Palladium duurder dan goud in 2020

De prijs van palladium is de afgelopen tijd aanzienlijk omhooggeschoten. Dat komt door de marktwerking. Er is steeds meer vraag naar palladium. Dit edelmetaal wordt onder andere gebruikt in katalysatoren. Door de toenemende vraag naar hybride auto’s is er ook sprake van een toenemende vraag naar palladium. Door wetswijzigingen en milieu-eisen in verschillende landen wordt hybride rijden populairder. De opmars van elektrische auto vormt echter wel een bedreiging in de vraag naar palladium. Veel overheden en organisaties zien hybridevoertuigen als een tussenoplossing. Uiteindelijk zal men geheel moeten overstappen op volledig elektrisch aangedreven auto’s. Als dat gebeurd wordt palladium veel minder belangrijk voor de auto-industrie. Een elektrische auto heeft namelijk geen uitlaatgassen en dus ook geen katalysator nodig.

Katalysator
Een katalysator wordt geplaatst in auto’s met een verbrandingsmotor. Ook hybrideauto’s hebben een katalysator. Deze auto’s hebben twee energiebronnen namelijk elektriciteit en fossiele brandstof. Daardoor is een katalysator nog wel nodig. De katalysator is een systeem waardoor de uitlaatgassen schoner of op zijn minst minder schadelijk worden voor het milieu. In een katalysator vind een chemische reactie plaats. Tijdens deze chemische reactie dient het edelmetaal als geleider. Het edelmetaal in een katalysator kan palladium zijn of platina. De strenge milieueisen zorgen er voor dat de uitstoot van schadelijke stoffen verder omlaag moet. Katalysatoren van auto’s met een verbrandingsmotor worden steeds beter. Dat betekent ook dat de vraag naar edelmetaal palladium toeneemt. Ook in landen zoals China worden milieu-eisen strenger. Dergelijke landen hebben een enorme invloed op de markt. Naast hybridevoertuigen wordt palladium ook gebruikt in benzinevoertuigen.

Het aanbod van palladium valt echter tegen. Daardoor is er sprake van onbalans tussen vraag en aanbod. Dat heeft een opdrijvende werking in de markt. De prijzen schieten omhoog. Dat is vooral goed voor Rusland en Zuid-Afrika. Uit deze gebieden komt ongeveer 80 procent van al het palladium in de markt. Ten opzichte van goud is er van palladium veel minder voorraad.

Wat zijn overgangsmetalen en welke overgangsmetalen zijn er?

Overgangsmetalen worden ook wel transitiemetalen óf nevengroepelementen genoemd. Deze groep elementen is ingedeeld in het D-blok van het zogenoemde periodiek systeem der elementen. Overgangsmetalen zijn beperkt aanwezig op aarde. Alleen het overgangsmetaal ijzer, aangeduid met symbool Fe, komt zeer veel voor op aarde. Dit komt omdat ijzer een stabiel element is. Veel overgangsmetalen zijn geschikt voor vormen het van coördinatieverbindingen. Dit komt omdat overgangsmetalen beschikken over vrije atoomorbitalen. Overgangsmetalen worden ook toegepast als katalysator in organische syntheses. Het aantal overgangsmetalen is zeer divers. In de techniek worden overgangsmetalen op verschillende manieren toegepast.

Welke overgangsmetalen zijn er?
Er zijn verschillende overgangsmetalen. Deze metalen worden onderverdeeld in vier groepen, deze groepen zijn als volgt:

  • 3D-overgangsmetalen van scandium tot zink
  • 4D-overgangsmetalen van yttrium tot cadmium
  • 5D-overgangsmetalen van hafnium tot kwik
  • 6D-overgangsmetalen van rutherfordium tot copernicium

Hieronder zijn de verschillende overgangsmetalen per groep benoemd. Hierbij wordt het symbool genoemd en het atoomnummer. Deze atoomnummers komen uit het D-blok van het periodiek systeem der elementen.

3D-overgangsmetalen

  • Scandium, symbool Sc en atoomnummer 21.
  • Titanium of titaan, symbool Ti en atoomnummer 22.
  • Vanadium, symbool V en atoomnummer 23.
  • Chroom of chromium, symbool Cr en atoomnummer 24.
  • Mangaan, symbool Mn en atoomnummer 25.
  • IJzer, symbool Fe (de afkorting is afkomstig van het Latijnse woord voor ijzer: ferrum) en atoomnummer 26.
  • Kobalt, symbool Co en atoomnummer 27.
  • Nikkel, symbool Ni en atoomnummer 28.
  • Koper, symbool Cu en atoomnummer 29.
  • Zink, symbool Zn en atoomnummer 30.

4D-overgangsmetalen

  • Yttrium, symbool Y en atoomnummer 39.
  • Zirkonium of zirkoon, symbool Zr en atoomnummer 40.
  • Niobium, symbool Nb en atoomnummer 41.
  • Molybdeen, symbool Mo en atoomnummer 42.
  • Technetium, symbool Tc en atoomnummer 43.
  • Ruthenium, symbool Ru en atoomnummer 44.
  • Rhodium, symbool Rh en atoomnummer 45.
  • Palladium, symbool Pd en atoomnummer 46.
  • Zilver, symbool Ag en atoomnummer 47.
  • Cadmium, symbool Cd en atoomnummer 48.

5D-overgangsmetalen

  • Hafnium, symbool Hf en atoomnummer 72.
  • Tantaal of tantalium, symbool Ta en atoomnummer 73.
  • Wolfraam, symbool W en atoomnummer 74.
  • Renium voorheen ook wel rhenium,  symbool Re en atoomnummer 75.
  • Osmium, symbool Os en atoomnummer 76.
  • Iridium, symbool Ir en atoomnummer 77.
  • Platina, symbool Pt en atoomnummer 78.
  • Goud, symbool Au en atoomnummer 79.
  • Kwik ook wel kwikzilver, symbool Hg (deze afkorting is afgeleid van van het Griekse hydrargyrum) atoomnummer 80.

6D-overgangsmetalen

  • Rutherfordium, symbool Rf en atoomnummer 104.
  • Dubnium, symbool Db en atoomnummer 105.
  • Seaborgium, symbool Sg en atoomnummer 106.
  • Bohrium,  symbool Bh en atoomnummer 107.
  • Hassium, symbool Hs en atoomnummer 108.
  • Meitnerium, symbool Mt en atoomnummer 109.
  • Darmstadtium, Ds en atoomnummer 110.
  • Copernicium (symbool Cn), werd in het verleden ook wel ununbium (symbool Uub) genoemd. Atoomnummer 112.