeen in de praktijk mensen aansturen. Daarvoor zijn vaardigheden nodig die onder andere in deze opleiding worden aangeleerd.

Milieuaspecten vormen ook een belangrijk onderdeel van moderne bedrijfsvoering in de procesindustrie. Daarom wordt ook aan dit onderwerp aandacht besteed in de opleiding VAPRO D. Omdat binnen de procesindustrie veel chemische processen plaatsvinden is kennis van scheikunde van belang. Daarom komt ook dit vakgebied aan bod in de opleiding evenals natuurkunde en wiskunde.

Wat kun je met een VAPRO D opleiding?
Na het behalen van een VAPRO D opleiding heeft de afgestudeerde een brede kennis van procestechnologie. Hij of zij weet welke processen er kunnen plaatsvinden in de procesindustrie. Daarnaast heeft de VAPRO D-er ook geleerd hoe deze processen beheerst kunnen worden. Door het onderdeel bedrijfsmanagement van de VAPRO D opleiding heeft de afgestudeerde ook ervaring in het managen en aansturen van bedrijfsprocessen. Deze complete mix van kennis en ervaring zorgt er voor dat werknemers met VAPRO D breed ingezet kunnen worden in een bedrijf in de procesindustrie.

Over het algemeen ziet men VAPRO D medewerkers in een leidinggevende of aansturende functie. Hierbij kan gedacht worden aan wachtchefs en aan leidinggevenden die projecten coördineren. Ook in diverse staffuncties zijn mensen met een VAPRO D opleidingsachtergrond werkzaam. Dit kunnen bijvoorbeeld mensen zijn op een kwaliteitsafdeling. Ook in commerciële functies kunnen mensen met een VAPRO D opleiding worden ingezet. Dan wordt deze opleiding over het algemeen wel aangevuld met commerciële opleidingen.

VAPRO D, Lean manufacturing en Six Sigma
VAPRO D vormt een belangrijke basis voor mensen die in een leidinggevende of aansturende functie werken in de procesindustrie. Deze mensen moeten goed inspelen op de ontwikkelingen die plaatsvinden in deze dynamische omgeving. Binnen de procesindustrie vinden namelijk verschillende ontwikkelingen plaats. Dit is niet alleen de laatste jaren het geval. Al sinds de industriële revolutie aan het begin van de twintigste eeuw hebben nieuwe technologieën en ontwikkelingen er voor gezorgd dat er veranderingen hebben plaatsgevonden in de industrie. Deze veranderingen bestaan onder andere uit de invoering van de transportband. Daarnaast zijn er ook verschillende nieuwe machines ontwikkelt waardoor het werk sneller en nauwkeuriger kan worden verricht.

Productieprocessen worden moderner en sneller. Dit vereist ook een andere werkwijze en denkwijze van het personeel. Daarom worden in de procesindustrie verschillende managementmodellen ingevoerd. Deze managementmodellen zijn meestal gebaseerd op oudere managementmodellen. Een voorbeeld hiervan is Lean manufacturing. Deze moderne benadering van de bedrijfsbeheersingsprocessen is gebaseerd op scientific management. Het scientific management is bij diverse bedrijven ingevoerd aan het begin van de twintigste eeuw. Deze methode is gericht op het wetenschappelijk benaderen van werkprocessen in een bedrijf.

Lean manufacturing  gaat verder dan scientific management. De theorie van Lean manufacturing is gericht op het reduceren van verspilling tijdens het productieproces. Managers zullen de werkvloer goed moeten aansturen en zullen daarbij een belangrijk bijdrage moeten leveren aan het verbeteren en optimaliseren van het proces. Een belangrijke theoretische basis hiervoor wordt geleverd door VAPRO D. Deze kennis en ervaring kan echter worden verrijkt door het volgen van een opleiding Lean manufacturing of Lean management. Hierdoor leren managers hoe ze verspilling in een bedrijf kunnen tegen gaan en daarnaast productieprocessen kunnen optimaliseren. De wens van de klant staat hierbij centraal. Het bedrijfsproces moet er op gericht zijn die kwaliteit te leveren die de klanten verlangen. Daarnaast moet rekening worden gehouden met levertijden. Het reduceren van de voorraden door just in time productiemanagement zorgt ook voor een belangrijke kostenbesparing.

