Wat is ergonomie?

Ergonomie is het ontwerpen, ontwikkelen, aanpassen en gebruiken van machines, werktuigen, meubilair en andere elementen van de werkplek op basis van de eigenschappen en fysieke mogelijkheden van mensen zodat de kans op gezondheidsproblemen zo klein mogelijk wordt gemaakt. Ergonomie kan ook worden beschouwd als de wetenschappelijke studie van mensen in relatie tot hun omgeving. Deze omgeving kan zowel de thuissituatie zijn als de werkomgeving oftewel de arbeidsomstandigheden.

Wat betekend ergonomie?
Het woord ergonomie is ontleend aan de Griekse woorden ‘ergon’ dat vertaald kan worden met het Nederlandse woord ‘werk’ en Griekse woord ‘nomos’ dat staat voor het Nederlandse woord ‘wet’. Men zou ergonomie op basis van deze verklaring letterlijk kunnen vertalen met de: ‘wet van het werk’. Als men het in Nederland heeft over de wet van het werk of arbeidsomstandigheden dan heeft men het over de Arbeidsomstandighedenwet die ook wel Arbowet wordt genoemd.

Arbowet
In de Arbowet heeft de Nederlandse overheid allemaal regels opgesteld met betrekking tot het beschermen van de veiligheid, gezondheid en het welzijn van de werknemers. Een werkplek en de arbeidsomstandigheden moeten in Nederland dus veilig zijn en de gezondheid van de werknemer niet in gevaar brengen. een goed ergonomisch ontwerp van werktuigen, gereedschappen en meubilair op de werkplek kan in belangrijke mate bijdragen aan het voorkomen van fysieke klachten van werknemers. Daarom zijn bedrijven verplicht om bij het indelen van de werkplek en het beschikbaar stellen van machines en gereedschappen zoveel mogelijk rekening te houden met de capaciteiten en mogelijkheden van de werknemers.

De Arbowet is een raamwet en bevat daardoor algemene regels met betrekking tot de veiligheid van werknemers en welke verplichtingen in dit kader aan werkgevers worden gesteld. Naast de Arbowet is er ook een Arbobesluit dit besluit is gebaseerd op de Arbowetgeving. Een groot deel van de meer dan 400 artikelen over arbeidsomstandigheden in het Arbobesluit gaan over de Europese Arbowetgeving.

De uitwerking van de Arbeidsomstandighedenwet en het Arbobesluit wordt geboden door de Arboregeling. De Arboregeling bevat een aantal een uitwerking van een aantal onderdelen van het Arbeidsomstandighedenbesluit. Hierin staan bijvoorbeeld een aantal bepalingen met betrekking tot meubilair, apparatuur en programmatuur. Ook de keuring van hijskranen en andere gereedschappen is hierin vastgelegd evenals de taken van de arbodienst.

Wat is een ergonomisch ontwerp?
Een ergonomisch ontwerp is een ontwerp van een product, machine, werktuig of meubel waarbij zoveel mogelijk is rekening gehouden met de afmetingen, capaciteiten en beperkingen van de persoon die ze gebruikt. Men kan bijvoorbeeld stoelen ontwerpen die perfect aansluiten op het lichaam of juist goed ingesteld kunnen worden zodat mensen de stoel zelf kunnen aanpassen aan de beste zithouding voor hun lichaam. Verder kunnen ook de handvaten van gereedschappen zo worden ontworpen dat er voldoende grip is voor de werknemer die ze hanteert. Werknemers kunnen ook een verschillende werkhoogte hebben waardoor in hoogte verstelbare werktafels bij veel bedrijven een belangrijk onderdeel vormen van het ergonomisch verantwoord werken.

Niet alleen stoffelijke zaken kunnen ergonomisch verantwoord zijn, bedrijven kunnen ook met hun bedrijfsbeleid duidelijk rekening houden met ergonomie en de taken en opdrachten aan de mens aanpassen in plaats van andersom. Op die manier kan ook de bedrijfsvoering ergonomisch zijn ‘ontworpen’. Men kan dus ergonomie in een aantal groepen indelen. In de volgende alinea’s wordt eerst de fysieke ergonomie behandeld, daarna cognitieve ergonomie en tot slot organisatie ergonomie.

