Wat zijn EPS parels?

EPS parels zijn kleine korreltjes geëxpandeerd polystyreenschuim (EPS) en worden onder andere gebruikt als isolatiemateriaal voor spouwmuren. Het is een bekend en populair materiaal voor het na-isoleren van spouwmuren. Dat betekent dat het isolatiemateriaal in oudere spouwmuren wordt aangebracht die nog onvoldoende geïsoleerd zijn. EPS korrels zijn klein en kogelrond. Het materiaal is volgens fabrikanten 100% recycleerbaar en dat maakt EPS parels nog populairder op de isolatiemarkt.

Daarnaast is het materiaal ook vrij eenvoudig aan te brengen in de spouwmuur. Dat wil niet zeggen dat elke doe-het-zelver EPS korrels in een spouwmuur kan aanbrengen overigens. Daarvoor zijn speciale bedrijven die machines hebben waarmee de EPS parels in de spouwmuren kunnen worden gepompt. Er worden dan eerst kleine gaatjes in de buitenbladen van spouwmuren geplaatst waarin doormiddel van een spuitsysteem de EPS korrels worden gespoten. Als dit proces klaar is worden de gaatjes door het isolatiebedrijf dichtgemaakt en is de spouwmuur extra geïsoleerd.

EPS parels kunnen alleen in spouwmuren worden geplaatst die drie cm of meer ruimte hebben tussen het binnenblad en buitenblad. Daarnaast is het belangrijk dat de spouwmuren niet sterk vervuild zijn door bouwafval of cementbaarden. Als deze vervuiling wel aanwezig is kunnen de EPS korrels niet goed verspreid worden in de ruimte in de spouw. Dan kunnen alsnog koudebruggen ontstaan en kan de isolerende werking van de EPS parels aanzienlijk omlaag gaan. De EPS parels bevatten overigens een soort lijm. Deze lijm zorgt er voor dat de EPS parels aan elkaar kleven en op hun plek blijven. Tussen de parels ontstaan weer extra luchtkamertjes die de isolerende werking bevorderen.

Wat is een spouwmuur?

Een spouwmuur is een muur die bestaat uit twee delen, een binnenmuur en een buitenmuur, waartussen een open ruimte aanwezig is die ook wel de spouw wordt genoemd. Spouwmuren worden in Nederland sinds 1918 toegepast in woningen en ook in bedrijfspanden. Vanaf 1920 gebeurde dat op grote schaal. Daarom hebben de meeste woningen die voor 1920 zijn gebouwd geen spouwmuur. Doordat er sprake is van een binnenmuur en een buitenmuur ontstaan er ook minder vochtproblemen in het gebouw. De vochtdoorslag wordt door de spouw voorkomen.

Tegen vocht en voor isolatie
Als er vocht in de gevel trekt zal dit vocht gaan verdampen in de spouw. Daardoor wordt vochtdoorslag voorkomen en wordt het binnenklimaat van de woning of het gebouw behaaglijker. Daarvoor moeten er wel kleine roostertjes worden aangebracht in de spouw. Die zorgen er voor dat de damp kan verdwijnen en er geen vocht achterblijft in de spouwruimte. In plaats van roostertjes gebruikt men voor de spouw ook wel open stootvoegen. Dit zijn verticale voegen die in het buitenblad zijn aangebracht.

Spouwmuurisolatie
De binnenmuur van een spouwmuur wordt ook wel het binnenblad genoemd en de buitenmuur het buitenblad. Naast een vochtwerende functie heeft een spouwmuur ook een isolerende functie. De binnenmuur staat namelijk niet direct in contact met de buitentemperatuur. In plaats daarvan is in de spouw lucht aanwezig wat een isolerende werking heeft. Tegenwoordig brengt men in spouwmuren regelmatig extra isolatiemateriaal aan. Dat heeft grote voordelen met betrekking tot de isolerende werking van de spouw. Toch moet men ook rekening houden met vochtdoorslag. Het is daarom vaak verstandig om het isoleren van spouwmuren aan specialisten over te laten.

Soorten spouwmuurisolatie

Er zijn verschillende soorten spouwmuurisolatie. Zo wordt steenwol en glaswol gebruikt maar ook piepschuim korreltjes die ook wel EPS parels worden genoemd. Deze korrels worden in de spouwmuur gespoten en hebben verschillende namen. Zo zijn er varianten die HR++ PS schuimparels worden genoemd. De isolatiewaarde en eigenschappen van deze parels kunnen verschillen. Verder kunnen ook tempex platen worden gebruikt en andere isolatiematerialen zoals PUR schuim. Alle materialen die hiervoor genoemd zijn hebben voordelen en nadelen in het gebruik. Daarom is het belangrijk dat men van te voren goed nagaat of er al isolatiemateriaal aanwezig is in de spouw en of er nog meer materiaal of ander materiaal aan toegevoegd moet worden.