Ondanks de vele inspanningen en hoogwaardige technieken die een bedrijf gebruikt kan het voorkomen dat er problemen ontstaan in de productie. Levertijden kunnen niet worden gehaald of machines kunnen regelmatig storingen hebben. De managers van bedrijven in de procesindustrie dienen daar goed op te anticiperen. Hiervoor zijn ook verschillende theorieën ontwikkelt. Een bekend programma dat gericht is op het vergroten van de kwaliteit en het optimaliseren van werkprocessen is de Six Sigma methode. Deze methode leert managers hoe ze effectief problemen kunnen oplossen door gebruik te maken van projectteams. Binnen een projectteam zijn verschillende medewerkers aanwezig die allemaal een bepaald vakgebied hebben of expertise. Six Sigma heeft verschillende niveaus. De opleidingen van Six Sigma verschillen ook. Het niveau van Six Sigma opleidingen wordt aangegeven in een bepaalde kleur band. Zo zijn er de yellow belt, de green belt en de black belt. Daarnaast zijn er ook nog andere kleuren banden.

Een manager in de procesindustrie kan zijn meerwaarde voor het bedrijf vergroten wanneer hij of zij een VAPRO D opleiding heeft gevolgd aangevuld met een Lean managementopleiding en een Six Sigma opleiding. Deze drie opleidingen vormen een ideale mix voor een moderne manager in de procesindustrie.

Wat doet een operator of machineoperator in de procesindustrie?

Operators zijn werknemers die in een fabriek een machine bedienen. Een fabriek is een industriële omgeving waarin verschillende processen en bewerkingen worden uitgevoerd op materialen, halffabricaten en producten. Deze bewerkingen werden voor de industriële revolutie vrijwel geheel door mensen gedaan. De industriële revolutie bracht verandering in productieprocessen. In plaats van handwerk en oude ambacht werden werkzaamheden overgenomen door machines. Productieprocessen werden gemechaniseerd. Hierdoor kon men in fabrieken meer produceren in een kortere tijd. Daarnaast zorgt mechanisering van productieprocessen er voor dat de kwaliteit van producten vrijwel constant wordt.

Bedrijven die gebruik maken van machines voor het uitvoeren van productieprocessen vallen onder de procesindustrie. Deze industrie is een brede bedrijfssector waaronder verschillende bedrijven vallen. De producten die in de procesindustrie worden vervaardigd zijn verschillend daarom is de procesindustrie opgedeeld in verschillende industrieën. Hierbij kan gedacht worden aan de chemische industrie, de farmaceutische industrie, de voedingsmiddelenindustrie en de zuivelindustrie. Er zijn echter ook andere industrieën die bijvoorbeeld gericht zijn op het produceren van gebruiksvoorwerpen en speelgoed. De producten die geproduceerd worden in de procesindustrie zijn divers daarom zijn de machines die de bewerkingen uitvoeren verschillend. De machines moeten echter aangestuurd worden door ervaren personeel: de operators. Deze personeelsleden vormen een belangrijke groep in de procesindustrie. Operators worden ook wel machineoperators genoemd. Daarnaast zijn er ook procesoperators in bedrijven aanwezig die complete processen aansturen.

Wat zijn de werkzaamheden van een operator of machineoperator?
Een operator bedient een machine of een aantal machines in een fabriek. Hij of zij zorgt er voor dat de machine de gewenste bewerking uitvoert op het product. Daarnaast moet de operator er voor zorgen dat de machine de juiste aantallen draait en kwaliteit levert. Operators moeten daarom goed de machine in de gaten houden. Indien nodig moeten ze bepaalde instellingen van de machine bijstellen zodat kwaliteit en aantallen worden geleverd die gewenst zijn. De machines moeten daarvoor regelmatig worden gecontroleerd maar de producten ook. De kwaliteitscontroles kan de operator zelf doen maar het is ook mogelijk dat daarvoor een speciale kwaliteitscontroleur aanwezig is.

Een operator moet verstand hebben van een machine en moet daarnaast ook verstand hebben van het algehele proces. Deze kennis kan in de praktijk worden geleerd maar het is ook goed mogelijk dat de operator aanvullende cursussen en opleidingen krijgt waardoor deze nog beter op de hoogte raakt van de machine. Operators zijn er op verschillende niveaus. Hieronder worden een aantal voorbeelden genoemd van verschillende operatorfuncties:

  • Assistent operators. Er zijn operators die als assistent operator worden ingezet. Deze operators assisteren een ervaren allround operator. Assistent operators hebben over het algemeen minder ervaring dan ervaren allround operators en zijn daarnaast meestal ondersteunend aanwezig bij het bedienen van een machine.
  • Allround operators. Allround operators worden breder ingezet in productiebedrijven. Meestal stuurt een allround operator meerdere machines aan. Daarnaast kan een allround operator ook assistent operators aansturen. Verder kan een allround operator ook productiekrachten aansturen die werkzaam zijn aan de productielijn. De technische kennis van allround operators is over het algemeen goed. Daarom kunnen ze ook eerstelijnsstoringen oplossen en assisteren bij het oplossen van grote en complexe storingen.
  • Leidinggevende operators. In verschillende bedrijven zijn ook leidinggevende operators werkzaam. Deze operators sturen meestal een aantal allround operators aan. Ze moeten goed overzicht bewaren en het proces bewaken. Leidinggevende operators hebben verstand van verschillende machines en processen die plaatsvinden in productiebedrijven. Ze hebben een goed beeld van kwaliteit en veiligheid en zijn in staat om mensen aan te sturen.
  • Procesoperators. Er zijn binnen grote productiebedrijven ook procesoperators aanwezig. Deze controleren het proces. Meestal zitten procesoperators achter grote beeldschermen waarop informatie verschijnt over de voortgang van productieprocessen. Procesoperators controleren het proces en doen meestal ook kwaliteitsmetingen. Hierdoor leveren ze een belangrijke bijdrage aan procesbeheersing. Wanneer er problemen ontstaan in het proces moet een procesoperator daar op anticiperen. Dit doet hij of zij meestal in overleg met machineoperators en de technische dienst.

VAPRO opleidingen voor operators in de procesindustrie
Kennis is een belangrijk aspect voor het werken in de procesindustrie. De procesindustrie is een werkomgeving die in sterke mate afwijkt van andere werkprocessen. Daarom worden operators door veel industriële bedrijven specifiek opgeleid voor het uitvoeren van werk in de productieomgeving. VAPRO opleidingen worden hiervoor in de praktijk veel gebruikt. Er zijn verschillende VAPRO opleidingen. Het niveau van de VAPRO opleiding is verbonden aan de werkzaamheden en bevoegdheden van de operator.

  • De opleiding VAPRO basisoperator wordt in de praktijk meestal aangeboden aan assistent operators die onder een ervaren operator werken bij een machine.
  • De opleiding VAPRO A leert de operator hoe hij of zij zelfstandig machines kan bedienen in een industriële omgeving.
  • De opleiding VAPRO B is een opleiding die er voor zorgt dat operators meerdere machines kunnen en mogen bedienen. Daarom wordt VAPRO B meestal aangeboden aan allround operators. Deze allround operators hebben in de praktijk vaak ook ervaring met het ombouwen van machines en het verhelpen van eerstelijnsstoringen.
  • De opleiding VAPRO C is geschikt voor operators die als leidinggevende aan de slag gaan. Deze leidinggevende operators zullen in hun werk ook andere operators moeten aansturen en moeten daarnaast overzicht houden op het gehele proces. Medewerkers met VAPRO C kunnen ook ingezet worden als wachtchef.
  • De opleiding VAPRO D wordt over het algemeen aangeboden aan medewerkers die als managers werken op de werkvloer of op kantoor. VAPRO D wordt gebruikt voor middenkader functies en technici. De meeste operators hebben voor de uitoefening van hun functie geen VAPRO D nodig.

VAPRO opleidingen zijn verschillend in niveau. Daarnaast kunnen VAPRO opleidingen ook nog specifiek gericht zijn op een bepaalde tak van de industrie. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan VAPRO opleidingen die specifiek gericht zijn op de voedingsmiddelenindustrie of de chemische industrie. Veel bedrijven kiezen er voor om VAPRO opleidingen binnen hun eigen muren te houden. Door VAPRO opleidingen op de werkvloer te houden leren deelnemers aan de opleiding meteen de kennis toe te passen op de werkvloer.

Operators en Lean manufacturing en Six Sigma
Operators hebben een belangrijke invloed op de processen die plaatsvinden in de procesindustrie. Het bedienen van machines is een wezenlijk onderdeel van een productieproces. Als de machine goed draait en weinig fouten maakt kan een bedrijf kwalitatief hoogwaardige producten produceren. Daarnaast kan een goed werkende machine ook sneller produceren waardoor hoge productieaantallen worden bereikt. De kennis die een operator heeft van een machine kan doormiddel van trainingen worden verbetert. Er is echter ook kennis nodig van het gehele productieproces waar de operator een onderdeel van vormt. Het gehele productieproces moet goed draaien. Daarbij moet verspilling worden voorkomen.