Fysieke ergonomie
Fysiek is een ander woord voor lichamelijk. Als men het heeft over fysieke ergonomie dan heeft men het over de daadwerkelijke vormgeving van meubels, gereedschappen en machines. Ook woningen, trappen en deuren vallen onder de fysieke ergonomie. Fysieke ergonomie komt ook aan de orde bij de inrichting van auto’s, vliegtuigen, boten, treinen en andere vervoersmiddelen. Vervoersmiddelen die volledig met spierkracht van een mens worden aangedreven zoals een fiets zullen ontworpen zijn met een goed ergonomisch inzicht.

Op de werkplek wordt als het goed is ook aandacht besteed aan fysieke ergonomie. Werknemers moeten bijvoorbeeld op een ergonomisch verantwoorde bureaustoel werken en moeten een goed beeldscherm hebben. Bij zwaar werk waarbij producten van meer dan 23 kilogram of 25 kilogram worden getild zal een bedrijf hefmiddelen en hijsmiddelen beschikbaar moeten beschikbaar stellen. Werktafels moeten op de ideale werkhoogte van de werknemer(s) worden afgesteld. Een ander belangrijk aspect dat vaak vergeten wordt is verlichting. Een goede verlichting en vooral veel daglicht is goed voor de gezondheid van de werknemers en daarnaast bevorderlijk voor de kwaliteit van het werk omdat werknemers een beter zicht hebben op het werk. Dit is ook het geval met temperatuur en luchtvochtigheid. Ook deze factoren zijn van groot belang voor de gezondheid van de werknemer hoewel deze aspecten niet direct kunnen worden verwerkt in een ergonomisch ontwerp.

Cognitieve ergonomie
Cognitieve aspecten hebben te maken met het verstand en het nadenken van mensen. Als men het heeft over cognitieve ergonomie dan doelt men op het aanpassen van informatie en informatiebronnen op het denkvermogen en opleidingsniveau van de werknemers. Ook heeft men het hierbij over een bepaalde logica kortom informatie moet daar kunnen worden aangetroffen waar men logischerwijs naar de informatie zal zoeken. Hierbij kan men bijvoorbeeld denken aan handleidingen waarin de benodigde informatie effectief gevonden kan worden en voorzien is van duidelijke afbeeldingen met een begrijpelijke toelichting. Verder zijn ook duidelijke instructies van belang deze instructies kunnen naast mondeling ook schriftelijk worden gegeven en vastgelegd.

Daarnaast is ook afwisseling tussen taken belangrijk voor de gezondheid van werknemers. Eentonig werk moet vermeden worden. Eentonig werk is niet alleen geestdodend het is vaak ook fysiek belastend omdat door langdurig werken in een statische houding ook de statische belasting van het lichaam toeneemt.

Organisatie-ergonomie
In de cultuur van het bedrijf en de beleidsvoering dient ook aandacht te zijn voor ergonomie. Hierbij heeft men het onder andere over een goede werksfeer en goede communicatielijnen tussen uitvoerende werknemers en hun leidinggevenden. Wanneer werknemers hun werkplek willen aanpassen om de fysieke belasting te verminderen dan moet daar binnen de organisatie een mogelijkheid voor zijn. Dat vergt vaak een ergonomisch beleid.

Datzelfde geld voor het werken in ploegendiensten. Werk in ploegendienst en onregelmatige diensten is meestal niet bevorderlijk voor de gezondheid voor de werknemers. Daarom moet een organisatie rekening houden met het dag-nachtritme van een mens. Als dit niet mogelijk is zal een organisatie er voor moeten zorgen dat het werken in ploegen zo weinig mogelijk gezondheidsschade oplevert voor de werknemers. Werknemers moeten voldoende rust krijgen.

In een ideale organisatie-ergonomie kan een werknemer de werkzaamheden aanpassen op zijn of haar privé-situatie. De balans tussen werk en privé wordt steeds belangrijker in de meeste organisaties. Dat zorgt er voor dat werknemers bijvoorbeeld ook thuis kunnen werken. Het thuis werken biedt echter ook nadelen voor de ergonomie. Een werkgever weet namelijk niet hoe iemand thuis werkt achter zijn of haar bureau. Daardoor weet een werkgever ook niet of de werknemer ergonomisch verantwoord werkt.

