Waarom heet een spaarlamp een spaarlamp?

Een spaarlamp is een compact fluorescentie lamp en wordt afgekort met CFL. Deze lamp is in de jaren zeventig ontwikkeld en is in de jaren tachtig op de markt gekomen. De eerste spaarlampen waren vrij kostbaar in de aanschaf. Daarnaast hadden de oude spaarlampen niet een beduidend hoger rendement dan de gloeilampen. Met een spaarlamp ‘bespaarde’ je dus niet veel meer energie dan een gloeilamp. De ontwikkeling van spaarlampen stond echter niet stil. Er ontstonden verschillende generaties spaarlampen. De huidige generatie spaarlampen wordt ook wel de vierde generatie spaarlampen genoemd. Deze spaarlampen zijn wel beduidend energiezuiniger dan de gloeilampen.

Een spaarlamp bespaard
Met een spaarlamp bespaard men omdat deze lamp verhoudingsgewijs weinig energie verbruikt. Daarnaast produceert een spaarlamp ook veel minder warmte dan bijvoorbeeld een gloeilamp. Een gloeilamp is in feite een soort staalkachel die in een fitting past. Omdat gloeilampen zoveel energie verbruiken, is het gebruik van deze lampen in de EU inmiddels verboden. Dat is niet verwonderlijk want lampen verbruiken verhoudingsgewijs veel energie in woningen. Sinds 2012 kan een consument geen spaarlampen meer aanschaffen.

Wat is een spaarlamp precies?
Een spaarlamp is in feite een soort tl lamp. Deze is echter in een speciale vorm geproduceerd. Een spaarlamp past in een normale lampfitting met schroefdraadverbinding. Een spaarlamp is aangesloten op het lichtnet of op een fitting met een andere stroombron. De elektrische stroom gaat door een glazen buis die gevuld is met kwikdamp. De elektronen uit de elektrische stroom botsen tegen de kwikatomen aan en daarbij worden andere elektronen uit de baan gestoten. Bij het terugvallen vande aangeslagen toestand naar de grondtoestand komt energie vrij in de vorm van ultraviolette straling. Deze straling is echter onzichtbaar. Daarom zit aan de binnenkant van de glazen buizen een dun laagje wit poeder. Deze zorgt voor verschillende fluorescenties vandaar de naam compact fluorescentie lamp. De naam spaarlamp wordt gebruikt omdat deze lamp energiebesparend is.

Wat is een voorschakelapparaat (VSA) en waar wordt deze voor gebruikt?

Een voorschakelapparaat is een apparaat dat wordt gebruikt om elektrische stroom door een gasontladingslamp te begrenzen. Meestal wordt er gebruik gemaakt van een smoorspoel. Door het begrenzen van elektrische stroom bij een spoel ontstaan weinig elektrische verliezen. Het voorschakelapparaat wordt gebruikt om er voor te zorgen dat de lamp voldoende stroom krijgt maar niet te veel. Zodra de lamp eenmaal licht afgeeft zal de hoeveelheid elektrische stroom worden verlaagd. Als dat niet gebeurd kan, in bijvoorbeeld een tl-verlichting, een buis uiteenspatten vanwege de te hoge elektrische spanning.

Toepassing van voorschakelapparatuur
Voorschakelapparaat worden in de armaturen van verschillende lampen of verlichtingsbronnen toegepast. Een voorbeeld hiervan is de tl-lamp dit is een gasontladingslamp die is aangesloten op het lichtnet. Hierbij wordt ook gebruik gemaakt van een starter. De starter en het VSA zorgen voor een korte stroomdoorgang in twee gloeidraden. De starter zorgt er voor dat er een piekspanning ontstaat zodat de lamp ontbrand. Maar de piekspanning moet niet te lang duren omdat dan de lamp kapot knalt. Om dit te voorkomen is er een VSA aanwezig. Deze VSA zorgt er voor dat de spanning niet te hoog wordt en binnen de norm blijft. Als er VSA zou worden toegepast in een gasontladingslamp zou de spanning zo hoog worden dat deze er voor zorgt dat de tl-buizen uitelkaar spatten. De VSA is dus een belangrijk onderdeel van de tl-verlichting.

Naast de toepassing in tl-verlichting worden VSA’s ook geplaatst in armaturen voor metaalhalidelampen. Dit zijn hogedrukgasontladingslampen. Verder worden deze apparaten toegepast in fluorescentielampen en in de voet van spaarlampen.