Doormiddel van Lean manufacturing kan men de verspilling aanpakken in een bedrijf. De operator kan in een Lean training of Lean opleiding leren hoe hij of zij kan bijdragen aan het reduceren van verspilling op de werkvloer. Het reduceren van verspilling is slechts één aspect van de effectiviteit van een industrieel bedrijf. Er zullen echter ook regelmatig problemen en vraagstukken ontstaan die effectief moeten worden opgelost om de kwaliteit van de producten te waarborgen. Hiervoor worden Six Sigma trainingen geboden. Doormiddel van deze trainingen kunnen operators in projectverband problemen en vraagstukken oplossen. Six Sigma kan worden aangeboden aan verschillende niveaus in een bedrijf. Het ervaringsniveau van iemand die een Six Sigma opleiding heeft gehad wordt aangetoond in een bepaalde kleur band. Voorbeelden van Six Sigma niveaus zijn yellow belt, green belt en blach belt. Operators kunnen met Six Sigma een bijdrage leveren aan het optimaliseren van het proces.

Een ideale combinatie ontstaat wanneer operators een VAPRO opleiding hebben gehad en daarnaast een opleiding hebben genoten op het gebied van Lean manufacturing. Als men daar ook nog Six Sigma koppelt ontstaat een compleet pakket waarmee de operator professioneel kan functioneren in een organisatie. Steeds meer bedrijven in de industrie kiezen er voor om operators te voorzien dan deze opleidingen.  De kwaliteit in de procesindustrie gaat hierdoor omhoog. Dit is een belangrijke stap in de goede richting voor de maakindustrie.

Wat leer je op de opleiding VAPRO C en wat kun je met deze opleiding?

In de procesindustrie worden verschillende werkzaamheden uitgevoerd. Deze werkzaamheden houden verband met de positie die iemand heeft met betrekking tot het aansturen, controleren en verbeteren van de processen die plaatsvinden in de industrie. Voor het uitvoeren van werkzaamheden in de procesindustrie is kennis nodig. Zonder kennis bestaat de kans op fouten in de procesindustrie en daarnaast kan door gebrek aan kennis het veiligheidsrisico worden vergroot. Doormiddel van VAPRO opleidingen kan de kennis van werknemers in de procesindustrie op niveau worden gebracht. Een opleiding die men hiervoor kan volgen is de opleiding VAPRO basisoperator. Deze opleiding is op mbo niveau 1. Een opleidingsniveau hoger is VAPRO A, deze is op opleidingsniveau 2 en leert deelnemers basisvaardigheden aan voor het werken als operator. Nog een opleidingsniveau hoger is VAPRO B, deze opleiding is voor allround operators die sturing en controle bieden in processen. Als men nog een hoger opleidingsniveau wenst komt men op VAPRO C. Dit is een opleiding die voor leidinggevende op de werkvloer is bedoelt. VAPRO C wordt onder andere aangeboden aan hoofdoperators en chefs die werken in productiebedrijven.

Lesstof voor de opleiding VAPRO C
De lesstof voor een VAPRO C opleiding is op mbo niveau 4. Daarmee is deze opleiding hoger dan een VAPRO basisoperatoropleiding, VAPRO A en VAPRO B. Medewerkers die in bezit zijn van een VAPRO C diploma hebben over het algemeen meer bevoegdheden dan medewerkers met een lager VAPRO opleiding. In een VAPRO C opleiding leert de deelnemer belangrijke vaardigheden en theorie. Dit wordt onder andere geleerd doormiddel van theoriemomenten en praktijklessen. In een VAPRO C opleiding komen onder andere procestechniek en procesbeheersing aan de orde.

Een proces kan niet zonder techniek en daarnaast moet het proces goed beheerst worden om de gewenste producten en de gewenste productie te leveren. Het proces van een bedrijf in de industrie moet echter goed onderhouden worden. Wanneer men nalatig is in het procesonderhoud zal dat gevolgen hebben voor de kwaliteit en continuïteit van de productie. Daarom wordt in een VAPRO C opleiding aandacht besteed aan procesonderhoud.

Iemand met een VAPRO C opleiding zal in de praktijk meestal verantwoordelijkheid dragen over meerdere personen en machines. Dit vereist de nodige managementvaardigheden. Daarnaast zal een leidinggevend operator of chef goed moeten kunnen aansturen en coördineren. De aansturing kan op verschillende aspecten tegelijk plaatsvinden zoals kwaliteit en logistiek. Daarnaast kan iemand met VAPRO C ook aansturing bieden op het onderhoud en de technische aspecten van machines die onder zijn of haar verantwoordelijkheid vallen.

