Wat wordt met cadans bedoelt in de fietstechniek?

In de fietstechniek en wielersport wordt het woord cadans gebruikt om het aantal omwentelingen van de pedalen per minuut aan te duiden. De cadans is bepalend voor de snelheid waarmee de fiets voortbeweegt. Het is echter niet de enige factor die de snelheid van de fiets of fietser bepaald. Ook de omtrek van het wil is van belang evenals de versnelling waarin de fiets is geschakeld.

Lage of hoge cadans
Hoewel sommige fietsen zijn uitgerust met een (elektrische) hulpmotor wordt voor de meeste fietsen nog volledig op de kracht van de fietser vertrouwd om de fiets voort te bewegen. De fietser zal baat hebben bij een goede cadans. Een te lage cadans is bijvoorbeeld slecht voor de knieën want die worden dan te zwaar belast. Een hoge cadans zorgt voor een hoge snelheid waarbij de benen minder snel vermoeid raken. Wielrenners maken bijvoorbeeld gebruik van een cadans van 100 of meer als ze op een vlakke weg rijden. Als ze in de bergen rijden zullen ze trachten om zo dicht mogelijk bij een cadans van 100 te komen maar de weerstand die ze ondervinden door de berghelling op te gaan maakt het wel moeilijker om een dergelijke cadans te bereiken. Daarom kan een wielrenner terugschakelen naar een lagere versnelling.

Hoe wordt de cadans gemeten?
Als men de cadans wil meten zal men daarvoor een fietscomputer moeten gebruiken. Deze moet verbonden zijn aan een cadanssensor. Er zijn ook speciale app’s die kunnen worden gebruik in samenwerking met een cadanssensor om inzicht te geven in de snelheid en afstand die een wielrenner heeft afgelegd.

Wat is een derailleur en waarvoor wordt dit onderdeel gebruikt?

Een derailleur is een onderdeel van een fiets die uitgerust is met versnellingen. Als men kijkt naar de versnellingen van een fiets dan ziet men dat deze bestaan uit tandwielen van verschillende diameters. Als een groot tandwiel een kleiner tandwiel aandrijft zal men versnellen en andersom zal juist de snelheid afnemen. Voor een goed werkende versnelling is het van belang dat de ketting van de fiets om de juiste tandwielen wordt gebracht. Daarvoor is het derailleur als onderdeel op de fiets aangebracht. Met het derailleur kan men het verzet van de fiets beïnvloeden. Er zijn twee verschillende derailleurs:

  • De voorderailleur
  • De achterderailleur

De beide derailleurs worden bedient door een versneller. Bekende merken voor derailleurs zijn de Shimano, SRAM en Campagnolo. Hieronder worden de verschillend tussen de voorderailleur en achterderailleur uitgelegd.

Achterderailleur
Deze derailleur is geplaatst bij de kettingwielen aan de achterzijde van de fiets. Daar zit deze bij de cassette met kettingwielen. Een derailleur heeft zelf echter meestal ook twee kleine kettingwieltjes waarover de fietsketting wordt geleid. Doormiddel van een veermechanisme worden de kettingwieltjes naar achteren gedrukt. Dit zorgt er voor dat de ketting van de fiets op spanning blijft. Dit is van belang want een slappe ketting kan makkelijk van de tandwielen afschieten en daarnaast kan een slappe ketting moeilijk de krachten overbrengen die op de tandwielen wordt uitgeoefend tijdens het fietsen. De derailleur aan de achterkant van de fiets wordt gebruikt voor het op spanning houden van de ketting. Daarom beweegt deze derailleur met de grootte van de kettingwielen mee. Als er naar grotere kettingwielen wordt geschakeld zal men meer ketting nodig hebben dan wanneer men naar kleinere kettingwielen schakelt.

Voorderailleur
De achterderailleur kan niet zonder de voorderailleur werken en andersom ook niet. De voorderailleur moet er namelijk voor zorgen dat de kettingbladen die op de trapas gemonteerd zijn goed kunnen worden gewisseld. In feite is de voorderailleur een soort beugel om de ketting te begeleiden. Daarbij hoeft de voorderailleur de ketting niet op spanning te houden omdat de achterderailleur daarvoor zorgt.