Wat zijn leerbanen?

Leerbanen zijn speciale dienstverbanden waarbij iemand werkzaam is bij een bedrijf en tevens een opleiding volgt. De term leerbaan is een  algemene term net zoals  “ werken en leren” . Een leerbaan is een baan die vooral gericht is op de ontwikkeling van de werknemer die werkzaam is op de leerwerkplek. Door te werken en te leren zal deze werknemer zijn of haar vaardigheden verder ontwikkelen waardoor de meerwaarde van deze werknemer voor de werkgever en de arbeidsmarkt wordt vergroot. De opleidingen die gekoppeld zijn aan leerbanen kunnen op verschillende niveaus zijn. er zijn leerbanen op mbo niveau maar ook op hbo niveau. Uiteraard is de functie-inhoud daar ook op aangepast.

Leerbaan bij een erkend leerbedrijf
Het volgen van een leerbaan op een leerwerkplek kan niet overal. Een leerwerkbaan kan men uitvoeren bij een officieel erkend leerbedrijf. Erkende leerbedrijven worden aangemerkt met een beeldmerk . Sinds 1 augustus 2015 wordt hiervoor in Nederland één landelijk beeldmerk gehanteerd voor dat gebruikt wordt voor alle erkende leerbedrijven die leerwerkplekken aanbieden op mbo-niveau. Dit is het SBB beeldmerk. De letters SBB staan voor: Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. Mensen die een leerbaan zoeken kunnen zelf solliciteren bij een erkend leerbedrijf. Ook kunnen ze doormiddel van een uitzendbureau of een brancheorganisatie bij een leerbedrijf terecht komen. Sommige uitzendbureaus zijn zelf ook erkende leerbedrijven.

leerbanen met baangarantie
Voor bepaalde doelgroepen zijn er leerbanen met baangarantie. Deze mogelijkheid wordt vanuit de overheid geboden voor werklozen die in een uitkeringspositie zitten en recht hebben op een van de volgende uitkeringen:

  • Wajong- uitkering,
  • WAO-uitkering,
  • WIA-uitkering,
  • WGA-uitkering,
  • ZW-uitkering.

Naast deze uitkeringen zijn de volgende voorwaarden ook van belang:

  • Men zoekt actief naar werk en vindt geen werk op een reguliere manier.
  • Men heeft geen diploma’s of verouderde diploma’s met nauwelijks waarde op de arbeidsmarkt.
  • Men kan of mag de werkzaamheden waarin men ervaring heeft opgebouwd niet meer uitoefenen.

Leerbanen met baangarantie zijn grotendeels dezelfde leerbanen als de reguliere leerbanen behalve dan de speciale uitgangspositie van de werknemer. Iemand met een van de hiervoor genoemde uitkeringen heeft vaak een langere afstand tot de arbeidsmarkt dan een reguliere werkzoekende. Daar zijn de trajecten op het gebied van werken en leren ook op aangepast. Meestal gebeurd dit met behoud van uitkering of een andere financiële constructie waardoor de financiële lasten voor de werkgever kunstmatig laag gehouden worden. De werkgever moet echter wel een baangarantie verstrekken aan de werknemer op een leerwerkplek. Deze baangarantie is over het algemeen een bepaalde tijdscontract van minimaal zes maanden. Dit houdt in dat als de deelnemer gedurende een bepaalde periode een goede indruk heeft achter gelaten bij de werkgever er een contract wordt verstrekt en het dienstverband dan wordt doorgezet.

Baangarantie
Het woord baangarantie schept bij werkzoekenden een verwachting. Toch komt die verwachting in de praktijk niet altijd uit. Sommige werkgevers hebben wel de intentie om mensen een contract te geven maar zijn toch in de praktijk ontevreden over de inzet of kwaliteit van sommige medewerkers op een leerwerkplek. Dat zorgt er voor dat het voorkomt dat mensen met een leerwerkbaan niet altijd een contract krijgen hoewel ze wel op basis van een baangarantie werken. Daarnaast komt het voor dat werkgevers zelf onbetrouwbaar zijn en wel beloven om een contract te verstrekken maar dat in de praktijk niet doen. Dikwijls zoeken deze onbetrouwbare leerbedrijven naar redenen om toch geen contract te verstrekken. Deze oorzaken en redenen worden dan toegeschreven aan de kandidaat die werkzaam is op basis van een leerbaan op een leerwerkplek.