Ergonomie voor werkgever en werknemer
Ergonomie is echter ook een aspect van het werk waar een werknemer ook effectief mee bezig moet. Werknemers moeten er namelijk voor zorgen dat ze de arbeidsmiddelen die beschikbaar zijn gesteld door de werkgever op de juiste manier gebruiken. Ook persoonlijke beschermingsmiddelen moeten juist worden gebruikt en goed worden afgestemd op het lichaam van de persoon die ze draagt. Een werkgever is volgens de Arbowet verplicht om de werknemer de arbeidsmiddelen te verstrekken die voldoen aan ergonomische richtlijnen en de werknemer zal deze arbeidsmiddelen op de juiste manier moeten gebruiken.

Wat is metaalindustrie?

Metaalindustrie is een verzamelnaam voor alle bedrijven die metaal uit erts produceren en op industriële wijze verwerken tot basismaterialen, halffabricaten en samengestelde constructies, machines, werktuigen en transportsmiddelen. De metaalindustrie wordt ook wel in verband met de elektrotechnische industrie genoemd. In dat geval heeft men het over metalektro, een voorbeeld hiervan is de metalektro cao.

Indeling metaalindustrie
Als men bovenstaande definitie hanteert dan komt men er achter dat de metaalindustrie een enorme omvangrijke sector is. Men kan de metaalindustrie op verschillende manieren indelen. Een voorbeeld hiervan is de volgende opsomming;

  • Basismetaalindustrie
  • Productie van enkelvoudige metalen producten
  • Productie van samengestelde metalen producten
  • Productie van onderdelen voor apparaten, machines en werktuigen
  • Productie van machines, apparaten, instrumenten en transportmiddelen

Deze verschillende segmenten van de metaalindustrie zijn in onderstaande alinea’s nader omschrijven.

Basismetaalindustrie
Bij de basismetaalindustrie begint de metaalindustrie. In dit deel van de metaalindustrie worden ertsen die ijzer en andere metalen bevatten opgespoord en wordt uit deze ertsen metaal gewonnen. In hoogovenbedrijven wordt ruwijzer geproduceerd. Daarnaast worden ook legeringen gemaakt waardoor de eigenschappen van metalen elkaar kunnen versterken. Verder wordt in de basismetaalindustrie plaatstaal, staafstaal, profielstaal en blik geproduceerd. In walserijen wordt plaatstaal gemaakt. Men kan ook oppervlaktebehandelingen toepassen zoals galvaniseren. Verder wordt staal doormiddel van harden toepasbaar voor specifieke metaalproductiebedrijven.

Productie van enkelvoudige metalen producten
In deze tak van de metaalindustrie worden eenvoudige producten gemaakt van metaal. Dit zijn vaak producten die verder in andere metaalbedrijven worden verwerkt zoals bouten, moeren en assen. Ook producten die in gieterijen worden gemaakt en in smederijen behoren tot de enkelvoudige metalen producten. Deze producten bestaan namelijk uit één geheel.

Productie van samengestelde metalen producten
Samengestelde metalen producten zijn constructies die onder andere worden vervaardigd in staalconstructiebedrijven. Deze constructies worden doormiddel lasprocessen aan elkaar bevestigd. Men heeft het in dit segment ook wel over samenstellers en lassers die constructies op basis van tekening kunnen samenstellen en aflassen. Lassers die niet kunnen samenstellen worden ook wel aflassers genoemd.

Productie van onderdelen voor apparaten en machines
Dit zijn bedrijven die toeleveranciers zijn voor de werktuigenbouw of werktuigbouw. Hier worden onderdelen en halffabricaten voor machines en apparaten geproduceerd. Dit zijn complexere producten dan de producten in het vorige segment van de metaalindustrie omdat ze uit meerdere kunnen onderdelen bestaan. Vaak worden onderdelen vervaardigd doormiddel van machinebankwerken. Er worden onderdelen doormiddel van verspaning vervaardigd. Verspaning is niet alleen draaien en frezen. Ook boren, eroderen en vonkverspaning behoort tot de verspanende technieken. Daarnaast wordt ook in dit segment samengesteld en gelast.