Communicatietalent en organisatievaardigheden komen hierbij goed van pas. Daarom worden deze vaardigheden tijdens een VAPRO C opleiding getraind. Verder vinden in een bedrijf in de procesindustrie meestal verschillende processen plaats en wordt er gebruik gemaakt van diverse technieken daarom is de basiskennis die ten grondslag ligt aan chemie en techniek belangrijk. Deze basiskennis wordt onder andere geboden in de opleiding VAPRO C in de vakken wiskunde, natuurkunde en scheikunde.

Wat kun je met de opleiding VAPRO C?
VAPRO C is voor verschillende werknemers in de procesindustrie bestemd. Hierbij kan gedacht worden aan operators die leiding moeten geven aan andere operators. Ook wordt de opleiding VAPRO C aangeboden aan technische medewerkers die verschillende installaties moeten bedienen en onderhouden. Werknemers met VAPRO C worden in de praktijk meestal ingezet voor het aansturen van complexe processen in een industrieel bedrijf. Hiervoor is meestal specifieke kennis nodig. Het kennisniveau van werknemers met VAPRO C is daarom ook hoog.

Medewerkers met VAPRO C dragen over het algemeen verantwoordelijkheid. Deze verantwoordelijkheid kan zowel gericht zijn op het aansturen van medewerkers als het aansturen van machinale processen. Hierbij wordt onder andere aandacht besteed aan de economische aspecten zoals de input en output van machines. Daarnaast wordt aandacht besteed aan eventuele fouten die tijdens het productieproces ontstaan. Medewerkers met VAPRO C zijn niet alleen controleurs van processen in de procesindustrie. Ze zijn ook bewakers van processen. Ze moeten er voor zorgen dat er verantwoord geproduceerd wordt.

Verantwoord produceren heeft ook te maken met milieu. Processen moet dusdanig worden uitgevoerd dat er weinig overtollig afval ontstaat. Daarnaast mogen geen schadelijke stoffen in het milieu terecht komen. Een leidinggevend operator is zich hiervan bewust en stuurt zijn collega’s aan op een milieuverantwoorde bedrijfsvoering.

Naast milieu is ook veiligheid een belangrijk aspect van de bedrijfsvoering. Ongevallen in een organisatie moeten zoveel mogelijk worden voorkomen. Een bedrijf is verplicht om er alles aan te doen om te voorkomen dat er ongelukken met werknemers ontstaan. Hiervoor worden speciale veiligheidstrainingen gegeven en worden werknemers op de werkvloer aangesproken op houding en gedrag met betrekking tot veiligheid. Van medewerkers met VAPRO C kan worden verwacht dat de een voorbeeldfunctie uitoefenen. In de rol van leidinggevend operator of wachtchef kunnen ze een belangrijke invloed uitoefenen op het veiligheidsbeleid op de werkvloer.

Iemand met VAPRO C zal in de praktijk ook regelmatig administratieve werkzaamheden moeten verrichten. Kwaliteitscontroles en productieaantallen worden in verschillende programma’s verwerkt. Doormiddel van statistieken kan worden bijgehouden hoe de ontwikkelingen in het productieproces verlopen. Deze statistieken kunnen vervolgens weer aan het hogere management worden gepresenteerd.

Als de cijfers en berekeningen een ongunstig beeld weergeven van het productieproces zal de leidinggevende actie moeten ondernemen. Meestal is de direct leidinggevende iemand met VAPRO C. Deze persoon moet daarom in staat zijn om medewerkers aan te spreken op hun werkhouden. Indien nodig moet hij de medewerkers onder druk zetten zodat gewenst gedrag wordt getoond.  

VAPRO C, Lean manufacturing en Six Sigma
Medewerkers met VAPRO C dragen over het algemeen verantwoordelijkheid op de werkvloer. Daarnaast hebben deze leidinggevende operators of wachtchefs veel verstand van de processen waar zij verantwoordelijk voor zijn. De aansturing van werknemers en bedrijfsprocessen is door de jaren heen verandert. Ten tijden van de industriële revolutie werden verschillende productieprocessen gemechaniseerd. Machines namen de rol van werknemers over en er kon in grotere aantallen producten worden vervaardigd. De massaproductie deed zijn intrede. Dit zorgde voor een andere aansturing van personeel.  Aan het begin van de twintigste eeuw werd scientific management toegepast om bedrijfsprocessen te beheersen en te optimaliseren.

Veel theorieën over bedrijfsvoering zijn op het scientific management van Taylor gebaseerd. Zo ook de theorie met betrekking tot Lean manufacturing. Hierbij wordt getracht de verspilling in bedrijfsprocessen te reduceren of zelfs geheel te elimineren.

