Wat is een CNC Ponsnibbelmachine of PNA?

Een CNC-ponsnibbelmachine is een computer gestuurd apparaat waarmee men voorgeprogrammeerde vormen uit plaatvormig materiaal kan ponsen. Een CNC-Ponsnibbelmachine wordt ook wel een PNA genoemd. De afkorting PNA staat voor ponsnibbelapparaat. In de praktijk bedoelt men met een PNA over het algemeen een CNC gestuurde ponsnibbelmachine. Veel grote bedrijven in de plaatbewerking hebben een ponsnibbelmachine in hun machinepark.

Plaatbewerking met een ponsnibbelmachine
Een ponsnibbelmachine wordt in de metaaltechniek gebruikt om vormen uit een metalen plaat te ponsen. Daarvoor maakt men gebruik van stempels die de gewenste vorm hebben. De stempels worden met een bepaalde druk door de plaat heen geperst. Daarbij snijd het stempel als het ware de gewenste vorm uit. Het stempelen met een ponsnibbelmachine is in feite een eenvoudige metaalbewerkingstechniek.
Men kan deze techniek echter wel gebruiken om complexe vormen uit een metalen plaat te halen. Daarnaast kan men het ponsnibbelproces ook schroefgaten maken in metalen platen. Men kan ponsnibbelen ook gebruiken voor afbramen. Bij het ponsnibbelen kunnen bramen ontstaan net als bij zagen en sommige snijtechnieken. Het is echter mogelijk dat de CNC-ponsnibbelmachine zo wordt ingesteld dat deze bramen direct worden verwijderd waardoor het eindproduct geen scherpe randen heeft.

Wat is CNC?
De afkorting CNC staat voor Computer Numerical Control. Dit betekend dat de machine programmeerbaar is. Plaatbewerking doormiddel van een CNC ponsnibbelmachine gebeurd op basis van een computerprogramma dat over het algemeen wordt gegenereerd uit een Computer-aided manufacturing systeem dat ook wel aangeduid wordt met een CAM-systeem. CAM is in de metaaltechniek vaak gekoppeld aan computer aided design, dit is een eveneens een computergestuurd systeem dat over het algemeen wordt aangeduid met CAD. De CAD tekeningen kunnen door een CNC ponsnibbelmachine worden gelezen.

Daarvoor kan de CNC-machine een rechtstreekse verbinding hebben met het computersysteem waarop de CAD-ontwerpen zijn gemaakt maar het is ook mogelijk dat men de CAD ontwerpen op een USB-stick upload om ze vervolgens door de CNC ponsnibbelmachine te laten uploaden. Door het ponsnibbelen computergestuurd oftewel CNC uit te voeren werkt men meer geautomatiseerd en kan men een hogere productie realiseren. Doormiddel van een CNC ponsnibbelmachine kunnen in een behoorlijk snel tempo vormen uit plaatwerk worden gestempeld. Daarom treft men een PNA, ponsnibbelapparaat of CNC-ponsnibbelmachine over het algemeen aan in grotere metaalbedrijven in de metaalproductie. Hierbij kun je denken aan grote plaatbewerkers die met name vormen uit dunne plaat maken.

Wat is stansen en waar wordt deze bewerking voor gebruikt?

Stansen wordt met name in de plaatbewerking toegepast. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een stansmachine. Met deze machine kunnen vormen uit plaat worden gehaald. Met een stansmachine worden delen van het plaatmateriaal uit de basisplaat geslagen. Dit kan men over het algemeen toepassen bij dunne plaat. Daarnaast kan men de plaat in een bepaalde vorm of hoek zetten doormiddel van stempels.

Stempels
Voor het vervormen van plaat doormiddel van een stansmachine worden stempels in de stansmachine geplaatst. Deze stempels worden door gereedschapsmakers of stempelmakers gemaakt doormiddel van verspanende technieken zoals draaien en frezen. Daarnaast worden onderdelen van stempels nauwkeurig aan elkaar bevestigd doormiddel van verschillende verbindingstechnieken zoals lassen en schroefdraadverbindingen. Bij het stansen maakt men gebruik van een bovenstempel en een onderstempel. Deze stempels moeten goed op elkaar aansluiten wanneer men de stansmachine in werking zet.