Productie van machines, apparaten, instrumenten en vervoersmiddelen
In dit segment zij machinefabrieken actief evenals bedrijven die zich bezig houden met de productie van transportmiddelen zoals auto’s, treinen en vliegtuigen. De scheepsbouw en de jachtbouw valt hier ook onder. Verder worden in dit segment ook landbouwwerktuigen gebouwd voor de landbouwmechanisatie. Ook huishoudelijke apparaten en elektrische gereedschappen worden hier gemaakt. Dit is een brede sector waar complexere producten worden gemaakt die uit meerdere onderdelen bestaan.

Wat is een werkplaats?

Werkplaats is een term voor een ruimte waar werkzaamheden worden verricht met behulp van machines en gereedschappen. Meestal worden in een werkplaats technische werkzaamheden uitgevoerd. Hierbij kan men denken aan reparaties en assemblage van producten en werktuigen. Naast deze werkzaamheden kunnen in een werkplaats ook andere ambachten worden uitgeoefend. De gereedschappen en werktuigen die in een werkplaats staan zijn aangepast aan de werkzaamheden die daar worden uitgevoerd. In een siersmederij worden andere werktuigen gebruikt dan in een atelier voor een schilder. Desondanks zijn beide werkplaatsen ingericht om producten te vervaardigen of te verfraaien.

Andere benamingen voor werkplaats
Voor de term werkplaats worden ook andere benamingen gebruikt zoals horlogemakerij, atelier, studio of smederij. Dit zijn slechts een aantal voorbeelden van benamingen. Door de jaren heen zijn er veel meer benamingen ontstaan zo kan een kantoorruimte ook wel een werkplaats worden genoemd. Een laboratorium kan eveneens als werkplaats functioneren. Bij sommige grote productiebedrijven en transportbedrijven zijn aparte ruimtes ingericht als werkplaats. Dit zijn vaak technische ruimtes die ook wel technische dienst worden genoemd. 

Wat is een energielabel?

Een energielabel is een label dat wordt gebruikt om de energiezuinigheid van een bepaald product, apparaat of onroerend goed aan te duiden. Het energielabel moet voldoen aan verschillende Europese richtlijnen:

  • 92/75/CEE,
  • 94/2/CE,
  • 95/12/CE,
  • 96/89/CE,
  • 2003/66/CE

Het energielabel moet verplicht worden meegeleverd bij de verkoop van gebouwen, auto’s, elektrische apparaten en lampen. De potentiële koper krijgt door het energielabel extra informatie over het product waar hij of zij interesse in heeft.

Hoe ziet een energielabel er uit?
Het energielabel is een etiket die aan een product wordt bevestigd of op een product wordt geplakt. Op het energielabel zijn een aantal balkjes geplaatst in verschillende kleuren. De balkjes lopen op van donkergroen tot donkerrood. Op de balkjes staan letters die oplopen van de letter ‘A’ tot de letter ‘G’. De letter ‘A’ is in het donkergroen aangegeven en dat maakt duidelijk dat een product die deze aanduiding verdient het meest milieuvriendelijk is. Vanaf deze letter geven de aanduidingen een steeds minder gunstige energiebeoordeling. Producten, apparaten, voertuigen en gebouwen die in de energieklasse ‘G’ vallen kunnen worden beschouwd als het meest milieuonvriendelijke.

Waarom een energielabel?
Allereerst is een energielabel voor een aantal producten en apparaten verplicht. Een energielabel stelt consumenten voor een duidelijke keuze tussen producten. In plaats van het design, de vormgeving en de functionaliteiten van een product wordt ook de energiezuinigheid een aspect waarop consumenten bewust voor een bepaald product, apparaat of woning kunnen kiezen. Men is zich in de wereld steeds meer bewust van het milieu en maatschappelijke aspecten. Een ‘groen’ product heeft aantrekkingskracht voor particulieren en bedrijven.

Veel ondernemers worden door de verplichte energielabels gedwongen na te denken over het ontwikkelen van energiezuiniger producten, machines en apparaten. De energielabels werken twee kanten op: ondernemers maken zuiniger producten en de consumenten waarderen dat door energiezuiniger producten te kopen. Zo ontstaat een cirkel van productontwikkeling die gericht is op milieuvriendelijkheid.