In de Lean aanpak wordt goed gekeken naar bedrijfsprocessen die wel belang hebben voor de klant en de bedrijfsprocessen die geen belang hebben voor de klant. Hierbij staat de vraag centraal: “voor welke processen wil de klant betalen en welke niet?” De processen die niet betaald worden en niet bijdragen aan de kwaliteit en veiligheid van het bedrijf moeten inkrimpen om het rendement van het bedrijf te vergroten. Afval moeten worden gereduceerd en de energielasten moeten omlaag. Men moet zuiniger produceren en daarbij de kwaliteit niet uit het oog verliezen. Lean manufacturing vereist veel van een bedrijf. Iemand met VAPRO C is een belangrijk kennisbaken voor het invoeren van Lean managementprincipes.

Werknemers met VAPRO C kunnen goed aangeven welke machines en processen goed draaien en welke beter zouden kunnen draaien. Daarnaast kunnen ze doormiddel van verbetervoorstellen en rapportages hun visie met betrekking tot de bedrijfsvoering motiveren. Deze informatie is van groot belang voor de invoering van Lean management.  

Daarnaast zijn werknemers met VAPRO C als leidinggevenden op de werkvloer een belangrijke schakel in het uitdragen van het Lean management op de werkvloer. Ze vervullen een voorbeeldrol en zijn daarnaast het eerste aanspreekpunt voor de productie. In de verbetervoorstellen van leidinggevende operators en wachtchefs kunnen ook tips en ideeën worden meegenomen van operators en productiekrachten. Hierdoor wordt betrokkenheid en draagvlak binnen de organisatie bewerkstelligd.

Het is echter ook mogelijk dat in het productieproces fouten ontstaan. Six Sigma opleidingen kunnen er voor zorgen dat leidinggevenden in de procesindustrie effectief problemen oplossen. Dit kan onder andere door een projectmatige aanpak. Er zijn verschillende Six Sigma opleidingen. Zo zijn er opleidingen die gericht zijn op de uitvoerende laag en de leidinggevende laag binnen een bedrijf. Six Sigma opleidingen hebben verschillende niveaus. Deze niveaus worden aangegeven in een bepaalde band. Er zijn bijvoorbeeld Six Sigma Yellow Belt, Six Sigma Green Belt en Six Sigma Black Belt opleidingen.

Leidinggevenden met VAPRO C en een Lean opleiding kunnen belangrijke toegevoegde waarde leveren aan het optimaliseren van het bedrijfsproces. Als deze werknemers ook nog een Six Sigma opleiding volgen wordt hun waarde voor het bedrijf nog groter. VAPRO C, Lean en Six Sigma vormen een optimale opleidingsmix voor een professionele leidinggevende in de procesindustrie.

Wat leer je op de opleiding VAPRO B en wat kan je met deze opleiding?

VAPRO B is hoger dan VAPRO A. De VAPRO B opleiding is op mbo niveau 3. Deze opleiding is bestemd voor allround operators die werkzaam zijn in de industrie of productiebedrijven. Daarnaast wordt de opleiding VAPRO B ook aangeboden aan technici die werkzaam zijn in de procesindustrie. Werknemers in de procesindustrie die een opleiding VAPRO B hebben gevolgd kunnen zelfstandig aan de slag. Daarnaast kunnen ze ook productieprocessen bewaken en aansturen. Met VAPRO B leren deelnemers ook onderhoud verrichten aan machines. Daarnaast besteed de opleiding VAPRO B ook aandacht aan complexer onderhoud en het ombouwen van machines. Iemand met VAPRO B kan daarnaast ingezet worden om de kwaliteit te controleren van producten en het maken van rapportages met betrekking tot het verloop van het proces. Een VAPRO B opleiding kan ook worden aangeboden aan operators die in bezit zijn van VAPRO A maar door willen leren om meer verantwoordelijkheid te krijgen. Medewerkers met VAPRO B kunnen in theorie meer verantwoordelijkheid dragen dan medewerkers met een opleiding VAPRO basisoperator en VAPRO A.

Lesstof van VAPRO B opleiding
Deelnemers aan een VAPRO B opleiding krijgen over het algemeen dezelfde opleidingsonderdelen als deelnemers aan een VAPRO A opleiding. Het verschil is echter dat deelnemers aan een VAPRO B opleiding dieper op de stof ingaan. Daarnaast wordt in de VAPRO B opleiding ook aandacht besteed aan het besturen en beheersen van processen. Men is niet langer verantwoordelijk voor de eigen machines maar levert ook een bijdrage aan het algehele proces. Daarvoor is kennis van procestechniek van belang. Ook procesbeheersing is een belangrijk aspect van de opleiding VAPRO B. Processen moeten echter ook onderhouden worden. Daarvoor is specifieke kennis nodig die in de opleiding VAPRO B wordt aangeleerd. Omdat allround operators op verschillende plaatsen in de organisatie kunnen worden ingezet is het belangrijk dat de voldoende kennis hebben van machines. Deze kennis wordt geboden in het opleidingsonderdeel werktuigbouwkunde. Hierbij leert de deelnemer eenvoudige storingen te verhelpen. Daarnaast leert de deelnemer hoe hij of zij de technische dienst kan ondersteunen bij het oplossen van complexe storingen in machines.

