Wat is energietransitie?

Energietransitie is het geheel van inspanningen dat wordt verricht om van het gebruik van een bepaalde energiebron over te gaan op het gebruik van een andere energiebron. Deze definitie heeft schrijver Pieter Geertsma, van technischwerken.nl, geformuleerd om de betekenis het woord energietransitie te verduidelijken. Als men het heeft over energietransitie dan heeft men het meestal over de omschakeling van een milieubelastende energiebron naar een minder milieubelastende energiebron. Het vervangen van fossiele brandstoffen door brandstoffen waarbij minder CO2 uitgestoten wordt rekent men over het algemeen ook tot energietransitie.

Doel van energietransitie
Het doel van de energietransitie is het omschakelen van een milieubelastende energiebron naar een energievoorziening waarbij minder CO2 wordt uitgestoten zonder dat daarbij de energievoorziening in gevaar komt. Energietransitie houdt dus niet per definitie in dat er minder energie wordt verbruikt. Het gaat puur om het gebruiken van een andere, milieuvriendelijker energiebron. Duurzame energiebronnen worden ook wel groene energiebronnen genoemd of hernieuwbare energiebronnen. Dit zijn bijvoorbeeld technische voorzieningen waarmee elektrische energie uit zonlicht of windkracht kan worden gehaald. Ook zijn er warmtepompen, aardwarmte en voorzieningen voor koude en warmteopslag die er voor zorgen dat woningen en utiliteitscomplexen op de juiste temperatuur kunnen worden gebracht zonder dat er brandstoffen worden gebruikt. De energietransitie bevorderd het gebruik van moderne technologie waarmee energie kan worden gewonnen uit onuitputbare bronnen die in de natuur aanwezig zijn.

Noodzaak van energietransitie
Duurzame energievoorzieningen worden steeds belangrijker voor bedrijven, overheden en particulieren omdat de klimaatakkoorden een steeds verplichtender karakter krijgen. De opwarming van de aarde is een feit dat doormiddel van verschillende onderzoeken is aangetoond en onderbouwd. Het verbranden van fossiele brandstoffen zoals steenkool, bruinkool, aardolie en in mindere mate aardgas zorgt voor veel CO2 uitstoot. Dit is een broeikasgas dat de opwarming van de aarde in de hand werkt. Dit broeikasgas zorgt er voor dat grote delen van de wereld verdrogen en de poolkappen smelten. Daardoor ontstaan grote problemen in de wereld. De CO2 uitstoot moet omlaag en daarom is energietransitie van fossiele brandstoffen naar duurzame energiebronnen noodzakelijk.

Wat is de gondel van een windmolen?

Een windmolen of windturbine bestaat uit een aantal onderdelen, naast de mast en de rotorbladen vormt ook de gondel een zichtbaar deel van de windmolen. De gondel is het gedeelte dat haaks bovenop de mast van de windmolen is geplaatst. Dit deel bevat de aandrijfas, een tandwielkast, een generator en een transformator. Ook bevat de gondel een kruimotor. De gondel bevat dus nogal wat cruciale onderdelen van de windturbine. Feitelijk wordt in de gondel de energie die door de wind wordt overgedragen op de rotorbladen omgezet naar elektriciteit.

Zoals hierboven aangegeven bevindt zich in een gondel onder andere een generator en een tandwielkast. De wind zet de rotorbladen (propellers) in beweging en zorgt er voor dat de windmolen draait. De as die het hart vormt van de rotorbladen komt daardoor in beweging. Een generator ze deze beweging van de as om in elektriciteit. Men zou dit proces kunnen vergelijken met een grote dynamo. De meeste windturbines hebben in de gondel ook een ingebouwde tandwielkast. Deze tandwielkast wordt gebruikt als een versnellingsbak. De tandwielen zorgen er voor dat de rotatiesnelheid van de windmolen wordt vergroot.

Omdat tandwielkasten kwetsbare onderdelen vormen van windmolens hebben sommige fabrikanten er voor gekozen om een direct aangedreven generator te gebruiken. Deze windturbines worden ook wel direct-drive of gearless windturbines genoemd. Op de gondel van een windturbine is een windvaan geplaatst. Deze meet de windrichting. De kruimotor wordt ingeschakeld als de windrichting veranderd. De kruiermotor zorgt er dan voor dat de gondel weer recht in de wind wordt geplaatst. Op die manier draaien de rotorbladen optimaal zodat de as de grootste snelheid krijgt en de meeste elektrische energie wordt opgewekt.

Hoe moeten we verantwoord energie opwekken?

Energie is belangrijk, immers, zonder energie komt niets in beweging. Energie wordt gehaald uit zogenoemde energiebronnen. Deze bronnen zijn zeer divers. Zo kan men energie opwekken door papier of hout te verbranden. Ook door het verbranden van fossiele brandstoffen, zoals aardolie, aardgas en steenkool kan men energie opwekken. Bij het verbranden van (fossiele) brandstoffen ontstaat warmte. Deze warmte wordt bijvoorbeeld gebruikt om water om te zetten in stoom. Bij dit omzetten van water tot stoom ontstaat een toename in volume. De stoom is in feite gasvormig water en heeft een grotere omvang dan het water dat hiervoor is omgezet. Door de toename in volume ontstaat druk, er ontstaat stoomdruk. Deze druk kan worden gebruikt om schoepen van turbines in beweging te brengen zodat elektrische energie kan worden opgewekt. Dit proces om elektrische energie op te wekken wordt onder andere in kolencentrales toegepast.

