Wat is een tandriemaandrijving?

Een tandriemaandrijving is een aandrijfsysteem die op verschillende manieren in de techniek wordt gebruikt. Er wordt hierbij gebruik gemaakt van een aandrijfriem die is voorzien van speciale riemtanden. De getande riem loopt over in ieder geval twee riemschijven of poelies met buitenvertanding. Over deze riemschijven loopt een getande riem die is voorzien van binnenvertanding. Door deze vertanding slipt de riem niet meer over de riemschijven. Het slippen van aandrijfriemen komt bijvoorbeeld wel vaak voor bij gladde aandrijfriemen. Getande aandrijfriemen worden zowel in motoren gebruikt als voor de eindaandrijving.

Distributieriemen voor auto’s
In verbrandingsmotoren wordt een getande aandrijfriem gebruikt voor een zogenaamde synchrone aandrijving. Een synchrone aandrijving is een aandrijving met een vaste verhouding. Deze vaste verhouding mag nooit worden gewijzigd omdat anders de tanden van de aandrijfriem niet meer goed vallen binnen de tanden van de riemschijven. Een goed voorbeeld hiervan is de aandrijving van de nokkenas. Als de riem van een nokkenasaandrijving niet meer goed zou lopen over de riemschrijven of zou slippen dan gaan de kleppen van de motor niet meer op het gewenste moment open en dicht.

Daardoor wijzigt ook het tijdstip van de ontsteking. Een tandriemaandrijving wordt hierbij gebruikt als een effectieve overbrenging in plaats van een tandwielaandrijving of een kettingaandrijving. Deze laatste twee systemen hebben smering nodig om een vastloper te voorkomen. Als men gebruik maakt van een kettingaandrijving of een tandwielaandrijving zal men deze in een afgesloten deel van de motor moeten plaatsen, namelijk het distributiecarter. Dit hoeft bij een distributieriem niet.  Men dient echter distributieriemen tijdig vervangen. Als men dit niet doet kan de riem breken en zorgt dit er voor dat de inlaatkleppen of uitlaatkleppen stil komen te staan. De krukas blijft dan echter nog draaien. Daardoor blijven de zuigers, die doormiddel van de zuigerstangen aan de krukas verbonden zijn, ook op en neer gaan. Deze zuigers kunnen in die beweging de kleppen raken waardoor er zeer veel schade aan de motor kan worden veroorzaakt. Distributieriemen zijn echter maar een voorbeeld van een tandriemaandrijving.

Aandrijfriem voor motoren
Men kan ook een tandriemaandrijving gebruiken in de vorm van een eindaandrijving. In dit geval vind de tandriemaandrijving plaats van versnellingsbak naar achterwiel. Zo wordt bijvoorbeeld bij motorfietsen bijvoorbeeld soms een tandriem toegepast. Bij motorfietsen wordt echter vaker een metalen ketting toegepast of een zogenaamde cardanaandrijving. Ondanks dat wordt het gebruikt van een aandrijfriem populairder bij motoren omdat deze aandrijfriem veel minder onderhoud vereist dan bijvoorbeeld een aandrijfketting. Er worden bijvoorbeeld aandrijfriemen gebruikt bij een aantal modellen van Harley-Davidson, BMW, Kawasaki en Suzuki. Er zijn ook motormerken die gebruik maken van een getande riem om de nokkenas aan te drijven. Dit zijn bijvoorbeeld de motormerken Rotax en Ducata.

Wat wordt met cadans bedoelt in de fietstechniek?

In de fietstechniek en wielersport wordt het woord cadans gebruikt om het aantal omwentelingen van de pedalen per minuut aan te duiden. De cadans is bepalend voor de snelheid waarmee de fiets voortbeweegt. Het is echter niet de enige factor die de snelheid van de fiets of fietser bepaald. Ook de omtrek van het wil is van belang evenals de versnelling waarin de fiets is geschakeld.

Lage of hoge cadans
Hoewel sommige fietsen zijn uitgerust met een (elektrische) hulpmotor wordt voor de meeste fietsen nog volledig op de kracht van de fietser vertrouwd om de fiets voort te bewegen. De fietser zal baat hebben bij een goede cadans. Een te lage cadans is bijvoorbeeld slecht voor de knieën want die worden dan te zwaar belast. Een hoge cadans zorgt voor een hoge snelheid waarbij de benen minder snel vermoeid raken. Wielrenners maken bijvoorbeeld gebruik van een cadans van 100 of meer als ze op een vlakke weg rijden. Als ze in de bergen rijden zullen ze trachten om zo dicht mogelijk bij een cadans van 100 te komen maar de weerstand die ze ondervinden door de berghelling op te gaan maakt het wel moeilijker om een dergelijke cadans te bereiken. Daarom kan een wielrenner terugschakelen naar een lagere versnelling.