Wat is een sleutel of een moersleutel voor soort gereedschap?

Steeksleutel

Een moersleutel wordt in de techniek ook wel gewoon sleutel genoemd en wordt gebruikt voor het vastdraaien en losdraaien van bouten en moeren. Een sleutel behoort tot het zogenoemde niet-elektrische handgereedschap. Dit gereedschap wordt door verschillende technische medewerkers gebruikt zoals onderhoudsmonteurs, automonteurs, revisiemonteurs en assemblagemedewerkers. Daarnaast worden sleutels ook voor verschillende werkzaamheden gebruikt bij mensen thuis in bijvoorbeeld een garage of privéwerkplaats.

Hoe zien sleutels er uit?
De vorm van een sleutel is aangepast op de vorm van de bout of moer die daarmee moet worden vastgedraaid. Meestal is aan het uiteinde van de sleutel een uitsparing aangebracht waarin een zeskantige bout past. Er zijn echter ook sleutels die voor vierkante bouten en moeren zijn ontwikkelt. Vroeger werd vooral gebruik gemaakt van vierkante bouten en moeren. Niet alleen de vorm is belangrijk bij de keuze van de juiste sleutel. Ook de afmeting is van groot belang. Een te kleine sleutel past niet en met een iets te grote sleutel kan men de randen van de bouten afronden waardoor de bouten en moeren beschadigd worden.

Steeksleutel met aan de onderkant een ringsleutel
Steeksleutel met aan de onderkant een ringsleutel

Afmetingen van sleutels
De omvang van de kop kan verschillen daarom zijn er sleutels in verschillende maten. Meestal worden deze aangegeven in millimeters. Het is echter ook mogelijk dat men de maat van de sleutel aangeeft in fracties zoals bijvoorbeeld de maat 5/8. Als men deze maataanduiding hanteert past men in feite de maatvoering in Engelse duim toe. Bekende sleutelmaten zijn 10 mm, 13 mm, 15 mm en 17 mm. Voor de grote industrie en de off-shore worden sleutels toegepast die veel groter zijn.

Een standaard ringsleutel
Een standaard ringsleutel

Waar staat WTB voor in de metaaltechniek?

WTB is een afkorting die staat voor werktuigbouw / werktuigbouwkunde. Dit is een speciaal deelgebied van de metaaltechniek die zich richt op het ontwerpen, produceren, repareren en onderhouden van werktuigen. Overal in de techniek worden werktuigen gebruikt. Een andere woord voor werktuigen is ook wel gereedschappen. Onder gereedschappen worden echter meestal handwerktuigen verstaan. De werktuigbouwkunde richt zich echter niet alleen op handwerktuigen. De bouw en ontwikkeling van handwerktuigen is misschien zelfs wel het kleinste segment van de werktuigbouwkunde.

De werktuigbouwkunde richt zich tegenwoordig veel op de bouw van grote machines die bewerkingen uitvoeren. Hierbij kan gedacht worden aan grote productiemachines in verschillende industrieën. Deze machines worden bijna nooit meer met de hand aangedreven. In plaats van de spierkracht van de mens of dier worden machines tegenwoordig bijna allemaal elektrisch of hydraulisch aangedreven. Ook kan gebruik worden gemaakt van verbrandingsmotoren. Hierbij wordt een brandstof verbrand en wordt daardoor de motor van energie voorzien zodat deze arbeid kan verrichten.

Machinebouw een onderdeel van de WTB
Machines zijn vaak grote werktuigen die niet gemakkelijk door mensen verplaatst kunnen worden. Veel productiemachines zijn verankerd aan de vloer. Dat zorgt onder andere voor een stabiele en vellige situatie. Er zijn echter ook werktuigen die juist wel in staat zijn om zichzelf te verplaatsen. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan heftrucks en grote maaimachines. Deze machines kunnen worden verplaatst om arbeid te verrichten op meerdere plaatsen. In de meeste gevallen zal de mens deze verplaatsbare werktuigen besturen maar dat hoeft niet.

