Wat is PFOA?

PFOA oftewel perfluoro octanoic acid of in het Nederlands perfluoroctaanzuur is een kunstmatig gemaakte chemische stof die in oorsprong niet uit de natuur afkomstig is. Deze kunststof heeft unieke eigenschappen die er voor zorgt dat bepaalde producten zijn beschermd. Het gaat daarbij om coatings voor verpakkingen die van karton zijn gemaakt maar ook voor behandeling van bijvoorbeeld kleding en tapijten. PFOA valt onder de verzamelnaam PolyFluorAlkylStoffen (PFAS). Het is bekend dat deze stoffen geen goede uitwerking hebben op de gezondheid van mens en milieu. Toch is er eind 2019 nog niet heel veel bekend over de schadelijke effecten van deze eeuwige stoffen. Uit eerdere onderzoeken is wel naar voren gekomen dat PFOA wel de eigenschap heeft dat het zich ophoopt in het lichaam. Dit wordt ook wel een bioaccumulerend effect genoemd. De Europese Unie onderschrijft de juistheid van dit effect. Ook heet de EU aangegeven dat PFOA inderdaad niet afbreekbaar is in het milieu.

Verder heeft PFOA reprotoxisch effect. Dat wil aangeven dat deze kunststoffen een negatief effect hebben op de voortplanting van mensen en dieren. Verder zijn er ook effecten bekend van PFOA op de werking van de lever. Tot slot zijn stoffen die behoren tot PFOA mogelijk kankerverwekkend. Er worden nog meer onderzoeken gedaan naar de schadelijke effecten van PFOA. Het is duidelijk dat men voorzichtig moet zijn met deze stoffen. De overheid heeft eerder al restricties ingevoerd met betrekking tot de aanwezigheid van PFAS in bouwgrond. Deze restricties zijn later aangepast en verruimd. Mogelijk worden er definitieve restricties ingevoerd in 2020. Veel is hierover nog onduidelijk. Het RIVM zet haar onderzoeken voort met betrekking tot de werking van deze chemische stoffen.

Wat is PFOS?

PFOS is een afkorting die staat voor perfluoroctaansulfonaten en is een chemische verbinding die valt onder de Per- en PolyFluorAlkylStoffen (PFAS). De perfluoroctaansulfonaten zijn chemische verbindingen die niet kunnen worden afgebroken door het menselijk lichaam maar ook niet door het milieu. PFOS zijn niet oplosbaar in water en zijn daarnaast vuilafstotend. Ook zijn PFOS vetafstotend. Om die reden worden perfluoroctaansulfonaten vaak gebruikt in producten waarbij deze eigenschappen een belangrijke meerwaarde hebben. Hierbij kun je denken aan regenkleding, zoals de bekende regenjassen en regenbroeken. Ook in Tefalpannen en pizzadozen en andere verpakkingen van etenswaren zijn PFOS aanwezig. Ook in schuimblussers zitten hoge concentraties PFOS. Al deze producten en verpakkingen zijn door de aanwezigheid van PFOS schadelijk voor het milieu.

Als PFOS in het milieu terecht komen is dat schadelijk. Het voorkomen van de aanwezigheid van PFOS in het milieu is belangrijk. Toch zijn er veel gebieden waar PFOS in het milieu terecht zijn gekomen. Hierbij kun je denken aan de grond van industriële bedrijven. Ook op locaties waar grote branden zijn geweest en veel blusschuim is gebruikt met PFOS er in verwerkt. Hierbij kun je ook denken aan vliegvelden zoals Schiphol. De PFOS die daar bijvoorbeeld door blusschuim op de grond zijn terechtgekomen worden niet biologisch afgebroken. In plaats daarvan verdwijnen de PFOS in het grondwater of in het water van slootjes. Zo kan het water in het bagger van deze slootjes terecht komen of zich verder verspreiden naar grotere sloten en andere oppervlaktewateren. Omdat PFOS eeuwige stoffen zijn komen er alleen maar meer van deze schadelijke stoffen bij. Het water of de bodem raakt dus steeds meer vervuild.

PFOS zijn net als vele andere chemische stoffen die onder de verzamelnaam PFAS vallen schadelijk voor mens en milieu. Toch kan men eind 2019 niet met zekerheid vaststellen hoe schadelijk deze stoffen precies zijn. Onder de verzamelnaam PFAS vallen duizenden chemische verbindingen waaronder PFOS, GenX en PFOA. Onderzoekers van onder andere het RIVM doen in 2019 en de daarop volgende jaren onderzoek naar de schadelijkheid van deze stoffen. Dat heeft ook gevolgen voor de normen en richtlijnen die worden gehanteerd voor de aanwezigheid van PFAS in de grond. In 2019 werd in eerste instantie een norm van 0,1 microgram PFAS gehanteerd per kilo grond. Als men boven deze norm uitkwam mocht de grond niet afgegraven worden. Ook het verplaatsen van grond was dan niet mogelijk. Tegen het einde van 2019 werd de norm versoepeld naar 0,8 microgram PFAS. Ook deze norm kan worden aangepast. Daarom is het belangrijk om de berichtgeving hierover goed in de gaten te houden. Op technischwerken.nl proberen we onze lezers zo goed mogelijk op de hoogte te houden over de ontwikkelingen op het gebied van PFAS.