Wat is een hoogtemeter en waar wordt een hoogtemeter voor gebruikt?

Een hoogtemeter is een gereedschap dat wordt gebruikt voor het aftekenen in de metaaltechniek. Doormiddel van een hoogtemeter kan men kraslijnen op een werkstuk aanbrengen. Een hoogtemeter is een combinatie van een krasblok en een standmaat. Als men een hoogtemeter goed wil gebruiken dient men er voor te zorgen dat de voet van de hoogtemeter op een zo vlak mogelijke plaat staat. Om die reden wordt een hoogtemeter vaak op een vlakplaat geplaatst.

Waarvoor wordt een hoogtemeter gebruikt?
Een vlakplaat is als het goed is perfect vlak en perfect horizontaal waterpas. Deze plaat is meestal gemaakt van graniet, gietijzer of gietstaal. Hierop zet men de hoogtemeter neer. Een hoogtemeter is een soort schuifmaat. Langs 1 stang of 2 stangen kan men een meetpunt van boven naar beneden schuiven. Een hoogtemeter is uitgerust met een nonius. Deze zorgt er voor dat men tot 0,1 mm nauwkeurig kan aftekenen. Deze nonius zorgt er voor dat de hoogtemeter op een schuifmaat lijkt. De hoogtemeter bevat twee stelschroeven. Één stelschroef wordt gebruikt voor de grove instelling van de gewenste maat en de andere stelschroef wordt gebruikt voor de fijner afstelling. Het is ook mogelijk dat de hoogtemeter een digitaal afleesvenster heeft in plaats van een nonius.

Aftekenen
Met een hoogtemeter kan men op een verticaal vlak zeer nauwkeurig de gewenste maat aangeven. Men kan deze maat meten maar ook bepalen. Met een kraspen kan men vervolgens de maat op het verticale vlak aftekenen.

Wat is theodoliet en waar wordt dit instrument voor gebruikt?

Een theodoliet wordt in de landmeetkunde gebruikt voor het meten van hoeken. Dit hoekmeetinstrument wordt gebruikt voor het meten van verticale en horizontale hoeken. Een theodoliet kan worden gebruikt voor het meten met hoge nauwkeurigheid. De nauwkeurigheid van het meetinstrument is daarvoor van groot belang. Een theodoliet is zorgvuldig geassembleerd maar ondanks dat heeft elk toestel een aantal fouten. Deze fouten verschillen per meettoestel. Daarom moet degene die de theodoliet gebruikt goed weten welke afwijkingen en fouten in het apparaat aanwezig zijn. Daar moet rekening mee gehouden worden als men de theodoliet hanteert.

De vormgeving van de theodoliet is eenvoudig. In feite is het toestel een kijker die kan draaien om twee verschillende assen. De eerste as is verticaal en de tweede as is horizontaal.  Aan deze beide assen zit een systeem, hiermee wordt de hoek gemeten. In de theodoliet is een buisniveau gebouwd, de lijkt op een waterpas. Hierdoor kan de theodoliet waterpas worden gezet. Als de theodoliet waterpas staat is de eerste as in een verticale positie en de tweede as in een horizontale positie. Theodolieten zijn er in twee varianten.

  • De oude variant is optisch-mechanisch. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een ringvormige glasplaat. Op deze glasplaat is een verdeling aangebracht. Met behulp van een index en afleesinrichting kan de juiste waarde op deze verdeling worden gelezen.
  • Tegenwoordig wordt veel gebruik gemaakt van een elektronisch theodoliet wanneer hoeken gemeten moeten worden. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een roterende glazen cirkelrand. Op deze cirkelrand is een vast aantal verdelingen aangebracht. De hoekwaarde wordt geleverd door een stel indexen.