Hoe wordt de cadans gemeten?
Als men de cadans wil meten zal men daarvoor een fietscomputer moeten gebruiken. Deze moet verbonden zijn aan een cadanssensor. Er zijn ook speciale app’s die kunnen worden gebruik in samenwerking met een cadanssensor om inzicht te geven in de snelheid en afstand die een wielrenner heeft afgelegd.

Wat is actieve veiligheid bij machines en voertuigen?

Actieve veiligheid is een term die wordt gebruikt voor alle technische systemen en constructies die aanwezig zijn in en rond een voertuig of machine met het doel: het voorkomen van letsel en ongevallen. Passieve veiligheid verschilt met actieve veiligheid omdat passieve veiligheid gericht is op het beperken van de schadelijke gevolgen tijdens een ongeval. Met name in de voertuigindustrie is actieve veiligheid een zeer bekende term. Actieve veiligheid wordt echter ook toegepast bij machines.

Voorbeelden van actieve veiligheid
Als men het heeft over actieve veiligheid bij auto’s en bedrijfswagens heeft men het meestal over een enorme diversiteit aan technieken en systemen die geïntegreerd kunnen zijn in auto’s.  Zo zijn bijvoorbeeld de banden, wielophanging en vering belangrijk voor de wegligging van het voertuig. Dit heeft invloed op de veiligheid omdat het contact met de weg van groot belang is. Ook het remsysteem is belangrijk, systemen zoals rembekrachtiging, gescheiden remsysteem en antiblokkeersysteem (ABS) zorgen er voor dat de veiligheid wordt vergroot.

Ook een electronic stability program (ESP) vergroot de veiligheid evenals de stuurbekrachtiging. Verlichting zorgt er ook voor dat de veiligheid wordt verbetert en ongelukken worden voorkomen. Door een goede verlichting heeft de bestuurder een beter zicht op het omringende verkeer. Daarnaast is het voertuig ook voor de overige verkeersdeelnemers beter zichtbaar. Een derde remlicht zorgt er voor dat achteropkomende voertuigen goed kunnen zien dat de bestuurder op de rem trapt. Hierdoor kunnen andere weggebruikers tijdig anticiperen.

Ook bij motorfietsen wordt aandacht besteed aan actieve veiligheid.  Ook hierbij is het integraal remsysteem belangrijk evenals het antiblokkeersysteem. Verder zijn spiegels belangrijk voor het zicht van de motorrijder. Verlichting is voor motorfietsen ook van groot belang, omdat het verhoudingsgewijs kleine voertuigen zijn op de weg. Daarom moeten ze goed zichtbaar zijn voor de overige weggebruikers. Verder kunnen motorfietsen ook worden uitgerust met een tyre-pressure monitoring system, een startbeveiliging, tractiecontrole en een slipkoppeling ter verbetering van de veiligheid.

Bij machines kunnen speciale veiligheidssystemen worden aangebracht met behulp van camera’s en sensors die kunnen zien of mensen in de buurt van scherpe of roterende machinedelen komen. De machine kan dan automatisch uitschakelen. Verder kunnen roterende of snijdende machinedelen worden afgeschermd met beschermkappen. Ook is het mogelijk om machines zo te ontwerpen dat ze met twee handen bediend moeten worden zodat mensen niet met één hand in de snijdende delen terecht kunnen komen.

Actieve veiligheid is geen garantie
Actieve veiligheid biedt geen garantie tegen ongelukken. Uiteindelijk zal de bestuurder of de machinebediener zelf een doorslaggevende rol spelen bij het reduceren van de kans op ongelukken. Veiligheid begint bij de mensen zelf. Zij dienen de machines en voertuigen veilig te gebruiken en regelmatig te onderhouden. Goed onderhoud zorgt er namelijk voor dat de kans op ongelukken klein blijft. Daarom is voor auto’s de Algemene Periodieke Keuring APK ingevoerd. Ook machines moeten regelmatig door een erkende instantie worden gekeurd. In Nederland dient men in bezit te zijn van een geldig rijbewijs en dienen machinebedieners van te voren goed geïnstrueerd te zijn over de werking van machines en de risico’s die daaraan verbonden zijn.