Wat is de Wajong en wat betekent Wajong?

Wajong is een uitkering. Het woord Wajong bestaat uit twee delen “Wa” en “jong”. De eerste twee letters zijn een afkorting die staat voor Wet Arbeidsongeschiktheidsvoorziening. Het tweede deel is het woord “jong” dat in dit geval staat voor jonggehandicapten. De totale omschrijving van de Wajong is daardoor: Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten. Dit maakt een beetje duidelijk wat Wajong is en waar het voor staat. Wajong is namelijk een arbeidsongeschiktheidsvoorziening, in feite heeft men het over een uitkering.

Wajong uitkering
Deze uitkering is bedoeld voor jongeren met een arbeidshandicap. Dit betekent dat de jongeren die onder deze uitkering vallen een handicap hebben die er voor zorgt dat ze bepaalde werkzaamheden niet of minder goed kunnen uitvoeren. Deze arbeidshandicap zorgt er voor dat ze minder goede kansen hebben om werk te vinden op de arbeidsmarkt dan werkzoekenden die de desbetreffende arbeidshandicap niet hebben. De overheid vindt dat er aan iedere inwoner in Nederland mogelijkheden moeten worden geboden om inkomsten te ontvangen. Daarom geeft de overheid jongeren die onder de Wajong vallen een uitkering zodat ze in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Niet iedereen kan in aanmerking komen voor een Wajonguitkering. Alleen mensen die vanaf een jonge leeftijd een ziekte of handicap hebben, waardoor ze niet kunnen werken of minder goed kunnen werken, kunnen in aanmerking komen voor een Wajong uitkering.

Vanaf 18 jaar
Deze uitkering is van toepassing op werkloze werkzoekenden in de leeftijd van 18 jaar en ouder. Iemand met een arbeidshandicap kan daarom niet voor de leeftijd van 18 jaar aanspraak maken op deze uitkering. Alleen na het behalen van deze leeftijd kan men in aanmerking komen voor een Wajong uitkering. Dit loopt echter via het UWV. Het UWV zal een arbeidsdeskundige en indien nodig een arts raadplegen. De arts geeft informatie aan het UWV zodat deze uitkeringsinstelling de beslissing kan nemen of het bieden van een Wajonguitkering de juiste oplossing is in de situatie van de jongere. De jongeren kan daarvoor een Beoordeling arbeidsvermogen aanvragen. Als het UWV op basis van de uitkomsten van deze aanvraag concludeert dat iemand onder de Wajong valt dan kan hij of zij een Wajong-uitkering ontvangen.

Moet je met Wajonguitkering werk zoeken?
De Wajong is niet een uitkering die er voor zorgt dat iemand geheel vrijgesteld is van werkzaamheden. Meestal wordt naar passende oplossingen gezocht om mensen die onder de Wajong vallen toch passende werkzaamheden te bieden. Door het uitvoeren van betaald werk vormt iemand een deel van de maatschappij en dat is gezond en belangrijk voor iemand zijn of haar eigenwaarde. Daarom biedt de overheid aan mensen in de Wajong vaak trajecten aan om zichzelf verder te ontwikkelen. Deze trajecten kunnen de inzetbaarheid van de Wajong-er vergroten op de arbeidsmarkt.

Loondispensatie
Ook voor werkgevers worden verschillende regelingen en subsidies geboden als deze besluit om iemand uit de Wajong in dienst te nemen. Een voorbeeld hiervan is loondispensatie. Het bieden van loondispensatie is een mogelijkheid waarmee de financiële lasten van een werkgever worden beperkt. Een werkgever hoeft als hij of zij de loondispensatieregel toepast minder loon te betalen voor een Wajongkracht als deze wordt inzet voor werkzaamheden. Werkgevers kunnen dit echter niet zelf beslissen.

Het UWV bepaalt in elke specifieke situatie hoeveel loondispensatie een werkgever mag toepassen op het loon van de Wajongmedewerker. Daarvoor zet het UWV een arbeidsdeskundige in die een inschatting maakt over het percentage waarvoor Wajongwerknemer is afgekeurd voor bepaalde werkzaamheden. Dit percentage mag vervolgens in mindering worden gebracht op het loon van de Wajongwerknemer. Loondispensatie geldt voor de periode van maximaal vijf jaar.