Sommige machines kunnen worden geprogrammeerd doormiddel van software. Deze software zorgt er voor dat de machine wordt aangestuurd. Verschillende sensoren zorgen er voor dat de machine in staat is zijn positie te bepalen in een specifieke omgeving. Hierdoor heeft de machine een bepaalde intelligentie. Dit wordt ook wel embedded software genoemd. De mens zal echter altijd een bijdrage moeten leveren aan de ontwikkeling van deze software. Een machine is daardoor nooit zo intelligent dat deze zichzelf kan programmeren.

WTB is een belangrijk onderdeel van de techniek
De WTB is een belangrijk onderdeel van de techniek en zal dat in de toekomst ook blijven. De ontwikkeling van nieuwe machines is erg belangrijk voor de economie van een land. Met nieuwe innovatieve machines kunnen landen sneller produceren en hoogwaardiger kwaliteit leveren. Daarnaast zorgen hoogwaardige machines er voor dat er veiliger en duurzamer kan worden geproduceerd. Met het oog op milieu moet er zorgvuldiger met energie en grondstoffen worden omgegaan. Nieuwe werktuigen die een goede afstemming vormen tussen snelheid, duurzaamheid en kwaliteit vormen een belangrijk onderdeel voor de economische toekomst van Nederland en andere landen. Daarom is er veel vraag naar hoog opgeleid technisch personeel dat in staat is om deze hoogwaardige werktuigen te bedenken en ontwerpen.

Wat is het verschil tussen gereedschappen en materialen?

De techniek is een belangrijke sector in het Nederlandse bedrijfsleven. Zonder de technische sector worden geen nieuwe machines, apparaten en producten ontwikkeld en gefabriceerd. Daarnaast kan zonder de technische sector niets worden gebouwd. De technische sector is heel breed. Er worden in deze sector oplossingen bedacht, ontwikkelt en uitgetekend. Daarnaast worden de ontworpen producten in uitvoerende techniek vervaardigd en geproduceerd. Dit kan op verschillende manieren gebeuren. In de techniek word gebruik gemaakt van gereedschappen en materialen. Hieronder zijn de begrippen gereedschap en materiaal nader omschreven.

Wat zijn materialen
Voor het vervaardigen van producten kan gebruik worden gemaakt van verschillende soorten materialen. Materialen hebben specifieke eigenschappen die er voor zorgen dat materiaal geschikt is voor bepaalde toepassingen. Hierbij wordt onder andere gekeken naar de elasticiteit en de sterkte van materialen. Ook de hardheid en de corrosiebestendigheid speelt een rol bij de keuze van materialen. Daarnaast zijn bepaalde materialen heel kostbaar. Goed en zilver zijn bijvoorbeeld goed bestand tegen corrosie en geleiden elektriciteit goed. Deze materialen zijn daardoor geschikt voor verschillende toepassingen. De prijs van deze edelmetalen zorgt er echter voor dat goud en zilver niet overal in de techniek worden toegepast. Vaak wordt gekeken naar goedkopere vervangers die wel zoveel mogelijk dezelfde eigenschappen hebben als de kostbare materialen. Doormiddel van legeringen kunnen de eigenschappen van metalen worden geoptimaliseerd. Een goed voorbeeld hiervan is roestvaststaal. Wanneer roestvaststaal aan zeer hoge kwaliteitseisen met betrekking tot corrosievastheid moet voldoen worden Duplex roestvaststaalsoorten gebruikt. Een legering kan de eigenschappen van verschillende metalen verbeteren. Voor het bevestigen en bewerken van materialen worden gereedschappen gebruikt. In de volgende alinea is informatie weergegeven over gereedschappen.

Wat zijn gereedschappen?
Gereedschap is een algemeen begrip voor verschillende hulpmiddelen waarmee materialen en werkstukken kunnen worden bewerkt en bevestigd. Met gereedschappen worden bewerkingen uitgevoerd door mensen maar ook door machines en dieren. Men spreekt van een instrument wanneer men het heeft over een zeer specialistisch gereedschap. De term werktuig wordt over het algemeen gebruikt voor grotere en zwaardere gereedschappen. De vervaardiging daarvan wordt ook wel de werktuigbouw genoemd. In de werktuigbouwkunde wordt aandacht besteed aan de manier waarop werktuigen ontworpen en vervaardigd kunnen worden. Hiervoor worden onder andere gereedschappen gebruikt.

