Wat is een voorschakelapparaat (VSA) en waar wordt deze voor gebruikt?

Een voorschakelapparaat is een apparaat dat wordt gebruikt om elektrische stroom door een gasontladingslamp te begrenzen. Meestal wordt er gebruik gemaakt van een smoorspoel. Door het begrenzen van elektrische stroom bij een spoel ontstaan weinig elektrische verliezen. Het voorschakelapparaat wordt gebruikt om er voor te zorgen dat de lamp voldoende stroom krijgt maar niet te veel. Zodra de lamp eenmaal licht afgeeft zal de hoeveelheid elektrische stroom worden verlaagd. Als dat niet gebeurd kan, in bijvoorbeeld een tl-verlichting, een buis uiteenspatten vanwege de te hoge elektrische spanning.

Toepassing van voorschakelapparatuur
Voorschakelapparaat worden in de armaturen van verschillende lampen of verlichtingsbronnen toegepast. Een voorbeeld hiervan is de tl-lamp dit is een gasontladingslamp die is aangesloten op het lichtnet. Hierbij wordt ook gebruik gemaakt van een starter. De starter en het VSA zorgen voor een korte stroomdoorgang in twee gloeidraden. De starter zorgt er voor dat er een piekspanning ontstaat zodat de lamp ontbrand. Maar de piekspanning moet niet te lang duren omdat dan de lamp kapot knalt. Om dit te voorkomen is er een VSA aanwezig. Deze VSA zorgt er voor dat de spanning niet te hoog wordt en binnen de norm blijft. Als er VSA zou worden toegepast in een gasontladingslamp zou de spanning zo hoog worden dat deze er voor zorgt dat de tl-buizen uitelkaar spatten. De VSA is dus een belangrijk onderdeel van de tl-verlichting.

Naast de toepassing in tl-verlichting worden VSA’s ook geplaatst in armaturen voor metaalhalidelampen. Dit zijn hogedrukgasontladingslampen. Verder worden deze apparaten toegepast in fluorescentielampen en in de voet van spaarlampen.

Wat is een TL-starter en hoe werkt deze?

Voor het functioneren van een fluorescentielamp zijn verschillende onderdelen nodig. De starter vormt samen met het voorschakelapparaat een belangrijk onderdeel van de armatuur van de fluorescentielamp. De starter van een TL bestaat uit een buisje waarin een bepaalde vulling is aangebracht. Deze vulling kan neon zijn of kwikdamp. Daarnaast zijn er twee contacten die gemaakt zijn van bimetaal.

Hoe werkt een TL-starter?
Een TL-starter treed in werking bij een elektrische spanning van ten minste 200 volt. Door deze spanning ontstaat er een gasontlading. De gasontlading zorgt er voor dat de bimetalen contacten worden verwarmd. De bimetalen bestaan uit twee verschillende soorten metalen waarbij het ene deel sneller buigt door hitte dan het andere deel van het contact. De bimetalen contacten zijn zo geplaatst dat ze naar elkaar toe buigen door verhitting. Uiteindelijk raken de contactdelen elkaar door de toenemende hitte van de gasontlading.

Kortsluiting
Doordat de twee contacten elkaar raken ontstaat er een gewenste “kortsluiting”. Deze kortsluiting zorgt er voor dat de gasontlading dooft. Vervolgens zullen de bimetalen contactpunten weer afkoelen en naar de oorspronkelijke positie terugkeren.

De kortsluiting die ontstaat is echter gewenst omdat deze kortsluiting er voor zorgt dat er voldoende stroom door de gloeidraden van de gasontladingbuis loopt. Deze stroom zorgt er voor dat de gloeidraden zeer heet worden en gaan gloeien. Hierdoor wordt een elektronenemissie gestart.

Het gloeien van de gasontladingslamp
Als de bimetalen contacten ver genoeg zijn afgekoeld keren ze terug naar de oorspronkelijke positie en wordt het contact dus geopend. Door het openen van het contact ontstaat in samenwerking met het voorschakelapparaat een hoge spanningspuls. Deze zorgt er voor dat de ontlading in de gas-ontladingslamp op gang wordt gebracht. Als deze ontlading goed in werking is getreden zal de spanning over de starter dalen naar 115V. Deze spanning is echter te laag om de gasontlading in de starter opnieuw tot ontsteking te brengen.