Wat is loondispensatie?

Loondispensatie is een term die wel eens wordt gebruikt als men het heeft over het bieden van mogelijkheden voor werkzoekenden met een Wajong uitkering. Het woord loondispensatie bestaat uit twee delen: ‘loon’ en ‘dispensatie’. Het woord loon kan men eenvoudig omschrijven als inkomsten door werk. Dispensatie is afgeleid van het Engelse woord dispensation, dit staat voor vrijstelling of ontheffing. Dit maakt voor deel duidelijk waar loondispensatie voor staat namelijk een ontheffing voor het betalen van loon. Nu kan men zichzelf de vraag stellen wat voor voordeel het bieden van loondispensatie nu heeft voor de betrokken partijen: de Wajong-kandidaat, de werkgever en de overheid. Daarvoor moet men eerst bekijken wat de loondispensatieregeling precies inhoudt.

Inzetbaarheid. Wajong-medewerker
Een werkgever kan er voor kiezen om iemand met een Wajong-uitkering een baan te bieden. Omdat een werknemer met een Wajong-uitkering een beperking, ziekte of handicap heeft kan een werkgever niet verwachten dat deze kracht de werkzaamheden volledig kan uitvoeren die in de functieomschrijving staan vermeld. In plaats daarvan zal een werknemer met een Wajong-uitkering een deel van de werkzaamheden kunnen uitvoeren of de werkzaamheden langzamer uitvoeren dan een medewerker die geen Wajong indicatie heeft.

Het bieden van kansen
Toch is het belangrijk dat iemand in de Wajong aan een baan wordt geholpen. Door betaald werk bij een bedrijf voeg je wat toe aan de maatschappij en dat biedt veel mensen voldoening. Daarom heeft de overheid er voor gezorgd dat werkgevers in Nederland Wajongers kunnen aannemen en daarvoor niet een volledig cao-loon hoeven te betalen. Een arbeidsdeskundige van bijvoorbeeld het UWV bepaald in welke mate de Wajong-kandidaat de werkzaamheden binnen het bedrijf de werkzaamheden kan uitvoeren. Deze bepaald ook voor welke percentage de Wajong-er in feite afgekeurd is om het werk van het functieprofiel uit te voeren. De Wajong-er krijgt een kans om een baan aan te nemen die past bij zijn of haar mogelijkheden.

Wat houdt loondispensatie precies in?
Loondispensatie is een speciale regeling die moet worden aangevraagd door een werkgever. De werkgever kan deze aanvraag indienen bij het UWV. Meestal gebeurd dit digitaal doormiddel van een formulier. Als een aanvraag voor loondispensatie wordt behandelt zal men eerst een arbeidsdeskundige naar de werkplek sturen om de werkzaamheden te controleren en te vergelijken met de capaciteiten van de Wajong-kandidaat. Hier komt een percentage uit naar voren. Als een kandidaat bijvoorbeeld 30% is afgekeurd voor de werkzaamheden dan kan de werkgever voor dat percentage loondispensatie aanvragen. Het UWV vult het bedrag aan dat de Wajong-kandidaat ontving voordat hij de werkzaamheden bij de werkgever ging uitvoeren. Loondispensatie is niet onbeperkt. Men kan loondispensatie over een maximale periode van vijf jaar toe laten passen. Soms is verlenging van deze periode mogelijk in bijzondere gevallen. Uiteindelijk is het echter de bedoeling dat de werknemer met een Wajong hetzelfde gaat verdienen als andere werknemers die dezelfde functie uitoefenen.

Voordelen voor de werkgever en de overheid en Wajonger
Een werkgever kan een sociaal beleid er op na houden door een Wajonger in dienst te nemen. Hierdoor kan hij werken aan zijn diversiteitenbeleid en dat is goed voor het imago van een bedrijf. Voor de Wajonger is het een kans om weer aan de slag te gaan in een functie bij een bedrijf. De overheid heeft iemand in ieder geval voor een gedeelte uit de Wajong uitkering. Kortom als de loondispensatie goed is ingeregeld is dit voor iedereen een voordeel.