Bij het verbranden van (fossiele) brandstoffen komt in meer en mindere mate Co2 vrij. Naast deze schadelijke koolstofdioxide komen er tijdens het verbranden van de brandstoffen verschillende andere schadelijke stoffen in de atmosfeer. Omdat deze emissie voor het verontreinigen van de lucht zorgt kijkt men uit naar andere energiebronnen.

In de natuur zijn ook duurzame energiebronnen aanwezig. Het gaat hierbij vooral om zonlicht en wind, echter ook stromend water kan tot de natuurlijke energiebronnen worden gerekend evenals aardwarmte. Deze energiebronnen worden duurzaam genoemd omdat ze in feite niet op kunnen raken. De natuurlijke energiebronnen zijn dus altijd aanwezig.

Maar nu is de vraag: hoe wenden we deze energiebronnen aan? Daarover zijn zeer veel verschillende meningen. Allereerst is er meestal techniek nodig om de energie uit de natuur om te zetten in voor mensen bruikbare energie zoals elektrische energie.

Men kan bijvoorbeeld gebruik maken van een zonnecel, windmolen of een schoepenrad om energie uit zonlicht, wind of water om te zetten in elektrische energie. Het gebruik van zonnecellen in bijvoorbeeld zonnepanelen stuit over het algemeen op weinig weerstand. Ook bij het plaatsen van watermolens met schoepen in rivieren krijgt men weinig weerstand.

Dit is echter een ander geval bij het plaatsen van windmolens. Als men overweegt om windmolens te plaatsen moet men in overleg met mensen die in de buurt van de windmolens zullen gaan wonen. Een uitzicht op een windmolen vindt niet iedereen leuk. Daarnaast produceren windmolens geluiden en zogenoemde slagschaduw. Dit is niet alleen hinderlijk er zijn steeds meer berichten te vinden op internet over de schade van deze windmolens. Daarbij heeft men het zelfs over termen al ‘vogelkiller’ omdat de wieken van de winmolens vogels zouden doodslaan.

Een belangrijk practisch nadeel van energie uit wind en zon is dat deze energie niet goed kan worden opgeslagen. Omdat de wind en de zon niet altijd evenveel kracht hebben is het moeilijk om een duidelijke inschatting te maken van de energieproductie. Er zal bij weinig wind en weinig zon toch vaak gebruik moeten worden gemaakt van kolencentrales.

Deze tekst begint met de kop: hoe moeten we verantwoord energie opwekken? Bovenstaande voorbeelden van manieren waarop energie kan worden opgewekt zijn bekend. Ook de voordelen en nadelen van deze energiebronnen zijn bekend. Er zullen keuzes moeten worden gemaakt. Daarbij zal men zeker ook met de directe en indirecte omgeving rekening moeten houden. De directe en indirecte omgeving vormen in feite samen het milieu.

Nederland moet niet zo maar achter andere landen aan lopen als het gaat om energie opwekken. In plaats daarvan moet Nederland zelf nieuwe oplossingen bedenken, uitwerken, proberen en produceren.

 

 

Nederlandse windmolens zijn onvoldoende beveiligd tegen brand

In Nederland zijn veel windmolens niet goed beveiligd tegen brand. Wanneer eenmaal een brand is ontstaan kan de brandweer moeilijk hulp verlenen. Dit nieuws werd naar buiten gebracht door de radiozender BNR. Verschillende experts hebben de radiozender van de brandveiligheid van de windmolens op de hoogte gebracht. Het nieuws kam woensdag 6 november 2013 naar buiten. Dit is een week nadat twee monteurs tijdens een brand  op een windmolen in Ooltgensplaat om het leven kwamen.

Brandveiligheidsexpert Frank Butterman gaf aan dat bij een brand in een windmolen als gevolg van kortsluiting of oververhitting veel brandbare materialen aanwezig zijn in de windmolen. Dit zijn bijvoorbeeld olie en andere smeermiddelen. Deze kunnen snel vlam vatten waardoor een brand zich zeer snel kan ontwikkelen.

Reactie van Technisch Werken
Monteurs die op grote hoogte aan een windmolen werken zijn erg kwetsbaar. Wanneer er brand uitbreekt kan de brandweer ze moeilijk bereiken. Daarnaast ontwikkelt de brand zich snel. Dit heeft niet alleen te maken met de brandbare stoffen die brandveiligheidsexpert Frank Butterman benoemde. De grote hoogte zorgt er tevens voor dat er veel wind aanwezig is. Dit kan de brand nog harder aanwakkeren. Monteurs op windmolens krijgen veel veiligheidstrainingen maar tegen een flinke brand op die hoogte kan een monteur weinig beginnen. Hiervoor moeten speciale technologische oplossingen worden bedacht. Daarnaast moeten ook speciale vluchtmogelijkheden worden ontwikkelt voor de monteurs waardoor ze zich snel in veiligheid kunnen brengen wanneer dat nodig is.