Een allround operator draagt meestal meer verantwoordelijkheid dan een basisoperator. Meestal stuurt een allround operator een aantal basisoperators aan. Daarnaast kan een allround operator ook productiekrachten van een productielijn aansturen. De productiviteit en de kwaliteit van deze productielijn is daarom in grote mate afhankelijk van de kennis en toegewijdheid van de allround operator. Deze moet daarom voldoende kennis en vaardigheden hebben om met mensen samen te werken. In de VAPRO B opleiding leert hij of zij communiceren en organiseren.

Het werken in de procesindustrie brengt ook risico’s met zich mee. Er wordt gewerkt met verschillende machines die bewerkingen uitvoeren. Deze machines kunnen veiligheidsrisico’s met zich meebrengen. Een allround operator moet er voor zorgen dat zijn of haar eigen veiligheid gewaarborgd is en dat van alle personeelsleden en andere personen op de werkvloer. Daarom krijgt de allround operator tijden de VAPRO B opleiding specifieke kennis van veiligheidsaspecten die een rol spelen in de industrie. Daarnaast is aandacht voor het milieu. Met name in chemische bedrijven in de procesindustrie is het milieu een belangrijk aspect van de bedrijfsvoering.

Tot slot wordt in de VAPRO B opleiding aandacht besteed aan wiskunde, scheikunde en natuurkunde. Deze vakken vormen de basis van de techniek en chemische processen die plaatsvinden in de procesindustrie. Daarom moet een allround operator of een technisch medewerker in de procesindustrie goed van deze basiskennis op de hoogte zijn.

VAPRO B diploma
Na het volgen van de theorie en de praktijkopdrachten en lessen volgt er een examen. Dit examen bestaat uit een aantal proeven. Als de deelnemer deze proeven succesvol heeft afgerond ontvangt hij of zij het diploma VAPRO B. Dit diploma biedt een belangrijke basis voor het werk in de procesindustrie. Daarnaast is de opleiding VAPRO B een belangrijke basis voor een vervolgopleiding in de industrie. Hierbij is de keuze voor de vervolgopleiding VAPRO C het meest logisch.

Wat kun je met de opleiding VAPRO B?
De opleiding VAPRO B is een belangrijke opleiding voor iedereen die als operator breed ingezet wil worden in een productiebedrijf of in de industrie. Iemand met VAPRO B op zak hoeft meestal in de praktijk niet alleen uitvoerend werk te doen. In de rol van allround operator kan hij of zij ook aansturing bieden aan andere collega’s op de werkvloer. Hierbij zorgt de allround operator er voor dat de processen goed worden uitgevoerd. Daarbij wordt gelet op de input en output van machines. Ook wordt de kwaliteit van de producten goed gecontroleerd. Iemand met VAPRO B draagt daardoor in belangrijke mate bij aan de procesbeheersing en de kwaliteitsbeheersing. Verder wordt door iemand met VAPRO B in de praktijk ook onderhoud verricht aan machines. Hierbij kan gedacht worden aan het aanbrengen van smeermiddelen in de machine, zoals bijvoorbeeld het smeren van lagers. Hierbij moet worden gelet op de viscositeit van de smeermiddelen. Als deze verkeerd is kan de machine vastlopen of kan er slijtage optreden.

Een allround operator oftewel een operator B kan ook machines ombouwen wanneer dat nodig is. Verder kan de operator B ook controle apparatuur bedienen en weet hij of zij verschillende machines en gereedschappen op de werkvloer te gebruiken ten behoeve van de optimalisering van het proces.

Veiligheid en gezondheid van de werknemers is van groot belang op de werkvloer. Volgens de wet is de werkgever verplicht om alles in het werk te stellen om ongelukken op de werkvloer te voorkomen. Ook leidinggevenden op de werkvloer moeten er alles aan doen om hun eigen veiligheid en de veiligheid van hun collega’s te waarborgen. Een allround operator of operator B kan hieraan in belangrijke mate bijdragen. Dit kan onder andere door het instrueren van personeel waar hij of zij verantwoordelijk voor is. Ook kan hij andere personeelsleden wijzen op de veiligheidsrisico’s.