De mens heeft door de eeuwen heen een grote diversiteit aan gereedschappen ontwikkelt voor diverse doeleinden. Gereedschappen waren in de steentijd eenvoudige krabbers, bijlen en hamers die van vuursteen werden vervaardigd. De bronstijd zorgde er voor dat het gieten van gereedschap in een bepaalde vorm mogelijk was. De komst van de ijzertijd was de eerste grote doorbraak. Door ijzer te gebruiken konden nog meer gereedschappen worden vervaardigd. IJzer is sterker dan brons en daarnaast ook nog smeedbaar.

Tot de toepassing van elektriciteit werden gereedschappen door de mensen zelf in beweging gebracht of werden dieren ingezet. Dit koste veel inspanning. Met de toepassing van elektriciteit kon de mens gereedschap elektrisch aandrijven waardoor de mens minder fysieke inspanning hoefde te leveren. Er ontstond een verschil tussen elektrisch gereedschap en niet-elektrisch gereedschap. Daarnaast zijn er tegenwoordig ook gereedschappen die op luchtdruk werken. Dit zijn pneumatische gereedschappen. Ook oliedruk word toegepast bij gereedschappen. Dit worden ook wel hydraulische gereedschappen genoemd. Gereedschap kan op verschillende manieren worden ingedeeld. Meestal word de indeling van gereedschap gedaan op basis van de toepassing van gereedschap of de sector waar het gereedschap wordt gebruikt. Voorbeelden hiervan zijn meetgereedschappen, tuingereedschappen en schildersgereedschappen. Daarnaast kan gereedschap, zoals eerder genoemd, worden ingedeeld op basis van aandrijving. Gereedschap dat doormiddel van fysieke kracht van de mens met de hand in beweging word gebracht word ook wel handgereedschap genoemd. Handgereedschappen behoren tot de eenvoudigste gereedschappen. Er zijn zeer veel verschillende handgereedschappen door de mens ontwikkeld.

Wat is het verschil tussen materialen en gereedschappen?
Gereedschap word gebruikt om materialen te bewerken of te bevestigingen. Een gereedschap word na het montageproces weer verder gebruikt om andere werkstukken te maken. Een gereedschap word dus niet in het werkstuk zelf verwerkt. Materiaal daarentegen word wel in een werkstuk verwerkt. Materialen worden verbruikt en dienen daarom voortdurend te worden aangevoerd wanneer meerdere werkstukken moeten worden gemaakt. Een werkstuk is in feite het totaal van de materialen die gebruikt zijn om het werkstuk te vervaardigden. Daarbij kan ook een deel van het materiaal niet worden gebruikt. Dit wordt beschouwd als afval of kan eventueel als materiaal dienen voor andere werkstukken. Gereedschappen worden niet verbruikt maar juist gebruikt. Dit is een belangrijk verschil.

Wat is een werktuig, hoe zijn werktuigen ontstaan en waar worden ze voor gebruikt?

Werktuigen zijn gereedschappen. In de techniek wordt veel gebruik gemaakt van werktuigen. Een werktuig wordt gebruikt om werkzaamheden sneller, eenvoudiger en lichter uit te voeren. Daarnaast kan doormiddel van werktuigen vaak een hogere kwaliteit en een optimaler resultaat worden gerealiseerd. In de techniek worden verschillende werkzaamheden uitgevoerd. Daarom zijn door de jaren heen verschillende werktuigen ontworpen en worden er verschillende werktuigen toegepast.

Werktuigen in de steentijd
De eenvoudigste werktuigen zijn handgereedschappen. De handgereedschappen of handwerktuigen worden al eeuwen gebruikt. Dit gebeurd al vanaf de steentijd, ongeveer 11.000 jaar voor Christus, toen eenvoudige vuurstenen in een bepaalde vorm werden gebracht om bijvoorbeeld te dienen als speerpunt, pijlpunt, huidenkrabber of mes. Er werden ook zwaardere gereedschappen van vuurstenen gemaakt zoals bijlen, hamers en maalstenen. Naast vuurstenen gebruikte men ook hout en beenderen om werktuigen te maken in de steentijd.

