Wat is SI-stelsel en welke basiseenheden staan hierin?

Het SI-stelsel is voluit het Internationale Stelsel van Eenheden. In het Frans wordt het SI-stelsel voluit geschreven als: Système international d’unités. Dit is het metrieke stelsel van uniforme internationale standaardeenheden voor het meten van diverse grootheden. Op 11 oktober 1960 werd het SI-stelsel ingevoerd. Het stelsel wordt beheerd door het Bureau international des poids et mesures in de Franse plaats Sèvres. Doormiddel van het SI-stelsel kunnen internationaal makkelijker gegevens worden uitgewisseld. Voor 1960 hadden de meeste landen verschillende maatstelsels. Door de invoering van het SI-stelsel ontstond een wettelijke standaard in de Europese Unie.

Toepassing van het SI-stelsel
Het SI-stelsel wordt vooral gebruikt in de handel van grondstoffen en producten. De eigenschappen van grondstoffen en producten moeten worden uitgedrukt in de eenheden die beschreven zijn in het SI-stelsel. In 1978 werd in Nederland het gebruik van het SI-stelsel verplicht gesteld door de invoering van de IJkwet. Hierdoor werd het gebruik van het SI-stelsel verplicht in de handel, onderwijs en in de uitoefening van beroepen. In 2006 is het SI-stelsel vervangen door de Metrologiewet.

Het SI-stelsel is opgebouwd rond een aantal basiseenheden. Deze basiseenheden vormen in combinatie met elkaar afgeleide SI-eenheden. Het SI vormt hierdoor een samenhangend geheel.

De zeven onafhankelijke basiseenheden
In het SI-stelsel staan een aantal basiseenheden. Dit zijn zeven basiseenheden die wereldwijd worden gebruikt voor een eenduidige maatvoering. De zeven basiseenheden zijn onderling onafhankelijk. Hieronder staan de zeven basiseenheden.  Het vetgedrukte woord is de grootheid, de onderstreepte is de naam en het cursiefgedrukte is het symbool.

  • Lengte- meterm
  • Massakilogramkg
  • Tijdsecondes
  • Elektrische stroomampèreA
  • absolute temperatuurkelvin-K
  • hoeveelheid stofmol-mol
  • lichtsterktecandelacd

Lengte, massa, tijd, elektrische stroom, absolute temperatuur, stofhoeveelheid en lichtsterkte worden ook wel de basisdimensies genoemd.

Afgeleide SI-eenheden
Naast de bovengenoemde SI-basiseenheden zijn er andere SI-eenheden dit zijn afgeleide SI-eenheden. Deze afgeleide SI-eenheden worden uitgedrukt in termen die van de basiseenheden zijn afgeleid. Een voorbeeld hiervan is de vierkante meter m² als oppervlakteaanduiding. Een ander voorbeeld is m/s (meter per seconde) als aanduiding voor snelheid.

Wat is het verband tussen een grootheid en een eenheid?

In de natuurkunde wordt gebruik gemaakt van grootheden. Deze grootheden hebben een bepaalde waarde. De waarden van grootheden worden uitgedrukt in eenheden. Een eenheid is een bepaalde maat waarin een grootheid kan worden uitgedrukt. Het verband tussen eenheid en grootheid is dus dat een grootheid wordt uitgedrukt in een eenheid. Hieronder zijn de termen grootheid en eenheid nader omschreven.

Grootheid
Een grootheid is een eigenschap die kwantificeerbaar is. Deze eigenschap kan direct worden gemeten en worden uitgedrukt in andere grootheden. Een grootheid is dus iets wat gemeten kan worden. Een aantal voorbeelden van grootheden zijn: tijd, massa, gewicht, lengte of afstand. De dimensie van de grootheid is dezelfde als die van de eenheid.

Eenheid
Een eenheid is een maataanduiding. Door gebruik te maken van meettechnieken en meetinstrumenten kan de waarde van een bepaalde grootheid numeriek worden vastgesteld. Hierbij wordt de waarde van een grootheid langs een bepaalde ‘meetlat’ gelegd. Door het gebruik van voorvoegsels kan men eenheden op een standaardmanier verkleinen of vergroten. Voorbeelden van eenheden zijn meter, seconde en kilogram.

Het SI stelsel
Het is belangrijk dat een eenheid in een eenduidige vastgestelde maat is die voor iedereen wereldwijd herkenbaar is. Door deze herkenbaarheid kunnen producten, goederen en stoffen worden effectief  verhandelt tussen landen, personen en bedrijven. Om dit te bewerkstelligen zijn standaard grootheden vastgelegd in een internationaal systeem. Dit systeem is het Systeme International  en wordt ook wel het SI stelsel genoemd. Het SI stelsel is ingevoerd in 1960 en wordt beheerd door het Bureau international des poids et mesures  in de plaats Sèvres in Frankrijk. De doelstelling van het SI stelsel is het bewerkstelligen dat landen internationaal zoveel mogelijk met dezelfde standaards werken.