Verder is een allround operator ook een begeleider. Hij of zij begeleid verschillende operators en productiepersoneel. Hierbij kan gedacht worden aan collega’s met een VAPRO basisoperatoropleiding maar ook aan collega’s met VAPRO A. Verder kan een allround operator ook BBL ers en andere medewerkers begeleiden die nog in opleiding zijn. Dit brengt belangrijke verantwoordelijkheden met zich mee.

Een allround operator werkt net als andere operators en productiekrachten in ploegendienst. De meeste productiebedrijven in de industrie werken volcontinue. Dit houdt in dat deze bedrijven bijna nooit stil staan. De machines draaien dag en nacht door. Het personeel dient daarom ook dag en nacht aanwezig te zijn. Daarom wordt in ploegen gewerkt. De allround operator moet er goed voor zorgen dat er een duidelijke overdracht plaatsvindt van de problemen en resultaten die verbonden zijn aan de ploeg waarin hij of zij heeft gewerkt. Hiermee kan een andere allround operator in de volgende ploeg dan rekening houden en hierop kan hij of zij indien nodig anticiperen.

VAPRO B, Lean manufacturing en Six Sigma
De processen in de industrie worden steeds professioneler. Dit komt onder andere doordat er nieuwe machines worden gebruikt en nieuwe technologieën worden toegepast. De techniek staat niet stil maar is dynamisch. Dit is ook het geval met de procesindustrie. De machines vormen hierbij een belangrijk kapitaal waarin veel geïnvesteerd wordt. Er zijn echter maar weinig bedrijven in de procesindustrie aanwezig waarbij machines het werk van mensen compleet hebben overgenomen. Ook vandaag de dag vormen werknemers nog steeds een belangrijk onderdeel van bedrijfsprocessen. Net als in de industriële revolutie worden ook vandaag de dag verschillende management theorieën toegepast om de bedrijfsprocessen te optimaliseren. Lean manufacturing is één van de bekende theorieën die veel wordt toegepast in de bedrijven in de procesindustrie. Lean manufacturing is gebaseerd op het scientific management van Taylor aan het begin van de twintigste eeuw.

De Lean filosofie is gericht op het tegengaan van verspilling in bedrijven. Managers kunnen  deze verspilling niet alleen tegen gaan. Ze zijn daarvoor afhankelijk van de werkvloer. Daarom moet de Lean filosofie breed gedragen worden in een bedrijf. Operators en met name leidinggevende operators hebben in de praktijk meestal een goed beeld van de effectiviteit van productieprocessen. Deze medewerkers kunnen daarom een belangrijke input geven voor Lean management. Voor het uitvoeren van Lean management zal het leidinggevend segment van een bedrijf goed moeten luisteren naar de verbetervoorstellen die leidinggevende operators aandragen. Het bieden van Lean opleidingen aan operators met VAPRO B is daarom een goede investering.

Naast het beperken van verspilling moet ook de kwaliteit van het productieproces worden gegarandeerd. De foutmarge van het productieproces moet zo klein mogelijk worden gemaakt. Daarvoor worden Six Sigma modellen gehanteerd. Six Sigma is gericht op het reduceren van fouten op projectmatige wijze. Er worden verschillende projectgroepen in een organisatie opgericht die gericht zijn op een specifiek onderdeel van het proces. De rangen en standen binnen deze projectgroepen zijn gebaseerd op kennis en ervaring. Het kennisniveau of ervaringsniveau is niet alleen afhankelijk van de Six Sigma opleiding die iemand heeft gevolgd. De kennis houdt namelijk ook verband met de werkzaamheden die iemand verricht en de verantwoordelijkheden die iemand draagt in de uitvoering van zijn of haar werkzaamheden.

Six Sigma opleidingen zijn er op verschillende niveaus. Deze niveaus worden inzichtelijk gemaakt door een belt. Iemand kan bijvoorbeeld een yellow belt hebben. Daarnaast zijn er ook medewerkers met een green belt of een black belt. Dit lijkt in sterke mate op de banden die iemand kan halen in de vechtsport. Als een werkgever aan zijn of haar operators een VAPRO B opleiding biedt is dat een belangrijke basis voor de uitvoering van de werkzaamheden op de werkvloer. Als daarnaast ook nog een Lean opleiding en een Six Sigma opleiding wordt aangeboden ontstaat een totaalpakket waarmee de allround operator op een succesvolle en professionele wijze kan bijdragen aan het optimaliseren van de processen op de werkvloer.