Werktuigen in de bronstijd
Ongeveer 3000 jaar voor Christus brak de bronstijd aan. Brons kon goed gegoten worden waardoor complexere vormen konden worden aangebracht aan gereedschappen. Daarnaast kon brons ook goed scherp geslepen worden waardoor het nog beter mogelijk was om scherpe werktuigen te maken. Hierbij valt te denken aan snoeimessen, bijlen en beitels. Wanneer een bronzen object echter gebroken was moest het brons eerst weer gesmolten worden om het weer de juiste vorm te geven. Brons heeft namelijk als nadeel dat het niet smeedbaar is.

Werktuigen in de ijzertijd
Een exact begin van de ijzertijd is moeilijk vast te stellen. Over de gehele wereld zijn er verschillende momenten geweest waarop men ijzer begon te gebruiken voor onder andere werktuigen. In West-Europa begon men ijzer te gebruiken vanaf 800 jaar voor Christus. IJzer is in tegenstelling tot brons wel smeedbaar en makkelijk te bewerken en te repareren. Daarnaast is ijzer harder dan brons waardoor ijzer veel geschikter is voor gereedschappen. IJzeren gereedschappen gaan daarnaast langer mee dan bronzen gereedschappen. Met de toepassing van ijzer konden werktuigen nog beter worden ontwikkelt. De werktuigbouw ging een nieuwe fase in.

Handwerktuigen tegenwoordig
Werktuigen zijn er tegenwoordig in verschillende soorten. De eenvoudige handgereedschappen zoals, hamers, beitels, messen en bijlen worden nog steeds toegepast. Daarnaast zijn er een tal van handgereedschappen toegevoegd doordat verbindingstechnieken door de toepassing van ijzer ook veranderden. Het gebruik van schroeven zorgde er voor dat schroevendraaiers nodig zijn en het gebruik van bouten zorgde er voor dat er verschillende sleutels nodig zijn om de bouten vast te draaien. De techniek werd steeds specialistischer waardoor ook de werktuigen steeds specialistischer werden. Veel handwerktuigen zijn geschikt om slechts op één of enkele manieren te gebruiken. Er zijn handwerktuigen om verbindingen tot stand te brengen zoals de hiervoor genoemde schroevendraaiers en sleutels. Daarnaast zijn er ook handwerktuigen om materialen op maat te knippen, te zagen of te slijpen.

Elektrische werktuigen
Michael Faraday vond de elektromotor en dynamo uit in 1821. Langzamerhand werd het mogelijk om werktuigen elektrisch aan te drijven. Hierdoor konden werktuigen nog meer arbeid verrichten. Het werk en de fysieke kracht die een arbeider nodig had om zijn werkzaamheden te verrichten werd lichter. Veel grote werktuigen zoals machines werden doormiddel van verschillende kleinere elektrische werktuigen zoals boren, schroefmachines en zaagmachines vorm gegeven en in elkaar gezet. Daarnaast werden ook de grote machines in toenemende mate elektrisch aangedreven. Er ontstonden speciale beroepen die zich bezig hielden met het ontwerpen en bedenken van werktuigen en de meest effectieve toepassing daarvan. De werktuigbouwkunde werd een echte technische branche.

Werktuigbouwkunde tegenwoordig
Tegenwoordig zijn voor de meeste (technische) handelingen werktuigen ontwikkelt  bijvoorbeeld voor het verplaatsen van lasten doormiddel van tillen, hijsen, trekken en duwen. Ook voor het snel laten draaien van boren of slijpen zijn werktuigen ontwikkelt. De aandrijving van werktuigen kan verschillen. In de vorige alinea werd informatie weergegeven over elektrische aandrijving. Er zijn ook werktuigen die pneumatisch of hydraulisch worden aangegeven. Ook het gebruik van verbrandingsmotoren wordt toegepast. Door deze verschillende aandrijfmethoden kunnen werktuigen in vrijwel alle omstandigheden de werkzaamheden voor werknemers vereenvoudigen en optimaliseren. De werktuigbouwkunde is niet meer weg te denken uit de maatschappij.