Een stempel wordt met grote zorgvuldigheid gemaakt omdat de vorm van het stempel in het plaatmateriaal wordt geslagen. Het stansen gebeurd meestal seriematig. Er worden van een bepaalde vorm meerdere exemplaren gemaakt met behulp van een stansmachine. Een stansmachine wordt in de praktijk meestal gebruikt voor het aanbrengen van verschillende vormen in metalen plaat. Daarom zijn in een metaalbedrijf meestal meerdere stempels aanwezig die in de stansmachine kunnen worden geplaatst. Als men weer de dezelfde producten wil fabriceren kan men de stempels weer opnieuw gebruiken. Hierdoor hoeft een metaalbedrijf niet voor elke productieserie opnieuw stempels te laten maken. Het maken van stempels is namelijk zeer kostbaar omdat het werk specialistisch is.

Toepassing van stansen
Doormiddel van stansen kunnen verschillende producten worden gemaakt. Hierbij kan gedacht worden aan metalen bakjes en gereedschapskisten. Ook auto-onderdelen en machineonderdelen kunnen worden gestanst. Daarnaast kunnen de meest uiteenlopende siervormen worden gestanst met een stansmachine. Deze siervormen kunnen worden gebruikt voor bijvoorbeeld hekwerken en woningdecoratie.

Stansen of ponsen
Stansen lijkt op ponsen. De benaming van deze twee bewerkingstechnieken wordt in de praktijk regelmatig doorelkaar heen gebruikt. Over het algemeen bedoelt men met ponsen het slaan van gaten uit een plaatmateriaal. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het ponsen van gaatjes in een blad papier. Ponsen is het aanbrengen van gaten in plaatmateriaal waarbij de plaat het product is en niet de vorm die tijdens het ponsen uit de plaat wordt geslagen of gesneden.

Bij stansen is de vorm die uit het gat komt het product. De plaat waaruit de vorm wordt gestanst is basismateriaal en zal na afloop worden verwijdert. De gestanste vormen worden indien nodig verder in het productieproces bewerkt of verwerkt.

Wat is ponsnibbelen en wat is een ponsnibbelmachine?

Ponsnibbelen is techniek die wordt gebruikt in de metaalbewerking. Binnen de metaalbewerking wordt het pons-nibbelproces met name gebruikt in de plaatbewerking. Bij het ponsnibbelen maakt men gebruik van een stempel. Het stempel heeft een specifieke vorm en is in de ponsnibbel machine geplaatst door de plaatbewerker of machinebankwerker die de machine bedient.

Stempels in een ponsnibbelmachine
Stempels worden gebruikt om een bepaalde vorm in het metaal te ponsen. Het kleine stempel wordt iedere keer opnieuw in een plaat geduwd waardoor de gewenste vorm wordt uitgestempelt in de plaat. Dit stempelen is in feite het maken van uitsparingen doormiddel van snijden met een bepaalde druk. Stempelen is een eenvoudige plaatbewerkingstechniek waarmee eenvoudige en complexere vormen uit metaal kunnen worden gehaald.

CNC ponsnibbelmachine
Ponsnibbelen kan men doen op een CNC ponsnibbelmachine, deze machine is computergestuurd. Hierdoor kunnen relatief snel vormen uit platen worden gestempeld. De productiesnelheid van een CNC ponsnibbelmachine is groot. Voordat men echter gaat produceren is het belangrijk dat de machine precies ‘weet’ waar de gaten en andere uitsparingen moeten worden aangebracht in de plaat. Een CNC ponsnibbelmachine bepaald de positie aan de hand van technische tekeningen. Deze computertekeningen (CAD) worden ingelezen door de machine. Volgens worden de gaten uitgestanst.

Nabewerking
Door het ponsen kunnen scherpe randen ontstaan bij de uitsparingen. Deze scherpe randen kunnen worden verwijderd doormiddel van trommelen of borstelen. Door deze nabewerking is het product minder scherp en kunnen de producten goed met de handen worden beetgepakt zonder dat er kans is op snijwonden. Over het algemeen is het ondanks de nabewerking toch nog verstandig om handschoenen te dragen wanneer men metalen platen bewerkt.