Wat is Chroom-6?

Chroom-6 of chroom (VI) is een positief geladen geproduceerde variant van natuurlijk chroom (Cr). Het zijn chroom houdende verbindingen met zeswaardig chroom, zoals chroomzuur, chroomtrioxide, dichromaten en chromaten en worden gebruikt voor het beschermen van metaal (ferro) tegen roest. Let op! Chroom-6 is zeer schadelijk voor de gezondheid, het tast het DNA van mensen en dieren aan en kan verschillende soorten kanker veroorzaken! Hieronder is meer informatie over Chroom-6 en de schadelijke effecten daarvan weergegeven.

Waarvoor werd Chroom-6 gebruikt?
Chroom-6 werd vooral in de periode tussen de jaren 60 en 80 veel gebruikt. Voor corrosiebestrijding werd Chroom-6 in het verleden aan de oppervlakte van het metaal aangebracht. Chroom-6 werd overigens niet alleen op metaal aangebracht deze zeer giftige stof werd ook in hout, verf en zelfs plastic verwerkt. Zo kan het voorkomen dat men bij he schuren van chroomhoudende verflagen kleine deeltjes Chroom-6 door de lucht verspreid. Deze chroomhoudende verflagen kunnen bijvoorbeeld op bepaalde vliegtuigen, auto’s en andere voertuigen zitten.

Hoe komt Chroom-6 vrij?
Chroom-6 kan in de atmosfeer komen door het werken met het materiaal. Er kunnen dampen afkomen die bij inademing schadelijk zijn. Ook bij het lassen van sommige soorten roestvaststaal kan Chroom-6 vrij komen en bij het zagen van hout dat met Chroom-6 is geïmpregneerd hout. Door het zagen en schuren van hout en metaal dat Chroom-6 bevat kunnen kleine fijnstofdeeltjes vrijkomen van dit gevaarlijke materiaal.

Hoe ziet Chroom-6 er uit?
Chroom-6 wordt door chemici meestal chroom(VI) genoemd. Daarnaast komt deze chemische stof ook voor als chroom(VI)oxide (CrO3). Deze aanduiding maakt duidelijk er zuurstofatomen aan het metaal zitten. CrO3 is een vaste stof in bijvoorbeeld korrelige vorm. Als men CrO3 in kleine korrelige vorm ziet dan lijken het net donkerrode steentjes. De stof lost goed op in water waardoor het water in combinatie met CrO3 een zeer sterk stuur vormt.

Gevaren van Chroom-6
Martin van den Berg, hoogleraar toxicologie aan de Universiteit Utrecht heeft in een artikel van Joost de Vries in de Volkskrant van 21 augustus 2014, 17:31 aangegeven wat de schadelijke effecten kunnen zijn van Chroom-6. Volgens deze expert in de toxicologie heeft Chroom 6 zeer schadelijke gevolgen voor de gezondheid als men er aan wordt blootgesteld. Chroom-6 kan onder ander longkanker veroorzaken maar ook kanker in de neus en neusbijholte. Verder kunnen er door de blootstelling aan Chroom-6 verschillende soorten allergieën, chroomzweren en chronische longziekten ontstaan. Chroom-6 verbindingen zijn ook giftig voor de voortplanting.

Hoe komt Chroom-6 het lichaam binnen?
Een gevaarlijk aspect van Chroom-6 is dat deze stof op drie manieren in het menselijk lichaam kan komen. Dat kan bijvoorbeeld door inademing, maar ook door inslikken en via de huid door de poriën. Volgens de hoogleraar toxicologie is Chroom-6 daardoor gevaarlijke dan asbest. Asbest wordt namelijk nauwelijks door de huid opgenomen en is vooral via inademing schadelijk voor de mens. Als men met Chroom-6 zou werken zou men het hele lichaam tegen deze gevaarlijke stof moeten beschermen inclusief de ademhaling.

Wat is Tectyl en wat is Tectyleren?

Tectyl is een gedeponeerd handelsmerk. Dit handelsmerk wordt gebruikt door de firma Valvoline. Tectyl is een middel waarmee metalen worden beschermd tegen corrosie. Het wordt ook wel een antiroestmiddel genoemd. Maar het Tectyl lost de roest niet op. Het middel zorgt er wel voor dat verdere roestvorming zoveel mogelijk wordt beperkt. Metalen die roestvrij zijn gemaakt kunnen doormiddel van Tectyl wel verder worden beschermd tegen roest. Het merk Tectyl bestaat al meer dan 75 jaar.

Wat is Tectyleren?
Het woord Tectyleren is een werkwoord dat is afgeleid van het handelsmerk Tectyl. Met Tectyleren bedoelt men de techniek waarmee men metalen beschermd tegen corrosie. Over het algemeen heeft men het dan over de carrosserie van auto’s. Voordat men Tectyl gaat aanbrengen moet men eerst gaan ontroesten en de metaaldelen gaan reinigen. Men brengt Tectyl aan doormiddel van spuitpistolen. Dit gebeurd volgens de ML methode die ook wel methode Lorin wordt genoemd. Hierbij worden kleine gaatjes geboord op bepaalde plekken in de carrosserie. Door deze gaatjes wordt de Tectyl inwendig aangebracht. Wanneer men later het metaal gaat bewerken door bijvoorbeeld te slijpen, te zagen of te lassen zal men de Tectyllaag/ Tectylcoating uiteraard weer moeten herstellen.

Toepassen van Tectyl vroeger en tegenwoordig
Voor de jaren zeventig in de twintigste eeuw was de kwaliteit van auto’s nog niet zo hoog als tegenwoordig. Men maakte veel gebruik van metalen terwijl men tegenwoordig veel kunststoffen toepast. De metalen carrosserieën van auto’s waren voor de zeventiger jaren nog niet van hoge kwaliteit. Daarnaast was ook de lak in die tijd nog niet ver genoeg ontwikkelt om echt een duurzame bescherming te bieden tegen corrosie. Ook de wijze waarop lak werd aangebracht is in de loop der tijd aanzienlijk verbeterd. Hierdoor was een nabehandeling met een antiroestmiddel dikwijls noodzakelijk. Het bedrijf Valvoline kon in die periode haar bekendheid op de markt vergroten met de naam Tectyl. Hierdoor is Tectyleren een begrip geworden bij veel autobedrijven maar ook bij veel hobbyisten en liefhebbers van oldtimers.

Tegenwoordig wordt Tectyl vrijwel alleen gebruikt voor oudere auto’s en auto’s die om wat voor reden dan ook beginnen te roesten (aan de onderzijde). De meeste moderne auto’s zijn voorzien van veel betere coating dan de auto’s die voor 1970 werden geproduceerd. Daarom hoeft voor veel moderne auto’s niet een extra beschermende coating te worden aangebracht. Veel automerken bieden ook garantie tegen roest. Het gaat hierbij echter meestal om het daadwerkelijk doorroesten van carrosseriedelen. Dit proces is over het algemeen langdurig waardoor het doorroesten meestal pas merkbaar wordt wanneer de garantietermijn is verstreken.