Wat is spouwmuurisolatie?

Spouwmuurisolatie is isolatiemateriaal dat aangebracht is in de spouw van een muur die uit twee evenwijdige delen bestaat. Een spouw is gemiddeld 50 mm breed en is een open ruimte mits deze wordt voorzien van isolatiemateriaal. Dit isolatiemateriaal wordt dus aangebracht tussen de buitenmuur en binnenmuur, deze muren worden ook wel buitenblad en binnenblad genoemd. De open ruimte hiertussen, de spouw, zorgt er voor dat vochtdoorslag van buiten naar binnen wordt voorkomen. Bovendien heeft de lucht in de spouw een isolerende functie. Als men de isolerende functie wil optimaliseren kan er extra warmte-isolatie in de spouw worden aangebracht. Hiervoor gebruikt men specifiek isolatiemateriaal. Dit isolatiemateriaal kan meteen tijdens de bouw van de woning worden aangebracht of later als het gebouw reeds is afgebouwd en in gebruik is genomen.

Kunststof spouwisolatie in nieuwbouw
Tegenwoordig wordt spouwisolatie tijdens de bouw in nieuwbouwwoningen aangebracht. Daarbij wordt gebruik gemaakt van isolatieplaten en folies. Er zijn verschillende soorten materialen die kunnen worden aangebracht in de spouwmuren in de nieuwbouw. Zo worden onder andere isolatieplaten en folies toegepast. De materialen die hiervoor gebruikt kunnen worden zijn glaswol, steenwol maar ook kunststoffen zoals geëxpandeerd polystyreen (EPS), geëxtrudeerd polystyreen (XPS), polyurethaan (PUR), resolhardschuim (PF) of polyisocyanuraat (PIR). Vaak wordt de spouwisolatie ook voorzien van folie die werkt op basis van reflectie. Deze folie reflecteert als het ware de warmte terug zodat deze niet verspild wordt. Deze folie wordt bijvoorbeeld ook op plaatisolatie aangebracht waardoor de isolatiewaarde omhoog gaat.

Organische spouwisolatie in nieuwbouw
Naast deze kunststoffen worden tegenwoordig ook organische isolatiematerialen gebruikt met een hoge isolatiewaarde. Zo kan spouwmuren isoleren met Biofoam, dit is een EPS variant gemaakt van melkzuur. Verder kan schapenwol als spouwisolatie worden gebruikt als deze daarvoor wordt behandeld. Ook plantaardige materialen zoals vlaswol en hennepwol kunnen na een behandeling geschikt worden gemaakt voor het isoleren van een spouwruimte.

Aanbrengen spouwplaatisolatie
In nieuwbouwwoningen worden tegenwoordig over het algemeen isolatie aan het binnenspouwblad aangebracht. Tussen deze spouwisolatie en het buitenspouwblad is nog een luchtlaag. Dit zorgt er voor dat het doorslaan van regenwater niet bij het isolatiemateriaal komt. de meeste isolatiematerialen zijn echter vochtafstotend maar toch is het niet ideaal om voortdurend vocht in het isolatiemateriaal te hebben. Water is namelijk geleidend en lucht en isolatiemateriaal werken isolerend. Bovendien zorgt de luchtlaag er voor dat het warmtetransport niet plaatsvind.

Opkomst spouwisolatie in de bouw
In 1973 werd het isoleren van spouwmuren ingevoerd op de bouw. Toen was er sprake van de zogenaamde oliecrisis en werden fossiele brandstoffen duurder. Toen men begon met spouwisolatie waren de gebruikte isolatiematerialen ongeveer 25 tot 50 mm dik. Later werden de isolatielagen in de spouw meestal dikker om hogere stookkosten te besparen en om een bijdrage te leveren aan de algehele energiebesparing. Soms werd de spouwisolatie tot wel 240 mm dik aangebracht. Veel woningen die gebouwd zijn voor 1976 bevatten geen spouwisolatie en zijn bovendien in het geheel niet goed geïsoleerd tenzij ze natuurlijk zijn gerenoveerd en energiezuiniger zijn gemaakt.

Spouwisolatie in bestaande woningen plaatsen
Oude woningen die voorzien zijn van een spouw maar geen spouwisolatie hebben kunnen echter wel worden geïsoleerd. In dat geval brengt men spouwmuurisolatie aan. Deze spouwmuurisolatie wordt ingespoten doormiddel van een gat in een van de spouwmuren. Daardoor bereikt men de spouwruimte die men vervolgens volpopmt met allemaal bolletjes van kunststof of schuim. De gaatjes die hiervoor worden geboord worden na het aanbrengen van de spouwmuurisolatie weer dichtgemaakt en weggewerkt. Door het aanbrengen van spouwmuurisolatie kan de isolatiewaarde van de spouw wel tot vier keer zo groot worden en dat is meestal direct merkbaar.